Historia anatomica humani corporis et singularium ejus partium multis controversiis et observationibus novis illustrata.

발행: 1600년

분량: 661페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

161 Liber undecimus

quod venulis constans & arteriolis quamplurimis undae similitudinein preseserat.Nascituri scab ultimis pericrani j oris, nec totum oculum tegit sed ad ciueculum tantum fertur,quem κυκλοτερη orbicularem lineam vocant: etiam dicitur a druersitate colorum, σφενδόνη Polluci, quia pupillam in secinian a continea Ut funda lapidem; corona.Tunicae huius triplex est usus.pri 'my mus, ne visum duritie laedaturisculus Secundus,ut capiti anneis atZcillum ne in violentis indilbis HGrbitet Tertius,ut Uculi musculos propriis sedibus fra irae -- Inet Secunda tunica κερριτο αδης dicitur,&σκληρα, ἔχης; in eam dura: sed ' timer elluciditaseeomu pr tenue Maccurate politum ac demisia reis

Tad vel quod ut voluit Russus, cornu instar in laminas aestituatur, pluribus e-ornu. nim ceu corticibus,constare dicitur.Oritur a crassa cerebri membrana optici

medullam ambiente totumque oculum circundat. Eius substantia dura est χdensa,vi extrinsecus irruentibus iniuriis obsistati no nimium crassa, ut visilium species admittat & lumen externum celerius ad crystallinum permeet; non opaca, sed splendens & pellucida,ne perpetuae oculis tenebrae obuersentur; ο-mnis alieni coloris expers denique omni ex parte laeuis,polita, tersa, ad perfectiorem luminis emissionem. Venulis,arteriolis &neruis caret: haec enim vibo. iassis sioni obessenta, sed alimentum ab vuea sibi proxima mutuatur. Eius duplex usus; alte visit crystallini propugnaculum eumque ab ambientis aeris frigo

re &aestumeatur; alter ut tenuiores tunicas de humoresomnes complectatur. Sunt qui tunicam hac duplicem esse velint, anteriorem quam Gornea Vocant, an mina. &posteriorem quam duram. Tertia tunica ραγοειό dicitur

ραγοειδης, quὁd uuae acinum &folliculum , a quo pedunculus auulsus est , si gura, colore, tenuitate, laeuitate externa referat; προειJ, ς,qudd chorij instar vasa fere omnium tunicarum suffulciat, vel quod a tenui membrana quam dicunt oriatur. Dista tia eius tenuis esti sed aliquantulum crassior quam in cerebro, ut crystallinum x subiectas ei partes tueatur. Ortum ducit a tenui membrana neruum opticum inuestiente, haec namque dilatata circulo totii oculum ambit, nisi parte anteriore, qua aliquantulum comprimitur,&'μα rotundo ac satis exiguo foramine peruia est. κορη dicitur vulgὀ,Ruta γλω, Latinis pupilla, pupula, nigru oculi, fenestra oculi. Alligatur vuea posteriore parte optico,reticulari, fibrosis nexibus, corneae adiridem usque adhaeret, sed non admodum valide, anteriore parte undiquaque libera est, ut spirituum &m-- luminis assiuxu dilatari possit. sola haec inter oculi tunicas varie est colorata, s -- - d- unius omni ex parte coloris. Anterior pars quae aqueum & cnstalli

num respicit, fusca & nigricans; exterior quaeiridem constitui nunc caerulea, nunc Caesia,nunc nigra,pro diuersa cerebri&oculorum temperie apparet.posterior vero intus quidem variegata est, primum subalba mox viridis, dein cae ἡ rulea , sed foris qua corneam spectat, fusca vel nigra. Vueae vari j sunt usus. pii, suis oti mus, ut crystallinum defenda ne corneae Jςdatur duritie; secudus, ut reticulari alimentum suggerat,&corneam quae Venis&arteriis caret nutriat; tertius, ut colore nigro & caeruleo dissipatos spiritus recolligat de luminis externi splendorem refringat. Itaque crystallinus tunica hac velut speculo re creatur, ideM AE M tu que mollis constructa est venosa,vari color,& perforata. Quarta dicitur aranea, quod tenuitate telas aranearum referat, ambit crystallinum &inuoluit immediate; propterea tenuis&pellucida est,ne crassitie visioni obe set. Proprium est crystallini tegmen, eumque perciliare interstitium vicinis

592쪽

De sensuum organis. 163

partibus annectit; venas nullas habe ed a ciliari nutritur. Quintam a s φιζληοοειδῆ,id e reumlarem dicunt, etis s1militudine.Nascitur a medullari opticinerui substantia dilatata, propterea mollis est,alba & cerebri sebstantiam aqua dilutam refert. Galenus non vult proprie tunicam esse nec si1bstantia, nec coloresed medullam dilatatam. Diffundit hic per crystallinum & uniuersum oculum visites spiritus,& crystallini aberatione percipit, tandemque visilium

spectra ad cerebrum tanquam iudicem defert. Postrema tunica veteribus incognita, ς,vitrea dicitur,quod vitreum humorem omni ex parte am- Vitrea tu- .

bia in cuius medio ciliare interstitium apparet cliij figuram referens. Est pro- 'ed -- cessus quidam choro 1 dis crystallinum vvere alligas firmissime; unde Fallapio I tuis. nexus & ligamentum dicitur; sed & aqueum humore secernit a vitreo ne consendantur. Addunt quidam septimam tunicam ex musculorum tendiniabus conssatam.

