Iusti LipsI Dissertatiuncula apud principes item C. PlinI Panegyricus liber Traiano dictus, cum eiusdem LipsI perpetuo Commentario

발행: 1600년

분량: 188페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

is C. INI A NE CYRICUM. 1 ter dedit, ac ne minores quidem pueros praeteriit , quainuis an non nisi ab undecimo aetatis anno accipcre consuessent. Maiores igitur pueri, ed tamen adhuc pueri cap bauet. INCIDi. J In tabula, Seneca mi. De Bene'. Frumentum publicum tam fur quam pc

iurus accipiunt,& si ne discrimine morum, quisquis ciuis est. Ab- quot ibiscripti libri, quisquis incisus est.

I ECTE Caesar, quod spem Romani nominis sumptibus tuis suscipis. nullum est enim magno Principe, immortalitatem bioerituro,impei h genus dignius,quam quod erogatur in posteros.Locupletes ad tollendos liberos ingentia praemia, & pares poenae, cohortantur; pau peribus educandis una ratio est, bonus Prisceps. Hic fiducia sui procreatos, nisi larga manu fouet,auge amplectitur; occasuin imper , occasum Reipublicae accelerat. Dustraque proceres Princeps, plebe neglecta, ut desectum corpore caput, nutaturumque insta bili pondere, tuetur. Facile est coniectare, quod perceperis gaudium, cum te parentum liberorum, senum, infantium, puerorum clamor exciperet. Haec prima paruulorum ciuium vox aures tuas imbuit, quibus tu daturus alimenta, hoc maximum praestitisti, ne rogarent. Supor omnia est tamen , quod talis es, ut sub te liberos tollere libeat, expediat. Nemo iam parens filio, nisi fragilitatis humanae vices horret,nec inter insanabiles morbos Principis ira numeratur. Magnum quidem est educandi incitamentum; tollere liberos in spem alimento una; in spem congiario rum maius tamen in spem libertatis,in si cin securitatis

Atque adeo nihil largiatur Princeps, dum nihil auferat

non alat dam non occidat: ncc dccrunt qui filios concupiscant. Contra, largiatur dc auserat, alat dc occidat; nae ille in tam breui tempore effecerit, Vt omnes non posterorum modo,sed sui parentumque poeniteat. Quocirca

nihil magis in tua tota liberalitate laudauerim , quam

H quod

72쪽

quod congiarium das de tuo alimenta de tuo: neque te liberi citrium ut sera mincatuli, sanguine caedibus ni triuntur ciuod ste gratiis trium est accipientibus, sciunt dari sibi, inod Domitii fissioreptum; locupletatisque tam n itiς, pauperibi est esse factum Principem tantum. quanquam nec hunc quidem: nam cuius est quidquid cst OR tumi tam linis quantum Omnes habet. . INGLsti RA' M1Α.J D e Iuli Papia: de quibus

tim iis AEnnali uni faciti. D ivlcvs ALIMENTA.J Atqui Aec mgiario dixit Amt w, uti fine diuersam ab iLUDF infra biis ter ub disisse, inluni spem giariorum,i spem alimciatorum. It cm Con starium das de tuo alimenta aettio. Diuersa haec igitur. se opinari hcet,quodqui ad congiaria admissi idem ad frumenta. Nam sic Alimcta interpretari Capitolinus videtur m ontonino: P nos 5 pucllas iam uorum hominum stumcptariae perceptioni adscriptit: ut puto, exemplo isto Tra:ari , sed γ Hasiani , de quo spartia us: Puctis ac puellis,quibus etiam Traianus alimenta detulcra incrementusti liberalitatis adiecit. . lique haec nunc a Traiano Romae: posteaper Ita b m hanc liberalitatem par sit. mae meo tam benigna verba Dionm

opidis Italia: mulo,ad puerorum alimenta,contulerit. Hoc nummi

et AI . cum ou vir i alimenta iis pueros di tribuentis. in an sit in tutum, Cura alimcutorum in Italia, inter hone 'b ima munera fuse, tque adeo poli regimen Prohinciarumsuscepta. Vide in vita Per mac is, Iuliani.

