장음표시 사용
12쪽
Ab Anno Domini M. D VIII. ad Λnnum M. DLVIII. LIBER PRIMUS.
A r o postquam functus est Hen- minimoricus eius nominis septimus, Henri of --.cus filius quem unicum reliquit iso'. Walliae Princeps, regni gubernacula suscepit, duodeviginti annorum ais dolescens, multis animi corporisque dotibus illustris. Erat quippe,ad itaturam qu attinet, procerus, facie item venusta. & forma per omnes artatum gradus usquequaque planer gia, ingenio docili,& ad literas suapte natura fatis propenso , donec voluptates quas Iacile suggerit dominationis licentia astudiis intempestiue auocarent; animo deinde magno, adque fortitudinis iuxta ac munificentiae laudes aspiranti. Hanc indolem rectorum cura excepit adeo non insoelix,ut si regni primo diis extrema respondiisent, inter maximos omnino Regum A nostrorum:
13쪽
' ' , RERUM ANGL. ANNA L. Lib. I.
s.9. nostrorum Henricus octavus haberi,iure suo metito debuisset. Neque enim temere reperies,qui, si annos spectes regiminis eius viginti moles, res, aut soris gelIerit scelicius, aut domi prudentius administrarit, quive apud vicinos principes authoritate magis polluilla noscatur. Hoc ego magna cx parte parentis prudentissimi & auiae adhuc viventis consilio ascribendum duco, qui amicos iuuentuti eius praeficiendos curarunt, sapientia, pie- tate,&vitae integritate praestantissimos, quorum nixus auxilio, aetatis lubricum praetervectus, scopulos, ad quos dissicillimum est non impingere, Beliciter declinauit. Postquam vero ij sues myrte sublatu , vel ita senio fratris,ut rebus gerendis utiles& idonei amplius non essent, &eam aetatem is attigillit quae verecundiam plerunque solet exuere, verecundiam inquam egregiae virtutis custouem : suo tunc ingenio usus, in ea lapses est vitia, quae superiorum temporum laudes, luxus &saeuitia: maculis non leuiter foedarunt. Caeterum ut haec mittamus,suo tempore opportunius commemoranda, viri isti tam egregii, quos constitutos diximus ut adolescenti Regi ellenta secretis, rant,
- - . . I Gulielmus Warramus Cantuariensis Archiepiscopus Sco M 1 Angliae Cancellarius. ID i a Richardus xus Epistopus wintoniensis. . 3 Thomas Ruthallus Episcopus Dunelmensis. . . o. Thomas HOVartos Surreiae Comes, Angliae summu,' ' Quaestor, siue ut nunc loquimurὶ Thesaurarius. Georgius Talbottus Salopiae Comes & familiae Regiae s carolus Somersetus Camerarius Regius. γ Thomas Lovellus. Ps Henricus Wiatus. Epsim aurati. ς Edwardus deinde Poynyngus o H i postquam Regi desuncto iusta funeris & exequiarum Souisura. magnifice persolutiIent, ex aere solido mausoleum porro statu erunt inter Europae splendidissima numerarum, quod tamen propter sumptum haud ita magno constitit. Nam nulle tantum rasin eius structura impensas ferunt. Situm id est Nestmonasterii in loco sepulturae, videlicet in medio sacelli Beato Si
14쪽
phano dicati, quod ipse a fundamentis opus admirabile) rei,
glosae pietatis monumentum iam olim excitarat. Memini me imgis exiiij. libratum nostratium millibus t hoc est aureolum Gallicorum 26roo. nec amplius hanc molem Regi constitisse, eodemque tempore nauem insolitae magnitudinis ipsum fabri. casse, a suo nomine grandem Henricum appellatam, quam simul ac armamentis suis instructa est haud minori impendio persectam compertum est. Navis vero ista via est, aut quid tibi iam praestat 3 Henrice e alterum illud opus ut taceam Eceleste praemium P ad seculi usque conlammationem tibi piae munificentiae buccinator erit perpetuus. Discite o Reges verae gloriae vera trophaea, non semper in armis Sc classibus, sed saepe eaque durabiliora multo, in pijs operibus collocanda. Quaerite,quaerite primum regnum Dei & Iustitiam eius. & caetera omnia voia bis haud dubie adij cientur. Veriim ut in instituto currieulo
