장음표시 사용
211쪽
spatiari possint phlebotomantes Medici : ostendat miliI D. Petrus
unum Iatrias Pro starem, cui in comperto sit, ac satis nota vera quorumdam morborum essentia; Et erit mihi magnus Apolla. Ostendat D. Petrus, num sibi sit suis nota vera essentia scabiei qua ipsc vexetur adeb Canina, & perenni, ut, totus in se scalpendo semper occupatus, non curet amplius tot nugamenta conscribere) Absque dubio quidem prorsius dubia, immo, & penitus occulta est et dicat, .&ostendat, si ipse in ea curanda specificis, & his diversis utatur: Ulterius si ipse D. Petrus quartanis febribus, ac terismis occurrit Peruviano cortice ut multi faciunt, sed verius omnes, ad ipsas
curandas) dicat si tibimet ipsi, vel alicui fatu nota sit vera essentia
quartanarum, & tentanarum; eo magis, quod praefato cortice utitur
ad illas, ac similes profligandas, tanquam specifico. Perpendat imsuper, & ad rectum, syncerumque examen revocet, an sibimet ipsi. satis notaesim verae essentiae graviorum febrium, dc praesertim earum, quas malignarum nomine horrorem inserunt. At quid dixi perpe dat ' Tenebris obscuriores ipsi, multisque, quos indicat, illae sinat, si minus, ac Lues Celtica, per specifica medicamenta curandae sunt. Item videat, num sibi, vel aliis satis nota si vera essentia Variolarum,& morbillorum 8 Ulterius videat, an Podagrae, Chiragrae, & uni versis Arthritides, an Epilepsiae, Apoplexiae, an plurium tumorum, exempli gratia Scirrhi, Cancri, Erysipelatis; . num ejus cujus gratia. lapides fiunt in animalibus; an ejus , cujus gratia coagulationes fiunt. earum, quae debent esse liquida, vera esluntia genuina, de qua dubitari nequeat, sit ipsi nota; & an in his similibus sexcentis a iis . morbis quos enumerare piger) sexcentis, & ultra specificis res. agendat sit: Enimverb si in Luc Ccltica, . utpote occultae causae morbo non phlebotomia, sed specificis utendum, clarissime, ac indubitanter inscrtur, ergo in omnibus morbis, in quibus vera egentia, non patet, sed ignota remanet, secundum D. Petri opinionem occurrendum est Alexipharmacis, sed specificis damnandaque Phlebotomia. Haec sitiat verba: Cujus stilicet morbi) vera eslcntia nondum sit Medicis satis nota, unde in qualitate occulta sitam esse comm
niter assirmant fere omnes remedium Alexipharmactim. requirere, .ut caetera benefica assirmandum occurrit; N cc venae fcctipiacm.
212쪽
lutcusque dixit. AudivIstis iam, ut optimὁ eoncludit, quod propriis
verbis repetendum , Nec venae sectionem Alexipharmacum, τει deconcum contra aliquam labem esse usius huc que dixit. Videat nunc D.Peims quaenam virtus venae sectioni tribuenda juxta suam doctrinam, quibusque in casibus celebranda sit.
O' utinam nonnulli Medici, nomine renus Medici, ita cauti essent, ut hic in praefato morbo : Siquidem toties non infamaretur tale remedium aliquando recto judicio adhibitum in proficuum, nec tale quid remedio eveniret, nec eodem abutentes imprudenter, fama deturparentur, & corpore; sicuti contigit nostram per Urbem discurrenti Lanioni cuidam potius, quam Medico, S: ii Medico Dupondio : Hic quondam phlebotomiae damnavit miseram quamdam foemellam ostentans hoc fanaturam remedio, sed quid credis .
