장음표시 사용
621쪽
191 Liber undecimus De sensuum organis.
tibus communes, ut scilicet saporum dissertitas omnes dignoscat, qua ratione gustatus organu dicitur,&Αristoteli primo de historia animalium, τύδ' Γ ο θήlικον μου γλωδα, inest parasentiens seporem lingua, desiideriem tu esculenta trudantur & transmittantur in gulam. Figuram & magnitudineta eam obtinuit, vae oriundique se applicare posset& ciborum ingestionem minime impediret:vt autem ad motum promptior esset, ex latiore basi in acitum mucronem sensim des1nit.Basis latior 15πογλωσσὶς gicitur, finis acutior
οκογλωσM . Superior&asperior pars iuxta palatum g Mγλωσσὶ , excavali 0-nes Vtrinque &mχιρρισυρμ. Situs nulli non est conspicuus. Substam tia carnea est. Tota autem eius structura variis coagmentatur particulis: carne
enim constat sibi propria & peculiari, tum membranis, dein neruis tribus, postmodum venis & arteriis quam plurimis,tandem musculis decem , Aliga Gm- mento validissimo. Caro mollis est, rara&lata, spongiae instar,dignoscendis: saporibus maxime idonea:per eam fibrae excurrunt nullae,qud fit ut musculo sa dici nequeat,sed peculiaris,qualem in reliquo corpore nullam reperias. Caue neni hanc membrana tegit tenuissim ori & palato communis,in quam nerui tertiae & quartae coniugationis expanduntur.Haec saporum omnium agnoscit discrimina&humore aliquo fucata ut ictericis&febricitantibus contingiti ' V - deprauati sensus caussa esse solet. Neruorum paria tria per linguam dissemunantur: priora duo per tunicam sparguntur,&gus in inseruiunt, postremum i in linguς musculos ad motum dc loquutionem diuamatur. Linguae corpus' totum sibi continuum est, nulloque septo, ut veterum quidam existimarunt, 'π' in dextram tamen &sinistram partem lineae cuiusdam interiecta dirimitur, quam primus Hippocrates in Coacis δικροάυ, seu medianam dixit:
ad cuius imitatione Aristor. I. D e gen.animal. υ ερριν, vocavit. Vesae a. sub lingua apparent duae a iugulari externa exortae, quas vulgus ramnas dicit. - otidem arterie a carotidibus prodeuntes venas has comitantur. Medio inforioris linguae corpori, ligam entum validiss1mum subiicitur, cuius auxilio su fulta linguae mollities, facilius vibrari ac produci potest. Huius extremae partis is, Quo funiculus adnascitur,quem linguς fraenulum Focant.Nam cum incitata&volubilis esset natura sua, ne forte in Jomita plus aequo in loquacitatem solueretur, eo tanquam fraeno cohibetur.Tandem musculi sese offerunt decem, quorum opera surssem , deorsum,antrorsum, retrorsum, & in latera lingua mouditur. Sursum mouent duo astyloide processu in mediam fere linguam inserti; deorsum totidem, ab inferiore maxilla,qua sint molares exorti; antrorsum aut extrorsam duo,ab interiore mento pronati: retrorssem duo a basi ossis hyoths prodeuntes; dextrorsum unus, sinistrorsum item unus a cornibus superioribus ossis hyo 1 dis ambo exorti, & in linguae latera inserti. Hos linguae varios & diuuersos motus non parum iuuant ossis hyo 1 dis musculi. Lingua non omnibus eodem modo Tinuissima serpentibus & tristica,vibrans & praelo ga acertis bissida &pilosa virulis marinis duple piscibus tota a)hqrens,leonibus ac pardis imbricat asperitatis ac limς similis. Homo inter caetera animalia iiDuam habet absolutam mollissimam & latam, ut commoda ad utrumque omium sit, hoc est & ad sapores percipi edos,& ad litteras exprimendas: ita enim conformata facilius se contrahit,produci dilatat.Patet hoc in iis quibus nos satis
absoluta est; blaesi enim & balbi fiunt. FINIS LIBRI UNDECIMI
622쪽
Breuis artuum descripsis. CAPUT I.