De humoritus oculorum. CAP. VII. E T E C ae I s resectisque tunicis es tuunt statim & in apertum proferuntur partes oculorum nobilissimae, humores quippe, aqueus , crystallinus & vitreus; sed crystallino summus de- odist betur honor ; est enim quouis adamante pretiosior, quavis gemma illustrior; propterea anima oculi, Ipecillum interius, cetrum oculi dici solet. Solus hic a coloribus alteratur 'isiliumque spectra recipit,& cum luminis utriusque ad eum prohibetur appulsus , interni quidem in gutta serena; externi in suffusione, quam guttam caliginosam Arabes vocant,perit videndi actio, quasi lucerna interextincta. Hoc posito, ponitur facultas videndi, relique omnes partes aut visionem c6nseruant, aut prinstantiorem reddunt;huic denique tanquam principi quae in oculo sunt singulae ob impartes famulantur.Nam cornea tanquam vitro ad perfectiorem luminis emissionem utitur crystallinus;vuea tanquam viridario amoenissimo & colorum varie- δε- mtate arridente oblectatur.Pupilla fenestrae vicem gerit; aranea species retinet ne diffluant,ut plumbum in speculo; humor aqueus ceu propugnaculum externi luminis splendorem infringit & velut medium est delationis imaginum; vi treum instar coqui alimentum praeparat Neruus opticus visi es spiritus adcrystal sinum defert, & species ab Eo ad cerebrum tanquam censorem & iudicem traiicit, musculi& secundae coniugationis neruus velut equi crystallinum totumque oculum omni ex parte versant;ita crystallino subserui omnia. Huius historiam exponere iam aggredior, Si prius humorem aqueum, quia primus

sese in conspectum dat, descripsero. Aqueus ergo humor Graecis. c. φιαι λεπτος, κριθοιρος, Θοειδη'ς, nobis albugineus, tenuis, aqueus dicitur,quὀd tenuibtate:&puritate aquam vel oui candidum referat: Avicenna glaciale excrementum vocat, sed male.Situs est anterlore parte, ut si clystallini propugnaculu 1s citcundantium Triembranarum auritielaedatur;tum ut externi luminis splendor affatim occurrens.quodammodo Infringatur,& cum interno lumine consuescat externum ; est enim veluti medium quoddam delationis imaginum. Quin & glacialem perpetuo & vueat interiorem partem quae madore spongiae similis est,irrigat albugineus,nea perpetuo motu exsiccentur. Adde quod ocul

rium instar simulacra ad crystallinum defert prohibetque ne visites spiritus eL

593쪽

164 Liber undecimus

fluant.Mitto quodvueam a crystallino disiungit & corneam perpetuo distem dit, quibus corrugatis,& in se concidentibus perit videdi actio. Humor hic nest oculi vivens & spermatica, non excrementum. Secundus humor Galeno os di W-ὐγρ ,nobis crystallinus & glacialis dicitur,quod glaciem com- cretam referat Sc crystalli modo pellucidus sit. Avicenna,guttam & grandinem Vocat. 2Etius alentis figura φακοειδη lenticularem ; alij a disci similitudine δισο sata sunt qui Oculi centrum animam oculi, specillum interius voci tenL Hs sub m. moris huius substantia tot est aquea,non dissuens,tamen qualis vitrei aut albuginei, sed densa & crystalli modo cocreta, ut figi ac sisti in eo simulachra queant; pellucida,non opaca , ut vernaculi luminis fulgore externo sit ευ ρο φυτος &consectatis; tenuis non crassa,vi celerrime utruque lumen admittat; coloris tan- se a. dem alieni expers, Ut colorum omnium species citissime excipiat. Figura rotum

da est,sed non plane globosa ne hinc atque illinc flueret,& in violentis motibus a propria sede exturbaretur;propterea qua pupillam spectat,pressior; qua vitreo

si M. immergitur, planior apparet. Situs est fere in medio oculi, velut incentro, ut utruque lumen & internum & externum admittat facile,neque utrique consuescat nimium. Annectitur interiore parte albugineo; posteriore vitreo veluti imnatat, utrinque Vero mediante ciliari tunica vii eae alligatur. Tunica tegitur tenuisssima aranea dicta. Denique princeps est visionis organum; huius enim est reus ---τινος --Tertius humor& vitreus dictus, crassitie quidem & consistentia vitro fuse similis est; sed ces6te&pelluciditate iam densatum & refrigeratum vitrum penitus refert. Situs et posteriore parte,ut crystallinum admitteret, propterea in medio 'concauus est. Vari; hisse, Eius substantia crystallino est mollior, aqueo tame minus fluida. Huius unicum M UM veteres agnouerunt usum,qui tamen multiplex est. Primus ut crystallino alim tum praeparet;non enim sanguis ruber per venulas ad crystallina ferri debui sinesseo colore princeps visionis organum,quod coloris expers erat, inficeret; vitrei tamen substantia non alitur. Secundus ut ars allinum conseruet, ne membranarum duritie assiciatur. Tertius ut visites spiritus ad glacialis illustrationem

contineat.