tis 3 Phlebotomiae vere damnavit, nam eodem temporis momento, quo ex secta vena assirmabat egredi morbum, viti fuit ingredi mors. Accedebat Interea mercede defraudaturus infelicem, cum non ad vertens totam foeminae domum plenam ululatu, progreditur arrogans , primoque ingressi occurrunt quaerulae aegrotantis demortua consanguineae, quae de non mittendo sanguine pluries conquestae fuerant tenuem considerantes comPlexionem debilem Frpendet res virium statum, morbumque ex alterius Medici opinione non egere cruentatione, immo ad mortem aegram ducturum fore asserentes; Confestim ergo Visum Verbis, ut aequum erat, contumeliosis aggressae fuerunt, dein ex Verbis ad opera venientes verberibus satis bene ira percitae foeminea, fere dilaniarunt, de ni fortuito obviam fuissent nonnulli continui beneficij memores V μἁones, qui manus adjutrices tanto Protectori admoverunt certe Il ico gentit cade a nez o a.
De relato eventu , nemo est cui nota haud sit historia : Sed p trati criminis poena minima haec suit. Illa fuit maxima, & condigna, nempe lucri detractatio, quo fluebatur in castro quodam, cx quo pulsus , Sc in quo Medicum agebat: Nec minor hoc imo valdopere major punitio illa habita est, qua mulctatus fulti' opulsi ne a Nolacomto illo , in quod fraudulentor dimissus fuerat, oc
213쪽
Isaadscriptus carnifex hic ad necem potius, quam Vitam proeuran aia illic aegie degentibus pauperculis hominibus.
Non parum hac narratiuncula vestra non adhuc mihi nota, ani mum laetitia sustulum habeo. Et nunc mihi patefit quod temporibus elapsis de hoc dictum fuit satyrico illo carmine satis. bono huic eventui appropriato. Rusicus, ct nuces non dant sine pertica fiucturi Sed audite septimam D. Petri Rationem camque septimum vulN nus eidem in gentem Conspicite. . .
Septimo inquit, quia cum labes Aura nempe celtica) alia uid ἐν si ibstantias a sanguine sciat, quarum νον est oprium Remedium derem .ctivum venae siectio, non recite administraardum es Remedium, quod cause,
Haec sunt verba D. Petri: Ergo a quolibet . inferri potest in omnes morbi , in quibus sanguine immuni, alio substanti affluidas Medicus assectis considerat, non debent venae sectione administrata curari; . non enim illorum est proprium remedium detractiVum venae sectio, .imo non recte admisi irandum est remedium, quod cause . morbi non , opponitur. Non enumero hic omnes illos morbos, ua quibus aliae suidae , substantiae a sanguine ἀiveris assiciuntur, qui vel cuique Medicinae Tyroni patent multissimi, quapropter breVitatis gratia non refero. Sed valet dicere quod in illis omnibus, .& singulis sanguinem mittere non convenit, eo quod aliarum fluidarum substantiarum non est propriam remedium detractivum venae sectio; nec recte aaminisban- . dum remedium quod civise morbi non oppoNitur, ut eleganter D. Petrus i
214쪽
ocravo, quia, cum, uisem praemisimus ab hac labe teneo fonti sum ouin se praecipue) vitiari, o depravari obstruamus, color nutilius, ad favum , ct citrinum, vergens ostendit; a vis amconcoctionibus sanguinis planitudinem oriri μ certum, non ea, quodIam Σgutiis mim mi ad naturalem satum reducendis,st imperanda προ
Obstupesco magis, atque magis, quotiescumque perpendo, virum, qui talibus est imbutus notitiis in talia errata delapsum tanta, cum sui ipsius mala cxistimatione : Sed redeamus ad octavum A gumentum: In omnibus igitur morbis, in quibus toncoctiones sanguinis praecipi te quod faciei color mutatuι, ad flavum, o citrinum vergens ostendit, quod etiam Ostenditur nausea, vomitu, iis etiam, quae math parata, inferne excernuntur, cuivis minus laudabilibus,' ' aliisque innumeris signis, quibus conjicere, ac cognoscere possumus Coctionessanguinis praecipuas vitiam ct depravari ; Neque a vitiatis concoctionibuι sanguinis plenitudinem oriri, μ certum, non est, cur sanguinismiso pro eisdem ad naturale atum reducendis, Ν imperanda venarum sectione; Quae verba eleganti stylo conscripto, quia veram vident doctrinam continere, hic rcycccnda visa sunt.
