장음표시 사용
181쪽
16s revocari amplius nequear : nis ab tu, qui praeiudicias μὰ usque adeo
seni addiciti, o omnia ad controversiam tranere, tam assueti sunt, ut veras, ct eertru rationes a falsis, ct tantum probabilibus nesciani disiis suere. At dum ista recto examine lustramus audito venerato nomiane Lucae Antoni' Poriij, suggessit nimale ὶ Memeria Sardum que dam ausum csse usque nonnullas edere impugnationes in illius Erasistratum : scitis ne
Scio equidem, scd non crederes, quam sedulam dedi operam librum hunc perquirendo : Habui tandem, sed quid Z Saraeum opus inveni, Authore D. Petro Muenea, o Mossa, Sardo Tempiens , quem quidem in Medicina cum Marco Tullio dicere possiimus quemdam sardum hominem es e, patria suspesilentiorem, dignum, cui Sardonio Asu plaudatur. Tempe iensem se asserit veram Patriam negans, ne ire Asinariam, ubi natus, Asinaria cruditione partus, & educatus. Cum tamen instituti nostri non sit, Portium hic vindicare, aptiori
Hinc inhaerendo carptis, dico quod si Martinis noster enarratis renuit fidem praestare : Non esse nempEmittendum sanguinem, eo modo, quo ipse sibi suadet incaute, M secum incautissime alit imi Sibylu Meici, a quibus Medicina non est adhuc a limine salutata; tollem denegare fidem non poterit Prosero Marti mo, Hippocratica Doctrinae ribsimo Interpreti, ac maxima cruditione conspicuot Plic martis in loci, de Phlebotomia loquens, ita ptaecipue in pag. II.
Medicos aperte redarguit : Eι haec adnotare viassem Recentiores. Mod cos ad secandam venam adeo audaces, considerare que quoties contra praebentem coacam D mrotantium peruiciem eos errare conlingat; dum
non in hoc morbo taurum, sed in quolibet alio , dummodo foris adfiit, satim ad venae sectionem deveniani ; quod non solum Hippocratis doctris nae nois convenit, sed ei omnino a re satur; qui venae sectionem propter fibrem ado timuit, ut saepe ejin gratia a venae sectione ab mendum esse exis asit, quemadmodum non ex praesimi coaca tantummodo consat, sed ex altu mustu locis, ista si de hac re sententia. Sed quid Z Martinus, istam tacci pendens auream admonitionem, clausis trut dici solet) oculis, ut unam ex enarratis differentiis Cele
182쪽
77o detrahi praecipit, summo aegrotantium detrimento nil curans, sit ne quantus, vel qualis. In hoc ultimo sensu Musianus, ct Recentiones plerique contra Galenum, , Cacogi lenicos cxclamant, &inerito; aliud enim sentire, cst contra iprum Hippocratem quemadmodum idem Martiam in pag. I . de natur. homin is loquens, edocet advertiu medentes sanguincin mitti in cachochymia consulentes, in qua sanguis cum sit variis haeterogeniis succis, taculentis particulis conspurcatus, qualitate domum accusandus, minime detrahendus est, S haec sunt ejus verba : Ex hoc loco manifestitur in quanto errore et e sentur illi, qui in quolibet morbo sanguinem mittunt, etiam se a Cacbochymid dependeat; ea delus opinione, una cum sanguine humorem peccam
em educi, quotiescumque in venis exisset, quia s in jugulatis, o iis, quib usanguis abundanter extrahitur, primum rubentissimus o qui vi mus prostii , deinde pituitosior, o bilis for: Secta vena er quam moderata sit evacuatio, is tantummodo evacuabitur, qui optimus erit in ob
pore , remanebitque vitissim, unde Cataochymia augebitur, quod quidem aliendentes Medici antiquiores, qui in secanda vena praecepta artis conseri tuere in mo bis a Cachoram is dependentibus a languinis myrone abstine dum censuerunt. At cum aliquando Phlebotomia adjuvari observantur aegri; hoc non evenit propter rationem a Galenicis insulsd ass- gnatam, quendo nempe sanguis, qua sanguis educitur, vel derivatur, vel revcllitum, vel ventilatur ; sed ob asas, quas forsan Martinum data aliqua occasione, docebimus.
