장음표시 사용
501쪽
Pignorium de servis pag. m. 62. STATO. RES civitatis Viennensis Vocantur, in il scriptione Gruteriana 3. Pag. 63 I. quia magistratibus praesto stabant & famulaba tur : nam stare proprium ejus est rei ve bum, uti Scaliger ex Manilio docuit, ad Pri Peja Pag. 2OO. In l. IO. v. ex quib. caus. maj. statores & municipalia ministeria
junguntur, & STATOR Nemausensium, est in lapide apud Graiserum Antiq. Nem.
in t. I. ita es. Sallengr. Quinimo LICTO- rem Brixianorum habes in 6. pag. 63 I. &Campanum in his Petronii verbis cap. inter haec triclinii valvas LI OR percussit, amictusque Ceste alba, cum ingenti comitatu comissator intravit. Lictores it
que AEdilitios Apulejus, raro hoc in significatu Vocabulo, appellat, quia ta bernarios, aquarios & cibaria vendentes prehendebant, popinas & balnea discurrebant, quae erant loca AEdilem metuemtia. At quia lictorum erat fasces Virgarum ligatos ferre, ideo statim addit virgas, quas nempe lixae manibus gestabant, ad submovendum. Apte PomponiuS, in l. 239. F. 8. de V. S. ait: Territorium est universias agrorum intra sive cujusque civitatis: quioa ab eo dictum qu dam iuvi, quod magistratus ejus loci intra
502쪽
issi CAP. XIII. DE IURISDICTIONE habet. Haec est Ver etymologia: non enim a terendo, ut Varro; nec a terrendis hostibus, ut Siculus Flaccus, Frontinus & Grotius; nec a territaurium, ut Servius & IsidoruS; nec a terra, ut GO-veanus, Valesius & Menagius, sed a jure terrendi, id est submovendi dicitur;
quia eo usque territorium municipiorum& coloniarum patebat, quo Vsque fas erat magistratibus incedere submoto, praeeuntibus apparitoribus, qui viam facerent icturbam submoverent, id quod in terris alienae ditionis non licebat. Vid. GronoV. ad Grol. lib. III. cap. 6. I. Neque VOS illa generaliter omnem tractum, intra quem jurisdictio alicui data est, notat, sed agros cuique municipio attributos, intra quorum fines juris cicundi facultas erat: territoria oppidorum 28 cmitatium, L A I. s. D. de leg. I. l. ult. F. 2 s. D. de mun. l. 8. D. de pollicit. De his etiam maxime accipiendum est illud Pauli: Extra terr torium jus dicenti impune non paretur, in L vlt D. de jurifri quae ex libro ejus primo ad Edictum, in quo egit de magistratibus municipalibus, desumta est. HonoriuS Vocat extra metas propriae civitatis, in L 17 . C. 2 b. de decurion. Territorium quippe aliarum civitatum erat latius, quod Fico , pagos, sora & castella comprehen-
503쪽
ET POTESTATE AEDILIUM. Mi debat, L 77. in. D. de leg. 2. & IIidor. lib. XV. cap. a. aliarum angustius: Sunt quaedam municipia, quibus extra m
ros nulla est jurifrimo, ait Hyginus de limit. Verum, si jus terrendi omnibus competiit, quid est quod Tacitus reseri lib. II. Ann. cap. s3. Germanicum Caesarem, summi honoris loco, Athenis urbi foederi sociae & vetustae dedisse, ut uno lictore ute- Vetur , idque, ceu contra decus Romani nominis concessum, oratione saeva Cn. Pisonem perstrinxisse t Non dicam, aliam umbis liberae, aliam coloniarum fuisse rationem, & in his jure ac dignatione Urbiparenti quodammodo exaequatis, majestatem populi Romani, velut in speculo, ostensiam esse; quo ut rerum aliarum, sic & insignium erigies quaedam cerneretur: neque enim Tacitus ait, Atheniensium magistratibus permisElm, ut uno lictore uterentur; sed Germanicum, in memoriam pristini faederis da societatis, remotis insignibus potestatis, quae terrorem & specieni regiae dominationis concitabant, uno tantum lictore Athenis usum fuitIe, ut Lipsius in notis , similibus aliorum ea emplis illustravit. At liberis civitatibus sui lictores, fasces S secures erant; quod vel exemplo Asiae u bis Cyzinenorum, quam Strabo aetate sua
504쪽
