장음표시 사용
201쪽
Et priora videbitis ex subsequenti uar iam eloquio , ID ETs vero,
scilicci mentio em ficere ne in ea, qui hujusimodi cauteria pro tuenta valetudinesens, considunt digni potius, qui a civitate expellantur, Damconfutentur; Dum enim sanis corporibus novos ductus pro excrementorum
purgatione constituunt, non solum humano generi inciunt, sied impie ratem quandam in summum Architectam committunt tacto illi imponen- et , q ippe qui in hominis consitutione neccssiri in expurgationes Eoo
verat, aut suscientes vias accomodare non poluerit.
Et licet ipse Martianus ubi oupra admittere videatur aliquando licere medicis pro morborum curatione ut ra perpetua, instar sisti lae, in locis convenientibus cxcitare; statim salutarc consilio momnet, Verum subnectens, scuti non omnes Murae sum morborum me Hla , o quae non sunt hujusmodi, curare omni sudio procuramus ; nec morbos omoes natura per abscessus sanat, sed di ues tantummodo cir costumaces ; ita nec ulcera haec in quolibet morbo excitanda esse : Imo, qua per aliquod tempus gestata non conferunt, dimittenda omnino, ut per niciosi. guae quidem cum circa usum camenarum nostri temporis non observentur, ideo sit ut raro admodum intentum sinem miseri aegrotantes consequintur, qui saepe ut ab uno morbo liberentur, duos incurrunt; se plerumque plus incommodi ex remedio percipiunt, quam ex imo morbo,
ct quia pus vident singulo die ab ulcere emanare, id noxium quid exisse mantes, 'isiud quamvis o foedum, o molestum, inutiliter gelant, ex ejus.
sinatione timentes , ne quid majoris mali iras contingat, non considera res evacuationem iliam copiosam sine aliqua conserentia esse susciens a gumentum, peccaiatem humorem non evacuati, sed potius amicum, juxta doctrinam Aphori mi, Si talia educantur, qualia oportet, confert, ole iter fertur, o minus e contra. Notum est enia sanguinem etiam optimum in ulcerata 8anefatim ia saniem converti. Praeterquam quod, dato etiam in quibusdam per hujusemodi cauteria partem nox, humoris expurgari , indeque evidentem utilitatem aegrotant percipere, nihilominus gravissimorum morborum saepe causa fiunt, quia cum excrementa, quae per
naturales consueta que vias expurgari deberent, horum ulcerum occasione diveriantur, viae a natura desinatae, ira obcaecantur, ut earum immemor
natura omnino fiat; tauare si contingat aliquando dictorum ulcerum evacuationem supprimi quo aepe evenire observantur eadem excrementa naturalibus viis obliteraris ,,obfructi rue artificiali ι retrocedere neebiae
202쪽
i olea; unde venosium genus is gressa, humorum massam corrumpant, indeque febres maligna, acutique morbi lethales succedunt, aus saltem si paries interiore fortiores sint circa ipsius cauIerj partes, conculcata, inflammatio , I purationes, gangraenas, aliaque mala producunt, qua quotidiana.
exrerientia observamur. PHILALETHES.
Aurea quidem verba, sanissima tanti Authoris judicia prosecto. memoria tenaciter asservanda; nec alios oportet , hoc audit. In morare, sed quid de vessicansibus Z
More effutit solito, & huic ultimo respondendum : CCetera Vella Grammatica ipsa menda, vel in Medicina, M Philosophia ine XCusabilia , errata puerilia, frequentes contradictit irae; , quae Omnia a principio constitueramus deridere. Nobis amicitia conjunctissimus Joseph Pristo aperte demonstrat , diserte examinat, ingcniose dejici epistolica exercitatione; hinc abstinendum. Ad vesticantia tamen rediens, hortarer Martinum non Helmontio studcre, odiosus enim illi Author est hic propter infinita salutaria tamen in vulnera, Gai nicis inflicta : Hic in tractatu de Febribus cap.7. tit. Auxilia Medica eritimamur , de vessicatoriis, postquam multa edisserere caepisset, ita Prorumpit : mescatoria autem summ semper nocha seneto, es adiris
Et, cuinam ex aliis. Authoribus studendum Z Forsan ex Gale itas adest, cui dolorifica haec, & cruciantia auxilia displicent ρ
