Everardi Ottonis, JCti & Antecessoris, De aedilibus coloniarum et municipiorum liber singularis : in quo pleraque, ad veterum politiam municipalem pertinentia, explicantur

321쪽

stituisse: neque putem C. Marium, illum, qui poli Africam subegit, praefecturae honoribus judicatum iri potuisse inseriorem, ut scribit Valerius MaXimus tib VI. cap. 9.

n. Ιε. Et tamen nullum vitium habet, si

dicamus Arpinum jure buleutarum caruisso, quamvis cum Formianis Fundanisque jus suffragii acceperat, quod praesecturis fuit

negatum. Non enim noVum est, eadem

ut urbs lit municipium, & simul praesectimra, hoc est, curiae jure orbata, id quod ex subjectis exemplis apparebit. Cicero pro

Plancio cap. 8. Atinam urbem, haud procul Arpino sitam , praesecturam Vocat , eodem Vero capite plebem Atinatem comitiis interfuisse scribit: statim cap. seq. de Atina eadem, tanquam de municipio loquitur, & omnino municipium eam fuisse ex lapide, qui ibi repertus sit, confirmat Cluverius Italiae antiq. lib. ΙΙΙ. 8. Idem Tullius Italiae umbilicum Reate in numero

praesecturarum ponit, Catilinaria III. cap. 2. Suetonius autem avum Vespasiani mi nicipem Reatinum dixit cap. I. in ejuS Vita.

Rursus Cicero, in deperdita oratione pro L. Vareno, Fulginiam Umbriae oppiduni

mox praefecturam, mox municipium appellavit, ut fragmenta, quae apud Quintilianum lib. V. caP. I 3. & Priscianum lib. 7. eae ea supersunt, clare satis testantur. Ratio nou

322쪽

joI CAP. VIII. VARIA AEDILIUM

obscura est. Cum enim universi Italiae populi civitate a Pop. Rom. donabantur, etiam praesecturae jus suffragii & magistratus Romae petendi sunt consequutae; Ut tamen, quod ad jurisdictionem, manerent praesecturae, id est curiarum jure & suis magistratibus juridicundo destitutae. Frustra ergo est Valerius Chimentellius, cum ad marmor Pisanum, de honore bisellii cap. 6. nobis persuadere conatur, praefecturas jamdudum ante Ciceronis tempora sublatas es se. Neque enim lex Julia omnes oppido-xum differentias abrogavit, ut ex Gellio supra jam vidimus, & Dio Cassius lib. s . in A. V. DCCXLI. QiuatuorvirOS praesectos, qui ex XXVI. viris in Campanizepraesecturas mittebantur, tum demum ab

in Campaniam mittebantor, tunc abrogati erant: . non quod Praesecturae jam desilitent, sed quia eae urbes, in quas antea missi, iam a Caesare & Augusto Coloniae Romanae erant factae. Et si Ciceronis aevo nullae

supererant, cur, quaeso, totieS earum meminit Z in Pisonem cap. 22. Meus quidem reditus is fuit, vi a Brundum usque Romam, sigmen perpetuum totius Italiae quid rem. Neque enim regio fiat ulla, neque

municipiam, neque PRAEPE HRA, aut

323쪽

GENERA'PR PONIT. 3.3

colonia , ex qua non publice ad ine venerint gratulatum. Idem Philippica II. c. 26. Horum sagitiorum Ute vestigiis omnia municipia, PRAEFECTURAS, colonias, totam denique Italiam impressit. Quin Paulus Jurisconsultus earum mentionem facit lib. IV. tit. 6. F. 2. Te menta. in municipiis, coloniis, oppidis, praesetituris, Cico, castello, conciliabulo facta. Licet hoc loco , post civitatem cum omnibus ingenuis communicatam, & discrimina civitatum sublata, praefecturam coloniae alicujus vicinam regionem malim interpretari, inquam magistratus colonici judiceS mitte- . bant; de quo genere Siculus Flaccus de conditione agrorum & Wilhelmus Goelius, in anziq. agrar. sunt adeundi. CAPUT IX. .

AEDILES CURATORESCIVI T A T V M.

1. AEdiles curam habuerunt aedium privstarum, ex Legibus, Sctis, Edictis. Paulus in L s2. D. de covir. emt 'is' I. -- D. de damn. in f explicatos. ΙΙ. Curabant opera quaevis publica, muros, por lay, tumes, capitolia, arcus N aq-dactus. III. Maxime ades Dcras. Num mus