Nono, inquit, quia, cum morbuW de quo loquimur, non D malum, per se magnum, acutum, vel vehemens, quod cito,' cum vitae peraculo moveatur; alienum a ratione videtur, pro eo debelgando, remedium per se magnum admini andum consilere, quodproporrionem excedit. Illatio haec evidens quidem est; ergo quotiescumque secundum D. Petri doctrinam sanguinis missio mandatur, morbum omnes scire debent j jam pronunciatum esse magnum, acutum, vehementem, qui cito, o cum vita flericulo moveatur : Atque ideo nisi prius juxta ejusdem D. Petri doctrinam pronunciet Medicus, quod se malum quod praematibus habet perse magnum, acutum, vehemens, quod cito cum vita periculo moveatur; alienum a ratione videtur pro eo debelgando remedium ire se magnum adnoniurandum consilere, quod proportiouem excedit;
215쪽
ac proinde absque enarratis conditionibus nulla Instituenda Vonarum ad sanguinis extraci onem apertio, itinc temeritate. Transcendit D. Petri ad nobri promulgandum decimum Argum mentum, ut sequitur. X. Decimo, quia, cum aectus morbus sit ex se, o natura sua , chromo ,σ diui*rum, qua ratione vires in venturum te in servandas desiderat,
quasique a languinis missione citra proprium indicans insitusά non refrangi, nemo negabit ; obsonans es ei remedium, virium refractivum propo-cre pramorbo, qui sine Ego poteri recte sanari. Rationes ergo, quas Author asteri pro sito Gallico morbo mihi videntur admodum refragari nobis adco, ut firmiter, S absque
censura, dicere possimus : Semper, ac aliquis morbus chronicus, atque diuturnus es, minime curandus Phlebotomia , Sed multi sint morbi, hoc ordine aegros extorquentes; Ergo juxta allatam D. Petri doctrinam aegii in hujusmodi morbis non sunt phlebotomandi. Insuper perpendendum csset, dari chronicos morbos, dc diutu nos, qui sanguinu detracto, fiunt acuti ; In iis igitur eo magis D. Petri doctrina laudanda est, utpote a qua percipitur, in talibus
a sanguinis millione abstinendum. Econtra Videmus , nonnullos morbos acutos non solum sanguinis missone, non curari, sed chronicos fieri, ac diuturnos; in quibus omnibus ed observabilior cit doctrina D. Petri praecipiens a Phlebotomia abstinendum.
Item plerique alij sunt morbi, in quibus illud maxime exoptan
dum , vires in Venturum tempus servandas desideratur, quasque a sanguinis missione citra proprium indicans instituta, non refrangi, nemo negabit, absonans esset remedium Virium refractivum propo
nere pro morbo, qui sine illo potest rectὰ sanari. Caeterum pro coronide illud esset faciendum, nempe Catalo rum illorum morborum, qui administrata sanguinis missione cur Ii nequeunt, ac proinde nulla in iis unquam instituenda; absonans enim esset remedium, virium restaritivum proponere pro morbo, qui sineisio potes recte curari. Verum cum agatur de re manitesta, & indu
bitabili non cst hic immorandum. xi. undecimo, quia cum in corporibκου gallicatis cacochymia flatim intra
216쪽
ducatur ac vigeat, qualiscumque ea sit, sive biliosa, sive pituitosa, s
melancholica , quantum purgatio juvat, siυe alvi excretio juvat σutem multum, ut ex Hippocrate lib. de coacis praenotionibus vers. 79. consat θtantum sanguinis evacuatio Ddit, sise stonio hoc accidat . 'e a Mcaeco secta vena procuretur ; etenim si talia a corpore non educantur, qualia in eodem peccant, remedia quaecumque nihil conferent, imoque nocebunt; haec autem operandi norma, dum aliter juvare possumus, Tyranni non Medici munus es appetiandum. Haec verba, quibus undecima ratio constat stupore me assiciunt, in his enim Author, utpote,& in coeteris jam relatis, indicat recte sapere, rectique judicij specimen apertc demonstrat, ut mirum sit, quomodo hallucinat i potuerit scribendo contra Portium, ita ut si tenorem hunc servasset in toto ejus opere crederem, quod scripserit Contra Pontum non quod ipse sentiret, sed ut alicui Phlebotomiae