De caeteris oculi panibus remis rei arterii s ritibus,, glandulis. CAP. VIII.

& glandulae. Neruorum alter visioni,alter motui inseruit; ille opticus dicitur,estque primum neruoru a medulla quae intra calua continetur prodeuntiu par Hoc omniumollissimum&lissimu, in ortu separatu,dein antrorsum oblique protensium,in medio fere progressa iuxta sellam sphenoides coit, noper χιασμυὸν & intersectionem, nec per contactum simplice, sed per medullae confusionem, ut alterum ab altero nulla arte secernere queas. O iri, Coire autem debuerunt nerui optici, tum ad robur, ne ob mollitiem longum iter pererrantes saccesserent, tum Vt eandem planitiem in pupilla obseruare secederent enim aliquando sine eo amplexu,atque ita delusi oculi, simplex obiectum duplex iudicarent; tum ut visilium formae & spectra unirentur; tum ut commode per foramen e caluaria prociderent & ad oculos recta ferri possent;

594쪽

De sensuum orgarius. 16s

postremo vivisitis spiritus ab altero oculo in alterum momento permearet ad visus perfectionem; sic enim clause alterutro oculo,acutius VidemuS. Ita ergo confusi optici & coeuntes, mox separantur & per caluariae foranaen in oculiceimirum feruntur interior quidem eorum substantia mollis ac medullosi dum ad crystallinum peruenit, dilatatur &per oculum visites ditandit spiritus,sitque ex ea dilatatione reticularis tunica; exterior vero quae duplici velatur tunica tenui& crasse,invueam &corneam absumitur,unde fit ut per optici continuitatem a- .nimalis spiritus ad pupillam usque momentd feratur. Hos neruos etπόρ υς-2ι est, meatus et orios vocat Herophilus; nos sensilem& conspicuam eam caultatem nunquam obseruauimus,sed omnium mollissimos & magis απο esse volumus,ouia visitem spiritum copiosisiimum deferunt. Hi si obstruam tur, ut in Arabum gutta serena, perit videndi actio. Altera neruorum propagatio oculos mouet: ab hac ramuli emergunt quamplurimi, in musculos omnes varie divaricandi. Sunt motorij lii nerui in suo exortu continui, obsitaiam ut unicum quasi funem consstituant; unde fit vita oculum in latus moueas, alter illius motum sequatur necessarib,quae obseruatio noua est & pulcherrima. Sunt etiam in oculis venae & arteriae quam plurimae ; illae a iugularibus , hς a caro secundi mi. tidibus oriuntur. A neruis, venis & arteriis feruntur ad oculum spiritas multi, vi- siles,naturales vitales;vnde fit ut non eadem semper in oculis sit magnitudo, no I lj.ὰλ idem splendorjsed minimi interdum, languidi & obscuri appareant, ut iamiam morituris,aut iis qui Veneri nimium indulgent; interdum grandiores, alacres, splendidi. Quin etiam vivente animali oculus vehementer tensus summeque plenus, nec ulla omnino eius pars laxa corrugataque cernitur. At illo extincto nihilque dum aqueo essluxo ninor laxusque &rugosus oculus fit. Postrem boculorum altero clauso, alterius pupilla momento dilatatur, copiosiore scilicet spiritu per reticularem in vueam illapso Copiosus etiam adeps oculos oblinir; ne in perpetuis motibus aestuarent &siccarentur,tum ut eos aό ambientis frigore tutaretur; unde fit ut nunquam rigeant oculi. Sunt postrembiuxta oculum cii , ia exiguae carunculς &glandulae. Caruncula siue caro glandosa εγκαν θις dicta, in interiore angulo sita, impedit quo minus lacrymς vel alius salsus humor ing nas profluat;deinde angulum hunc tuetur ne lacrymarum aut serdium acrimonia laedi possit Nam chim palpebrarum contractione oculos ab externis iniuriis liberare conamur, omnia ad internum angulum trotenduntur i, propterea in externo talis caruncula non cernitur. Glandulς vero in oculi angulis sitae,humo rem a cerebro defluentem excipiunKoculo; irrigant & ad motum aptiores reddunt. Per has copiosus humor exprimitur & lacrymae fluunt. te oculi externis partibus, ac primum de palpebris. CAP. Iu