A L I. 0 me vocat numerosa gloria tua.alio aures quasi' exol ni ijs vel intres inii tusque sim quod raptam .pecuniam profudisti, non ut flagitij tibi conscitis ab injectatione eius auertares Aniam; nec vi lxistes hominum nac si lique sermonςs Ictipremateria detineres: nullam congii rio culpam, nullam: liment scrudelitatem rede

73쪽

ras impune fecisses: amor impendio isto non venia qua sita a populusque Rom. obligatus a tribunali tuo non oratus recessit. t tulisti enim coligiaris in gaudenti bus gauden securiis tu: securis quodquo antea Princi prs ad odium sta leniendumtumentibus olebis animis obloctabant , id xii tam innocens populo disti, quam popidiis accepit. Pauli mii ' P. C. qumque millia in ponti orsi fuerunt,qui is beralitasPrincipj iis ui conqui nui inuenit sciuit hi subsidiumbellorum,ornamcntum pacis, publicis sumptibus aluntu' patriamque notae Vippinam Iaptum, Verum nostricem amare cuiuis ut, L his castra hii trib; ψpl bu pr , ex lxii quando' quo nascentur, quibus simentis opus non sit . Dent tibi Capsar aetatem dij, quarn mereris, serueirique animum

suom dederunt. α quantum lare infantium it um atque iter uim iubebis incidi . augetur euini quo i die se crestit , non quia cariores parentibus liberi . sed quia Principi ciues. dabis. congiaria si voles,illi tamem

Comis tui r QPura mente , fauor.

alibi vides ciues uero tur, PROPTER TE NAs CV TvR. J D-t te fecunditatem virtute tu , C fuci boc in per flatu.

74쪽

INsTA R ego perpetui congiarij reor affluentiam

annonae. Huius aliquando cura Pompeio non minus addidi rgloriae, tu in pulsus ambitus campo, exactus host is mari, O riens triumphis, Occidensq; lustratus. Nec verbille ciuilius, quam parens noster, auctoritate, consilio,fide, elusit vias, portus patefecit, itinera terris, litoribus mare, litora Inari rcddidit, diuersasque gentes ita commercio miscuit, Vt quod genitum esset usquam, id apud

omnes natum esse videretur. Nonne cernere datur,ut sine ullius iniuria omnis usibus nostris annus exuberetrquippe non ut ex hostico raptae, periturae iue in horreis inesses, nequidquarn diritantibus sociis auferuntur. Deuehunt ipsi quod terra senuit, quod sidus aluit,quod annus tulit; nec nouis indictionibus pressi, ad vetera tria bura deficiunt. Emit fiscus,quidquid videturemere . inde copiae,inde annona e qua interii entem, uri dentemq; hoc rerit: inde hic saticos, nec fames usquam ' ἐκ suo ISO J ri biitu aliqua, nec satis hae int. et sis

teor tamen app te Congiari is Annonam subi xi t quaepariter bberis I, utem canetit : sed verba tamen aliqua absunt, quibus decor eὸ transierit. Hvrvs CvRA POMPEIO. PompeiusAnno urbis DCXCvr. Praesecturam itine in quinquennium accepit, cum XV. Legatis attributis, imperis in maria, pertim, insulas, ut bella Piratico habuerat. Id SC. factum in sententiam Cicero x recenter ab exsilio nedum cumpi bem timerent, annonae praetextu, tus turbasque daturam. P vi susAMBIT vs. J In tertis eius Consulatu, cum luem de Ambitu pertulit, iudicia ea si eriter exercuit. ILLE CIVILivs.J Diligentia enim SMuctoritate, non armis, copia annonae parta. Factum cius, quod laudempta umque meruit, criptores ita narrant. . i , Legatorum aliis ab ipse tu Siciliam Sardiniam, Arimamisit. ac magna iam mi rumcnti, nam es conscendit se utque iust. Timentibus cunctantibio gubernatoribus, ob vim venti turbiis ira atque infesto mari: in i eprimio oram si uit, avimos: exclamauit,Nauigare ne sic ea, vivere necessc non est. Nauigauit appulit, horreasi omeἡto, omnes gaudio impla it. Li'

TORI svs MARE. uia terrae viri autur bine mari iam esse, cuius usum

75쪽

usu ruct quenon babebant. Nihil enim inferebatur. IN HOR- a gis.J uae Romani inprouinciis pa m habebant, ubi, umenta con

prie. Asemius: Oinne genus pensitationum in Soc capite positum est, Canonis,oblationis, Indictionis. Et Canon, ordinarium trHbutum , Oblatio, voluntarium; Indictis, nouum σοῦ superadditum.