Amittes oleum, δ' operam si vis docet e Martinum, quippe qui docendum cures caput dementis cucurbiIae et aegrotabat clapsis annis miserabilis quidam coco latae celebris opifex Lucas N. N. macie ex trema consumptus, ad ed ut ejus pelli inhaererem Ossa, scrina tussi commotus purulenta Anachatarsi amicitis, ac paenitus nauseabundus, diligenti curae commisi is nunquam satis commendati Nitolai
Susisnhis, & amicissimi Chri Jophori Castaldi, & dum ambo Balsamici,
resumptivis, abso . bentibus validioribus insistebant, ad protrahen dam potius, quam sperandam aegri vitam, nescio quo fato accersitus Inoisio noster, qui aspecto aegrotanti dixit Resume an um . ne timeas.
De brata te pristiclae lalu s restituam e & illico soli hom nem Reipublicae calamitosum, atque svuestum.) venae sectioncmanstituit bsactum
183쪽
l71 male exangui sanguinem detrahit, temerario proferens: Hic vel- .um Susanna, I CValdum, ut mirabilem Phlebotomiae essectum admirara poeni. At quid inde factum Z AEger nondum transacta die altera, subiit mortem: i nunc Philarete , dc doce Martinum.
Hoc solum Z luctuosissima mille extant exempla tanti Carnificis quae animus memini in horrei iactaque refugii; Et quod peius , est duillis, qui gloriamur cum male fecerint.
Ulterius miratur tamen Maninus Eucubat & Increpat missam ssia Dysentcri.i sanguinis millionem, damnantem ; dcinde in pag. 3OS. legentibus conatur demonstrare contrarium. Desipiens laborat incassum : Quicquid Phrenetitus asserit, Divino Scni repugnat eviden tissime : ut loquitur Oraculum Coum in Ira f. de ratione victus aculorum. At si sanguinem alicui detrahere conducit, solidum alvum se cere oportet. Subiungit citatus Martiantia. Aisi sanguium alicui ex ae fatis durabere conducit, solidum alvum sacere oportet; Cui praecipue quantum pareant illi, qui in risientem Ianguinem mittere audent videaMei ι; Non ne ridicula Marum, admiratio Nonne bene fundatum Musitani judicium 3 Sed videamus quantum aberrat a vcra regula, qua utendum in excellenti Pharmacorum Prinidio hic noster Falas aberrans. Nulli nationali methodo addictus haec aegris propinat ut plurimum; seu
Verius semper diebus illis, in quibus Cane pejus , O Angue fugienda
sitiat, nullo habito respectit ad morbum, ad humores, ad cxcremet ra, ut cum Maniano loquar: Dierum conside rationes nil cum ipso; indiscriminatim namque exhibet, nil praevalente Divini Senis au ilior tate, medicorum omnium oblumatione; parum sua interesto putans, consistant morbi, vel ne : dein ad raucedinem usque contra Mu ranum, Gr Eo istiores vociferar. Hi a Praxi Pharmaca non distiirbant imposturam en m sapit contrarium assercre ), ac depravari stimum exhibendi reprehendunt abusum, de dum Marairus contrarium credit miser toto Coelo decip tur, ac niti hos mihi credat, Grammaticam diicat prius, ac , iterum cum Musano lcgat Authores, vocatos Innovatores, &Ob servabit quantum Writate aberraVir. Y Σ . At
184쪽
At quanquam Musitan in μί τ utina pro variis morbis vul gari a Purgantia expellat, attamen multa includit, δc approbat, exilitis, quae a Reccntioribus validiora cxistimantur; Unde non est concludendum quod Mosseanus universaliter excludit omnia purgantia: Ucitur quandoque Emetico in aliquibus indispositionibus, ad quas vincendas Galenici nonnulla exhibent, quae pigra, debilia, de nauic bunda considerantur. Martinus vero eo Temeritatis pervenit, ut etiam sanctificandi facultatem sibi arrogaVerit, Syrupis, de Suruporum Authoribus surprcssis propriis nominibus in sanctorum nomine imponens; 0r om scilicet Domini Augustini appellando Syrupum Divi Augu tm; & iic Syrupum Cicoriae Nicolai nuncupando S upum Divi Nicolai, & pro Sympo rosato siolutivo, Sstrupum Sancti Rose dicendo : Eo temeritatisper, enit, ut ridicule, insulse, dementer, exprobare audeat immortalia Receκdiorum inventa, SI asserere fugienda esse, & abominanda tan quam vencna, sibi tamen ipsi contrarius, dum in cap de vertigine probat, quae reprobaverat; Vomitus dicit enim) provocetur DIe asbo ostrioli, vel aceto desi ato, vel celeberrimo mino inpulo Per Σ . horas ωase Antimonidi: Hic decorat Antimonium attribulo celeberrimi, &alibi dixerat mineralia venenata Praesidia. Parcite ergo admirationi de tot Martini erroribus, rot ineptiis; Miremini vellem ut par cst 3 de Martini temeritate, qui de ea pro fessione loquitur, cujus terminos non intelligit : Commendat ille in cit. pagina lis: tanquam remedium praestantissimum ad tollendam vertiginem quid creditis λ Julep. de corticibuου Citri, roboratum essentia. Citri, unctura Acheran , cum Jul . Cinnamomi, oc. Et haec nominar