C ' L 0 β, ut xtrinsecus irrueritibusiniuriis minus forent ob

noxij,ossibus quidem quasi propriis sepimentis undique ob

vallavit Natura,& in antrum velut sinuosam vallem sorbitam vocant) retrusit, sed quia anterior eorum pars omnium nobilissima tamini externo,aeri,ventis,fumo, pulueri, animalculis aliasque corpusculis erat exposita, ne horum occursu i dere- situr, palpebris ceu tegmetis & propugnaculis munivit; earum etiam operi vi Usus in actione sua speciem quandam prae se fert libertatis. Nares enim perpe

tuὀ santpatulae vi& aures; at oculi palpebras habent, quibus si velit animal

595쪽

Liber undecimus

possit non videre. Palpebrς itaque a palpitando sic dictae Graecis, quasi τοτοῖ βλεπους φαρος, hoc est , illus opereulumve, ο φυιτο φυλακαλυμ u edo , , Aristoteli ελεπρ dicuntur, quod sint oculorum tegmenta& folia.Uae quadrup edibus in sup eriore tantum gen volucribus in inferi ' re,struthio camelus animalium sola ut homo utrinque palpebras habet palpe- brarum compositio ex culanea est substanti cartilaginoia & musculosa. Cmtis laxa est satis,ut contrabi de corrugari possit.Cartilago necessaria fuit,tum ai, motum faciliorem,sit enim cartilaginis op era aequabilis oculorum apertio ociclusioque; tum ut foris occursantibus iniuriis obsistat; tum ut huic tanquam firmiori scopulo pili parui infigerentur,qui externorum occursu prohiberet. Si molliores fuissent palpebrae ex carne sola aut membranis contexis, leui de causa conciderent,mollia enim cito saccescunt: si duriores &omnino osses, non ita facile mouerentur, &sua duritie interiores oculi tunicas, quae sent exquisitissimi sensus , laederenticartilagine et ergo sent & debuerunt esse: sed cartilago illa tenuis est,tum ad laevitate,tum ut externi luminis exiguam umbram tranfinitiat.Cartilagines lite ab ossibus liberae sunt& figuram habent semiciscularem; eas autem inuestiunt intus quidem membranula, foris vero cutis. Tandem ad palpebrarum structuram concurrunt musculi, qui necessari j sue runt, ut oculum aperirent & clauderent: clausi enim oculi visilium imagines nunquam reciperent; aperti vero & ab extrinsecus occursantibus tuti non e sent,& cito deprauarentur, quia spirituum lumin1sque interni maxima fieret dissipatio:vicissim ergo prout res postulabat & aperiendi erant & occludedi. Geminae sunt palpstrae, superior&inferior: illa maior homini & iis animali bus,quibus inferior manet immota,auibus contra inferiorsuperiori est maior. Eis autem duae sunt nicam mobilem fecit Natura, sup eriorem scilicet id enim inferioris motu opus erat,cum per superioris motum ad inseriora clam datur,& per motum eiusdem ad saperiora aperiatur oculus3Mouetur ergo superior palpebra sursum &deossim. Sursum unius musculi ope, ut ab interiore orbita,ab eodem fere principio, a quo ille qui oculum sursiam mouet, en, tus,& in tendinem satis latum desinens, in palpstrae superioris tarsum inseri,' tu palpebramque attollens oculum detegit. Claudunt palpebram duo mosculi. Alterab interiori apgulo ortus, totum circumdat cilium sphyncteris inmstar; alter ab eodem angulo &nasi radice exortus in tarsum inseritur. Palpebrarum extrema, quae dormientibus nobis mutuo ςoeunt, Ruffusvngulas dicit; superius cauum, inferius subcauum vocat. D e ciliis canthi seu angulis ocurorum. AL PEBRAR v M extremis pili adnascuntur,qui βλεφαριδες

Aristoteli, Nicandro μία, cilia Gazae, pili palpebraru Cel. 2 , se dicuntur; Polluci autem - τοὶ , quia eleganti ordine sunt dispositi; unde etiamn illa pilorum serie remorum in longis

nauibus similitudinem referente,has cartilagines το σους VO- , rata cant. Pili hi valli instar visites spiritus & radios ab oculis manantes dirigere dicuntur, & simul cum palpebris oculos contra occursantia 'animalcula,puluerem & alias sordes muniunt; eorumdem quoque nictus creber in vigilantibus est, tum ut visus recreetur, tum ne quid in oculos cum ire

596쪽

D sensuum organis. J67

pem feratur. Superioris Alpebrae pili sursem versiis leuiter instediuntur: nams undique recti essent,vmbram oculis inducerent impedirentque quo minus sursem videre possemus. Inferioris vero palpebrae cilia deorsum incuruntur. partes palpebris communes in quas concurrunt ambae Graecis καν'οὶ dicuntur, vi του id est , pruritu Ientila Latinis anguli Bini sunt; alter iuxta nares, alter ad tempora; ille quod maior sit, magnus, internus, domesticus,

ε -'li proprie, ρι ηρ Polluci, πηγη Hesychio, quod inde lacrymae emanent appellatur Hic παρωπον, παρωὶ ιον minor, externus, &Barbaris sylus stris dicituri

Desperciliis.