VIDETvR EMERE. J Vera, non magi aria emptio Abo. eue-mo bimari Haria' Apronius illi Tui anus di uerit, Frumentaria in Ver rem. Cuebant socior alicras Decumo a re sed emendis ex se . I specunia cedebat, sociuludibrium, O tιtulo emendi rapiebant. Vide so des, Oratorem aesium. Nihil hic tale, ait noster: sides ibique veristat. berrant mente Plini Muo qui iubetur hic emendant.

AE c Y P T v s, alendis augendisque seminibus, ita gloriata est, ut nihil imbribus caeloque deberet. siquidem

proprio semper amne perfusa, nec alio genere aquarum solita pinguescere,quam quas ipsa deuexerat,tantis sς tibus induebatur, ut cum seracissimis terris quasi nunquam cessura certaret. haec inopina siccitate usque in iniuriam sterilitatis exaruit: quia piger Nilus cunctanter alueo sese ac languide extulerat, ingentibus quoque tu iacquident ille numinibus, fluminibus tamen, coserendus. Hinc par magna terrarum nacigi palanti amne consueta,alto puluere incanduit. Frustra tunc AEgyptus nubila optauit caelumque respexit, cum ipse secunditatis parens contractior exilior, iisdem ubertatem eius anni angustiis, quibus abundantiam suam cohibuisset. Neque enim solum vagus ille expanditoramnis intra viiiGpata semirer collitum substit at atque ii serat,sed supinoctiam ac detinenti selo non placido se mollique lapsi i r

fugum abstulerat,& necdum satis lita mentes terras addiderat arentibus. Igitur inundatione,id est, ut inale,re

gio fraudata sic opem Caesaris inuocauit,ut solci amnem suum: nec longius illi aduerserum fuit spatium, quam dum nunciat.Tam velo2 Co ar potentia tua est,tam i ue

76쪽

in omnia paritcr intenta bonitas&accincta: ut tristius siliquid i culo tuo passis ad remedium falutem huc sit clat,ut scias. Omnibus equidem genti bus sectiles ari ni, gratasque terras precor : Credideriti, tamen . per hunc Egypti statum , litas fortunam vires experiri, tuamque vigilantiam exspectare voluistia Nam c*m omnia 'bquq secunda merearis, nonne manifestum eis, si quidad uersi cadat, tui laudibus uis de virtutibus, matericincampumque praesterni t cum secunda felices . adueri

AEgyptus sine nube sera inbresque sit nos Stha tenet, secura poli, non indiga venti, Gaudet a uis quas ipsa vehit, Niloque redundat. Vbi imbres serenos dicit ipsum irrigationem flum em, qua serenotriae .ite . . CAELO Qvq.i Neque cuimbis, uti e camilluuio sue ficat herba Ioui. 't ter: Terra suis contenta bonis, nihil indi i mellis Aut Iouis in solo tanta est fiducia Nilo. . . INDvRBATvR. uda iere satis O poeti c. terra fereti inter vestiri videtur. . PIG. R NILvs. J Nonas M Vulo se

spatiun visolet. cuius iust in incrementum PImui esse cribit, cu bitorum xva. Minotes aquas, non omnia rigare , ampliores, detuneri tardius re dendo. Diodorus, atque alij videndi. CAELUM'QVE RESPENIT. J In AEgypto ait Seneca nemo aratorum aspicit catam. EXPANDITOR AMNIs.J Vim verbi capio, ipsum Vix os mitto. Novum Euri ι nque est: ον an που maris, exspatiator Z aut siquis 'vulcanto magiis a fabre aliqui esse uit. Supi NO ETIAM AC D T1NENTI J Supinum liam dicit, Liter altum pendulumque. ωse 'tu se aptius cumia voce, detrunciati Mia M. Etsi detinenti capere luet, Iolum iaceor a t planum . quo solet aqviu diutius tem bExsPE-

77쪽

s ubi fortuna non dat facultatem exhilacnda: virtutis λὰ toto ιοι beso cerseaureo a Iuu entum bocpertractat. .