progrediar, cum regnare coepisset Henricus octavus Aprilis tr.rsos. coronationis solennia non usque ad Iunii diem et . pe- tacta sunt. Consiliariis interim regiis visum est e reipub. si iturum, si Rex, Catharinam fratris Arthuri non ita pridem desuncti viduam, &Ferdinandi Castellae Regis filiam ducat in uxo-orem,neque permittat tantum pecuniae quantum illi assignatum fuerat dotis nomine, quotannis ex insitata raportari. Neque u ro dubitatum est de his nuptiis primo quoque tempore conficiendis, nisi quatenus a nonullis scrupulus iniectus est,Utrum fi ma dc constitutionibus ecclesiasticis congrua huiusmodi coniunctis sutura esset, prohiberi quippe sacrae paginae sententia nonnulli dictitabant, nequis fratris sui relictam ducat. Hoc impedimentum, bullae Papalis omnipotentia sustulisse visa est, ut dispensante Iulio Pontifice, 3. die Iunii hae nuptiae sydere parum fausto celebratae sint, & uterque Princeps regiis simul insignibus decorati,die Iohanni Inptistae sacro proxime sequenti. Magna haec pompa, & ingenti omnium ordinum laetitia transacta sunt. Sed ut verum sit illud Salomonis, extrema gaudii
luctus occupat, a tepore coronationis quintus adhuc dies agebatur, quando Margareta auia regis paterna, Richmundiae Comitissa,vita cum morte comutavit. Mulier haec fuit sanctissima, atque ob multa in remp. beneficia,perpetuae posterorum memoriae cum omni honore c0mmqndanda,nisi opera sua nunquam Α a intermo Ho9 Capella R. Stepham
15쪽
aso 9. intermorirura, laudes eius ut sileant scriptores satis deeant rent. Tamen ut caetera taceam, quae ab illa in Academias nostras collata sunt, non potIum non commemorare nisi ingratussim. Cantabrigiae duo instituit collegia,unum Christo,alterum D. Ioanni Euang. lacrum, eaque prouentibus dotauit tam amplis, ut hodie praeter famulos oc ministros, plus minus et o o. stu- . diolos alant,utrique deinde Acadimiae fiandos reliquit non parui pretij. ex quorum fructibus stipendia in hunc usque diem duobus Theologis persolvuntu qui sacras literas ibidem publice profitentur. Sepulia iacet prope filium in tumulo ex lapide odio pulcherrimo, imagine eius cx aere inaurato impolita. - - ANNO CHRISTI Isio. REGN. a. REc I s Pater Henricus septimus, aliquot ante mortem annos,legum violatarum examen per universum regnum in-
.rsio. siluit,frustra dicens iam bonas leges, nili poetaarum metu ad. Empsono earum Obseruationem homines adigantur. Cum vero vix cu Dud Im. quam parceretur qui criminis vel levissimi argueretur quin mutictam a legibus irrogatam petioluere cogeretur 3 saucij ut lo- quitur Virgilius noster) ista non tam seueritatis quam auaritiae tela esse clamitabant. Prudentiores autem mussitabant, eo temdere hos regis conatus,partim ut coerceret serocem populi inter factiones nutriti animum, partim ut locupletiores mulctando debilitaret, sibique eadem opera vires ex pecunia adderet, ac munimentum aduersus bella ciuilia quorum aliquot nuper viderat scintillas si fortes illa iterum in incendium erumperet. Vtut res fuerit, multos extitilla constat, qui alios accusando, regis aucuparentur gratiam, sibique simul rem sacerent: pars enim mulctat apud nos accusatoribus cedit Inter alios autem, duo erant praecipui, qui caeterorum duces & antesignani habiti sunt. Alteri nomen Richardus Empson, alteri Edmundus Dud-Ieyus: Vterque iuris patri j con sultus, & propter utilem regi nauatam operam, Iudices nuper fiscales constituti. Natus fertur Empsonus Torcestriae Norinantonensis pagi oppido, patre cribrorum opifice. Dudi us etsi familia praenobili ortus, tamen sortuna uuas parum prospera, diu cum egestate conflictatus est. At hisce in negotijs cum aliquot menses desudallent, ad eam evaserunt Diuili do by Corale