CAP. XI. l A NDE M ad oculorum tutelam supercilia sunt constructa,

Latini stipercilia, quod sapra cilium snt; hirsutae sunt fio tis extremitates siue pili supra oculum enati. Horum parsi naribus proxima οφρυ- κεφαλη, caput; parS ad tempora Partes.

accedens ουρια finis, cauda dicitur, intermedium verὁ inter supercilia spatium unde nasus incipit quod depile est μεσορρυον Rutas appella μεὶ moνHippocrates, intercilium & glabellum nostri,quo in loco ani- tamae principatum olim tribuit Strato. Haec cum pro diuersis animi affectibus vel attollantur,vel submittantur, ideo per supercilia fastum aliquando Poetae intellexerunt. Hla ait Plinius superbiam inhabitare, alibi conceptaculum , sed h1c sedem habet,in corde nascitur, huc subi hinc pendet. Superciliorum usus apud Galenum est,ut corporu maioris moles superne ad oculos decidentium incursus excipiant. Tota superciliorum structura ex cute est, multis fibris cam 'rum . nosis a musculo frontis texta, adipe & pilis ex cute enatis.Cutis crasssior est hac parte & durior; crassior ut imbricamenti instar melius oculos muniat; durior, Vt pili numero sint aequales,nec in immensum crescant Vt enim in palustri & uliginoso loco, nihil generatur, nec item in squalidiore solo, ita in sicciore &humidiore cuti pilos erumpere non datur. Est autem musculose& laxa haec cutis, quia prompte axe moueri debuit. Pili superciliorum τυλοὶ dicuntur sti, Milistam Medicis. Eorum usus est muri instar propulsare oculis aduersa, ea praesertim I quae a capite&fronte defluunt. 9Equales sunt hi in longitudine, numero,&densitate Si enim minores essent,pauciores & rariores,non ita oculum ab e ternis tutarentur; si longiores densioresque,pupillas occultarent & visioni es.sent impedimento. Est autem eorum non recta sed obliqua inserti ut omnia ab oculis facilius deflectant. Atque haec oculi & singularum eius partium Sdelis esto descriptio, nunc controuersi enodemus.

597쪽

168 Liber undecim US

CONTROVERSI AE ANATOMICAE.

An visio emittendo fiat, vel recipiendo; ubi visionis natura accurate lexplicatur. QVAESTIO I. lis is Evigionis naturae I videndi modo nobilis est controuersia dί sit . quam medica. tamen eam Galenus libris I De Uupartium , Deplacisis Hippocratu in Platonu, eleganter erit ab instituto opere alienum, ca quaedam, ea re V exsecretioribus philosephiam steriis eruta,hic in apertam luce pra-ῶ, η ferre Tressentpraecipuae de et sonis modo Philosophorum enita sita, -tiae suidam enim emissionesta, aliν receptione sola misionem νῖri putant: fiunt qui partim emigione artim receptione feri contentat. -- Priorisfectae auctores variysent iuersa omnino sientientes. Volunt Optici radios ab oculis - exire ais rem aspectabilem pertingentes, radiorvi mer guram flatuunt Gm 1οaz, culin conussit in oculis,basis in re idenda. Uthagoras misionem feri putat per laminis etra emissionem adobiectum, cuius fiat ad oculum refexis,non us a ilapalmaria a Mavius,hhi parietem impulsasefariete repercussa ad manum aequali impetu reuertitur. Empedocles, Hipparch Nicem 'isionem emissione radiorum in fumi simul fieri volunt. Plato ηον radios sed lumen emittiputat que non ad rem visumsed 'sque ad certum mediUBium. Democritin eucippus m theniensis Epicurus a rebis omnibus per corpus laessa re imagines exi marunt.Chr si in edi uniuersia Stoicoram schol a corde ad oculora pa- pilla erriseiritum quemdam putant,qui ad rem usque Disitim extendatur. Emitti tria λλ. tur ab oculo quidpiam admisileobis iamprima haec opinio contendit: quam his rationi, bus bibunt Flatonici. Prima, tenefici oculi ascinare solent , sine Azud Poetae; Nescio quis teneros oculus mihi fricinat agnos. 'a.Basil mallectu hominem inficit. 3. Menstruata mulier jeculo etelut tabo inficit. . Luporum assectus raucos reddit homines. Tiberius Caesar creditur seu a pectu atm

iam reddidisse militem.ς Anti mii, mi narrat e sistoteles 3. ε Meteororum, semper, mago si ipsius ante oculos obuersabatur. 7. Cur mi acutius migeamus , coango i mus pupillam es an non ruradj ν stiritus egredientes magis uniantur ξ 8. cur ocessis

cernendo debilitatur nihil emittitur O. Siseret visio per receptionem, non emissionem,