' PERCREB v ERAT antiquitus, urbem nostran, nisi

opibus AEgypti ali sustentarichie non posse. Superbiebat ventos a Sc insolens natio, quod victorein quidem popu-him,pasceret tamen: quod ue tu suo flumine,in suis ima

nibus vel abundantia nostra,vel famescsset. Refudimus Nilo suas copias, recepit frumcnta quae miserat, deporta. tDque messes revexit Discat igitur AEdyptus, credatque

expertimento, fiori alimetata se nobis, scd tributa prie, re: stiat se non esse populo R. necessariam, Sc tamen seruiat. Post hoec, si volc ilus amet alueum suum,dc fi in ininis modum struet. Nihil hoc ad urbem,ac ne a LT -ptum quidem, nisi ut inde nauigia inania & vacua, dc sita milia redeuntibus,hinc plena Sc onusta, dc qualia solent

venire,mittantur: conuersoque munere maris, hinc potius venti serentes, δί breuis cursus optentur. Miriliam

Caesar, videretur, si desidem AEgyptiarn, cessantem illo Nilum, non sensisset urbis annona. quae tuis opibus, tua cura usque illuc redundauit, ut simul probaretur, & nos AEgypto poste , M nobis AE gyptur' carere non Posse Aia uiri crat de secundissima gelue silii rasultat. pi debat sterilitatis ins litae, nec minus erubestebat fame. quam torquebatur, cum pariter a te necessitatibus cluc pudorique subuentum est Stupebant agricolae pleiii horrea, quae non ipsi inseriissent; quibus ire de campis . illa subuecta messis quave in I gypti parte alius amnis. Ita beneficio tuo nec maligna tellus, S obsequens Nilus, septo quidem sepe, sed gloriae nosti nunquan Largior 'uxit. Quam nunc iuuat prouiocias orianes in fi-d Qitraria ditioncmque venisse, postquam contigu

78쪽

Princeps terrarum, qui secunditatem nunc huc, nunc illuc, ut tempus oc necessitas posteret, transscrret referretquet qui diremptam mari gentem,ut partem aliquam populi plebisque Romanae, aleret ac tueretur Et caelo quidem nunquam benignitas tanta, ut omnes simul ter ras uberet, foueatque hic omnibus pariter, si non sterilitatem, at mala sterilit iis cxturbat. hic ii non secunditatem, at bona fecunditatis importat. hic aeternis commeatibus Orientem Occidentemque connectit : ut quae ubique feruntur, quaeque expetuntur, Omnes gentes inuicem capiant, dc discant, quanto libertate discordi se utentibus sit utilius,unum cis ui serviant. Quippe dis

cretis quidem bonis omnium, sua cuiusque ad tingulos mala: sociatis autem atque permixtis, sinsulorum malaad neminem, ad omnes omnia bona pertinent. Sed siue

terris diuinitas quaedam, siue aliquis amnibus genius; Mseli in illud dc flumen ipsum precor, ut hac Principis benignitate contcntu,molli gremio semina recondat multiplicata restituat.Non equidem reposcimus foenus, putet tamen cila luendum: fallacem', unius anni fidena omnibus annis omnibusque postea i cutis,tanto magis, quia non exigimus, excuset. PaRCREBVERAT ANτa QVITVs. J Et sane bene antiquitus, e m

scrunt, petentes frumcnti sibi copiam fieri, cuius inopia prem bantur. Ho actum b. D Pu i secundo, cum Italia tota sta ab A nibal ut:. Factum abus: sed Pi νῆ tamen hic aestio , lectat Augusti timora maxime, o deincepet cum publica institutorumentali undum fundamὶntum baberet in Afri to. VENTOsA N Tio. J Ipso icis verba Vopiscus,in Saturnino: Aegyptii, viri ventos, furibundi, Iactantes, mi os, vana. Al. alii pabim haud lodi esuper seria genu loquo*tur, est cierra. ET TAMEN SERVI AT.J

79쪽

IN C. PLINI PANE CYRICv M. Ingeniose Liminetur, tantum seruiat. CONVERso E MUN RE. J aeuia mare iam non a Zert plenas illinc naues ,sed nos i Iuc mitti mus. VENTI FERENTEs. J A puppe, qui impedunt prouehu,seo . Seneca: Sic illum assiciunt diuitiae, ut nauigantem secundus

ac serens ventus.. V rstibus:

Exspectet facilemque fugam, ventό ue serentes. NON sENs IssET vRBis ANNONAJ auia1I 'bustis. D. Excidii notat, Aegyptus quattuor mensium annonam urbi suppeditabat , Africa aurem octo. ALIvs AMNI s. J Nilus, secunditatis auctor. Sedierior lectio annus : alii alibi prouentus messis. NEC MALIGNA TELLvs. fecisti ideri terram ertilem, Nilum euas antem. nam habuerunt quae ilia fetes illi dare solent.bed bene iacio tuo . GLORIAE NOsTRAE.J Trai πω sane hoc in s posuit,

nummos cudit, qui exstant: IMP. CAES. NERVA. TRAIANVS. AVC. parte in abcra: S. P. t. OPTIMO. PRINCIPI. NILvs. Pi-

