장음표시 사용
391쪽
barbaroriun redactae, Vel egestate ita eL sent attenuatae, ut sumtus facere non pocsent, iis caruisse refert, lib. s. de provid. Equidem Cicero Agraria a. Populum Romanum, ne in colonias iret, denortaturus:
Retinete , inquit, is possessionem gratiae ,
libertatis , sufragiorum, dignitatis urbis, fori , ludorum. At non ea ejus est sente tia, quod nulli in coloniis fuerint Iudi; sed non tam apparati, rustici, herbosi, &umbram tantum eorum, qui in luce rei'. edebantur, reserentes: immo ante Tiberii tempora raros per Italiam fuisse Circenses, notat Casaubonus ad Tranquilli lib. II. cap. 44. Verum ut prona semper in luxum mortalium natura est, az parentum vitia liberi facilius exprimunt; praesertim si specie quadam amoenitatis blandiuntur , sic etiam coloniae & municipia, pro facultatibus suis, urbanam pompam, in Circensibus & Scenicis, progredieute tempore aemulabantur. Plinius lib. XXXIII. cap. 3.
Caesar, inquit, qui putea Dictator fuit,
primus in E Edilitate , munere patris funebri, omni apparatu arenae argenteo Uus essferasque argenteis gess incessivere tum primum noxii , quod etiam in MVNICIPIIS aemulantur. Sic Thyasus Quinquennali Ma
faui apud Corinthios designatus, Thes adiit, nobilissimas. seras & famoso Aa a inde
392쪽
3 1 CAP. XI. AEDILES CURATORES
inde gladiatores comparaturus, quo mimnus triduani spectaculi promissum ederet splendidius, auetpro A pulejo lib. I O. The reum Nicere pXstructum amplius centies hausisse, scribit Plinius lib. X. epist. 68. & pulcherrimum amphitheatri opus Placentiae conflagratum, Tacitus reseri, lib. II. Hist. cap. 2Ι. His si non fidimus, oculi non fallunt. Vix enim colonia nobilior supe est, in qua non insanorum operum & caedium istarum reliquiae. Rudera amphileatri marmorei Capuae, Romano similis, Camillus Peregrinus de Camp. selice diis. IV. n. I l. VeronensIS , inter majora Italiae pulcherrimi, symmetriam & januas Torellus Sarayna de urb. Veronae amplit. tom.1x. Thes. Ital. Nolani Ambrosius Leo , de Nola cap. 8. & Setiensis Corradinus Vet. Lat. lib. 2. cap. s. descripserunt. Nec minorem amphitheatrorum copiam dedit Gallia; Nemausensis rudera Joannes Pol-dus & Albertus Daugieres ; Arausionensis Josephus dela Pise; Burdigalensis Elias
Vinetus; Tintiniacensis Balueius; Arelatensis Josephus Guisius, oratorii presbyter, & Vesontionensis Chinetius delinearunt. De Puteolano, Mediolanensii, Foro-juliensi, Augustodunensii, & Italicensi Lupsius, de Amphitheatris, quae eXtra RO-
393쪽
LUDORU Μ. 371mam, & Monifaucon tom. III. Anti Part. a. lib. a. cap. 7. seq. sunt adeundi. s. II. Ludorum procuratio pertinebat ad Magistratus, Sacerdotes & Curiae pruinates , qui populum his remunerabantur, a quo munuS Publicum acceperant, & n0Vum quandoque munus exspectabant. Te tullianuside spectac. cap. I 2. Licet, in quit, hoc genus editionis transierit ab ho noribus mortuorum ad honores omentium a
minia, se Sacerdotia. Imperatores quo que peregrinantes urbibus provincialibus quandoque ludos dabant. Tranquillus de
Caligula cap. zo. Edidit N peregre spere cula: in Sicilia Dracu is Asicos ludos, Bris Gallia Lugduni miscellos. Spartianus de
Hadriano cap. 19. In omnibus paene urbi
bus, re aliquid aediscapit , s ludos edidit.