extrema secuimus.Trium regionum naturalis, vitalis &animalis partes omnes continentes δὸ Contentas qua artuum historia hoc libro describere placet. Quemas modum rami arborum caudici; ita artus trunco corporis adnascuntur. κωλα, Graeci dicunt, alij γκοι, quidam, enata, adnata, explantata membra ; Latini artus vocant ab artando. Sunt autem artus duo, superiores & inferiores. Superiores communi vocabulo ma-n Vocantur. Veteres enim nominarunt totum membrum brachi j ab humero ad tremos digitos usque,& quod nos manum,illi ἔκραν χειρα.Ins riores artus pedes dicuntur,de quibus postea.Manum totamHippocrates & Gm lenus diuidunt, εις του βραχίονα, τινο χιι κρητο ικροχειρον, id est , in bra- λ ζωchium,cubitum ammam seu extremam manum . Brachium, Celso humerus, Aristoteli, et κροκα,λια Pqlluci, aliis corigνη, Festo acinus dicitur. Huius caput quod lato scapularum ossi inseritur es, κρωμ ία Polluci, Eurypidi vocatur ; extremitas Vero et acρωλ ιον. Cauitas sub humeri articulo Aristoteli est μεα Ucάλη axilla,Xenophonti μαλη,ala vulgo, quia in ea pili quasi pennaescuntur. Secunda manus pars aut media dicitur, quod extremo brachi j compacta sit,& ωλεόη,quibusdam α - , Latinis cubitus,vina, Tullio lacertust Huius ad brachium commissura δαὴ ia Polluci;flexus vero cubiti pro- tuberans αγκόν dicitur R. usso. Tertia pars , summa m nai, extrema manus; sic dicta nnanado, quod ex bractesis manet; tres habet partes καρπον seu brachiale, μετακα .mον seu post brachiale,&-est, digitos, de qui Sus suo loco. Haec nimirum est totius manus communis diuisio:s1ngula nunc accuratius persequamur.
623쪽
De totias manuspartibus in niuersum. CAP.. II. O TIv s manus partes propriae scommunes enim ut cuticula, ' cutem, adipem membrana neruosam hic praetereoὶ sunt vasa, mustuli & ossa. Vasoru nomine venas,arterias & neruos intel ligo. Venae qu ς per manu tota divaricatur omnes abaxillari ranio scaturiunt. Sunt aute duae tantu, quaru altera per interiore,
altera per exteriore brachi j partem fertur: illa vulgus basilica
vocat,hanc cephalicam. Basilicam Hippocrates τὸν id est, denum in ternam appellat, alij hepaticam &iecorariam.Haec in profundam &stilaculaneam diuidi solet. Profunda axillari arteriae & tertio neruorum pari attensa ad medium btat M. cubiti flexum fertur, in radium & cubitum ramos spargens. Subculanea percutim excurrit,&dum ad cubiti articulationem peruenit, in duos finditur ramos; quorum alter ad internum cubitum delatus cum humerariae ramo unitur, &er
M eo coitu communis vena enascitur, quam medianam vulgus vocat, Arabes a
tem Venam nigram. Alter per infernum brachij latus descendit, ramulis in vic, nam cute & partes subiectas dimissis. Cephalica, quod in affectibus capitis secetur, Hippocrati externa, quo d brachi j exteriora perreptet,aliis humeraria, quὸi per Eumerum feratur inter delloidem esusculum & pectoralis tendinem super ficie tenus delapsa, dum ad cubiti flexum peruenit, in duos dirimitur ramos, quorum alter in interiorem cubitum oblique latus cum basilico amo coit&communem venam parit; alter insignior per radium ad eius fere medium descendit, hinc oblique ad carpum excurrens manum externam fere totam irrigat,
πρῶ-- & conspicuo ramo inter paruum digitum & annularem desinit Arteria ab artibiari ramo similiter prodit,sed unica esst,basilica dicut. Eius duo simi rami,profundus de subculaneus. Vterque varios ex se diffundit riuos; est tame sub tanti su cuius quidam in carpo conspicuus, quo loci pulsuum disserentias admota mandet explorare solemus. P er manum totam sex paria neruorum disseminantur. pris mum a quinto ceruicis spondylo proὸiens, in dehoidem musculum &cutim vicinam absumitur Secundum a sexta vertebra scaturiens in bicipitem musculuprimum fertur,mox musculo cubiti longissimo ramulum largitur, tandei nubisterum cubiti attigit, in duos secatur ramos Tertii secundo permistu in brachi j masculum bicipiti substratum riuos dissundit. Quartum omnium crassissimulab eo d em musculo cum basilica profunda & arteria interna delapsum iri varios
in. scinditur ramos. Qujntum inter musculos cubitum extendentes &ssectentes delatum pone internam brachi j apophysin praetervectum tertioque permistum pari, in digitos absumitur,minimo neruulos duos, medico duos, medio unum . distribuens. Sextum par inter cutem & membranam neruosam per internam brachi j apophysin delapsum,in cubiti cutim desinit. Atque haec totius manus ms sunt vasa, quorum descriptionem repete ex libro quarto. Musculi totius manus
sunt quam plurimi Alij enim brachium, alij cubitum,alij radium, alij Carpum, alijω - digitos mouent, de quibus libro de carnibus. Ossa totius manus varia sunt. Vni cum est brachij os;duo cubiti cubitus & radius; octo carpi; quatuor metacar j, digitorum quindecim, quibus sesamoidea addere licet,quae omnia libro secumdo sunt accurate descripta.