434 CAP. XIII. DE IURISDICTIONE
liberam vocavit, nos doceat Propertius lib. I. Eleg. 6. Tu patrui meritas conare anteire secures Et vetera oblitis jura referre foris.la coloniis etiam certum est, lictores magistratibus apparvisse cum virgis; maxime in majoribus, quae simul metropoles, &vicos complures sub jurisdictione sua habebant; qualis erat Nemausus, cui Strabo scribit, viginti quatuor pag0s popularium juris Latii subfuisse, lib. IV pag. 186. Amplam quoque regionem, leges, honorem fe potestatem Caesiarem Tarsensibus concessiisse, narrat Dio Chrysost. Orat. 3 . Talis etiam
colonia Philippensis splendidissima, & prima partis Macedoniae civitas, cujus απέςειλαν του - magis tus miserunt lictores, auctore Luca in Aet. A post. cap. XVI. Vs. 3 s. autem UirgaVmS CX- iponitur in Glossis, & ad magistratuum insignia retulit Libanius Orat. I 6. quae est invectiva in Tisianaenum: o
enim thronus, Npm conta, lictores cum fascibus, se mini-srorum numerus magisratus in via suη - Ιta vertit Federicus Morellus, sed mallem lictores cum Cirgis: Virgae enim, non fas Ces, Magistratuum municipalium insignia suerunt: neque Per virgas, cum Butenge'
505쪽
ET POTESTATE AEDILIUM ro lib. VII. de Imp. Rom. cap. 1 f. intellugimus fasces , quia Appianus lib. I
civit. distinguit; & de Galliae
magistratibus Plinius lib. XVI. cap. 18. Gallica haec arbor, berulla) mirabili candore atque tenuitate , mirabilis magiβω- tuum virgis. Non me fugit Joh. Harduiunum hic intelligere fasces magistratuum Romanorum, ad differentiam fascium Imperatorum, quos laurus decorabat: nec
ignoro Brilsonii distinctionem, inter fasces Consulares & Dictatorios, lib. III. sel. ant. Cap. I . ast cum ex Plauto notum sit, fas ees Romanorum fuisse ex ulmo, & Plinius noster de Gallica arbore loquatur, quid obstat quominus hic virgas Magistratuum in coloniis Galliarum interpretemur tg. IX. Sed operae pretium est, ut rem paullo plenius pertractemus. Diserte Maritialis de Narbone Martio, colonia Romana, & totius Galliae emporio, lib VIII. ep. 72. Quem pulcherrima jam redire Narbo , Doriri patria Narbo Voti eni , Ad leges jubet , annuosque fasces: Ubi fasces magistratum notant Duumvir lem, sicut Sidonius lib. I. epist. l. lib. III. epist. 6. aliique fasces pro dignitate PO-suerunt, & inprimis Ausonius clar. Urb. XIII. vs. IO. de eodem Narbone cauenS:
506쪽
CAP. XIII. DE IURIs DICTIONE - - - Tu Gallia prima tegati
Nominis attollis, Latio Pro Uule, fasces. Ut tamen imaginem fascium & virgam sumbolicam minime eXcludi velim: nam
DECURIA LICTORUM. VIA TORVM. QUA L. EST IN. Colonia Julia Paterna
Narbonensi Martia, apud Gruterum laudatur pag 6ῖο Π. I 2. & Reines. cl. XI. n. 2I. Immo posteriore tempore obtinuisse puto, ut Vel Magistratibus, in urbibus opulentioribus, fasces praeferrentur, Vel virgae, iis praelatae, Per translationem, fasces Vocarentur; quemadmodum locus
editior, in quo jus dicebant, tribunal, arces capitolia, & sic Porro. Aperte enim Arcadius & Honorius, in L I7 . C. 2 h. l. y 3. C.' st. de Decurion. ajunt: DuumCirum impune non liceat extollere potestatem suscirum , extra metas territorii propriae civitatis. & Aput ejus lib. IO. Metam. Thy alius Corinthius Quinquennali Ma
gistratui fuerat desinatus, se ut splendo
troniuS Vero cap. 3O. secures addit, quo
Trimalchionis Seviri Augustalis fastum,& simul Capuae, ubi scena haec fingebatur, superbiam cunctis legentibus ridiculam exhiberet: siluod praecipue, inquit,
miratus sum, in possibiis triclinii fasces erant cum securibus Di, quorum imam
507쪽
ET POTESTATE AEDILIUML h νpartem , quasi embolum navis aeneum mis-bat , in quo erat sicriptum . G. POMPEIO.
TRIMALCHIONI. VI. VIRO AV-STALL CINNA MUS DISPENSATOR.