Lia effigies Nili recubantis , cum crocodilo suo cr hippopotamo. AETERNIs COMMEATI Hvs. J An. alternis etiam. inde, scrutatur malim. LIBERTATE DIs CORDI IERVIENTIBvs.J Pugnam uerbii inritur si enim in libertate quomodo si iunt Sed nempe vel creet men aliquod ni imperium paucorum,vel pluriom: simper ubi ctis ac parientia. Libertas dumtaxat reb ectu maris arctaeseruitutu citur. Non tamen d limi aliquando, saeuientabus lui: quo sere ab H um in libertate, ut pars parte premat , in peliant imoJe aut saeuiant.

MALA AD NEMINEM. J Intel ge, neminem alium: Maoent qud eum,quem primo premunt e tangu t. Totius periodi acumen hoc est: in

magno communi impirio sona fiunt communia, ω qui 'id usquam ubique est, trangulione commercis: non ita in madu, qua manent apud post V orem. TERRrs Divi NaTAs. J A qua opinione Tora mater,sive Ops,c Rhea, iniιr deas:bed g singulas region s. t Gaditiam , yptum , Italiam, ingebant habebantque Has. AMNI Eus GENIvs. J Item opinio proca uuios o Iovies minores Deos idest G

S AT is factum, quaciuturn, qua sectorum utilitati bus. Nisum cst spectaculum inde noenerue, nec fluXum, nec quod animos virorum molliret oc si ageret, sed quod ad pulchra villac contemptum i lemonis accenderet

80쪽

66 L LIPs I COMMENTARIus cum in seruorum etiam noxiorumque corporibus amor

laudis, & cupido victoriae cerneretur. Quam deinde in edendo liberalitatem, quam iustitiam exhibuit 'omniaffectione,aut intactus,aut maior. Impetratum cst quod post ulabatur, oblatum quod non postulabatur: institie ultro, dc ut concupisecremus, admonuit. Ac sic quoque plura inopinata, plura subita. Iam quam libera spectanxium stureia, quam securus fauor3 Ncmini impietas, ut solebat,obiecta,quod odisset gladiatorem . nemo spectator spectaculuin factus, miseras voluptates unco & ignibus expiauit. Demens ille, verique honoris ignarus, qui crimina maiestatis in arena colligebat, ac se despici re contemni, nisi etiam gladiatores citis veneraremur ; sibi maledici, in illis suam diuinitatem, suum numen violari interpretabatur: cum se idem quod deos,idem gladiatores quod se putabat.

PvLCHRA vvLNERA.J Gladiatores intelligit, quibus delech tum Traianum Qisse, Dioscribit. Hic autem color,quo tuebatur in diatores : quasi eas Natio ad militiam ac robur faceret, vulnera ab Adue Visa ac mortes, contemptum inducerent utriusque. Cicero ita dixit, sortissimam hanc esse contra dolorem & mortem disciplinam . . SERVORUM ETIAM NOXIORvMQv J Duo genera hominum

ad hos ludos, Serui aut Noxii. Illi, vel sero capti, vel pretis a lauisis empti: isti, qui ob facinus aut scelus damnati in hos ludus. Ego fusius ri

utroque, M. Saturn. cap. m. IN EDENDO LIBERALITATEM ;Refersne ad copiam e numerum largiter aebitumλanismi ita δε-πa interiecta φ Vtrumque potess. Traianus quidem ita largus in ira,

Aliquandis ad decem millia Dionis assertio est gladiatorum dederit, in unis ludis. etsi hoc post victorias de Barbaris panni, ω ex iis c-

rosique fuisse opinamur. De mi ldiu autem,nimis etiam res nota: quae is ne spectatorumspargebant , ingenti pecuniarum iactura. IusT1-τIAM. J Vt liues e Baeseruaret, itemquepraemia omissas deliterpreparet: stanec in hos aut Ego ita subdit affectum inclinaret. O M N IAFFECTIO NAJ Vide. rarum est,ubi certamen in commisim t editor

SEARCH

MENU NAVIGATION