장음표시 사용
381쪽
tur D tinianeis quibusdam, non fulo Uid licet iis credi , 9 saepe numero aliud longe , quam loquantur Uerba, prudentissimum k gislatorem inteηdisse. Atque ita est. Juris
consulti enim ad augendam juris Romani dignitatem, aliquando rationes civiles clam populo habebant, ne cavillandi occasio daretur: nam ut Seneca epist. 9s. ait, etiam
sine probationibus, ipsa monentis auctoritas prodest: quomodo Purisconsultorum Calent responsa, etiams ratio non redditur. Qi Iam doque etiam obvias recepti juris & regularum Per manus traditarum rationes rese
re taedebat; aliquando eas, post tot sec lorum intervalla, ignorabant, nec omnium , quae a majoribus tradita, caussam dari pos se, ipsi fatebantur. I. 2O. D. de leg s I. g. 2.D. ad leg Aquil. Absiit tamen putemus Papinianum , quem nihil latebat, hac in specio decisionis suae rationem fugisse. Ipse eam tib 1. Respons fusius exsecutus erar, ut patet ex L I7. D. eod. & ne hoc libro
XIII. ejus repetitione lectori molestus esset , breviter subjecit : qlloniam ea nou compensatori: id est quia utilitatis publicae causa, in hujusmodi casu, compensatio est prohibita. Simili modo Maricianus in L 9 I. D. ad leg. EID. ait, in quartam hereditatis non imputari, qu heres jure legati vel fideicommissi, vel im-
382쪽
36α CAP, X. AEDILES CURATOR Esplendae conditionis caussa accepit: nam i eis quartam non impUtantur. De rationibus Ictorum vid. Cujac. lib.VIII. Obs c. 12.& XVII. Obs. 1 f. Forner. lib. III. rer. quot. cap. 23. Merili. lib. I. Obf. cap. 3. &Fabri rational. ad diri. DX. 2O.
g. VII. Quid ergo i Jacobus Cujacius
lib. II. Observ. cap. 23. distinguit AEdi les a curatoribUS annonae, &rectet Quem admodum enim Athenis alii erant frumentarii, alii Agoranomi, sive AEdiles, teste Lysia in oratione d x--z I. pag. 63Ο.
χωρὶς σιτοφυλακας αποκληρκτε. Verum N
olim de borum Cer utia , malignitate ita civitas statuit, ut aliis rebus Cenalibus omnibus AEdiles, ut custodes, praesceretis Ob hanc Cero holam artem Celei toriam ruinenti inspectores seorsim consitueretis. sic in Urbe alii erant frumentarii do agentes in rebus, annonam invehentes , alii vero frumento dividundo praesecti. Rursus ad hujus exemplum, in Coloniis & Municipiis Italiae, Curatores annonae frumentum ex Sardinia, Sicilia, AEgypto, Africa, Illyrico, & cadente imperio, ex IIis pania Galliaque, quae benignissimae nutriaces & h0rrea quasi publica erant, comparabant i
383쪽
rabant; comparatum vero AEdiles in populum esurientem distribuebant. Unde in bali marmoris candidissimi, sub Praeneste
est inscriptus apud Fabrett. cap. X. n. 28. Huic vero nummi ad frumentum coeme
dum de publico dabantur, ut Personae tam tum vices sustineret, necquicquam de suo impenderet, L M. F. 8. 'D. de muli. l. 2. s. l. de adminiser. rer. ad cioit. Qiuid1i vero hic eam pecuniam retinuit, aut in alios usus , quam quibus erat destinata, Convertit, poteritne civitati compensationem OPPOnere ejus pecuniae, quam sibi vicissim respublica ex alio capite debebant Negat Papinianus. Aut enim curator Pecuniam non consumsit, & furti, vel de residuis , ex constitutionibus Trajani &Hadriani tenetur, quae omnem Coinpensi tionem excludunt, I 8 I. D de fort. l. l. g. l. D. ad legem DL pecul. aut em in alios usus, velut in opus balneorum publicorum, bona fide erogavit, & rursus placuit eum condemnari; quia summus annonae faVOr exposcit, ne solutio pecuniae ad annonam destinatae compensationibuS re-
384쪽
3M CAP. X. AEDILES CURATOR EsC. de compens. Nova autem actione a ci
ratore rei p. petet, id quod sibi debetur, dict. l. 2. F. nam sitonaS & curatores indemnes esse debere, Papirius Justus ex constitutione Divorum fratrum retulit, in I. vlt. F. 6. D. de admin. Ter. ad civit. Nulla igitur remanet dissicultas , nec laisce ferculis gustatis sapiunt, quae Robert. lib.
