장음표시 사용
371쪽
ANNONM 3s modiorum, quibus in urbe Dumentum venderetur, L 2I.'32. C. N. de suscepi.& ad quem Mes mera in comprobaretur, ut in lapide Grul. 6. PV. O67. Consimiliter coloniae:& municipia aedes publicas struxere, in quibus venditoreS merces suas penderent, ac privatuS quisque sua pondera ad publicorum normam conformaret, L 9. C. de subcept. & Nov. 118. c. I s. Mensuras , ait Imperator, N pomdera in sanctis a uniuscujusque civitatis ecclesia servari Sic Memmii Rusi pater &filius, Herculanii, sive Pompejis secerunt
cVRRERENT, apud Reines .ici. VII. n. I s.& C. Umbrius Eudrastus FontunatuS, IIII ViR. Compsae in HirpiniS, MENSURAS. LL-GL. CIVITATIS restituit proprio sumtu, apud Gruter n. I. pag. 223. Inter has
vero modius primum finem habebat, sicut libra in ponderibus; & quemadmodum amphoris vinum, metretis Oleum metiebantur, sic modiis frumentum, L 3 s. s. s. D. de contrab. emt. Per hos etiam AEdile , iuprovinciis, pariter ac in Urbe, Dumentum populo dividebant. Livius lib. xxx I. CV. so. Annona eo anno pervilis suis, frumenti Cim magnam ex Africa adverum AEDILES Curules M. Clavd. Marcellus,
372쪽
DIOS populo diviserunt. Idipsum cons mat denarius AEdilicius gentis Livinejae ,
in quo modius frumenti cum duabus spicis conspicitur , apud Spanhem. de Praest. num. diisertat. X. P . Is I. Sed omnium maxime huc facit ingens, quod Augustae Taurinorum a Philiberto Pingonio in Antiq. Taurin. tom. IX. Thes. Ital. Part. 6. pag. 62. exscriptum, & a Grutero pag. 86. n. a. repetitum fuit marmor, in quo vir equitans b Erilis jubentis ad modum,
inserius vero Modius duabusQmanibus aP- prehensus, cum hac inscriptione cernitur: T. VETIUS. L. F.
POL. AEDILIS VETIA. T. F. SECUNDA JUXOR. FECIT Non alia ratione modius imagini AEdilis equitantis apponitur, quam quod hoc praecipue instrumento in AEdilitate usus erat: idque priscis sollenne fuisse , ut sub titulis res ipsius, quae ossicii aut artis instrumenta
fuerant, eXprimerent, V. gr. Cucurbitulas& ligulas Medici, fasces lictoris, decempedam materiariorum & ejusmodi alia, ex variis inscriptionibus patet, apud Gruter. Pag. 6 . n. II. Pag. sI7. H 7. Fabrett. cap. . Inscr. Pan. 276. & Μalvas. Marmor. Felsin
pag. 67. Atque ex his, opinor, facilla ad judicandum erit de lektione loci Varroni,ni:
373쪽
ni: patet enim in coloniis & municipiis mensuras ab AE.dilibus fuisse inspectas: liquet modios privatorum ad modium IRd1- litium exactos esse; hoc Vero quia maxi ina diligentia fiebat, hinc Varro sapientem illum tanta aequitate fuisse tradit, ut etiam ad AEdilitii modii rigorem examinatUS, justus & omni ex parte persectus deprehenderetur: quo ipso reprehendit stultam illam de suo Stoicorum jactationem, cujus etiam vestigia in libris nostris, licet plerique Jcti Stoicorum philosophia fuerint
imbuti V. c. cum Ulpianus, ait, sacerdotes justitiae veram, & non simulatam philosophiam affectare, in L Ι. g. I. D. dens. jure & hoc primum Philosophos profiteri oportere, mercenariam Operam spernere, in I. I. s. l. D de eXtV. c n. cum
Papinianus scribit, vere philosophantes Pecuniam Contemnere, cujus retinendae cupidine fictam adseverationem detegant,l. 8. g. l. D. de Occat. ex U. cum CZ-jus non exactam gravitatem & consta
tiam, quali a Philosopho, desiderandam esse iPutat, in L 18. D. de AEdilii. editi . &Modestinus raros, ait esse, qui philos0Phλntur, in l. 6. g. 7. D. de excusat. Asdo Horatium, iisdem fere verbis Stoicos ridentem, lib. I sal. 3. Vs. Ial.
