장음표시 사용
51쪽
in Astlimatis cura inquit: Cui addi possisnt siritu sulphuru, ct e
tructi 'perison aliquantulum ad magis discutienaeum ab a secta patre; atque in cura Empyematis subdit: Spiritus Terebinthi in julep μαρ-
tus, abstergiti ct consolidat contractum ustus , unde debet alternari in lamb tiυis: M pag. 229..utitur etiam, quis credereti oleo cinna momi, elixireque proprietatis Tam vario, in constanti que homini,. Selenissinae Apollo, quis Mnaseae Colofonii poetae cognomen non
adaptabiti quis eum Salpam non appellabit 8 .m
Concoquere cisaria ventriculum per calorem contra Musicanum
pag. a defendit ; sed hujus oppositum ex diametro asserit pag. 1 38. tibi vult, quod dari debeat succus quidam in stomacho, qui tali fungatur munere his verbis: Dicant mihi negantes dari hujusmodi siccum devorantem ac disolventem cibos in ventriculo sicut aqua Re iadsi Dii aurum, vel alia aquae sortes, alia metasia, unde ea quod usmodi
voraces, multum comedant , cito comesia digerant se pauca egerunt di quando parte ex adversa communis vivcmium Uus at, pauca comederetur L digerere, st proponio te egerere. Certe per vas breve transfertur
digestivus succin, qui dum mitis eat, proportionatus, ct conuaturaIO, ρο- peten iam excitat, o chylo sim adjuvat; dum vero auctior, immodicuso peregrinus undique ortus, magnam facit corrugationem, anerentiam ac digestionem, ideoque famem. Diun non paucis ex verbis locus hic Martini constat, facile esset in eo multos missa repugnantia θ c rores designare: Quis cum Democrito illius inscitiam non deri deat 3 Quis cum Heraclito ejusdem non fleat miseriam, dum asserit,.qubd communis viventium usus est pauca comedere, tarde digerere, o proportionale egerere ' Papae. unde ruditas tantat Eum etiam latet, inter viventia, aliqua adeo VOracia, & cito digerentia inveniri, ut vix sat D esurianti Miserum i sors an ignorantia generalis vocis viventium est deceptus ex stimans, quod cum Vivens diceret Hominem tantum signifizaret.
Contra Musitanum pag. 338. insurgit, quod in sua Trutina dicat: Ca Dromoibus partibus es a sanguis qui cum caleri, a et friget partes omnes. calere, o frigescere facis, inquiens, negamu sonositum, nempe calorem esse
a sanguine: Mnon recordatur paulo ante, pag. 3 T. cum explicare vel
let, quomodo eodem in tempore esse & hepar calidum, de stomachus frigidus pollit, dixisse: arteriolae itaque ventriculi si ponantur aliquo 1 G obstu i hepatas vero satiου apertae, quid impedire potes quodisie seu cie v. langueat calore, ct istud tracalida: vexetur, intemerie ξ Nonne hoc
52쪽
dicere idem est, ac confiteri, a sanguine partium calorem, & stigiditatem pendere t .