non oporteret conuerti oculum ad rem obiectam, oenon intuentes videremus. Io. Nec magnitudo,nec figura cernerentum, oculus enim cum sit paruu non posset. res tam magnia re cipere.rr. Dilatat villa melius derem quia malo eret receptio .rz. Contrarias series simul em semel in eodem fusciperentur , quia oculus simul Ao contraria obie cta sicis,album nigrum. Postremὸ, minima res perinde cerneretur atqlim Lma edi asem. Nam acies acus etergens in caelum non percipitur , quia radi j separati coire nonpossunt os obiectiparuitatem.Ψuod si illam cernere volumus, necesse est ad latus

nos contrahamus.Denique oculi igneaesunt naturae, nam Gnramidat Iant,c per 'tuo mobiles, e P nunquam rigent .at igniproprium est aliqui emper emittere , lumen , rodios,calorem .mμnt Platonicorum m Opticoru ration praecipuae. Alteriusfect rin-ρreri ceps est Aristoteles a. De anima, libris Desen se eissensili, que equutisunt omηο Peripatetis Alexander Themistius, uerrhoes. Volunt hi visione ola receptione fieri, non emissione: qui ensio omnis cumsi asto,sola receptionesieri debet: sic auditus seni,odoratus odorumgastus poru actus qualitatu tractabilis,la receptionemni Praeter

598쪽

De sensuum organis. J69

qai humidiores habent oculoso per obiecta maiora qua int, consticiant, quia1 ecbaab bumiditate crassiora reddiuntur.Teni excellens visile destruit siensium. Nὸ, ius eculo imaginem rei oppositae cernimus, quod non fieret, nisivestigium rei ab obiectis ad medium,fg ad Jeculum usque multiplicaretur.Quaerit Aristotelesse l. 3I. Probi cur mondextraperfectim operetur' a, oculus vero auresqualiter videant audiantque. Restondet facultates istas fieri agendo,ba attendo at Sterquefensus cir utrunque organum aequepatitur Senes remota obiecta melius .ident quamproxima on ratione luminis, Cena.

radioram in stirituu ab oculis exeuntis,exigui enim seunt, impuri m tenebricosi; fedquia stecies a distantissimo obiecto manans tenuior redditur mari uestiritalis ad receptionem aptior Stellae minutissimae in hyemaliferenitate conspiciun ur, non aestiua,quia hyeme Septima. earumstellarum decies in aere crassiori receptae terminantur oe mugii tantur; Vate

vero ob aeris raritatem terminatiue t mocabulis etiarsichol cis) recipi non queunt, nec multiplicari. Galenus bb. 7.Peplacitis, Io.Dem separtium , ut Platonicos cum Peria dimis mispateticis concine visionem partim emittendo, partim recipiendoseri Sult. Egosane Gai nosum tanquampraeceptori.Non ille quidem meo eget patrociniole estis magnus: fed - - quemadmodumsolitus erat in ore haber Vincat utilitassetanos, Vincat veritas. 'Malo

igitur cum Aristotele quem alteram naturam,sed eloquentissimam appellar ossium sentiar visionem soti receptione fieri,nihilque ab oculo ad rem visitem emitti, quoὰ misioni inseruia id est,nec radium nec lumen,necstiritus. Huius opinionis ieritas his rationibus Rahis i cssabilienda. Visionis organum aqueum est,aquae autem proprium est recipere. Aqueum esse ira demonstratur. Debet visionis organum esse di banum,ut sit inter obiectum , medium vi is orga organum, inter agens oe patiens quaedam analogia : at pellucidorum corporum alia'

sunt rara,alia dense; rara, feries quidem suseipiunt acilesia non retinent, sic aeuieta

rum est plenas,sed epluunt tim, nec in eo et identur, ob raritatem; quinimo nec immitro, nec in Jerusi imagines cernere licet,nisiplumbo aut densiore aliquo corpore retineantur. Ut ergo 'DisiliumJecies in oculo retineantur diaphano maenseo corpore vin test. Tale autem est aqua, nam ignisseaer diapbana sunt m rura. Ergo visionis organum aqueam 's. Sedo principes oculi partes aque unt. Proferam e mandri no inelegans argumentum.auod ab ocuns exit aut corporeum est,aut incorporeum: non incorporeum, quia nec e- Gratiari Ure,nec locum mutare,nec in oculo esse ut in AZo,possunt incorporea: non co*oreum, quiamnico die defrueretur oculis,nec momento ad thera que ferretur, cum nullum corpus in instanti moueatur. Mia quo irantibus ventis di ipsetur, daretur corporumpenetratio. Hodsi aerem huic corpusculo exeunti cedere melis,nunΡam siet visio, qsia non siet radij illim continuatio cuigoculo , sed inter radium oculos e interponet corpus. ψς autem ab Opticis in Platonicis allataesunt rationes,ita ordine Alvendae t.I. p S. myrm ct olofascinatio emfieri negamus et parte magica. Σ.3. Basili cus o menstruata mulier non aspectu inficiunt e quia ex pirat ab ore , oculis, naribus in iniuerso corpore terer . 21.1.σ3. quidamac Senenatu Dapor,qui aerem inficit continuatione. . Gae de tulis obiiciunt, λdiculasunt. Tibereius non oculorum raditas spectu horrido militemferterruit. s. An- . ας 'tiphontamitu uisse praedican non ergo in oculis, sed in cerebro vitium erat T. Pupillam 'angustamus te ab externossumine internis risiis di pentur.S. Fatigatur etidendo oculus μά8.ex συι γ conatu,quem adhibet facultas adfirmandum oculumst. Debet conuerti o tW ad