3. sent. cap. ult. et Lycklama lib. 1i I. membr. ecl. I 3. in medium attulerunt. AL
dili quippe frumentum datur, quod si nequius praebuerit & ideo condemnatus sit,
fisco vel reip. compensationem objicero potest. Curatori pecunia datur, quam si non consumsit, aut in aliOS usus, quam decretum, erogaVit, tanquam reliquator caullae annonariae, jus compensationis non habet. Unicum superest, ut lectionem LI T. propositam firmemus, eamque ab uncis quorundam unguibUS Protegamus: qtiae enim Dionys Gothosredus ad eam notavit sunt confusa. Accursius edilitatis tempore scriptum invenit, d Edilitatem famem interpretatur. Alciatus & Haloander edulitatis legebant, rerum edulium largitionem intelligentes . Guillelmus vero Budaeus Asirilitatis legere maluit, cui & vetera manu scripta & exemplar Florentinum,& Basili- libri suffragantur, in quibus
lib. XXIV. tit. IO. est: D τω- , Ut Pr, dem
385쪽
dem docuit Cujacius lib. II. Obs cap. 23.& lib. XIV. cap. I 3. Nec quiSquam quidem paullo nunz est humanior, ubi temporum beneficio major historiae & antiquutatum lux radiat, qui num AEdilitatis praeferendum sit dubitare possit. Nihili enim
sunt voces erilitatis vel edulitatis, nullumque fundum habent, neque auctorem incorruptae latinitatis. Accursium barbaries temporis excusat, quod Militatem ideo famem interpretatur; quia homines plus edunt illo tempore, quam alio: neque edul
litas potest ferri, jejunis & esurientibus necessaria, licet du Frenius ini GlolL. Papini num ita, ii diis placet, ex Petro Blaesensi, seculi duodecimi scriptore, explicet, qui epis . Ιε I. De aevit morbus pestilens, edulitas inoalescit. Ego apud Symmachum edilia mensarum invenio, & eculia, in I.
6. g. vlt. D. de O . Procoss. cetera nus piam; nez dubito, quin ex prava orthographia portentum illud vocabulorum en
tum fuerit; erilitatis scripsit librarius, sicut EDILIS CASTRORUM, in lapide apud Vignotium pag. 183. dicitur, qui peregrino
militi annonam praebebat. Acriter tamen pro edulitate contendunt DuareΠus lib. I disp. anniv. cap. 26. & Donellus' lib. xvΙ Comm. I s. audacem simul Cujacii acc
senteS manum, quae apud Lampridium eae
386쪽
166 CAP. X. AEDILES CURA TORES
litatem, id est eduliorum largitionem , in tvilitatem mutarit. Sed eundem in modum ex libris regiis & Puteani membranis emendavit Casiaubonus, & eX Utroque Palatino Gruterus: magisque sententia loci jubet, ut cum Marcello Donato tom. VI. FRC. Crit, Pag. 96s. moderamen & diminutionem pretii esculentorum explicemus. Ipsa Lampridii verba appono, in vita Alexandri cap. z a. Quum Cilitatem male edulitatem) P. R. ab eo peteret, interrogavit per Curionem, quam speciem carum putaresst. Illi continuo exclamaUerunt, carnem bubulam atque porcinam. Tunc ille non quidem
oelitatem propossit, sed jussit, ne quis su
minatam occideret, ne quis luctantem, nequis Caccam, nequis damationem; tantumque intra biennium, re py ope annum, por
cinae carnis fuit bubulae, ut quum Dilb
set os o minutalis libra , ad duos unumque utriusque carnis libra redigeretur. Usus ergo est voce vilitatis, prorsus ac Cicero pro domo cap. 6. Subito illo ipsio die cari lsimam annonam nec opinata Cilitas confeclita est. Capitolinus in Pertinace cap. 7. ex omnium continentis Oilitas nata est. AmmianuS lib. XXII. cap. I . popularitatis cmore vilitati sudebat Cenalium rerum.
387쪽
thostediis restituit: vilitatem Ceterem abolebit, cum Parisiensis antea utilitatem legisset.