Praeterea pag. 97. de spiritibus Verba seciens, ait: Imo quia tenuis asubstantia eis, ideo ex quocunque impedimento si itur, vel dissipat , eo modo loquens, ac si majori cum facilitate prohiberi possit transitus tenuissimis, quam crassioribus substantiis.. Pag. iis . rejicit stercus pavonis a Trutinante commendatum, hac solum ductus ratione, quia nusiam a sumenti praebet evacuationem, vel sensibilem a Ierationem: ibidemque summopere laudat Julepum de corticibus citri roboratum essentiae curi, tinctura alchermes, cum julepo cinnamomi, vel jul . rosesiorum cum iactato. Sed qui sinam, quaeso, Medicorum unquam, sensibilem fieri evacuationem vidit ab his, quae a Manino proponuntur, commendanturque. Si pavonis stercus, ut inutile ab ipso rejicitur, quia: nusiam assumenti praeber evacuationem ; cur eadem ratione rejicienda . non erant; quae ab eo proponunturi Pag. I 39. dicit vapores, qui estomacho elevantur in corporeos esse: vel quia incorporeisunt, &c. verum si sunt incorporei, quomodo ad cerebrum perducti in liquorem commutantur, ut ipse pati lo infra a serit Z Pag. Is l. vult, ut in aurium
affectionibus cDrpus sit purgandum pitulis, quae stro sumptae interdo miendum ' Da trius purgaxi, cst adhuc a capite discuti ni, ut V pil de Agar.3 j. extraci. cathol. B ij. Opic o deaur. Sed contra hanc Mari in i methodum, audiendus est Leoobardus Futhisim inter Galeni asseclas diserti
simus, qui in suis Institutionibus Meduinae lib. 2.ρα s. cap. IS. ita loqui- ' tur: auapropter Recentiorum,' eorum qui hodie Mericinam faciunis, modis omnibus explodenda opinio erit, propterea quod, quum caput maximὸ purgare conantur, catapotia, seu, ut usitatiori istas utamur mocabulo, pilotas post trisam devorandaου praebent 22uippe k mos, non solum a Versin ea, quae diximus ex diametro pugnant, sed etiam prorsus a Veteribus damMatin est.. Siquidem Paulin inera lib. paulo ante citato nempe 7 . cap. .) eos, qui aloen vesperi exhibent, aut a cibo, noxam i/ ferre diserte Urmat, quod scilices alimentam, cibumve corrumpat, si avam bilem minus vacuet. Si igitur inoe, ruae ex toto corpore trabere nequis, ergrata es ventriculo, a cibo exhibita tantam noxam inferre potes, quid futurum essi vehemeAtia catapotia, quorum composiviouem scammonia, colocymbis, or i gemu asia medicamenta ingrediuutur, exhibentur Z Haec Fuchsus.
Pag. ΣΑ. dicit, quod qui pulmonum Hydrope labocent, cibaria salsa, is sicca sumere debeant: sed cur iii salsa tribuenda erunt, dum incorrigibili siti laboracit, ut ipse etiam pall. aco, asserit i Forsan.
53쪽
apud ipsum, salsa valebunt sitim sedare ' Notum quoque est MedieNnae tyronibus, nullam aliam intercedere differentiam Maniam inter,& Melancholiam, quam qubd Mania sit Delirium cum furore, Maudacia ; Melancholia vero, cum timore, M maestitia, ut etiam Ma tinin ipse propriis capitibus confitetur . Verum pag. sis. de Melanchoalia verba faciens, his locutus est verbis: Si vero ex humore melanchyliaco, σ Atrabis. , per ulteriorem coctionem magis adusta ; tunc scutor I per nacior fet Melancholia, in hac enim aegri lapides. prosectant, mordent, se riunI, aliaquestrina e ciunt At si ita seres la abet, quantum a Mania
distabit Melancholiat Quid poterit amplius Maniaeus essicere, quam lapides projicere, mordere, ac ferire Adeb Responsi Authotis
inscitia excrevit, ut pago Isi. ausus sit dicere: A; ruente sanguinurare mate, ruere quoque debet Trutinantὼ objectio ; supponamus ergo pro nunc non Hyis guinis circulum, ut m ejus, Pec eius,Vasiemin arisso A runt, de quo discurretur capite de Nepatia infammatione. Congruum nunc esset Majestati Vestrae ob oculos rationes, exponere, quibus, dum de Hepatis inflammatione verba; more solito, tacit, manibus, pedibusque, ut dicitur, demoliri,si Diis placet,funditusque evertere Martinue sanguinis circuitates nititur ; nisi mihi cunctationem tincturas ardonica injiceret, qua genas .meas diniri persentio, dum tantummota una mecum talia referte cogito. Etenim, quae in medium ibi affert, non solum nullius ponderis sint, verum etiam Martiniano, si ilicci L