324쪽

3 AEDILES CURATORES

mus corinthiorum in medium allatus.c setius reprehensen. IV. Balneorum

frequentiam in petitio apud AEdiles. Lux

les balnea praebuere. Ulpianus in L s s. D. de legat. lib. 3. illuseratur. Editus buum pro lignis. Ligna cocta. Balnea inter loca adilem metuentia. Pini saliter, quam a Salmasio, acceptus. V1. Viarum cura, in municipiis, AEdilitio muneri ex lapidibus literatis es Vagmento Papiniani asserta. VII. Cujacilis, Augustinus, nc. Gothoi redus aliique diis sentientes conoincuntur. Papinianus fuse illustratus. VIII AEdiles pleraque fraxerunt aersi ii impendio; quod ex Principum se privatorum liberalitate, alii que modis implebatur. Moenia lignea apud Auenum explicata. IX. Scribae AEdilium. Indomita nominis subscribendi vanitas quousque repressis, ad L p. D de Op. publ. Nunc tempus est ad munera AEdilium PergamuS, quae explicatu facillima -rent, si Papiniani liber singularis de ossicio AEdilium, integer ad nos venisset: sed

quia eadem , quae tot praeclaros Juriscol sultorum libros oppressit ruina, hunc quoque nobis eripuit, & in amplissima lustiniani

325쪽

CIVITATUM. 3os

niani messe, steriles avenae dominantUr, age, eae libri istius fragmento, ceteriSque, quae eX magno naufragio supersunt, inscriptionum tabulis, dicendi materiem petamuS; & munerum paritas cum AEdilibus Romanis, magnam nobis facem Praelucebit, quam velut certissimam cynosuram sequemur. Tullius IK dilium Curulium ossicia tribus his verbis complectitur,

LΕΜΝIVM Ladem vero in coloniis & municipiis adeo perspicua deprehendimus, Ut nihil sit, cur de iis dubitandum Videatur. Ac primum quidem cura civitatum tribus maxime partibus absolvitur: curatione Oz-dium, balnearum dc viarum. AEdes aliae sunt Publicae, aliae privatae: utrasque inchoatas consummari, dirutas reParari, ruinam minitantes fulciri jubebant. Praeterea hoc ipsis negotii datum fuit, caVere diligenter, ne aedificia conflagrarent incendi 1S, neve marmora eis detraherentur; ne recumberent parietes, aut Ventrem facerent in publicum, vel spatia platearum angustarentur: in summa, curabant, H symmetria, adspectus & facies publica, cui immane quantum studebant urbeS OPu lentae , ullo modo deformaretur. Enim Vero superba in coloniis celebri0ribus, etiam

326쪽

3ο6 CAP. IX. AEDILES CURATOR Esprivatorum , fuisse aedificia, quibus Romae matris moles & machinas stupendas aemularentur, Josephus docet, cum lib. XV. Antiq. cap. 13. in colonia Caesarea, aedes continuata serie marmore politissimo

exstructas fuisse, scribit; & Strabo lib. V.

cum in colonia Antiate magnifica & splendida aedificia, excipiendis principum virorum secessibus laudat. Ad haec autem ubi, vis conservanda, Cn. Hosidio Geta & L. Vagellio Cis suffectis, conditum est celebre illud Senatus consultum, quo tectorum Umbis & totius Italiae aeternitati prospectum ivit Claudius Imperator, statuendo, ut qui negotiandi causis emisset quod aediscium, ut diruendo plus acquireret, duplam pecuniam, qua id mercatus, in aerarium inferret , ac venditio irrita esset. Integrum illud Sctum anonymum, eX tabula aenea,Rei-nesius dabit cl. VII. Inscr. II. & epist. 28. ad

Rhipertum. Repetiit Vespasianus, si vera est Iectio l. 2- C. de aedis m. Hadriani quoque tempore, Acilio Aviola & Corellio Pansa consulibus, Velitum est, promercii causa, aedificia demoliri & tigna, marmora typosve detrahere, Spartian. ej. VitiuCaP. 18. eoque l. sa. D. de contr. emt. l. 6s. D. de donat. int. Um. I. I. F. I. I. 63. D. de leg. lib. I. I. II. I. I l. I. a I. g. f.

serri

327쪽

CIVITATUM.

serri debent. Idem Hadrianus edixit, ut is, qui solus aedes communes dirutas vel exustas restituissiet, si alter sumtus in se re nolit, aedium restitutarum dominus sieret , in l. s. C. Mif. pris. at Marcus post quatuor demum menses earum dominium addixit, L sa. F. IO. D. pro fo-cio. Dein cum intermissa esset harum fanctionum observantia, Alexander Severus in dict. I. a. & Gratianus in L I9. C Th. de oper. pubi. eas repetierunt; censentes publice interesse, ne civitates depositis aedificiis fierent deformes, i. a. g. I7. l. ult. D. ne quid is lor pabi. Haec Vero prohibitio uti privata aedificia respiciebat, ita Constantinus, Valentinianus senior & Honorius publica ornamenta unius civitatis, alterius Ornandae causa, a Praesidibus trans ferri vetuerunt; ne Unius Urbis Ornatus alterius nuditate redimeretUr I. I. l. Iφ. l. 37.