16쪽
euaserunt uterque potentiam , ut summorum procerum nemo eiset, qui eorum gratiam omnibus modis non ambiret. Mirum proinde non est, si opes sibi accumularint quam maxin as et sed interim neque dubitandum est, inuidiam ei iam simul quam - aximam in sese excitalia, quae vivente.Hemico septimo etsi ultum non nocuit, eo tamen extincto, utrumque protinus euertit & pelIum dedit. Morti Rex vicinus, testamento mandauerat, ut ii quid iniuste cuiquam fiscus abstulit set, id iniuriam palIo restitueretur. Restitutionem igitur flagitantium cum iii finiim quotidie numerus ad regiam conflueret, non aliud visum est remedium liu us mali magis opportunum, quam si authores eius Empsonum & Dudleyum, tanquam holitas, plebis i. rita ae&iumultuantis furori placando, traderent immolandos. li ig tur iudicio sillum ur, magnorum criminum rei peraguntur, quasi regis proditores reique public ae hostes ali ocissimi
Udamnati, molli denique adiudicantur. Haec omnia sub initium noui regni. Bonis ommius exuti , Integrum iam annum
post damnationem inccris uallorem perpetii erant, nec dum insensis plebis ita desei buerat. Dubium unde, fama increbuerat, veniam miseris Reginam a Rege impetrasse. Procere , qui homi ncs ignobiles tantum apud principem posse iam olim indignabantur,ac plebs ab acrioribus aliquot inimicis facile com citata, si audati se iusta vindicta clanritabant, quotidianisque in bellia Regem fatigabant quihus damnatos ad mortem depost bant. Ita ille quasi coactus, lecuri publice seriendos iubet,quod Augulli die I . factum est. Hic fuit exitus Empsonis de Dud-leij, qui opibus assuentes, & gratia principis paulo ante florentes, uum. piae his rebus t aetera omnia nihili aestimant, aurae populati mox victima facti sunt, & nobis porto documentum, moderate potentiam concessam usurpandi, neque temere com mittendum ella, ut helluam istam in ultorum capitum cplebec tam dico in nos concitereus, quae habenas nacta& irata . sae. uit immaniter. Filium reliquit Dudi us Ioannem, qui fortuis nae paternae quasi haeres factus, magnam potentiam, Dux No thumbriae mox creatus, morte terminauit inscelici, sobolemque reliquit plurimam ad nostra usque tempora florentissimam, cuiat tamen haeredes masculi,omnes iamdudum delec elunt.
17쪽
ANNO DOMINI rsii. REGN. 3. AN ni huius primo die, ipsis videlitat Calendis Ianuarii, Re
gina filium Regi peperit, regni futurum haeredem. Hic
autem magno Regis & popularium moerore , 2 3. Februarii sequenti extinctus est. Sub idem tempus, Ferdinandi Hispaniarum Regis Oratores petitum venerunt a genero auxiliares copias sagittarios Isoo. Bellum quippe tunc temporis gerebat Femdinandus contra Saracenos Africam incolentes. Annuit promptilsimeRex, ac habito delectu, eam manum quatuor re- giis navibus impositam, Duce Tho. Barone de Darcy ad socerum quam potest celerrime amandat. Ad terram Hisipanam vix dum appulerant, cum audiunt, pace facta, eorum opera Regem non egere. Stipendia tamen liberalissime singulis persoluta sunt, Dux de qui eum comitabantur nobiliores. muneribus honorati. & ita cum multa gratiarum actione omnes dimissi, ad sua reuersi sunt. Ipsis adhuc absentibu Margareta Sabaudiae