O Vrruccino homine dignum effatum Z Amuletum ergo est Iulep. de corticibus Citri ρ Sic ille collo suspendatur, de Literam longam sa-ciai, sicut collo sirspendίuatur, non ingeruntur stomacho ea, qtlae
Quaeso Philarete, quaenam tua de purgantibus, da Phlebotomia nccia, & genuina sentientii inter tot jurgia ξ
185쪽
Rem dissicilem postulastiiramidem quod cum Philalethe multori
disseruimus; At desiderio tuo obtemperans adaequale respondere arbitror, si de hac re tibi referam Clarissimi Io. Alphon isso, ADJud, cuina In Propo . CCXXXIII. cujus titulus quomodo Febris omnino ex lingua or, cui eΩreque, ut animal a naturalem statum restituatur: Coris viciis nonnulli Galenum onerant, sed male, quod praecipue illum scripserit universalem Aphorismum, Saluberrimum nempe in omnibus febribus languinem mittere: malo inquam ; ad quid enim accusandus ille sedulus in medicina scriptor, cum potius detestandi, & damna di sint cjus protervi, indocti, inexperti Sectarij ξ Ille tot, talesque enumerat conditiones, graVissima perpendit accidentia, ob quae recte examinata, perquam raro ad hoc cxequendum devenire quisque deberer; Nonne id damnat in pueris ρ Nonne damnat in senibus 'Et quot simi Caco-Galerici, qui Praeceptoris jussus obliti, pueris, Msenibus sanguinem educi jubcnti In cruditatibus, in ventriculi affect lonibus, S sexcentis aliis casibus, quos paenes Galenum ipsum,&Po i sis in Galeni Apologia videant, quot exquiruntur Indicantia,Cαn- Scantia, Tolerantia, SI quot consideranda sunt contraindicantia, & dein celebrent, extollant, praescribant tale remedium: Galenicos soprofitentur, cum Galeni operum, nec titulum salutarint, victus ratio. Donne cadem illa est, qua usus ille suit Z Pergant ad malam crucem
Ela erones isti Blaces homines, Veterinari, potius, quam Medici. Sed redeamus ad Bore um; Hic in praefata propositione spatiamini,vobis memorem nonnullas perutiles considerationes, ubi diversimode curandarum febrium explanatis , & adductis modis 3 ita inquit doPhlebotomia. Postremo loco aliquid de usu Phlebotomiae dicendum vide . rur, quam aliqui summopere laudant; aliqui, ut perniciosam vituperam;
Si enim tam pro reua, o laudabilis esset, proculdubio in majori proportione aegri convulsereni in Gasita, ct His aniί, ubi ab omnibus febricitanti . 1 inguis educitur , quam in Italia, o in aliis locis, ubi nunquam sanguis
emittitur; e contra, si tam noxia emet, in majori proportione agri in His . nis, o Gallia interiret, quam in Italia; Cum igitur neutrum verum fit, fatendum eni, neque noxam, neque juvamen, notatu dignum, a serere; E paulo inferius hac; Negari tamen non pote is aliquando Inisbotomiam juvare, aliquando vers noxam aspree: In aliquibus vero ιμ lenitas omnes
186쪽
i s . agri, in quibus sanguis eductin G, intereuns ; E cθnfra in aliis consit ullo- γνιbiu Phlebotomia prosicuae,insalutares sunt; uare dari possunt casus, in suibuι noceant, b in proficua isti Si hoc enim verum non esici,
non semper, vel non uulurimum ver caretur. Una tamen prae caetcris multis, quas adducit, rationibus, ex qui bus evincitur, utilem esse posse Phlebotomiam hic adducta audiet da vobis est, utpote quae in alteratione, atque in Moius in resone consistit ; Receptissima quidem apud omnes Opinio ; Aliquando, haec ille, Phlebotomia utilis epotes, quia alteruto consueto sanguinis motu, contingit, ut in Cerebrum, o nervos novin motus introducatur ; Et ideo fermentati , s morbosa quatio perturbari, ac in meliui commutari potest ; Hoc quidem consimari potes ex eo, quod multoties haemorrhagia ssitur per educrionem sanguinis a secta vena ; Reliqua praeterco.