I'. In coloniis municipiis ludi gladiatorii , cenici S Circenses magno V paratu editi rinde rudera amphitheatrorum in urbibus Datiae 2 Galliae. II. Speriracula a Magistratibus , Sacerdotibus , Principibus Spri- Satis, maxime vero ab e milibus dabantur. Νummus Calaguritanus illustratus. III. Ludi apparati in honorem Deorum , diebus festis, ab C milibus , tunicas albas indutis yuvenali lux. Quid si pompa disitia. IV. Au AEdVibus nostris curae fuerit , ne quis ante annum quadragesimum ad ..cerdotium admitteretur. Theophilus adversus Augustini S Fabroti censuram excusatus. V. Principibus ludos faciebant Neocori 2 AEdiles , die eorum natali , qui varius. Natalis I. Caesaris. Marmor vetus S I. 233. g. I. de V. S. expBcantur. VI. Bid sit venatis paseris. Au die natali maritata si in honorem Genii Ges rum Ginfimay Censorinus S Fersus alia
388쪽
ad1 CAP. XI. AEDILES CURATORES
di, coenae, largitiones alios AEdiles ad
inopiam redigebant, alios satis ornabant, alios a munere deterrebant. Legata ad
Iudos relicita. I. 16. D. G usa S us r. leg. illustratur. Hactenus civitatum & annonae curam Persecuti sumu*, quam a nobis fieri potuit, diligentissime. Restat de ludis di Camus, quorum curationem Tullius ultimo loco ad AEdilium ossicia refert, sed qui haud postremam eorum partem, tam in coloniis & municipiis, quam in Urbe
absolvunt. De I omulidis Varro conquestus est, quod manus movere mallent in theatro & circo, quam in segetibus ac Vineis: & Seneca tantam hominum turbam ad theatra confluXisse notat, Ut tribus CO-dem tempore theatris, 1d est ad tria theatra, viae fini postulatae, lib. I. de Clem. CV. 6. Eadem Vero, aut certe major, quam Parerat, municipum infanta fuit: quippe qui animos histrionali favore gladiatorumque studiis adeo habebant occupatos, ut non alia re magis, quam ludis ad pompam adomnatis delectarentur, in his etiam urbis suae decus & honorem situm esse putarent, L122. D. de legat. Ub. 1. apropter Callistratus scribit, quibusdam in civitatibus, iis,
qui vulgo juvenes appellantur, spectaculis
389쪽
LUDOR D,Minterdictum esse in poenam, si sese turbiblentibus popularium adclamationibus a *modassent , in I. 28. 3. D. poemS. J venes ii autem pertinebant ad circum &theatra municipalia, ut ex marmoribus C puae , Lanuvii, Brixiae & Spoleti repertis contendie Liplius i. I. Epist. quaest. I. Idem quoque lib. III. LP. qu. caP. I 8.
populaWia Populi conseisum, & hic, & in
I. I. g. I a. D. de os . Praef. urb. sicut Cu-jacius lib. VIII. Obf. cap. 29 factiones agitatorum interpretatur 9 Casaubonus vero ad Marcum Capitolini cap. I . & Salmas. ad Spgrtiani Nigrum cap. 3. POPulstrium nomine multitudinem populi urbanam vel municipalem intelligere maluerunt. Fabrotus certe, ad Paratilla Cuj. ad tit. C. de oss. Praef. urbi, milites stationarios ita ductos esse, minus verisimiliter existimavit,& contra d. l. I. g. I a. ImperatoreS POT-ro Valens & Gratianus ad Hesperium Africae Proconsulem rescribunt , tantum abesse ut invideant civitatibus ludoS, ut potiuS cohortentur , amplectenda felicis
populi studia, gymnici ut agonis spectacula reformentur, I. I. C. despectac. Similiter de ludis Antiochensibus Honorius &Theodosius Fruatur , ajunt, decora civitast a provisionis jugiter incrementis 28 largitisete nostra clomentiae; ut sub hac oblatita- Aa tionc
390쪽
tione populus triglitiam suam consoletur, Las'. C. I b. de decur. Haec nostrorum t*stimonia vel sola indicium faciunt, quanto studio ludorum editionibus inhiaverit populus municipalis. Verum quid vetat addere & aliorum, quorum tantR est copia, iis modus mihi adhibendus esse videatur. Multa collegit Norisius ad Cenot. Pis dissert. III. CZP. 3. quae cum ibi fiat commode legantur, huc exscribi non est necesse. Ante ipsum alias quoque urbes Plurimas, in quibus Circenses & gymnici lim di exhibiti, collegit Petrus Faber Agonist.
lib. II. cap. 29. & lib. III. cap. 26. quibus haec auctarii loco subjiciam. Munus gladiatorium Fidenatum laudat Tacitus lib. IV. Ann. cap. 62. Berytensium Josephus lib. XIX. Antiq cap. 7. Pollentinorum Suetonius in Tiberio cap. 37. Veronensrum Plinius lib 1 v. epist. ult. & Juvenalis sal. III. VL. 3 s. generaliter municipalis arenae comites describit. Isthmicos novae Corinthi ludos habes apud Pausaniam, in Corinth. pag. 88. Quinquennales Neapolitanos apud Strabon. lib. s. Scenicos Puteolanos apud Suetonium lib. 2. cap. l. Niceam, theatrorum voluptatibus insignem, laudat Libamus tomo. a. in vita sua, & Salvianus denique, Massiliensis presbyter, aetate sua, eas urbes solas, quae vel in potestatem