elisa quae Maximiliani Caesiaris erat filia,& Belgicarum proin uinciarum Gubernatrix sub Carolo Hispaniarum principe) similem cohortem, nempe sagittariorum Iscio. a Rege nostro impetrat,ut iis contra Geldriae Ducem quocum ipsi erat bellum acerrimum uteretur. Duce Edovardo Poynyngo milite strenuo&magnae apud Principem suum authoritatis, mulsa, per spatium quinque mensium quibus abfuerunt, sortiter ab illis ge- .sta sunt, ad Brimnostam, escam, & deinde Uenloam. Laudati& remunerati aso. ad suos incolumes redierunt: nam centum sors bellica absilmpserat. Centurionum quatuor, egregiae sortitudinis, praemium, honorem aeceperunt militiae summum, quites aurati a Carolo Ρrincipe mox Caesare creati: Io. Nor- ' . tonus, Io.Foggus, Io. Scotus& Tho. Lyndus. Erat hoc tempore Scotorum Regi eum Lusitano bellum, cuius praetextu, Andreas quidam Bar tonus, nobilis Pyrat omnes naues per Oras Angliae aut Scottae commeantes depraedatus est, Lutitanas semper esse dictitans,cuiuscunque demum essent nationis, aut saltem Lusitanis mercibus onustas. Ad hunc comprehendendum misit Rex Edovardum Hovarium summum Angliae Thalassiarcham, fratremque eius D. Thomam Hovarium Comitis
18쪽
Surreiae primogenitum, &Ιoannem quendam Hoptonum. Ii r si N. praedonem assequuti, post longam & cruentam pugnam , vi- vum eum csed lethaliter saucium) ceperunt, duasque eius naues cum omnibus sociis,qui pugnantes non ceciderant, Londinum
ANNO CHRISTI isar. REGN. q. NUllum adhuc bellum Henrico erat cum princIpe quo Bellum Θι
quam eXterno, neque vero ut est et, prudentiorum amieo- is inauritur.
tum optabat quisquam. At iuueni Regi, qui vicesimum ptimum iam aetatis annum agebat, nescio quo modo gestiebat a. nimus belli cassis experiri, quod nondum expertis seeundum adagium) dulce est Cum Lodovico XU. Francorum Rege ante annum unum aut alterum inito scedere pacem secerat: Iam
nihilominus a Iulio Papa Rom. se facile passus est exorari, Ut Ludovico confoederoto bellum indiceret. Is nimirum Pontifex,qui Caesari Iulio similior cuius uomen sumpserat, quam PGtro cuius successor haberi voluit, ut tanquam alter Nero, sedens otiosus, orbem terrarum bellorum incendiis conflagrantem spectaret, Regem nostrum literis constriptis oraverat, uti in o pugnando Gallo sibi non deesIet: qui nimirum nec Deum veri- . tus nec nomines, non solum pecuniis sacris manum admouillat, Gulielmum Cardinalem ad Pontificatus usurpationem impulisset, Alphonsum Ferrariensem & Bentivolos sibi rebelles fouisset: sed italiam nunc uniuersam suae tyrannidi subiicere decre-uilset. Quapropter, per amorem saluatoriν, per maiorum suo. rum pietatem qui s. Rom. Ecclesiae manus adiu triees nunquam recusassent porriger perque denique filialis obsequii uinculum firmissimum obtestatus eii vehementer, ut procemm Italiae sancto foederi se adiungere non grauaretur,cuius nimirum, ipsi, caput illum dc Imperatorem summum delegillent. Literis hujusmodi acceptis, petitioni Pontificis libenter εο prompte Rex annuit. Veruntamen, ut ansam foederis dirimendi arripiat, controuersiarum se placet arbitrum interponete inter Pont. &Gallum, quem missis legatis hortatur, ut armis discedat: id ni faciat, Pontificis defensionem contra communis pacis lurbat rem se susceptur una non obscure denunciat. Petitionem vero. illam
19쪽
1ς 11. illam spernenti Gallo, bellum indicit per foecialem, simulque
monet,ut Galliae regno cedat, aeteriique prouincijs,Normanniae
videlicet & Aquitaniae, quas haud bono iure possideret. Iino
deinde cum Maximiliano Caelare,Hispano item & Pontifice foedere, de pppugnando communibus viribus Gallo initur consilium. Inuitat nostrum Hispanus, ut in regionem suam traiiciat copias & inde Gallum adoriatur, pollicitus, praeter certum equitum numerum, tormenta bellica, iumenta ad vecturam, commeatum & multa alia ad huiusmodi expeditionem neces.saria. Rex noster soceri pollicitationibus fidem habens, magnum conscribit exercitum, cuius partem unam naulbu imp nit,ut mari rem gerat, alteram in Hispaniam curat traiiciendam.