624쪽
O M v v M, ud cissimae & omnia confidenter molientis na
turie decus, nudum quideri & inermem in nuda humo natali die abiecit D eus ad vagitus statim & ploratum: sed duobus eu
armauit praes1clus vallid1sitimis, quς GetenS animantibus dene- ratis Grgauit,ratione &manu. tio artium omnium ars est & offici- mamm . . . Ua,ars ante omhes artes.Manus organum est ante omnia organa. Cum enim nullum sit eorum quae particularia sunt, ortinium tamen est ca- Mamsi opera
pux, &vt de anima dicebat Philosephus, potestate quodammodo est omnia. Manuum opera leges conscripsit homo, as erexit Deo,naues, domos,lyram, omnia tesorum genera construxit.Taceo pingendi, fingendiscalpendi nobile artificium.Manibus pollicemur ocamus,dimittimus, minamur, supplica- .mur,abominamur imemus,interrogamus. Manuum opera licet inermis nascatur homo,a mutis tamen animantibus tutus est, & ea omnia quar firmiora
nascuntur,imb ferociora, etiamsi vim coeli fortiter patiantur, ab homine ometuta esse non possunt: plus denique homini confert manuum industria, quam taurorum impetus ferini aliorum dentes,ungulat: nam quicquid uniuerit ambitus complectitur,manuum solertianos fi liuri Ided Anaxagoras quidam physicus animaduertetis,qu*nta cum ratione & quam scite hQC membrum se his ista bricata natura esse pronuntiauit, non phsse ad ullarum rerum effectionem e cogitati organum magis affabre,aut accuratius perfectum,nec dubitaui ut refert Plutarchus εν ταῖς χεραν τώ ιυ τιθεο 2χατης eo'ρω-ης σοφλ, id est, mani in ascriberes entia hum Monum et ' cis m. Qu'd tamen non probat Galenus primo Devsu partium.Non enithideὰ sapietissimum est animal homo, quia manus habuit; sed quia est sapientissimum animal , ideὀ manibus instructus fuit: manus namque hominem artibus non instituerunt, sed ratio. Sunt MistiGrimanus rationis ac sapientiae ministrae,sermonis velut vicariae, concepxuum. inia mρη μω Gictpretes ; cogitationes ehim nostras amicis per litteras significamus: Manus --, UAfideiconsecrauit Numa Pompilius, propterea manuum contactu pacta confirmamus Fuit etiam P ersis sanctissimum fidei pignus ideὀ maiorum haec fuit salutatio, ut Mepotissimum se corporis parte venerarentur. Qui adorant,m num solent deoscularii& capita submittere.Manus in AEgyptiorum hierogly- ad ui fisi p icis fortitudinem denoetat ideὀ qui in xilium quaerunt, dextram petunt in apud chiromanticos manus hon modo organum organorum , sed velut figura temperam cti, habitus, morum , ut talis sit apud eos extima vola manuS, quam M. , , illis est intima cordis. Stigmata enim & lineamenta manus videntur esse . velut coelorum impressiones & fiaturae nostrae vestigia, quae internarum rotarum motus, natiuam inelinationem, infortunia, vitae longitudinem Zebreuitatem denotant. Ea denique est manuum dignitas , uti deb figuram rectam & in coelum versam habuerit homo, quia manus habuit.