Clarissime quidem, scite de hac re, quam arguto expressisse ubdetur Hispanus vates opes de Inga hisce carminibus: Tu prso dasalud, como Mastrata; Es la Muger at , como sariria r a veres da saluae, I a vetes mata.
p u i L A R ETHS. Libenter i Haec habet. Non secus medicamenta purgantia ρομamum , o per vomitum possuAEt aliq'a' o javare, aliquando nocere ἐAttamen ex vi rationum vulgarisscholia certe nuBquam juvabunt ; quia
humores copiosi, opravi non siunt causae febrium, sed potius exiguum se
mentum , in nervis e glandulis communicatam ἔ Hoc autem non video, quoinori catar hicis remediis excerΠi possit; quia putare quod Pharmacummi dam electi , ct attractius veluti magneti c., ex confusa ais X humorum Iecem. it, coquat, o a portet succos aliquos pravos, relictis aliis . . , saluta ibus, videtur semio h ile. Pergit deinde ad rationes, quibus commodδ explicatur modus, quo juvare possint, quod nostra non intercst hic commemorare; Et haec a tanto viro prolata, sunt luc sentio de hisce praesidiis; At
firmiter monitum hoc, ab eodem traditum rescrVO, & per quam libenti animo nobis communicatum volo; Verum remedia, quae ab arte
adhiberi seleni, et lia Dcerta, ct ambigua sunt , ut peritiores, ct doctiores Merici
187쪽
- Medici 5 Acere fatentur ue Et licet eventus aliquando praecipuorum Mericamentiarum comprobare videarur, tamen casuale, o falgacissimum es, qfati plurimum febres sum salutares , in quibus si e Medicus beσα crsecandum artem, sive male, o perverse, ses nil omπino operetur nihilominus V i perflecte convalescunt. Ergo in hoc casis, cum operationes, omedeia diverse, o inter se contrariae, aeque juvamen asserre videantur; quomodo fundamentis, tantopere fasiacibus , vaciliantibus inniti pol rjmus p Econtra aliquando febres sunt pravae, ut quaelibet medicamenta a bibita, aut non juvant, aut non nocent, ex quibus deducitur tutisse e , sine urgenti necessitate ab omni medicamenso an ciali absinere. Scepticum aliquo modo redolet sermo hic ranti viri, hinc ne tali non deturpetur audiendus cst in hac altera eleganti, & candi. da periodo haec scribens; Non is tamen sum, ut omnino Artem Modicam, ut inutilem, aut noxiam damnem, o proscribere velim , Scio in tanta ambiguitare dummodo praeiudicia removeantur , posse diseruma, sagaci observatione, quamplurima medicamenta cero com probari , ita ui semper, aut frequentius juvent; Et linc experientia quotiis alans palei ; His plane prudenter, o ribila cauuone uti posen ου.