Maritimis copiis praeerat Edmondus Hovartu 3 Thalassiarcha, qui classi Gallorum factus obtrima in sinu Armorico, praelio cum iis decertauit. Io eo nihil sane memorabile gestum est , praeterquam quod, duae magnae naues una roo . habuit propugnatores Anglos duce Th. Kneveto milite, altera 0oo.Gallos sub PtimaIgueto Britone h*inquam sibi mutuo hai pagonibus
connexae,post diuturnam pugnam, ambae tandem incensae conflagrarunt, nemine protinus seruato, qui, Catu hoccine malum acciderit, an cuiusquam au lacia accersitum suerit, enuntiaret. I, Hi ais, Alter vero exercitu , cui praefici batur Tho. Grayus Marchioam stustra Dot setius, militum habuit sortissimoium iocioci & inter eos trahitur. Germ nos so Q. duce Guinto quodam Flandro. Ii postquam in eam Arragoniae oram appulerunt quam Biscatam nuncupamus, dum ut Rex ea praestaret quae pollicitus fuerat expisarent, aliquot menses et apti stant. ille autem p omissis lactabat in Galliam sestinantes, nec aliud quippiam auxilii largitus est. Acciderat enim Qt nostris adventantibus, moreretur Gallo M 'UM Flussatium Comes, quocum Ioanni Regide regno Nauartanor g - ' erat contentio. Ioannea igitur,qui copias Ferdinando ad hoc hel-- luna promiserat, postquam sublatum aemulum audiuit, utrum ἔπη ' propter ingenii leuitatem, vel quod ita rebussuis conducere existimabat,missis oratoribus cum Gallo foedus clandestinum iniit. Quod postquam Ferdinando nunciatum est. omissa in Galliam expeditione, in Nauarrenum arma conuertit, cupiens porro &nullum non mouens lapidem, ut nostras ibidem copias ad illam eXpeditionem traduceret, abnuente Dorsetio qui absque in otio
20쪽
mandato a praescripto regio discedere sibi integrum non esse asseuerabat.Erat tunc temporis Nauahenua ab omnibus rebus imparatur, proceres sui in factiones Acramontanorum & Bellomontorum distracti, ut nihil posset expedire i duo potentissimi Reges totis viribus oppugnaturi aduentare dicebantur cum c pij, magnis, Gallus autem in quo solo spes erat θ procul aberat,alijs porro bellis occupatus. Ad primum igitur Hispani impetum regnum deseruit, seque una cum coniuge dc liberis cis Pyrenaeum Benearnium recepit. Nouo hunc in modum regno Ferdinandua occupato,de Gallia debellanda haud amplius sollicitus, a genero Henrico scriptis literis vehementer flagitauit ne copias ad Gallicum bellum destinatas sibi grauareviteonzmodare, donec omnia ad animi sui sententiam in regno Na--rreno ordinasset. Huic soceri petitioni Rex annuit libenter, lane fructu tamen: Nam mittes nostri insolito tegionis aestu de fortium vinorum potu corpora inflammati. in morbos passies inciderunt, unde plus minus mille homines cauto quidam traditi goo. paruo temporis interuallo interierunt: Ulterioris igitur molae pertaesi,duces c velint nolint vela facere compul
runt, irato vehementer Rege, quando de reditu eorum nunti
tum est, adeo ut de pinna tali proterviae debita irroganda aliis quando cogitarit, donec multitudo delinquentium uniuersia noxae exemit. Mense Maio profecti, paulo ante Natalia reuersi
oncilium Regni summum: quod Parilamentum stoea-. mus Lburinum huius anni coactum est. In-bellum 'Gallo magnis viribus inserendum decernitur, simulque in eius belli sumptus pecunia ingens subsidij nomine populo impera--tur. Tum primo statim ivere classis emittituri nauium magnarum: r.eaeae Maai dc minum scaphas. Hula' praefectus. Angliae Thalassiaram, seu invocant Admirassius, dum*ad . . . fortitudin18 audem importuneant in tantiapharatiae aream 3- ρηε sitatomeritate elusitInportu qui Brestae omidovies ih
in mare detrusita ac submersus, tot Anglis quot illa classis stre-