625쪽
De Auras fructura extremae manus. CAP. IIII.; Asus verum ossicium est apprehendere, eiusque propria
Laistio est apprehensio ; unde οργανον - ιληχριχον dicitur, aut pes οργα νον ριδαῖα, ικοι ergo primarius erit hic mucinuum usus ut apprehendat. Alterulus est visit tactus ΣΕ- matrix &iudex. Licet enim per totum corpus dc externuae & internum diffusus sit tactus, quia fundametum est animvlitatis; exquisitius tamen qualitates quae tactum feriunt primarias & secundarias extrema manu sentimus quam caeteris partibus, modo callo uti fossoribus non sit obducta; ideὀ&polita est&depilis ea parte cutis.Est&manus ademtores leuandos, ad iniurias propulsandas & ad anticarum partium tutelam accommodatissimum organum: propterea ad hos uses omnesque functiones obeundas, & figuram qualem cernimus obtinuit, &structuram mirabilem. E Arama- Figuram quidem oblongam eamque in plures partes diuisam habuit, ut figuras omnes sphaericam, rectam , cauam complecteretur, quandoquidem om nes ex tribus constituuntur lineis curua,caua & recta. Sed & figura haec&maxima corpora, & minima corpuscula qualiter apprehendit minima enim summis duobus digitis indice&magno comprehendit; paulὁ maiora iisdem quidem digitis,sed non extremis; quae maiora ribus digitis, magno, indice 2 medio; quae adhuc maiora,quatuor; deinceps &quinque,posthac tota manis.; Quod si unica parte eaque sibi continua constaret manus, aequalem tantam cuiusque adm0ti corporis magnitudinem apprehenderet. Neque verq sitis erat diuisem esse in digitos manum , debuerunt iidem digiti diuerso ordine, non in una eademque recta linea locari, & quatuor digitis opponendus fuit unicus, qui parua omnino flexione curuatu cusingulis quatuor op--,is positis actionem seruaret. Haec figurae totius ratio est. Structuram autem statim tentius cotempleris,singulare naturae artificium miraberis: ea porrὀeiusnodi est. Quia manus nobilissimum erat & perfectissimum organum, variis eam coagmentauit particulis D eus, quas omnes facilioris doctrinae gratia ad quatuor genera reuocare placet. Primum earum es quae actionem primo & per se edunt; alterum earum sine quibus actio non fit: tertium earum quae pers ctiorem actionem edunt: postremm earum quae actionem conseruant prin-M Wr cep9 3r primaria manus pars musculus est, quia non fit sine motu apprehelio; T, 3. musculus autem volutarit motus immediatum est organu. Pars sine qua non fit apprehensio neruus est: non enim mouet musculus sine imperio , impe- defert neruus cum spiritu temsi mo , ideὁque lator dicitudi Quae pede- ossi α -- stiorem edunt actionem sunt ossa &vngues: ossa enim r bur &stabit in m
praestant,sine quibus flecti quidem & extendi possent digiti sed ob m istiem
dis ad Eri semper essent tremuli, nec quIcquam arctarent cotinerentque Vngues eti3m apprehensionem iuuant. Quς actionem conseruant particulae sunt venae,arit' monem riae, cutis adepsque. Vens enim manum sanguine irrigant; arteriae vitali eam
perfundunt spiritu ; cutis adepsque omnium ευδεαν est,
partes. colligationem extitissient.