Et merito Encolpius fasces cum securibus , tanquam aliquid insoliti, in colonia mira tur : secures enim ad insignia Praetoria &Proconsularia pertinebant, Livius lib. 3 s. cap. I 6 Cur Dracinas atque in alias Siciliae urbes Graecas P torem quotannis cum
imperio est virgis N securibus mittitis'
Ιs vero erat fastus CampanuS, UO amplitudinem & dignitatem fastigii Romani aequare studebant, jam statim, ex quo colonia illo deducta fuit, a Tullio cum indignatione notatus, II. Agrar. CZP. 3 . Anteibant lictores, non cum batillis, sed, ut bis Praetoribus anteeunt , cum fascibus duobus. Inter cetera quoque dignitatis insignia, quibus Aufidius Luscus Praetor, sive Duumvir Fundanus, tantopere in oppido suo exiguo superbiebat, Horatius prunae batillum ponit, in itinere Brundusino , lib. I. Sat. s. Vs. 36-Fundos, Austidio Lusco Praetore, libenter Linquimus , insani ridentes praemia scribae,
Praetextam, oe latum clavum , prungs ebatillum. Sunt, qui malunt : Scholiastae va
508쪽
circumferri solet, interpretantur. Sed in quem usum t Acro silet: Porphyrio ait, quod Luscus de balneis publicis prunas sibi domum a mediastinis afferri magni pendebat: quod nillili est. Hadrianus Turnebus, vir absolutae & consulminatae eruditionis , lib I. Advers cap. 29. PutaVit, ignem Aufidio, tanquam supra humanam conditionem se efferenti & divino esse praelatum: eique doctissimi Horatii interpretes, Dionysius Lambinus, Laevinus Tor-xentius , Pulmannus, Rutgeritus, DaceriuS& Baxterus suffragantur. At Lipsius L cursu A. ad lib. I. Annal. Taciti, & Jacobus Nicolaus Loeniis lib. IX. Misceli. cap. I 3. jam diu ex Marco Antonino &Herodiano observarunt, instituti ejus, ut prodeuntibus in publicum fax, lampas audignis praeserretur, ante Antoninorum Lempora nullum Romae exstare vestigium, eumque honorem minime vulgarem sol09
Imperatores sibi & suis, tanquam augustis & sacratissimis, decerni curasse. Longe probabilior igitur est Casauboni sententia, ad Trebellii Pollionis Claudium cap. I l. batillum interpretantis foculi ge-siatilis & ansati genus, quod pruna Pl 'num principibus Viris praeserebatur, ad odores incendendos . Nec multum abit Roccus Vulpius vet. Lat. lib. IV. cap. 8.pRS.
509쪽
Pag. I 8 I. explicans laculum cum batillo ad sacrificandum, sive tus imponendum, honoris gratia. Utrique vero praeluxit
Cruquii scholiastes: Vatillum deminutivum a Go, est vas parvum, in quo pro felici hospitum a Centu incen sis odoribus Iovi bospitali sacra flebant. Landinus & Badius
prunas intellexeruist, quibus serrum ad inurendas notas reis candebat. Sed quia nullibi ejusmodi foculus inter dignitatis inlignia memoratur, forsan non inepte cum Cruquio dicemus, Flaccum, satyr,co suo more, in voce batillum tulisse: quemadmodum enim in aliis Italiae urbibus sic ores anteibant, cum batillis, ut eae Cicerone vidimus, ita nostro arroganti Praetori Fundano lictor quoque cum batillo praeibat; sed qui exiguae potestatis indeX erat, & pro prunae batillo, sive
instrumento , quo Prunae componuntur, rectius usurpari debebat. Plinius qui em& alii batillorum ferreorum meminere, at ferreo rutro etiam batillus ligneus inseri potuit, uti Varro lib. I. de R. R. C. so. inter messoria instrumenta refert ligneunt
incurvum batillam, in quo sit extremo semrula sierrea, aliter Trebellt in Claudio cap 1 l. coctilium quotidiana batilla quatuor.
g. X. Haec vero ut clara luce done tur, non Praetermittam subjungere, qu0d
510쪽
oo CAP. XIII. DE IURISDICTIONE olim Lipsius notavit' lib. I. Eleel. cap. 23.& ipse me vidisse memini; Duumviris Consulibus singulis, qui Coloniae Agrippinae
ex Seviris annuum regimen tenent, a s
mulo domestico bacillum album, duarum fere ulnarum praeserri, & dominis Curiam ingredientibus tradi, qui hoc potestatis insigni, dum Senatores subsellia occuparunt, in loco paullulum editiore conspicui utu turi Inepti sunt, qui sibi aliisque persu
dere voluerunt, baculo rustico Consules uti, quod ea urbs olim inter quatuor rusticas fuerit: ritus enim iste mere Romanus est, ad imitationem urbis matris in coloniis susceptus & retentus: maxime in hac: nam ut Stephanus, in hist. S. Maurini scripsit: Colonia Agrippina, secunda si dignatur dici) Roma: quam appellatio
dem nonnisi praecipuae urbes, Ut Carthago , Constantinopolis & Arelate sortitae sunt, quod in iis erigies populi Romani in theatris & Capitoliis conspiceretur; id quod de Colonia etiam Haringerus, in S. Materno Episc. Leod. cap. 13. StangesOlius lib. I. Ann. Westphal. c. I a. & dinudius Gelenius in Colon. Agripp. lib. III synt. 9. Pag. 33O. tradiderunt. Jam Vero ex Dionysio, Livio, Valerio, Vopisco&Ammiano notum est, quod Consules Romani, ab ipsa institutione prima, scipio