magno fautori blandiretur e nam revera non solum convincunt
undecim hae propositiones D. Petri, sed a Phlebotomia abstinendum
affirmare cogunt tam in gallica lue, pro qua argumentatus cst, quam in plurimis aliis morbis, ut ex cisdem deducitur, Vel invito ipsarum Authore : Hinc fateri convenit D. Petrum T iensem non esse comparandum cum Petro Geo onense tamquam in omnibus fatuo. Sed redeundo ad undecimam rationem dico cx hac stabilita, aliis jam dictis rarissime Medicum ad Phlebotomiam recursum habere posse pro morbis curandis; Nam cunctas enumerando causas propter quas corpus, Vci in corpore discurrentia alterari possunt
syncere loquendo potius ob cacochymiam, S ut plurimum, imo fere semper, quam ob Plethoriam propter quam vel raro, vel nunquam : Galenus ipse in Synochis sanguinis missionem prohiber, nisi haec primis diebus silerit facta, dicit enim, quod facile ad cacochymiam sit transitus propter quam minime sanguis mittendus est: item per D. Petrum fi in gallicatis corporibus, in quitas Cacochmias
tim introducatur, ac vigeat, qualisiumque ea sit, siue biliosa, sive pitui-
rosa, e melancolicastc. damnatur phlebotomandi usus, damnandus quoque est coeteris in morbis, qui a tali vitio corripiuntur, sed multi sunt morbi isti, immo fere omnes, praesertim omnes febres, quae putridae vocantur, tertiana scilicet, quotidiana, quartana,
in quibus omnibus biliosa,vel pituitosa, vel melancholica, sive simplex, sive ex ipsis invicem composita cacochymia, ut coRtinens
217쪽
- I91 causa repora tur ab assertis GH icis, prout i piae febres, sive legitime, sive spuriae iudicatae tuerint, dc in quibus redimu i Martianus, increpatque recentiores adeo in mittendo in febribus finguine audaces. Concludendum ergo absque fallacia in quam plurimis, ni dicam omnibus morbis, sebribus lignanter, non instituendam finguinis detractionem , o qui aliter se gerunt dranni, ut bene D. Peum ad veri it in munus eis appelgandum. Sed quaeso D. Petre nonne hi sunt ipsissimi sensus, ne dicam ipsistima verba, quibus in Erasistrati sui corollar o Galenum loquentem
Portius noster inducit ' Unde ergo in tanta opinionum conformitate, tam dira contradicendi, & oppugnandi cupido Sit tandem inter genium, & ingenium tuum discors concordia, & Lucam Antonium Portium moralibus virtutibus ornatissimum,in Philosophia, sedicina, Geometria, in tota Mathesi doctissimum agnoscans, ne amplius oppugnare in animo sit,sed in posterum venerare,dilige, S commenda. His quo ad D. Petrum animadversis, ad nostrum redeundo scribendi scopum, monitum te Martine velim, te mihi antea nec imium csgnitum, nec favore, meque nihil fraterna, Christiana nudatum charitate, ad quam totis incumbo viribus, ut lividus in teiicrem, & essem Conviciosus. De te quaeror, qui edicto causim dedisti praestantissimum Muganum nostrum Religiosissimum, DoctissimumqueVirum impugnando,indignis hercle dicteriis irrisionibusque