Nullus esset si unus esset,.unus enim flos non facit Vcr, ast multi;. hinc crederem , MariiNum persuasum sore, non tantum a Musitano nostro exprobata esse, cum ipsissimos Galericos riderit vesticantium implacabstes hostes, inlaticabiles irritores. Nonne Alexander Mas , xia celebris Galensa, praeter quae in peculiari tractatu de vesticat rium abusu scripsit in lib. 7. de febribus, ille cst, qui ita loquitur. Denique. ego is sium, qui contendam, ves catoria nunquam fore admin, stranda, velimque huic praesidio omnem Authoritatem et diare. Profecto; Inferius) ego satis nequeo in eapsere, quomodo liceat uti vessicae oriu m QSur ve casma ad Mullam se Is pestilemis indicati em sint acco-
203쪽
modata immo vero cum importuna motione, Ttractatione humorum,naturae
monem, quae perficitur quiete, posnt impedire; Addo cum pos ini, o partes, o et corpus alioqui aeuuans, ct fervidum adhuc mus inflammare , cr calidias reddere, saepe vero insignes dolores excisare, febrem amgere , si riὸ alia sternenda incommoda secum asserre; cum demum liceat variss urgentibus 1 mplomatibus subvenire aliis praesidiis, quae a G a- leno, o omnibus probatis Medicis iamdiu tradita sunt, atque edunt
periculo,' contraiectione, ego certe nequeo vulgarium Medicorum in is ιutum omni ex parte probare, qui tam sequenter hoc tempore, o Heulgo discrimine tantopere vesicatoriis delectantur. Alia quae Galeni authositate comprobat, & argumentis non aspernandis confirmar, legat si possibile est, Martinus defensor; ego namque Veneti cujuς dam oculati. Medici liberi non tantum Civis,quam Philosophi Hora ty Guarganse reseram pro coronide, rationalem non minus ,. quam
Clarissimam de hac re sentcntiam , quam protulit hisce verbis. diuives cantium usius cum non sesum saluberrimus non sit, sed perniciosus a me, ct a mustis Italiae primatibus Medicis fuerit indicatus, ct rati ibus cacissimis, ct irrefragabilibus confutatus; ει haec ves cantia, seu vexantia ita abhorruerknt,. ut non solam ipsis nunquam serini usi, sed profiteantur, G his perniciem aegrotantibus contingere, eo, quod, σ naturam a comone durabant, futuros motus , quos forsitan natura moliretur, impediant ; desere suo bis in die miseros agro os extorqueant, acer bis meque dilani I, chirurgis meritam derantibus, dum ab isiis tractantur, ut virtutem prosernant, vigiliai inducant ; Calore adurente,
intemperiem febrilem augeant ; Omitto ulcera, quae quandoque sive ob c cholam, me ob malam curandi ratioNem, saepe immedicabilia, o Emmai
Non dubito quin libera ingenia nobis suffragentur,. sed dubito, quin Martinus cx his ad frugem non redigatur, vel quicumque alius ceterminatae fcctie addictiis,. ut aperto nos docet Galenm in s. Lib. de conlpositione Medici locat cap. I. vers. I. ct sequentibus, ibi ' Euod semper dico, etiam nunc proloquor nimirum per uasium me habere quod scisiimum fit, ad verita: . revocare eos, qui lecta alicujus scrvituti se addixerunt. Verrim qui prudentes sunt, fimulque verit rem amant, eos,
k s diu i esse ea, qua veluti bi dicandi infrumenta, nobis a ua-.
204쪽
tura data fiunt ad amonum, et hae cognitionem, experentiam aeco, o rritionem : Falbae enim opiniones animum hominum praeoccupantes non
sium surdos, sed, o caecos faciunt ; ira ut videre nequeant, qua altas
consticuὸ a pareant. Optime concludendum videtur cum Galeno Contra Galenicum: Paremus nos intelim anni tempestate ridenti, ut decrevimus gai de reti B R u N u S.
Humanitas vestra parcat quaeso importunae curiositati meae. De Sardo, Philarete , quid peculiare t
Bene est; mihi quoque eadem sciendi cura nec rempus adhuc' solatij capessendi; quod ergo superest impendamus in audiendis istius inepti Gaunicae Scholae Converritoris de societate Martini nostri fatuis oscitationibus ; eo magis, quod hoc deserviet etiam, ut m tinus conspiciens, SI aliis fieri, quod ipsi factum est, facilius agit scat in sui odium nos hic minime convenisse , bene verum, ut veritas clucescat, S: sic etiam ipsum facilius in se reversurum spero Cum videat etiam in aliis inanem ineptae, ac superbae temeritatis gloriam in opprobrium degenerare.