C. I b. de oper. pAbl. ubi vid. Jaz. Gotho- fredus, item Cujac. lib. V. Obs cap. 26. lib XIX. Obf. cap. 19. Pancirol. lib. II.

Var. leci. cap. 6 s. & BUrmann. de vectig. cap. 6. Hae vero leges in mores ut deduceret

tur, AEdilium cura fuit: scribit enim Va ro lib. IV. de L. L. AEdilis, qui aedes sacras N privatas procuraret. similemquo in modum de Atheniensium Astynomis, He

328쪽

3ο8 CAP. IX. AEDILES CURATOR Es

municipiis majoribus, aliis multis muneri bus pressi huic curae non susticiebant, ideo curatores reipublicae in Partem veniebant , tanquam AEdilium adiutores. Ita

enim intellige, quod Paulus scribit, in I. φ6. de damno in s. Ad curatoris reipublicae cium spectat , ut dirutae domus a domitiis

exstruantur. Et profecto non eodem more civitates Omnes regebantUr, nec Parubique magistratuum cura. De Cartia agine Salvianus lib. 7. de gubern. Dei: Dic omnes rerum dispeWatores, s diserentes inter se tam gradu, quam Cocabulo dignitates, omnium, ut ita dicam, platearum est compitorum procuratores, cunctu f Γ- me se loca urbis se Membra subet IIussi S Contra in minoribus nulli erant magistrit-tus, sed tantum defensores, L 3O. C. de

donat.

s. II. Proprium magis AEdilibus fuit, opera qINLVi S publica procurare, CUriam, fora, theatra, stadia, horrea, ergasteria, maenia, portas, navalia, PortiCUS, aquaeductus, cloacas, & cetera, in quorum usu praecipua cisitatis consistere dicuntur in I. 3 s. D. ad municip. instaurare, tueri ac Providere, ut ea Omnia sarta tecta, integra & incorrupta conservarentur, cuncti S- qud Ornmenti. , quae gratiam conciliare

329쪽

possent, largiter instruerentur. Haec enim rursus melioris notae municipia & coloniae illustres ab Urbe, velut membra a capite suo, mutuatae sunt; id Operam dantes, ut si impensarum magnitudine ei pares esse nequirent, saltem elegantiae laude in operibus non vincerentur. Satis hoc in It lia permanens ad haec usque tempora colos seu in Veronae, integrum Pantheonis marimo rei lacunar Patavit, & arcus triumphales Arimini, Anconae ac alibi testantur. In Galliae quoque colonia Copia

Claudia Augusta Lugdunentium exusta, tot pulaberrima opera, quae singula illuser re urbes singulas psevi, una nox stravit, ait Seneca, epist. 9 I. Amphiteatri &thermarum ejus publicarum meminit Lusebius, & fornices aquaeductuum a sexto lapide, aliaque a Sponio laudata adhuc supersunt. Non minus Apollinaris carm.23. Narbonem a muris , Portis, Porticibus, foro, theatro, arcubus thermisque CommendaVit, cujus verba brevitatis caussa Praetermitto. Prae ceteris quidem eminebant urbes metropoles, & civitatum matres, a magnificentia splendidissimae vel ornatissimae dictae, ut supra Vidimus, sed &Atina potens Fbui re superbum appella

330쪽

3is CAP. IX. AEDILES CURATORES

quorum opera publica Scipio Mazzella, intom. IX. Thes Ital. part. l. quemadmodum Alexander Squadronus, in fasciculo Iaudum Regii Lepidi, ejus coloniae Campum Martium, qui etiam Veronae & Mediolani, descriptie eod. tom. Part. 7. Ge neraliter Pausanias lib. Io sive in Phocensibus, ait: Urbs ea est Pliocensium, si modo urbem appellare par fuerit , in qua non praet 0rium, non omnalium, nolitheatrum, non 3orum ullum hunt, non denique ullum perennis aquae receptaculum. in singulis enim municipiis sere stadia, circi, theatra, amphitheatra, & porticus reperiebantur, ad solem pluviamque ab ambulantibus arcendam , eXitructae & exornatae l. 6. D. de auro , arg. leg. In his statuae marmoreae,

aeneae, a Cctteae, auro superfusae l. 29. D.

de reb aui t. jud post . LM. D. de loco publ. fru. Lapis Gruter. s. pag. I 69. SCHOLA M. CUM. STATUIS ET. IMAGINIBUS. ORNAMENTISQUE. OMNIBUS. FECIT. Plinius lib. XXXIV. c. l. At jam omnium MVNICIPIORVM foris

statuae ornamentum esse coeperunt, pVoΓο-garique meinoris hominum, se honores legendi aeCo basibus inscribi, ne in sepulcris tantum legermitur. Quid i quod eo etiam

procellerunt coloniae ambitiosae, ut arcibbus suis ob magnificentiam Capitolii nomen