374쪽
s CAP. X. AEDILES CURAΤoREs- - - Si dives , qui sapieus est ,
est rex. V. Illud hic non incommode quaeri posset, num modius ille AEdilitius, pondera & mensurae publicae in provinciis devictis ad normam Romanarum fuerint compositae, atque ut legum morumque, sic& mensurarum paritas per orbem Romanum sit introdueta Z Ita colligit Joh. Baptista Villat pandus tomo III. in Ezechielena Part. a. lib, 3. cap. 2 s. eX inscriptione notissimi congii aerei, Tuderio Hetruriae Romam perlati, cujuS Verba sunt sequet tia: IMP. CAESARE VESPAS. VI. COST. CAE S. A. F. IIII. MENSURAE EXACTAE. IN CAPITOLIOP. XSed quis non videt spurium & supposititium esse hoc epigramma Z cum Domitianus , sive Caesaris Augusti filius, quartum
consulatum cum patre sextum consule non gesserit. Plurium etiam errorum Villat- Pandi examen accusarunt Savotus & Fa brett. de aquaed. diff. II. n. 13O. immo simataime liberales, demus inscriptionem
375쪽
id qu0d erat probandum: quidni enim mensura Romana in Capitolio exacta in Hetruriam perserri potuit i Vide Joli. Harduini Histor. Aug. ex nummis antiq. in Vespasiano ad annum Christi LXXV. Majori specie afferri posset nummuS, in. Tiberii Claudii honorem cusus, apud Patinum ad Suetonium pag. 28 . in cujuS media area libram manus tenet, ac interutramque lancem hae leguntur litterae: P. N. R. S. C. quas laudatus Harduinus, in nummis urbium Pondera Narbonensium re situla Senatusconsulto interpretatUr. NaΓ-bo autem Martius splendida fuit Romanorum colonia; in qua mensurae & ponderasi Romanis fuerunti paria, magnum argumentum est, idem ut de coloniis ceteris credamus. Sed Patinus dicto loco figia illa, Pecumam vostram notitutam SQ eX-plicat; nec si priorem sequimur interpretationem , ex ea liquido colligitur symmetriam inter Romana & Narbonensia Pondera fuisse. Denique pro illa sententia si cere Videtur, quod Valentinianus, non in urbe tantum, sed & per mansiones ac ci-Vitates, modios aeneos & lapideos, cum sextariis ac ponderibus, & mantur, aeream, in Paenae argumentum, collocari jussit
sed ut unusquisque sciret, quid deberet juf-Z a cc
376쪽
3st CAP. X. AEDILES CURATORES 'ceptoribus dare, l. 9. C. de fluscept. Maj0rianus Vero, in Novella de Curialibus praecepit, ut a Praetoriana sede ad I xulas non solum provincias, sed etiam cieritates , pondera e missata mittantur, quibus tam omnis e litor, quam negotiator utatur. Verum enim vero difficile fuit per omnes mundi tum cogniti partes mensurarum convenientiam introducere; magisque Verisimile Videtur, pro cujusque civitatis ratione, & mercaturae utilitate, eas
ubivis esse factas: nam Aristoteles scribit, lib. V. Ethic. cap. 7. Non parta frent ubique Cini aut frumenti me urae: sed ubi
emuntur major , ubi Cendulitur min0NS cui nostrorum etiam temporum usus suffragatur. Νec desunt testimonia, quibus diversia fuisse provinciarum pondera a Romanis probemus. Unde enim tot mensurae, quae in Principum vel privatorum ci-meliarchiis hodie servantur, majoris Vel minoriS, quam Romanae ferre possint, ampli,eudinis , nisi quod in provinciis usurpatae 'Nec conjecturis opus est: Hygiuus de limitibus , ubi quorundam pedum diversitatem, quibus in provinciis utebantur, eX-hibuit , per universam quidem Italiam eundem cum Romano facit, extra hano Ver nullam ejus rationem haberi scribit. Ve ba eius pag. 2IO. liaec sunt: Ubicuoque e tra
377쪽
tra fines legesque Romanorum, id est, at
sollicitius perseram , ubicunque extra It liam quid agitatur , inquirendum de bacre diligenter. Hygino accedit Frontinus de coloniis pag. I 09. Huic addev sunt mensurae limitum , terminorum , ex libris Au
gusti re Neronis Caesaris: sed Υ Balbi
men foris; qsi temporibus Augusti omnes proCinciarum formas ae mensuras compertas in commentarios contulit ae legem agrariam per universitatem prowliciarum
disinxit Q declaravit. Symmachuy denique hoc ipsum non obscure tradit lib. X. epist. 26. Mille sexcentas auri libras decennalibus imperii tui fastis devotres ordo promist, urbanis ponderibus confierendas; id est