Nec lepidam scurrilitat , ncc gravo scribendi genus in libello suo, nec quidem digno digiti crepitu. Alter hic e Circulo Scriptor, indignus pamitus porrigendi non libros tantum ut vulgo se itur in Lura Antonio Ponto, sed & matulam . Homuncio extriti ingenu blace in illior, meritum Porti, nesciens, fortu Librum non intelligens ausus est scribere contra Portium: Exterus a Latio tam ortu, quam loquen- di, S: scribendi phrasibus, claudicans pessimE, mille committit lapsus inexcusabilas ; mille vulneribus, vel in primis rudimentis concordantiarum, Pristianum dilaniat; Undc sit, quod si ejus errores non dico recensere, sed numerare tantum, Vellemus, deficeretoobis tempus, major esset digressio ista, quam totus sermo in Maninum institutus. Hinc reseram nonnullas rationes principali res ab eodem desumptas, quibus ipse utitur contra Phlebotomiam in Syphilide, quae in ipsum ex Diametro retorquentur i ita it Sardus
205쪽
Hοὐ pat or teus vulnera facta meo. Vt que dedit justus Tauri Fabricator Aleni Sic ego do poenas artibus ipse meis.
Et si me non lateat minus animum invitare, minusque spiritus irritare, ea quae auribus, quam ea, quae Oculis percipimus, ut ait me sinu Segnius irritant animum demisia per au res quam quae sunt ocul is subjecta Delibus Ne tamen temporis promamur angustia sat crit pro nunc Philare te aliquas ex ejus politionibus detegere, S impugnare , ut armorum fremitus seriat illius aures, si vero per tempus licuerit cum Auth rem Palinodiam canere non viderimus pleniori calamo, quae δε- mor os ungues sapiant responsa dabimus.
que, deque habendus cum Martino. socio novus hic Therses, uti arbitror, alterum Achillem in literaria palaestra lacessire sibi licitum putans, cum ex breviter per Philarerum generali eloquio deductis facile colligatur, ipsumccdcxc Portio sui ait fimeti Est. I. Lenta Salix quantum pasienti cedit olisae ponites, humilis quantum Salι Ica L satrό. . .. Et Portium ipsi praeserri uantum lenta solent inter Viburna Cupressi. .
PHILA RE Tus D. Perem igitur Aquenta &c..edidit librum suum Matriti Typi, Emanuelis Ruig, dignus quidem illis en in is, quibus celebrantu Authores chartarum, typis editarum cum titulo uiuouod' Anun & tiliarum cum inseriptione B nolis, s Bertoidino e Nunc, relin- uendo cuncta aptiori tempori, ut diximus, ea tantum in Trutina ponenda decrevi, quae Dr Petruu habet in q' Ho primo, cujus titulus cst, An sanguinis missio pro mWrbo Gallico curanis si necessaria, de post multa quae in praesentiarum ad rem non faciunt, sol. 3o3. incipit re Censere rationes, ob quas sanguinis missio non convcnit hisces
206쪽
aeria lices vena siectio sis restigerativa cum hoe per accidens ei competat exusto Gallica non hoc, sed restigeratione per se indiget, oppugnatura in
umeriem , o calefactionem per se. Igitur sita D. Petrum propriis ejus armis conidere volupe est. Morbi omnes, qDi restigerativum per se expostulat, venae sectione non indigent; Si per Authorem venae sectio tantum per accidens est refrigerativa ; hujus ordinis considerantur a Galeno febres omnes, quoniam ab eodem in calore praeter naturam positae sunt; dc prae sertim ardentiores, quae restigerativum per se exquirunt ; Sanguinis ergo detractio, cum per accidens sit refrigerativa, dc propterea in Syphilide inconveniens, ad mentem Authoris, nulla potest in febri bus celebrari, quae cum per se calcfactivae sint, ut dictum est, resti' gerativo per se, non per accidens, indigent 8 Paxi modo dicendum de solidarum partium inflammationibus, utpote de Pleuritide, atque Phrenitide, quae per se, α non per accidens restigerativum c postulant. i .