Nil quidem restat aliud pro histe duobus tam decantatis auxiliis Medicis, quibus recte trutinatis, ac abunde Musitano, ct Receκtioribus
uindicatis ad aliud progrediamur, si quod aliud est ι irevom scriptoris
Preter haec, aliaque Innumera absurda, Martinus in pag. Iso. ad mittere nititur nuti iiivos Clysteres contra Mustilam sententiam, atque Di solet in eumdem strepit, & crocitat cum aliquibus recen tioribus probans : Nostrum vero cum sit Musitanum tueri adversus Martinianaae calumnias, ne pigeat audire in celeberrimo Eumus o clarissimam, & validis rationibus sumat tam Apologiam. Hic in comm. ad Schroderum, o Moreag. metheae pag. mihi l o. haec habet; uolio eis, an Cliseres etiam consenent, ct nutriani Z Caeterum res eis
ridicula, se param sub id, ex isiis expectandum, cY promittendum ; Cum enim nihil possis nutrire, os quod fuit subactum in sumacho, est a DoHierogenea, scilicet Iobala per praecipitationem in duodeno, ex admisto
188쪽
non astendant ultra colon non possint nutrire, multo minus consonare ;sed ceu inania, o ridicula figmenta anilia, sint rejiciendi: Reliqua υ de in Helmoni. tract. de febribuου, qui es insissimus chsterium hosis iremmidendus Hos annus in method. medendi ; ct alibi varios ci eram
Uus enarrans ait : Interim tamen nusiatenus nos nutrire possunt.
At de Helmontio facta mentione circa rem hanc, injuriosi essemus tanto Viro in Medica Rep. tam benemerito. Si quae ipse habet in cap. . de febribus praetermitteremus. Praeterquam quod Herculeo defensore Musitanum orbaremus : En ut aperte, ac evidentissimis r tionibus hoc idem cVertit ante fere omnes : Ea caeterum Cl steri uti mus scopus , quod justula carrium liquatarum spe alendi injiciant, quod profecto intolerandae stupiditatu ea argumentum; Nam injecti liquores primum se miscentsercori ibidem reperio, deinde insenditurpartibus, quibus proprium ea cundia insercus mutare,ct tertio constat per experientiam hisbd ejusmodi justula, s binis horis ab inde reiiciantur, oleant non flumsercus, sed quodammodo cadaver. Etenim cum non eatur ad secundum, aut tertium, nisiperprimum, non possit autem e cibis, insomacho indigestis, ct in verum, o laudabilem Chiam non commutatis,fieri cruor ia unus sequitur etiam, quod injecta sincula cadaverentiar; nunquam autem possint in alimentum transire. Pergit ulterius etiam : Nec arguit quicquam aerens, quod ei mori iustula carnem liquatam gerant per modu- Chyli; nam actum ea nihil, nil prius susceperint fermentales proprietates primae digestoris praeparatorio ad mliam, alibi extra somachum, non reperibiles. Euicquid enim indiosum Uomacho labitur, mole m ea. Quae autem instrue injiciuntur, ψuia nequicquam beneficii primae digessonu habent, nec ario cadaveruntur. Miseror sane Medicastros enemata in eju modi abusus detorsi te; nee semel adpraefatas rationes resemine. In fine demum inquit: Anile ergo inventum Enema nutriens. Vidi nempe in fortioribus ju cula cadaureis fetore horrentia ruecta ; in interiori bus veros copes motissee. Haec ille.
Ex relatis sitis, superque gaudeo tales hac in re impugnatores extare ; attamen quod est admiratione senἡ dignum, illud est , Gessenicos, nempe G tauthoritati innixos, remedium hoc pro ridiculo,
189쪽
qui varias post rationes adductas, & ipsius Caleni locum illustrem,
tandem concludit: Sed cum nutrimentum persedem impellitur, flosi uvidemur naturae ordinem pervertere, quam servarer Id autem abbuiauisen, nec ab aliquo fide digno Authone, quod viderim approbatum: quare ex his aliqui ova, carnes contusas, o hujusimodi alia persedem injidere non dubitarunt, ex hac chserum immissose aseremes, aegrotantes nora parvum sensi se juvamentum. Caeterum multa hodie Medici faciunt , ni ruris magis flaceant, quam prorit.