lino. Geo&nensi ldiomate loquuntur. His impatiens tactus Pristianus, subdit: Minimciotis sum capere, Sapientissime Rex, quomodo Eubo hic in elegantior Libetriis, ausus sit ad eb inepte loqui contra Musitanum, hominem tactum ad unguem. Ex eis, quae in illius libro ego adinveni, & nunc ex Cornelio audio, indignus equidem Martisus es , sis sit dicere vestra etiam, qui ad statis, venia 2 M iano matellam porrigere. A' propriae abhorrens pelle, quantum conjectura assequi possum, tegere sis leonino exuvio voluit: at in selicemi Parthenopan: cives Cumanis non sint fimiles;
primis enim vocibus deprehensum ludribio habitum, ac probe fustiagatum ab eisdem fuisse mihi suadeo. Cum talia audi Gget Apollo, dextera silentium loquenti indixit,
atque praecepit, ut ante se denub duceretur Mari us, quod illico sanctum est. Vix eb adductus ille fuerat, quando coram Rege apparere visus est Claudius Galenus Pergamenus, qui MartinIadvςntum quod
.rtaesensisset, haud est ambigendum in atque ita est affatus: O ' quanta,
54쪽
Regum maxime, hujus animum dementIa cepIt; Hic ut pro me staret, meaque mordicus defenderet, adeo ineptivit, quemadmodum ex ejusdem opere apparet, & qui maxime. Quid enim absurdius, quam ne me deserere videretur, circularem sanguinis motum aegrotantium esse somnia asserere ' Lacteos ductus, lymphatica vasa, lucci ue pancreatici sontes, mera esse commenta asserere Z Nonne haec,& alia multa Recentiorum Anatomicorum industria patefacta, luce meridiana sunt clariora ξ Nonne, obsecro b Apollo, hoc potius imponere est, quam eXponere, & errores fovere potius, quam scientias illustrare ξ Maninus certe nunquam mca volutavit volumina, in quibus passim Philiatris scriptum reliqui, ea tantum ab ipiis recipienda 'esse dogmata, quibis, αυτος ια, invictaque ratio fidele patrocinium praesta et ; non Vero illa, quae sola celebriorum virorum authoritate
His a Galeno rix dictῖs, aded ira Phoebus exarsit novum equi
dem) ut ex ipso lucernam, veteri proverbio, accendere potuisico i . aitque Martino. Maximas nugas, inepti que haud dubium es te cepi Si infimae classi s homo es, cur Mo sitano insensio animo es ad versatus 3 iut Medici membrum saepe putrefactum incidunt, atque in totum ieradicant, ne aliquam corporis partem labefactare, aut corrumpere possit, sic necesse est, si R. P. salyam esse volumus, ut insulsos homines ex Orbe literario penitus extirpemus. De corruptus integro, Violatus casto labem infigat Tunc infelix Marii ius aded pallidus factus est. ut qui tum maximὸ vivisceret. Exterritus oculos undecunque circumvoluebat, vestigabatque aliquem patronum At Sennerius commiseratione ductus, Apollinis animum ira inflammatum remulcere studens, blande in
Sera nunquam es ad bonos mores vias . . Enem parvitet se asse, pene es innocens. Si hucusque erravit Martinus, in posterum meliori calamo scribet et. quare interim da, quae se, veniam lapso.
At tristianos statim subjunxit: t
tamen ad mores NaturAE reeurris .
Damnara fixa, ct mutari nescia; nam quis . U Tereandi Dem posuit sibi, quando rcςepit Hrctum semel oriri a de fronio ruborem p '- .
55쪽
Cui Thoms corne sius respondit:Pacato sis animo Priscisne,non tantum extra Latii muros,Veluti Latinae locutionis ignarus, ablegandus non est. IIartinus noster i verumetiam LMini cognomento insigniendus videtur. Nam si P. Cornelius Scipio P. filius, Annibale victo, de Africa subversa, Africanus est cognominatus: mox ejus frater Lucius, Antiocho superato, Asiaque devicta, Asiaticus est dictus: Gn. Martius, a Coriolis expugnatis, appellatus est Coriolanus: & tandem Sersus, Fidenates vincens, dictus in Fidenin ; cur t Martinus, Latio subverso, Latinus jurem eritb non cognominabitur Adeo adstantibus cunctia dulcis hic lepor placuit, utipse Apollo ri dentis speciem praebere videretur. Deindὸ sta locutus in Galenus:
Pectora tantis obsu a malis Non sint ictu,serienda Iedii.