trutinae largioris examive. Adde Lisen schinid. de ponder. seel. I. cap. 2. g. VI. Hisce annonae curam claudere volebam, sed eccet manum injicit Papinianus, qui libro primo Responsorum de Edile, ob arctiorem annonam praestitam condemnato agit, nisi me ratio fugit, loquitur de adite municipali. Ipsa egus aPPOnam Verba, eX l. II. D. de compev. Ideo coqdemnatus, quod arctiorem ann0nam C militatis tempore praebuit, si Minentariae pecuniae debitor non videbitur, M ideo compensationem babebit. Eleganῖ profecto teX- tu , quique multorum industriam eXe
378쪽
3;g CAP. X. AEDILES CURATO Rr scuit; a nemine Vero adhuc ita pertractatus , ut gesus aΕdilium de quo agitur, indicaretur; cum tamen jurisprudentiae multum interssit, magistratus urbanos & municipales non turbide misceri, sed probe di sit noeui. Atque illud quidem pro certo mihi dari postulo, Papinianum hoc lib. I. Responsortiri, secundum ordinem edicti perpetui, de ossicio magistratuum municipalium egisse, id q0od tum inscriptiones
xime l. 6. D. de tisic a s es. l. 8 I. D. de furtis l. 3. D. de si min. T r. ad cis. pCVt. quae omneS CX eodem libro sunt de sumtae, Irquido assirmant. Dein nulla, aut Valde restricta, Papiniani tempore, annonae praebendae cura fuit apud AEdiles urbanos quippe quae per tribunicias leges dudum
ad frumentarios Vel curatoreS annonae eradtranslata. At, inquis, Caesar AEdiles Cereales , qui frumento dividundo praeessent, constituit, iique ad Septimii Severi & An-tuiaini aetatem, qua ViXli Papinianus, perdurarunt 8 Respondeo, fuisse quidem Simantisse; sed Augustus rerum potitus Praesectos annonae duumviros creari jussit, C τρὶν τῆ σἰ κ διανομ , ad brumenti distributionem, ut scribit Dio lib. s l. sive ut Suetonius in '. si vineati populo dividendi, in
379쪽
Augusto cap. 37. vel, ut in Seio A. V. 74 3. sub Augusto condito habetur: ΡΕR.
TUR, apud Reinesium cl. VII. n. 6. iique, numero postmodum aucto, ad extrema usque tempora, fixi & statuti permanserunt, L ult. g. 2. D. de lege DL de ann. l. I. C. de incla praef. urb. Lampridius in Severo cap. 22. & in lapidibus frequenter
Gruter. Pag, 3 l. n. 8. & llo. n. 2. AEdiles ergo in urbe hoc tempore explorando forte et condendo, non autem dividundo frumento praefuere. LX quibus, tanquam in clara luce, patet, in quantis tenebris hic fuerint Budaeus, in annotat. ad Paude-etas, Raevardus i. III. Uar. cap. II. et Schilteriis LXerc. 28. g. 3 s. teXtum HO-strum ad AEdiles Curules referentes, qui sine dubio pertinet ad municipaleS , PeneSquos, posteriori etiam aetate, annonae distributio duravit. Nunc ad rem ipsam.
Agitur de AEdile, qui, cum in magistratu esset, annonam municipibus suis praebuerat arictiorem, hoc est, ut Scholiastes Graecus explicat, qui Panes civiles, Vel quicquid annonae nomine Venit, erogarae parcius, aut injusto poRdere, aut pretium publica auctoritate constitutum eXcesserat,vid. I. 13. D. de jκdic. Suetonius Tiber.
380쪽
cap. 8. de hoc inquam quaeritur, postquam, ob malam administrationem, condemnatus sive multatUS erat, an pecuniae,
quam ipsit Victifim respublica debebat, compensatione uti possiti Et breviter respondet Papinianus, nil prohibere: quia non acceptae Pecuniae, sed datae aretioris annonae debitor erat, qualis ad hoc commune praesidium confugiens haud a republica repelli potest, i. a. l. I9. D. de compens Videamus tamen ne sibi ipsi contrarius sit Papinianus, in I. zO. D. eod. Ait enim: ob negotium copiarum, expeditionis
tum pecuniam jure compensationis retinere nonplacuit. cur ita Z qvoviam, inquit, ea noucompensatur. At hac ratione nihil videri posset alsius: id enim in quaestione erat positum, cur compensatio denegetur ZIdem ergo, illi ajent, per idem decidit. Jam dudum observavit Conringius de prud. ciV.C IA. Rationem latae cujusque legis fere latere , quom rarissime alici soleret, aut quae ad retrer, ire speciem fere plerumquc adferri, dissimulata Gera legis causa: ac proinde vix quemquam ni fugacem, ac T rium, temporum locorumque perurem, arcanain i
gis ccussam divinando posue assequit, idque Cerio rini quoque se etiam de iis ration θ i, f..e sui promi illatur aut subjungun-