Non tantlim Igitur Recentiores, sedct Galenicos defensores habet pro se Musitanus ' At Philarete Musitanus fonticulos, σ vessicantia reprobans refutavit, Martianulus Brae noster eadem re lambit quoque, M pro eisdem agit ne Protectorem
Papὸ Nugigerulus noster, barbaque tenu spiens, tam cclebre re medium, sicco ne Calamo, siccave lingua transire poterat 3 Fi tinnit de more ad mortem : Credens misellus Musitanum hoc limconsiderate scripsisse, de absque patentibus rationibus, consideratis a clarissimis Authoribus inutile sordidum, faetidumque remedium hoc reprobantibus. O quam prosundo decipitur Z Jurarem, stulto
pejus loquutum. Cum Recentioribus Helmontio relicto, utpote Mamimo suspectis, uni saltem ex multis animum vellum applicuisset, Pros reo scilicci MartiamH, nam a tali Praxcptore monitus, ac instructus, nec Musilanum, nec alios Carperet, tanto sui Ipsius apud omites derisu, tanto cachinno ; En ut Marita*us pag.no. L philosophatur ; ut ergo abscessus, qui a morbu liberant, ab iisdem prasiment: etiam, conditiones requiruntur qu. omnes uti necessarius obser re vellimrecentiores in Meditas post iis rigendis , quae praeservatio is gratis adbL DB urr o potissimum in fontane is, seu cauteriis vocat ri quibus nunc .vum humanum fere lotum inpectum en, quandoquidem si alicui ea prodes 'contingit abscesius ratione evenire cens endum ela; Statuit enim Hippocrates, quo morbus aliquis ab alio preservare debeat duas potissimum conditi nes requiri ; Altera est , m naturae insiluto constretumst, hunc supers 'niensem, i um praesentem tessere. Altera conditio eis, ut communio, o consortium intercedat inter eos. At vero quis unquam vidit a diuinoa d
190쪽
naturae imitationem pro Ugim praeseret attoxe ulcus in brachio perpetuo pstari debea ' Nusius certe, nisi fortuito casu quodam; quias de Ctio a cerebri intemperie, sive imbeci itate contingit, a materva destissa io , continuo generatur, haec per abstessum a erri non possint, or si forte alia quando Id conlingat, non ad brachium excitatur , pia ad cosii glandisuri vel ad capitis sisse ficiem, unde ostrumae oriuMtur achor favique', alia
que hujusmodi per quae cerebrum expurgatur, μι apparec in pueris, attestante Hippocrate lib. de morb. Dcr. very IM. Frequentisime etiam morbi capitu abscissus faciuni ad aures non ad brachium, tum ob H an , i tm' etiam quia locus spe non es' capax ab co res, Giamsi quaerimassi communio, vena cephalica mediante , ad quam cancria communire
infiguntur. Cum istior morbi capitis nonianeAIurper ab cessus ad brachiomsponte excitatos, minas siera aeum eis, per eo iam pracaveri ; ideo Medici, qui in hac parte ulcm in capitis eritibuου exciraui, praecepta transcendunt, Sed longe m. D /Q, qui in parte, loco assecto oppositά; tu isnusti communio inter rixi min birum intercedat, u/ H pocrati in
Ineptum igitur ex ptaedictis est pseudbremedium hoc ad auriiij, aut prisidij aliquid conserendum: Et o utinam non esset aptissilia una
ad inserendum perniciem, & excidium t En ut idem Martianus pro sequitur: At vero quid dicam de istas, . qui hoc remedium adeo familiare faciunt, ut non fit mor quantumvis levis, in cuius curatιone satim a huju modi cauteria, tanquam ad Jacram Anchoram, ut is dicunt, non confugiant, nutu aμt i peramemi, an sexus se Nam per continuam ulacrum purgationem pueris, adolestentibus au .menium, o robur corporis jubtrabum, habitu graciles, o exaugues, ad maciem perducunt, simio que vitam reddunt breviorem, istaenique mulieribus menstruas purga iones supprimunt; unde, feralitares, - aque ex utero . mala adducunt: Nosi enim plures mulieres , quibu, ob cauteri, gestitionem, menses si ino desecerunt nec id rationi alienis, . Nam si exiguu sera is, cootinuo in fortur augmentum protei ea causa ut utero germ οὐ me rua non ant, Hippocrates lib. de nati puer vers. 78. tesum multoma,ssanguis, frma pors, oti e per ca-terium excernitur, menstruales purgatiora trigere porric Vm 6epius quantitate i um excedat, dum puer tu uIero circa primos