Atque demum Thomas Cornelius: Quos ipsa Natura ait in retinere in officio non potest, ij magnitudine poenae malesicio submoveri debent. Dum haec, amice mi, colloquebis tur, allata Regi fuit epistola, quam statim ac legere aggressus est, laetitiae signa dedit. Hoc cum vidisset i lortinus, abjectum erexit animum, ad Phoebi genua procumbens, sibi ignosci, suppliciter ipsiim est deprecatus. At Apollo: Ni hae literae singulari me gaudio affecissent, inquit) haud dubie condigna tibi poena fuisset anflicta. Abi M Cetuos, & si amplius libros conscribere audebis,
Cave, ne quod peperisti monstrum in publicis Bibliothecis venale exponas, verum illud defet
in victor vendentem rhus , O odore o Hrer, ct quidquid chartis amici ur meptis.
Et haec, mi usitane, in C artini causa fuere, quorum te certiorem facere volat, ut scias quam gratus, acceptusquo fuerit Apoli obliteratorumque Proceribus illius iliber, rersona: intorim se in .
Ex Parnasso V. Kalend. Augusti MDCC.
56쪽
Domino sevo Ornati moLAURENTIUS TERRANEUS
TAURINENSIS Philosophia, in Medicinae Pro sor
Udd ossicia erga Te mea . per epistolam rogare R. P. MATTHAEO Cadratio Amico integerrimo libuerit, Vir Eruditissime, ipsi gra- tes egi plurimas: Plures vero h berem Tibi, dc si possem, quoque redderem, si quum isthac transires, me pro Tua humanitate conVenire, vel saltem, ubi convenire Te possem, moncreTibi placuisset, quo gratissmum una ac sum me honorificum mihi secisset, honorificum quidem quod Tui amicitiam ineundi ansam praeberes, quam obtinere summum mihi decus, & gloriam reputo; gratissimum verb quod illud velut spontis occurrens exhiberes, quod diu, atque sollicite perquirebam, nempQ
57쪽
obsequii, & cultus erga R. D. CAROLUM MUSITAN iam
Avunculum tuum, Virum illum Celeberrimum, S undequaque Spectatissimum , de quo tota merito tibi gratulatur Patria, quam singulari animi candore, atque splendore, nec non gentilitia nobilitate, iisq; omnibus quae patritii optimi esse possunt, exornat amplissimi, 5c eximia medendi Prudentia, quam ipsi invident exteri, etiam servat, ea felicitate, ut Patria sua non solum sit quod ab illa vitam susceperit, sed magis sua, quia suum est, quod illa vivat, & vigeat,& in illa constet vis, & firmitudo, Vigor, S robur, frequentia, cultus in populo, ut in Primatibus, in artibus, & scientiis, in civilibus,& sacris ordinibus. Totum vero habere non potuit, quamvis ipsum tota habeat Patria, quae licet Amplissima ipso tamen est minor, plurimum illius. singula nempe, & plane mirabilem in omnibus Scientiis Eruditionem Italicae sibi adsciscunt Academiae, quorum fere omnes, atque praecipue illum non inter socios modo, sed inter Proceres suos voluere. Sed adhuc Italicis Academiis, licet nihil ipsis majus agnoscat Europa, major est, qui Orbi Universo erudien
do par fuit publicis illis scriptis quorum argumenti Majestate quid
subliinius ρ Quum totius humani generis salus agitetur: tracta tionis ratione quid magis perspectum, aut quid magis apte factum ad speciem Sapientisviri ' Qua nihil praeter veritatem, id quae ad veritatem accedant totis Viribus, dc cordato ad usq; famae periculum cst prosequutus, si famae fuit quod ejusdem secit augmentum; elatere sine pollet validissimo Sapientum virorum fama, quae nisi vi summa comprimatur, resilit impetuosius; supra Veritatem vero nulla potentia.