626쪽
Similarium omnium particularum quae manum constituunt ratio explicatur. CAP vae V. in V s C V L V s itaque princeps manus est pars, cui primo &per se debetur apprehensio.Cum autem musculi partes praecipuae GmdemGduae sint, caro & tendo,tendines multos & paucam carnem digitis appositit Natura, quia leuem s1mul&tenuem esse extremam manum oportebat, non grauem&crassam. Tendines autem hi exortu ad insertionem usque rotundi si1nt ad δυο , sed dum inseruntur latiores fiunt ad faciliorem motum. Quia vero digitorum plures erant motus,re ni flexio scilicet & extensio, & obliqui, dum adducuntur & abducuntur, tendines externa internaque parte & ad latera sunt locati. Quot autem sint manus musculi, quis eorum ortus, insertio, struct ura,
docuimus libro quinto in musculorum historia. Nerui plures ex quarto &quinto brachi j coniugio in musculos digitorum & cutem sparguntur,qui sentiendi & mouendi facultatem impertiuntur. Ossa manus, alia sunt carpi,eaqueo isto lia metacarpi j,eaque quatuor, quaestri sta&immobili articulatione cε- nectuntur; alia digitorum,quae per diarthrosin articulantur; moueri enita debuerunt digiti ut uras omnes apprehenderent. Sunt autem tria tantum digitorum offa,non plura,nec pauciora; plura namque perfectam extensionem hederent, pauciora tam Aueclas particulares figuras non admitterent. Haec omnia ad motus facilitatem per ginglymon conectuntur.Iuuat autem vag ietatem motuum & cartilago extrema circundans, dc pinguis oleosusque humor, muci instar articulos obliniens. Quia vero dum artus hos, animal quocunque vult inflectit, ne distraherentur & ex sedibus suis excideret, Natura vinculis ea colligauit, & ossicula sesamini seminis figuram exprimentia apposuit. Nam - quae internis manus articulis insunt ossicula,hos intro luxari prohibent du maianum vehementius extendimus, quς vero externis manus articulis sunt locata,
ne in fiexione extrema foras luxentur impediunt. Ossium porro manus hiastoriam repere ex libro nostro de ossibus; nam singula h=ς transcribere homi nis esset otio abutentis. Ossa ergo perfectiorem readuntactionem. Si enim si ne ossibus essent digiti, solae sit actiones ederentur, in quibus circulo eos plicari oportet. Ungues etiam melioris usus gratia constructi sunt; dura namque -& exigua corpuscula facile effugerent, nisi digitorum extremis durum quod
dam corpus carnes firmas & stabiliens apponeretur. Venae,arteri Futis adeps que achionem Conseruant.
DissimiLrci man partes explicantur de carpo m metarcarpis. CAP. VI.
Υ 'η Αφ pv xxe habet partes dissimilares,Carpum,m
tacarpum & digitos. Carpus Graecis Latinis brachiale,rasseta Barbaris, roseia aliis, quia eam parte rosis ac variis poriabus exornare solebant, octo constat ossibus duplici ordine di stinctis,quq propriis caret nominibus. MIακάρπιον, et byηρον, &a constructionis forina cum pectore ςῆθος, pectus, κlενιον,
Avicem pecten manus, postbrachiale,Celso palma, diuiditur in partem in
627쪽
mammiμ ternam & externam. Interna quae manum cauam reddit dum exporrecta est,
Hippocrati dicitur , quod per ipsam ictus instigantur, Latinis palma
Vota dum curuata &concaua, κolt λη Vola manus. Externa quς est auersa manus, ο ιοθεναρ,UHς, ποοκαρπιον&δωρον dicitur.In palma & vola manus muli obseruantur particulae.Nam eius initium aliquantulum extuberans ρ ιλ ρο- manus vocaturi medium,μεlας η'ιον quasi interstitium.Sunt&tuber
cula manus pulpam constituentia monticulos vocant Chiromanticiὶ & linet. tisti Monticuli prominentiores sunt & carnosiores partes, 'εναρρι proprie dicum tuti του 'ενειν,id est,apercutiendo.Monticulus pollici substratus,mons Vartis;qui indici adhaeresimons Iouis; qui medio,Saturni; qui annullari, Solis di itur; qui minimo subiicitur,V eneri dicatus est:Thenar aute, id est, spatiu quoi pollice indiceque intercedi Mercuri j monte,hypothenar monte Lun vocat. tineam M. Lineς vero seu incisur ,γρριμ απι χρ τορι- in vola manus mulis sut,ex quoruaspectu Chiromantici mira pollicetur,& vit longitudine ac breuitate, infortunia,natiuam inclinationem,euentus omnes praesagiunt. Quatuordecim describi solent,sed tres sunt praecipuae: prima pollicis ambitum circunscribens