progreditur ad secundum argumentum in sol. 3o . quod a Caco-chymia Cacomedicus, desumit ad reprobandam Phlebotomiam in Lue Gallica, dc ita fatur. Secundo, quia vitium, quod jecori, capiti,sanguini, giritibin, ct aliis pertibus a Lue dicta snempe Gallica in communicatur, non eis peccans in quanto humores vel substanti in fluidis corporis assciens, sed in quali, ad Caco chymiam potiuε re ducibile, quam ad pistbonam, quo in chu am rhodum putandum ea consilium, id sanguinis missione docens eapugnare , quae nullatenm est correptio vitiositam Cacochymae. Cui subjungi, ad secundum vulnus infligendum, possunt sine cen- ἀsura haec reprobationi Phlebotomiae in genere admodum favcncia, uomprobantia Ponj nostri senteritiam in Erasiprato, nempis hujus modi : Si ita est ut infallibiliter ita est,ὶ omnes illi morbi, in quibus vitium est humores assiciens in quati, & non in quanto, san'Suinis detractione non curantur; atque illi omnes, qui in similibus
207쪽
morbis, In quibus humore', non in quanto, sed In quali peccant, v nam secare audent, absque ulla quidem recta methodo id faciunt, quandoquidem Author hic noster inquiebanguinis missio nu atenus ferse est correptivi tatiositatis Cacochymae. Cum autem nobis animus sit, D. Petrum per ea punire, per qnae peccat, neque verbum, neque lineam immutando in iis, quae ipse
scripsit, en ut interpretor verba illa Sanguinis misio nulgatenus per se ea correptiva vitiossatis Cacochymae, ut idcm significent, ac si dicatur
Sanguinis missio nuLatenus per se vitia janguinis in quali corrigere, oemendare potest.
Praesens autem doctrina satis late patet, & ejus ustis frequentissimus esse debet, nam saepesepius in ipsis febribus, vel nulla proilus est humorum abundantia, maxime ii prima, secunda, tertiave dies praeterierit, tenuique victus ratione aeger usus fuerit, vel si aliquid forte superabundet sutatur verbis D. Petri in ad Cacochmiam potius rorici biis isiud is, quam ad Plethoram, quo in case amethodum puta inm es consuum, id sanguinis missione docens expugnare, quae nunt=nm per se est correptiva otii tatis Cacochmae. Verba sunt Authoris, qualiacunque a nobis scripta. Comprobat hoc Proster Maniaum vere Hippocraticus, ex quo nullimode conceditur, imo apertissimε improbatur venae sectio in corporibus Cacochymis febre laborantibus , ac similiter innumeris aliis in morbis dicendum cst, quod si Medicus quivis post duos , tres, quatuorve dies plethoram adhuc
accuset, ut plurimum semetipsum accusat; siquidem vel ipso tempore dierum modo in cibo , & potu nullus sit excessus) etiamsi Medicus nihil moliatur plethora cessare debet ; quanto magis id fieri putandum est, si victus ratio fuerit parcior, aut vomitu, i ferita dejectione; Urinis, sudoribusve aliquid fuerit evacuatum, Quod si morbus hos temporis limites transilierit, indicium crit, non a plethora, sed a vitio aliquo in quali morbum fieri; atque ideo ad summum his temporis limitibus positis, amethodum putandum es consitum id sanguinis missione docens expugnare, quae nusiatrem perse es correptiva vitiositatis cacochyma: Et ecce quomodo reprobatur sanguinis detractio ipsissimis advorsarij rationibus.
Ialemostdidior D. Perem noster dicendus est,& rationes ab co addu-- A a cis,
208쪽
ctat se ipsius Neronianas tkermas resilaerare possent; quippe quibus Pon , S Recentiorum doctrina apertissimc roboratur, Ceforis oppuginationes in festissime refelluntur.
Fadem pagina 3o . tertiam reseri deblaterationem supra notatis non absimilem, S quidem hisce vcrbis. Audite quaeso , ω cilia in arcum ne eri alis, si poteritis
deuia licet qualita, pernicio a dicia Dis sit humorum excaleficti rubo
ea tanta activitatis, ut post humores rarescere, venarum ruptionis pericolo, ob quod venires sequiis missio indicata, ut in anteacias ciprobatum. Hinc insero sic : In omnibus ergo morbis, in quibus licet humorum e calefactiva qualitas inveniri, & considerari possit, aC de-heat, quum illa non eis tantae Urivitatis, ut possit humores rarefacere menarum ruptionis periculo, languinis missio ne aquam rudical a venit, ut clegantibus d cndi formulis Authoris ipsius utar. Insuper hic jure quaerendum csset,.ω hujusinodi cum D. Petruis discurrendum :,Febres intermittentes tertiana, sciliccti, quartana, variique suntles morbi, cum humores non habeant sic rarefactos, ut vasorum disruptionis periculum imminere 'ideatur; Phlebotomia quidem non fiunt curandi, si per dicta, scriptaque scriptoris,. crueniatandi indicans venarum ruptionis periculum est, & timor: cum in an tedictis non adsitavcfacitio,. Vel excalcfactiva Vis, quae valeat vasa disrumper: B R ii N U s.