obiectum et D uian on sii vi o nis per rectam lineam. io Non recipitur magnitudo, sed io. steries tantum; quae cum sit immaterialis,tota recipitotesiis. Dilatatio pupillae spiritus

exolui qui ad receptione uni necesseris 1Σ. Ibum nigrim recipiuntur ab oculo si- , αια. mulses e quia per speciem tantum intentionalem, immaterialem incorpoream re cipiuntur.Postremo ideo nonpercipitur acies acus,quia non est proportionatum obis iam. viis.

599쪽

s o Liber undecimus

Ex his euilibet planum m apertumsit visionem non emissione, ste oti receptione perfici.

Me re F autem receptionis natura obscurissima est,in multis dissicultatum inuolucras illi cita.Quae Si omnibus innotescat,quatuor inquirenda sentirimum quid recipiatur ecutast re P ' ubi dest. qua oculipartes ut receptio:tertio, ando 1,postremo,quomodo. odadprismumstecta Democritus in Leucippus recipi corpora existimarunt .Epicurus obiecti se vis lis radios: creander imaginem rei non tanquam insubiecto Metelut instemb. Νοι P ri te pecies tantum reeipi Mistimamus. Haec aut speciei qualitas e ' istar'-rea. materialis v idua, intentionalem dicunt Philosophi, quae in medio oeog no producitur ac multiplicatur per simplicem emanationem 'ne Sole prodit lumen, ex corpore umbra. Species haec non videtur sed est id quo etidemus, solum obiectum cernit hcytaque videtur similis esse oculus speculo rerum obiectarum imagines in se recipienti; recipit namque speculumspecies omnes nihil emittendo, in hoc tamen dissera oculus ά fletalo; quod in speculo nun est animae vis, up recepta peciem ad aliud transentitat. tanquamst, βω- adiudicem.Verum quaret Ucfortasse quispiam, steries quae recipitar immaterialis est, Alistis. quomodo asscit visum di regando aut congregando stiritusὶ Respondeo, non aspecie oc tum a scilia a colore, quatenus magis aut minus est luminosius. Luminosa enim omnia dissipant, quia aerei m luci istisi spiritus nostri in lucem Albi consocialem abeor. Sic alia, quia plurimum habent luminis, dis anm, nigra cogunt, quiaspiritui aduersantur. Sic aduentantibus tenebris reuocatur calor foris intro, oe ut docet Gahaz,

' commentari ad e phoris. 11. ferii. 1. hyeme ideo somni sunt longissimi, quia ποθοlongissima. M lucidis ergo albis iaditur visio, e, plerumquη contingit cacita iquoniam allicti similitudine quadam visitet 1piritus, tanto impetu erumpunt, Π exi Oolenta irruptione costallini,humorissubstantia aut ravide aut aliud quidpiam Assiis b*- rumpi, vel alterari oporteat. Obiicies rursem, i Jeciei receptio immaterialis est, cur oculas

viden fatigatur,cur melius non vident exertim prominentes oculi, melius enim reci--- piunt. Respondeo bligari oculum non impressiones ecierum, sed ex mi conata quem μή cultvi adhibet ad operandum,adfirmandum oculum o ad continendos liritus. Enniantem oculi minus vident,quia disipantur animales stiritus, qui ad υidendum sunt neces- . 2, externo lumine coniuncti 'ecies ad interiore en sium ιran istant. Secundum caput erat de loco receptionis,in quasilicetparte stetierum fiat receptio. Hic opergratis

est uere dissentietes Medicos ebo Philo ophos Sunt qui in cerebri substantia recipi melinulentes,quia ex Galeni doctrinafensius omnis a cerebro. Aristoteses in pupilla, per ρ

pillam autem crystastinum intelligit Philosophus.) Galenm nunc in crystallino,nunc in thniea aracnoide, quam leuiorem in tesorem esse vult omnuleculo. uisenna in opticorucoitusipecies recipi mulsim ideo obiectum nisu apparere scribit; qiua in eo coitu iuturvifidumspecies. Nos in costallino recipi species ex imamus,quiaprinceps estcs primaria misionis organon oculi centro positusubstanti figuram alitatibus a reliquis partis