'μ v misera,linea vitae nuncupatur, ab aliis κα ρ διακη, χρονικη, tempora Z-aratur lis. Secunda transversim per mediam volam delata ad Lunae montem extemditur,1 u, ικη, revora ,αναγκαι2,uaturalis dicitur.Tertia ab hypothenare incipiens,ad indicis monticulum fertur,mensalis, thoralis & Veneris linea ap pellatur. Caeterum manus prona αυφενη χειρ, supina ια dicitur; dum vero clausa est, πυγμὰ pugnus vocatur; dum compressa & digitis complicatis, ita ut articuli,praecipue medii digiti extent, condylus vocatur, unde condylonisis, La ferire dicunt. Rursum obseruandum manus duas esse: adiutricem enim alteri t. alteram effecit natura.Dextra δεξιοῖ; sinistra, άρι ρρι,λπια , ineuit, dicitur.Sut eius, Lis i qui Vtraque manu commode Utuntur, dehi , ambidextri appellantur.Mulier apud Hippocratem sectione quinta Aphori sinorum amo
De digitis manus. CAP. VIL Ο s T R E M Α superest manus pars quae digitos complectitur, dicuntur, quorum ordines velut in aciem dispositi
φάλαροες vocantur. Eorum pars vel interna est, vel externa. Internae partis articulationes,internodia misset, λιδες, κώδυλοι dicuntur: eorum autem partes extremae ubi pulpae teretes digitos terminant, μγες Latinis .e, mrtices, acini, cacumina. Externa pars protuberantias habet iuxta articulo quae Graecis κόνδυλοι, nobis nodi dicuntur.Primi ιποκόνδυλοι; medij κο νό)υλοι, postremi με- ne i ita, qα κόνδυλοι. Sunt autem in qualibet manu quinque digiti, nec plures au pau p ta iam, Ciores, ut perfecta fieret apprehenso, esse debuerui. Si enim pollicem demas,' aliorum omnium vis & robur p erit; si minimum tollas,vix ea quae circulo apri prehendi debent amplexaberis. Fuerunt autem inaequales, ut figuras omnes &M,E moles magnas parvasque comprehenderent. Primus, quὀd robore teris te, quipolleat pollex dicitur, Grςcis δίιχειρ, μι ας δεκονδυλος, quod duo tantum habeat internodia. Habet hic digitus peculiares musculos flectentes,extendentes,adducentes,abducentes,quia habet in suis motibus ali
628쪽
quid peculiare. Secundus JMUικος index &demostrator ab usu vocatur,quod Indo. eo in rebus indicandis uti soleamus Suetonio salutaris λιχρονος a quibusdam,aλia 6ω, quod est lingo,quoniam ad condimenta exploranda in oblonia immis
sus lingitur ; alij λίαν, quod inter hunc pollicem magnus sit
hiatus,vnde λι cu ς vocatur,mensura intersi iiij inter pollicem &indicem.Ter. Mino, rius κα απύγων Atticis, σφα cελος, obfoenus, verpus amosus Nudicus,quia hoc extenso homines deridere vel infamia notare solebant. Quartus M.Atti ια τριχος, id est, medicus, quo prisci solebant pharmaca miscere , δ' diciυλιωlης etiam,id est, an LG,quia annulos illo digito gestabant,ωιβατης, αυφιεσος. Quintus ,αικρος inimus,ob breuitatem,st /, ω ιτης, auricularaa,qubd eo aurium sordes expurgare soleamus.Constantsinguli digiti tribus ossibus,quς per ginglymon articulantur,ut libro de ostibus explicatum est. Tandem extremis Vnv mmna digitorum ad perfectiorem apprehensionem appositi sunt ungues,excoctionis tertiae crass1oribus excrementis pronati, ideo continuo creicunt &in longum tantum ut pili .Est autem imperfecta eorum accretio,quia non fit tractione alimenti& assimilatione, sed perappositionem tantum. Sunt mediocriter. I duri,ut externorum impetum eludant, rotundi,ad securitatem, Graecio υχες
vocant. Eorum principium , ονυχια dicitur, radix; p rs alba lunula candicans circa unguium radicem ανατολη , id est,ortus extremitas Unguium et κρο- panes.
νυχια,3 pellicula radici an nata Gγεμάνη a quibusdam, maculae albae, mendacia;loca absconditas unguibus κρυπτά vocantur. Haec nimirum est si periorum artuum breuis descriptio,nunc inferiora persequamur. Depede in iniuersum ei Depraestantia Pira,'Amra, usu.