Ipsi etiam privati, sive genere primarii, live ditiores e plebe municipes, favorem vulgi famamve captantes, ludoS parabant unde Impp. in L I. C. de spectac. cohortantes gymnici ut agonis spectacula reso mentur, cum primates viri populi sudistac Coluptatibus grati esse cupiant, prointius permittunt, ut integra voluptas sit, qν volentium celebratur expensis. PlebejaS V iro notas per oppida buccas, munera edente , Juvenalis iat. III. xf. 31. & Martialis
394쪽
s74 CAP. I, LAEDILES CURATORES
sutorsm rigulam cerdonem, ludos dantem perstringunt, lib. III. epigr. 16. & eod. ib
Etiam libertini Aeneris homines spectacula publice in municipiis edebant, teste Plinio lib. XXXV. cap. 7 Libertus ejus Neronis) cum daturus esset Antii munus gladiatorium , publicas porticus in sisit pictura
Talis quoque erat Atilius iste, cujus amphitheatro cum apud Fidenam infinita hominum turba obruta esset, placuit VetariSCto, ne quis in municipiis gladiatorium
munus ederet, cui minor quadringentorum millium res esset, auctore Tacito,
lib. IV. Ann. cap. 63. Sed hoc pertinuit ad eos, qui extra ordinem laetitiam populi adjuvabant, nihil ardentius optantis, quam Spectacula do Circenses. Ordinario
autem munere, Urbis exemplo, editionum necessi eas 2Edilibus injungebatur: cumque ceteri Magistratus, Decuriones , aut privati ludos privatos, funebres aut votivos darent, hi solennes, statos & publicos, magna cum caerimonia, diebus anniversariis instruebant. Non putem eum erraturum, qui ad hos inprimis reserat, quod Constantius & COAstans in I. 2O. C.
395쪽
senae rescribunt: Greensium Magistra desertores ad eam gravitas tua faciat cessitatem conditionis urgeri , ut quasi umque pro bis expensas civitas prorogaverit .
refundere protimus ac reprae entare cogam tur. Sed conjecturis non opus est. Ecce tibi mirae elegantiae nummum, sub Tiberio , in municipio His aniae Calaguritano cusum, apud Vaillantium, in Imp. in col. pag. m. Ioz. Caput bovis eruditus commentator ad imdos Megalenses pertinere existimat; quorum selemnem celebrationem, non Duumviri, sed AEdiles municipii hujus, L. Val. Flavus & T. Val. Merula, in honorem P. Cornelii Scipionis renovarunt; is enim Propraetor in Hispania, inter ipsum P gnae crimen, eos olim Voverat, aucto
396쪽
3ν6 CAP. XI, AEDILES CURATOR Esbus in Urbe ab A Edilibus saetis lib. at
cap. St. in haec verba scribit : Mega is , ludos scenicos C. t fitilius Serranus, L. Scri-Puniri Libo AEdiles Curules primi fecerunt. Cl. autem Welselingius lib. I. Obs. c. 2y.dubitat , an Calaguritani, Scipionis Nasi cae beneficio, jus municipii impetraverint,& in ejus honorem Megalenses ediderint; at bovis caput ludos municipales, aut solennia sacrificia indicare non negat: merito etiam discedit ab Ill. Spanhemio, qui hunc nummum ad 2Εdiles urbanos retulit, cum altero , de quo supra Pag 98. NOS addamus lapides litteratos . Apud Reinesiumcl. VI. n. Ia I. Ordo Taenariensium, civis praestantissimi nomine publice honorat Tiberium Claudium Charitonem , ΠEPI. THN.ATOPANOMlAN, Propter magnificentiam n dilitatis , munerum editione . ostentatam. Apud Fabretium cap. II. n. 22O. C. Matrinius Aurelius coloniae AEDILIS. ABVM
TRALIS laudatur; & cap. IX. n. 368. L. RVNTIO. L. F. AEMGEMELLO AEDII l. II. INQUU OD. CVRAM. MUNERIS. PUBLICI SPLENDIDE. ADMINISTRAVERIT FUNDANI. AERE. COLLATO
397쪽
Et quis neget splendida fuissse munera, quorum causta AEdiles gladiatorum familias,
homines truculentos & specie terribiles comparabant; animalia e longinquis regionibus multa Venantium caede Petebant; comoedorum quoque & histrionum greges, quandoque eX aerario, saepius vero suis impendiis conducebant i Sub Praeneste, in basi marmoris candidissimi, sequentia leguntur, apud Gruter. n. Ia. Pag. ψ82.