te indecorare tentasti. Mihi pro tanto bene merito amico in animo tantum fuit privatam conscribere, modestamque Apologiam, quo eam, hac & virtute ditarem , putans ad tuas ita scriptam venturam manus, atque ab ea fructum aliquem te percepturum : verum cum audivissem exteros nonnullos graviores equidem viros, S qui alias dedecorata Typis volumina Conscripserunt, sola lit, raria necessitudine, quamvis longinqua Musitano nostro conjuncti onus subierint ex
profestia hanc ventilandi materiam : Parum mihi officiosus erga tantum visus mihi cssem amicum, nisi omnes meos edere nisus in hoc ipse conarer, eoque magis ut tibi morem gererem illi, inpunctis, in quibus tibi satisfactum iri, optare gestis : ex hoc itaque Provinciam aggressus sum, in qua si nonnulla asperiora, quam v luerim proluta, videntur, te ipsum acciis a meminisse debentem,
quod uni nunquam irijuitae una satisfit responsiva contumelia. Quid
218쪽
I9ώ inde sensurus sis haereo, num in bonam rediturus mCntem, an vero ut inquit Seneca in male caeptis melior videatur pertinacia, quam paenitentia. Expecto quod facturus sis, S: si tibi cadem sit mens, idem sit animus, caedem scribendi sint formae, aude, scribe, quiε- quid sentis, dc foras manda: Parum referat bene, vel male semias, bene, vel male audias; Fama enim, sise in bonum, flve in malum fama est: Nec majori ejus tuba cognoscimus Pyrrhum maximum inter Graecos strenuitate,& sine quo in fatis erat Troiam subjici non posse, quam Erost ratum Dianae Templi in Epheso unius ex septem Orbis miraculis incendiarium, de quibus inter Hetruscos Poetas Lyricos primus Comes Fulvius T si apte cecinit.
Non defuere, qui in alienis injuriis famae immortalitatem quaesiverunt qua potitus est Gular MMrtula; de quo iocoso cecinit Eques Joan. Baptista Mannus Italicae Pociis foecunditate, & amoenitate,
Populus me sibilas , o mihi plaudo
Si vero in meliorem migem conversus scientiscorum sequutus in reni rotam in argum nt s acutiem ostentare Voles, rejectis maledicentiae spinis, certe non idem eveniet, quod de Echino scripsit Martiatis Isis licet digitos i sudine pungas acuta Conice deposito, molsis Echinus erit. Totamque nostram aciem convertes in responsiva construenda argumenta per rationes, & authoritates absque probris, absque asperis verbis, es ut fit, etiam commendando, quae magis dimare, dc rejicere tentamus. Sis tu crgo Arbiter, tu Elector tuae, de nostrae scribendi sermulae tibi in hoc obtemperabimus , de morem pro tuo arbitratu geremus; Et hax satis de uti oque Petro, in alterum nunc jamdiu dccretum solatium conecdamus.
219쪽
Ma Tu contro di tui spiegando rate Aquila generola, e i sorti artigii, L'Error, ringanno suo guini, e scompigii Con la vera deI SoI luce immortale. Quind'd cli' in queae osear, si destro, e sino L'uno in man raltro in ben di sigran pondo D'uopo e dir, che gran parte habbia it destino; Ciusto dei Ciel Giudigio alto prosendo,
Fa tanto errare, e traveder Martino
220쪽
Altro S' A L L V D E AMARTINO Di GI FONI,
ENtra in Mar d'eloqueno alto, immortale,
Scioglie Cliimico Eroe, fissa, e comparte ' onde ii dolia, ed alte spume it sese: Indi dei' ignoranga i mostri assale Scorrendo alto Campion, di parte in parte
E mostran te lor membra, iustante, e sparte Che dou'egii campeggia, crror non Vale.
Liget AN parto di te, ne parto in vano, che mcntre at tuo valor fiso hb lo siguardo M'insonde un tal pensiler spirio Qvrano E ben diran, quanto sta tu gagitardo I voraci Avoltoi det sangue humano Vedendo a terra it Gisens, Et Sardo. MARTINUS IN T R UT I N ADistichon ejusdem Authoris MARTi Nus, Trutinae Insensus, Perpensus eadem Errorum Nebulis, Agnitus est Nebulo.