Iu disterens.Si tame eos omnes conciliare velis,dic,receptione in cIsiastino feri resta e 3- M in tunicis,perfectione in coitu opticorriperceptione in cerebro.De tempore reception aditertisi erat inquirendum, consentiunt omnessimul, eri visionem cumspecieruperceptione: percipitur autem in instantispecies inam caelum confertim Cidetur,quia lux educens v res

perie ipsa edissandit eψque Amulper aerem transuectri in eius extremam sive ciem, a qua palpebra contingitur, statuit, apertapalpebrassems pupilla ossertur,esque conisur

in D, d , minimo temporis momento. Postremὸ mistonis modus eiusmodi est Fit misio receptio ne προ- . sensilium specierum,non corporum.Hae species licet materiae conditionem redoleant μω Μ' men materialiter eor tanquam corpora Metelut vestigia corporum ab obiecto allectabili adpusillam per aerem medium lineis rectis ad angulum acutum productaeferuntur. Plura

600쪽

De sensuum organi S. I TI

de visionis modo lege apud Alexandrum O Simonem Simonium Medishmm Philos pbum eximium, commmt.in lib. Aristotelis Temo e Uemsili. An aliquid intra oculum videri possit; an per propriam jeciem aut alienam:vbi de suffusionis & visorum natura qu dam explicantur. Quaesae Io II. E quid ad perfectam misionis naturam desideraripo si duo breuiter emplicandusiunt. Primum, an intra oculum iideri qui jam possit: deinde, sinisti is an quod videtur per propriam steriem videatur, an per alienam. Nihil intra oculum iideri ita demonstraripotest. Serdit Aristoteles a. De anima , sensile positum supra sensorium sensationem non facere. Praeterea si aliquid videretur, sequeretur idem esse instrumentum m οἷ- Somnia. lectum. uineti Fadmisionem tria requiri docet Philosephus obiecitum, medium m instru-mmtum . Postremo iis io fit per re Pione ecierum, quae producuntur m multiplicantur quina. in aere: at si ab H intra oculum cerneretur, non fieret visio perspeciem se erobiectum

reui . emde quod mea, quae varie est colorata, cerneretur: at non videretur .nil ergo intra tam . oeulam Cideripotest. Contra etiani aliquid oe auctoritate experienti uadeturi u uisita, uuctoritas est Aristotelis cap.a. libro Desensuissensili, etheor. quibus loci risit - ρ im

Oderi aliquid intra oculum dum torqueturam mouetur in tenebris Au torum experientia . usimhac confirmatur . nam in imaginationibus quae uousiones aecedere solent,figura, magnitudo, situs . colores etardi cernuntur, quae omnia intra oculumsent,non in aere, φιia ab omni bus aeque perciperentur , iamiam futura haemorrhagia critica marma ras ante oculos obaersantur. Haec autem ut illustriora evadant,de Cisorum seu imaginationum naturapau- m ut ea quaedam hic annotare placet. Viserum quia Galenum . De locis asserit. quaedam sunt Dis se delirantium ropter idolorum magum m incertum motumsi phrenitici muscas etencntur, floccos carpunt, sucos Mellunt, alsis imaginibus terrentur Grexsiliunt: visebςc non msi uis oculi, sed cerebri imaginationis 1 mplomata sunt 'Sunt visa quaedam oculorum: sin tienti acultatis externae propria,quando intuenti se osserunt imaginatione alse , , , ut 'fribit Avicenna, apparent in aere corpustula oe permixti colores Tari', qui tamenn unt. a b Visum hoc barbaris imaginatio dicitur. Definitur autem a Galeno apparitio Glerna propter opacum vaporem interpos ituis crysta oldi m corneae. Symploma est deprauatae Osionis, apparent enim externa colorata quae non sent, oe iudicat oculus extra se quod intus est. Cavim uius 1 mptomatis sunt omnes vaporem opacum, qui inter corneam mcr allinumst interponit opacum dixi d est, St TocantBarbar nonperuium, n diapha

num,miplendens. Nam interiectam istud corpusulum diaphanum esset, mise haec no

obuersarentur,sed et sitam speciespurae π impermixtae adcr assinu ermntur. Locas G ris: autem vaporis aut corpusculi e patium tofuma cornea ad c stalloidem . neque enim in ter esistallinum cir coitum opticorum contineaturetapor, imaginatione aciet , cpm om-

. nis1pecierum receptio in Asiat crystastino , se forte vitreo permisceatur vapor, i&minis interni appulsumprohibeat, iidendia Bonem minuet tantum aut extinguet omnino. stat igitur insessionumprincipii in haemorrhagia critica, inper neumonia, in

vertigin in nauseam vomitu,circulice es muscarie di marmar es ante oculos obuersari; Dae omnia in aere extὸmo nonsent; etiderentur enim ab omnibus, sed intra oculum continentur. Nos deproposita quaestione hocstaminius, videriposse intra oculum quidpiant , R id am quia obieciam adest, corpustulum quippe interiectam, medium diaphanum aqueus humor, oe organum princeps visioni crystasimus humor,sed etis Onem eam impefectam esse το&-

SEARCH

MENU NAVIGATION