CN. VOESIO CN. FI L. APROQVAESTORI. AEDILI. II. VIRO QVO T. I S. TEMPORE. HONORVM. CVRARVΜQUE. SURRUM. PLENISSIMO MUNIFICENTIAE. STUDIO. VO LUPTATIB. ET. UTILITATIBVS. POPVLI. PLURIMA CONTULERIT. LVDVM. ETIAM. GLADIATORIUM. ET. SPOLIAR. SOLO. EMTO SVA. PECUNIA. EXTRUCTUM. PUBLICE. OPTULERIT.CVIVS MERITIS. POSTULANTE. POPVLO STATUAM. PVBLICE. PONI. PLACUIT. D. DF. III: Piget taedetque plura furiosorum eXempla proferre, & magis sorte antiquutatum studiosis proderit, cauisam nosse, cur prae Duumviris AEdilium cervicibus imposita sint ludorum onera, quae Vel sola hominem totum nullisque muneribus imp ditum sibi deposcebant. Verum aut eg Valde fallor, aut rationem instituti hujus odoratus sum genuinam, quam OmnibuS
398쪽
probatum iri confido. Ludos in Deorum honorem edebant Romani, quod putarent compositis carminibus & humano sanguine largiter profuso iras placari caelestes. Hinc festis plerumque diebus spectacula edebam tur; nec ulli sine sacrificiis ludi, nullum line idolo spectaculum; uti multis allatis
Christianorum testimoniis caP. VII. g. II. ostendi, quibus nunc alia ethnicorum adjicere possem, nisi res nota esset omnibus. Sane Varro, cum de rebus divinis libros aliquot c*mponeret, unum de ludis, velut re divina, scriptit, reserente Augustino lib. IV. de civ. Dei cap. I. Aperte Livius lib. VII. cap 2. Ludi quoque Sceniri, nova res bellic*o populo, inter alia coelestis irae placamina, insituri dicuntur. Censorinus de die nat. cap. 12. nisi grata esset
musica ) immortalibus Diis, qui conflant ex anima divina, profecto ludi scenici placandorum deorum causa in sitati non sent. Quid Z quod ipse Cicero anilem hanc rationem adsert ΙΙΙ. Catilin. cap. 8. &elega tiore loco V. Verri cap. I . qui hic minime praetereundus est, licet de ludis & editoribus urbanis loquatur: Nunc, inquit, sum
designatus AEdilis: habeo rationem quid GPop. Rom. acceperim: mihi ludos sanctist
mos, maxima cum caerimonia , Cereri, Libero, Liberaeque faciandos: mibi Horam
399쪽
LUDO RIV M matrem Pop. 6 beique Rom. ludorum cel
britate placandam: mibi ludos antiquissimos, qui primi Romani sunt nominati maxima eum dignitate M religione, Iovi, Iunoni Minervaeque esse fari dos. Neque aliis Magistratibus magis, quam AEdilibus, i dorum cura ibi mandari potuit; quia & hi
sacris erant propositi, atque inter alia anumadvertebant, ne qui, nili Romani Dii, neu quo alio more, quam patrio coleremtur, auctore Livio lib. IV. c. 3O. &XXXIX. cap. Il. Similiter coloniae eadem, ut capite I. Vidimus, cum Romanis sacra colem tes , festis quoque diebus ludos appar bant. Petronius cap. 6s. Et ecce babituri
sumus munus excellente inter duo die festa, familia non lanistica, sed plurimi liberti:
horumque ordinarii curatores erant Isi dileS. Ita Vmbricius aruspex apud Juvenal. sar. ΙΙΙ. H. 173.
Festorum herboso colitur si quando theatro Majesar, tandemque redit ad pulpita
Exodium, cum personae pallentis hiatum In gremio matris formidat rusticus infans. AEqualeis habitus illis, semilemque via debis Orchestram poturum: clari velairum bo
400쪽
3SO CAP. XI. AEDILEs CURATOR EsAlbas tunicas , hoc est recentes & candidas , indutos producit AEdiles, propter dies festos, quibus ludi edebantur. Latinus
Pacatus in paneg. CZP. 37. de Haemona
uuid ego referam pro moenibus suis festum
liberae nobili latis occursum, compicuos Gessent a senatores, reverendos municipali purpura mines' IHoratim bib. II. fat. 2. Vs . . Ille repotia, nataleis aliosve dierum festos albatus celebret. Martialis lib. IV. epigr. 2.3peritabat modo solas inter Omuris Nigris munus Horatius lacernis , Cum plebs , S minor ordo, maximusque Santito cum duce candidus sederet. Iisdem diebus pompa thensarum, Cum deorum exuviis, quibus ludi fierent, dueebatur, ad exemplum PomPM, i IVe Processionis Romanae, quam Onuplarius Pan-vinius descripsit, & MonifauconiuS ex fragmentis delineavit t. III. Antiq. P. a. lib. 3. cap. 8. De coloniarum pompa Honorius in L 176. C. I b. de decur. scribit:
Ac ne quidnsis ac legitimis diebus stubta mrisse videamur, etiam illud de tendum eis ecesssemus, ut quicunque propter pompam i lius diei Carthaginem sorte conoenerit. Festus: Petreja Cocabatur, quae pomps praecedens in coloniis , municipiis imitabatur anum ebriam agri vitio, scilicet petris