T solus homo quia animalium sapientissimum erat, manus h
buit organum ante omnia organac ita solus inter pedestria bi pes fuit&erectus homo, quia manus habuit. Quis enim pronus aut supinus equitare, vitam ciuilem ducere, scribere, naues construere, aras Deo erigere, omnia telorum genera iaculari, aliasque pr claras & pene diuinas artes exercexe posset y Fuisser misis, bi prudentissimo animali quadrupedum figura omnino inutilis valdeque in p commoda;nam nec coelum intueri, cuius gratia senatum dicebat Anaxago ras,nec vere sedere posset ad contemplationem:fit enim ut vulgo dicitur anima sedens prudentior; mitto quὀd non ei liceret per aspera, inaequalia &de- cliuia loca tam facile ambulare,turres ascendere, domos aedificare. Conueni bat quidem ad celeritatem pedum multitudo ; sed homini quid ea celeritate opus erat, Clim animalia omnia vincat industria sua3 Plus enim homini potest ratio quam natura mutis,plus linguae&sermonis velocitas; quam levitasvsuo que pennarum.Bipes ergo fuit & esse debuit, ideoque solus rectus stat,&solus sedet. Pedis proprium officium est ambulare, vera actio est ambulatio, ideo piat, οργανον dicitur με lαῖα lαον , instrumentum ambulatorium, non quidem simpliciter,sed ut maxime conueniat sapienti animali .Fit autem ambulatio abiero quidem crure in terra firmato,altero vero circumlato; sed firmari quidem qMmριο si pedis, circumferri autem totius cruris est actio : ergo cum per stationem&
629쪽
motum fiat ambulatio, illius quidem, pedes extremi sunt instrumenta, huius firmam autem tutamque stationem & ad varios motus his a L. perficiendos , figuram, &structuram qualem cernimus obtinuerunt pedes. - Nam & in varios articulos diuisi sunt, & oblongi laisque constructi sunt, non tamen aeque oblongi ac in manibus,non tam ad speciem, quam ut nisu concibiatos in cursu iuuarent. Etenim pressis in humum digitis mirum est quantist lius totum propellatur corpus. Sed & caui in medio fuerunt pedes, ut omnia loca peruadexe queant m nam cauis & mediis gibba amplectuntur; digitis vetonduvirum in rectis, obliquis, declivibus & praeruptis utuntur. Pedum maxima est cum
manibus similitudo&visi sunt sine manibus quidam, qui pedibus manuum
Depedis totius partibus simitiribus. C A P. IX. E s Graecis σοῖ , ab ischi j & coxendicis articulo ad extremos usque digitos protenditur. Diuiditur in partes similares aedissimilares:similares ut in manu, aut cotinentes sunt, aut comtentae Continentes,cuticula, cutis, adeps, membrana nemo a. Contentae sunt,vasa, arnes,ossa. Vasa trium sunt generU,Venae, arteriae &nerui. Venae omnes a ramo crurali ortum ducunt.
Ramus hic cruralis plures ex se promit surculos, per femur, tibiam & extremos pedes,numerosa ramorum serie sparsos; sex tamen maxime conspicuis fruticatur.Sunt autem hae omnes propagines,saphena, ischias minor, sims h . la, poplite suralis& ischias maior. Saphena seu malleoli vena ad inguinis
glandulas nata, per interna cruris partem inter cutem& membranam carnosam delata, ad malleolum externum descendit, & in pedis superni cutimi varie abs imitur.Ischias minor e regione saphenae, in anteriorem is cliij cvum Mos a. & eius loci musculos distribuitur.Muscula in duos finditur ramos: minor in tibiae musculos extensores rivos diffundit: maior profundior in omnes fere 'piit femoris mutatios divaricatur. Poplitea ex ramis duobus cruralis coeuntibus conflat surculis aliquot in cruriscutim posticam sparsis per medium popibtem delapsa, nunc in surae cutim absumitur,nunc aὸ calcem usque descendit,
nunc per externum malleolum fertur. Suralis insurae musculbs& cutim ti ae internae disseminam,circa malleolum internum reflexa, latus internum pedis
yik di cutim pollicis,farὁ alios digitos adit.Ischias maior portione maiore per si rae musculos delata absumitur in surculos decem, singulis scilicet digitis binos;