Siqua ex causa daretur D. Petri caput instingi proculdubio de eo . posset idem dici . quod lepidὰ de Anfidio Acriin, Syncerus, Sannaetaria cecinit: iDum eapus A saeo tractat Chirurgin, o ipsum Alesim exquirit, quo videat cerebrum. i gemit An ius et diuid me, Chirurge fatigas' V
209쪽
PΠ r L A RE Tus. Itinest, si rixam D. Petrus citria Portio nostro subIre est ausus, Vel
sutem hydrocephalo ipsiam laborare credendum est; hinc crassa Obrutus lympha, crassa judicia promit, sed audiamus ipsum in quart
I V. 22ηarto quia sicuti perus, inquit, segnes , o aegre mobiles reddere homines, quos corripit virus hoc celticum, videmus, ita tardiorem causare 1anguinis circulationem, ob multas causaΥ, quarum nulla vena sectionens admittit, est credendum.
Ex hac doctrina quisnam non inseret ita : Igitur semper, aetaliquis morbus peros, signes , o aegre mobiles aegros reddit, Item cum sanguinis circulationem insimili morbo tardiorem causari arguimus, no quaquam sanguinis missio admittenda est. Porro, aequo examinc facto, quamplurimi morbi 2 tardiori famguinis circuitu ortum habent, ac in specio quamplures febres circulationem sanguinis sortiuntur retardatam; ergo in hisce febribus secundum doctrinam D. Petri a Phlebotomia abstinendum, non solum in luc Gallica, sed in aliis etiam morbis, in quibus conspicitur sanguinis circularem motum retardari L evidentissime militat hoc argumentum D. Petri ; Sed varij sunt morbi, in quibus fluidorum, ac praecipue fanguinis, motus retardatus censetur, & revera est ergo in omnibus his etiam interdicendus est detractionis sanguinis usus; Et en quomodo paulatim, nunc per unum, nunc per aliud assertum argumentum ad mentem D. Petri nullinode licet Medico ad sanguinis detractionem Venire.
Non sunt amplius respiciendi in eodem Decoris, vel Dedecoris gradu D. Petrus, & Peum, Petrus enim, Circulator obele jus, ct cultum sanguinis reprobat, quam D. Peum in hac propositione cui, denter admittit. B R u N u s. r nunc, & crimine ab uxo disce omnes' D. Petrus in tot delapsis errorcs in hac veritate internoscenda non hallucinatur, sicut ML
210쪽
PA I L ARET u g. Transit quinta Vice D. Petrus suam opinionem probans ad quintum argumentum, Δ inquit..
uinto, quia lues haec nempe Celtica ) iisdem μίου motibin a centro. Ad Peripheriam corporis observatis, remedium, quod Moc motum impediat, intercipiat, vel obtorqueat cuju 'di est sanguinis msuo resuere demonstrat, Medicumque debere esse natura imitatorem, Dra remansisse
Hinc ego : Quotiescumque igitur a natura aliqui instituuntur salubres motus a centro ad Peripheriam, Remediuis quod motus hos impediat, intercipiat, vel obtorqueat, cujusmodi es languinis misio, res uere ipsa sicilicet natura demonstrat, dieumque debere ese natura im, latorem, ab Authore silpra probatum asseritur. Ulterius Si naturae imitator Medicus csse debet, debet etiam iquotquot motus natura tentat a Centro ad periphetiam perpendere, ut in hisce sedula consideratione sciat saepe pius hoc operari, per nares Videlicet, per aures, per os, sive. expuitione, sive vomituper infernam alvi dejectionem, per urinas, quas in dies obserVamus naturam parare, juxta D. Petri sententiam, tale remedium, quod hos similesque motus impediat, intercipiat, vel obtorqueat. cu tusemodi es sanguin, s misio respuere, ac manifesto non tolerare, quod erat pro quarta ratione reipondendum &,ni fallor progreditur. ex hoc ad sextum uti semper) aureum cogitatum Z &est..
slata, cum et emessentia dicti modi s scilicet celii ij non sis Medita istis nota uori in qualitate occulta sitam esse commuriter a mani ferὸ omnes, remedium Alexipharmacum requirere, ut coetera benefica seu potiuι venefica) Urmandum occurrit; nec venae sectionem Alexiphase macum, vel specificum contra aliquam labem esse ullas huc que dixit. Propter hanc D. Petri Rationem, nemo quidem anceps animovcnic ad dcterminan una, valde nimia. restringi limites, in quibuς