minore autem inter p eronem & calcem cessante, interdum perforato medio ligamento,in musculurn digitum pedis abducentem & cutim spargitur. Amteria cruralis iisdem fere rivulis fruticatur, adeo ut vena comitem habeaxaγμῶ -, teriam.Nerui autem quatuor insignes per totum pedem disseminantur,qui ex Οἴμ' tribus infernis paribus lumborum, &quatuor supernis ossis sacri nascuntur. Primus& summus sub peritoneo ad paruum trochanterem delapsus, in cruris musculos eiusque internam & externam cutim priusquam genu attingat, 'ἐπι- absumitur. Secundus & inferior cum vena & arteria crurali per inguen incrus descendit, ramumque insignem cum vena malleoli per internum se mur ad p edem usque emitti sicuti vicinα interea ramulos largitus: maior ain
630쪽
tem pars cum vena & arteria in internos cruris musculos dispergitur. Te tius his inferior surculos musculis penis & quibusdam cruris,nec non cuti inguinali largitur, dein in propinquos musculos sapra cruris medium desinit. Quartus neruorum omnium crassissimus,siccillimus,validis Ismus, ex quatuor sup emis partibus ossis sacri ortus, inter os sacrum 8c ilium elapsus, ramulos vicinis partibus ut cuti natium&cruris,nec non substratis musculis largitur; deinde in duos abit ramos,eorum minore secundum peronem delapso digitis singulis binos dat siurculos; maiore autem per tibiam & pedem protenso digitis singulis binos quoque dat ramos : sed ambo hi rami musculorum capita & cutim tibis ac pedis obiter adeunt & texunt. Atque hic Μύσlipedis vasorum breuis esto descriptio. Musculi pedis vari j sunt: alij enim femur flectunt, extendunt, adducunt, abducunt, circumagunt; alij tibiam iisdem motuum generibus agunt;alij pedem fle stunt, extenduntque; alij denique pe- dis digitos mouent, quorum ni storiam repete ex libxo nostro de carnibus. Ossa totius pedis quamplurima sunt. Femoris unicum est os; tibiae duo, perone & tibia cum rotula; pedij ossa septem sunt; metapedi j quinque; digitorum quatuordecim, quibus sesamoidea addere potes.De his libro de ossibus
Mηρον,id est, femur,κνηριην seu tibiam,& Mytti paruu pedem. Femur a ferendo dictum putant,qubd eo sustineatur animal. Eius carnosiae & pulpos, partes αλιγίδες & λα λιχμίδες ab
Hippocrate vocantur; anteriores & externae ita αραμηρια
pulposa articulatiohis infernae pars posterior, in quam genu inflectimus, ιγνῖς poples dicitur, qu bd post plicetur, anterior γονυ gens. Altera pedis magni pars a genu ad calcem fertur, κν μη dicitur & σκελος , - του
σκεMAν,qubd excarnis sit Partes habet antica, posticam, externam, internam Anterior carne de duaάντικνήμιον Vocatur , antetibiale, quibus da α κανξία, quod acuta sit. posterior pulposa Hippocrati γα οκν μιον, Latinissera: ex te Hecriori pars παρα κνημιον a Polluce, interior προκνηρειον Vocatur; bini verbpro cessias inferni & ex carnes, τα σφυρα - Latinis malleoli dicuntur. Po- - di. strema superest pedis pars, iam υς α κρος,extrem spes,pam spri,appellatur, Griaeti Arcadibus. Hoc totum corpus tanquam basi&columna sustinetur,estque ve- rum οργανον με ταρατικον , instrumenthmgradiendi. τριμερῆς is est, id est, in tres diuiditur partes, ut manus,in , μιετα πεδιον & digitori Pediu Hippocratis ηλος ποδος, ossibus septem constat; ex quibus quatucir propria habuerunt nomina,tria nomine carenti Pedij postrema pars& rotunda virlερνα dicitur,Latinis cilla: infima vero qua terram calcamus, σφυρου, caltameum . Calae. Altera pedis extremi pars quinque ossibus constans metacarpo respondens μεταψεδίον &tarsus dicitur. Eius pars inferior planta pedis solum&vestigium di- τὸ si citu Graecis λμοι χρῆ τυλωμα; superior quae ante digitos existit θος pectus.Tandem sequuntur digiti quinque,manuum digitis respondetes, qui suos Diguis λῆ habent ordines, ternas σκυτα ιόοις essicientes, excepto pollice Articulantur