Libros publico dedit toto scriptos Apolline,MUSiTANO videlicet
toto non nisi tantas esset, ut vel in maximis totum se adhibere no possit. Hincest quod in omnium mentibus tanta cum admiratione vivat, in mea vero tanta cum Veneratione, quum aded maxima illi debeat Orbis, ut non haberet amplius quod rogaret, nisi intelligeret ipsum alia parare adhuc majora, quam rogare possemus, quibus vota non modo, & expectationum omnium, sed & ipsam vincat cogitationem ; prona aded sunt ipsi vel quae nostram superant vim imaginandi, & labor ipsi prope est nullus quam credebamus immanem :ea est tanti viri magnitudo animi, illa vis mentis, atq; capacitas, illa
Doctrinae, atque Sapientiae multiplicitas, ac amplitudo, illa denique
58쪽
Virtus, seu Heroina virtutum, qua nec senaptu, nec labori, nec sibi , parcens ipsi ut omnibus prosit, ut deia emini, omnium saluti to ius vivit, quam tum opera, tum publicis, privacissique scriptis assidue studet promovere. Illius Viri es Nepos Joseph Meritissime, cui vix parem alium Medica habet Respublica, nec se habituram sperat, nisi quum te aetate grandiorem habebir, qui nunc es illius exemplum, ac velut imago, & omnibus aevi tui medicis exemplar. Ex patrui tam eximii gloria intelligis quale tibi accedat decus, de quanti honoris nomini velut haeres succedas, quum nos intelligamus non modo quantum habes a Patruo gloriae sed magis quod animus tuus est quantum habes sapientiae, & habes a te ipso, licet ex Patruo: Promeruisti quod ex illo habes gloriar, imo & illud habes quo ipse gloriae summam promeruit, illam videlicet, qua eximidornatis, scientiam, quae stirps quidem est, & imago Patruae, sed tamen tua. In illius gloriae partem Venisti praecipue, quod partem habes maximam illius virtutis, ut Doctrina, & Candore animi impleas illud MUSITAN I nomen, quod virtuti consecravit Patruus, nos aeternitati. Quamvis, non modo in partem venis Pa. Strui gloriae, sed illius pars es maxima, nec modo gloriam ab ipso desumis, sed ipsius gloriam tu quoque facis: Cloriam Consanguinei, gloriam Praeceptoris facit, qui gentilitium decus, S: Doctrinae splendo rem servat; plus adhuc qui auget. Tu, & Consanguineum,&Praeceptorem optimum in uno nactus, utrumque unus optim Epraestitisti, morum suavitate, ac nobilitate, &: Doctrinae praestantia singulari, quibus Patrui optimi felicitati facis complementum; facis etiam nobis: Nam quod illi debet Litteraria Respublica, d bet M tibi, qui in illius laboribus habes quoque plurimum tui, illis auxilium tuum contulisti laude majore, quam propriis operibus, totoque sui Marte authores acquirant quamplurimi. Atqui nunc quidem cum Operis Eruditissimi typos tibi demandatos agnoscimus, ut per te lucem videar, seu melius lucem nobis afferat Opus illud ,quod licet maximam habeat perfectionem a Patruo, a te adhuc
expectat ultimam, & quamvis nihil ipsi addi possit, quod tamen unum addendum est, illud est Tuum: Ille chartas quidem Domina, &: Solida Medicinae Prudentia Illustres. ac aeternas, sed privatas feci vel publieo saltem destinavit, itu facis publicas, & aliud
59쪽
coaeternitatis, dignitatisque genus addis adhuc, nec non Patrui in nox beneficia reddi majora, quod illa quidzm ipse paraverit, tu veris largitis. Hinc vides quanta sint omnium Vota, quot preces, ut illius operis evulgationem properes, quod cum tanti futurum sit nobis emolumenti, nam praesentis aegris mortalibus salutis, intelligis quanti detrimenti sit illorum retardatio. Ad te unum omnes rconvertimur, ut Orbis Eruditioni, dc saluti ad labores &dignam se, atque te ipso Patrui sententiam perficias, cujus animi amplitudo, est prodesse omnibus, id omnes a te sperant, id etiam enixius rogo, si licet meae privatae precis argumentum facere, quod argumentum est publicae, si fas est illum rogare enixius, cui facilis animus, cui facilis res est, ut de omnibus benemerentur. Interim tibi, Patruo, & nobis vive, & Vale.
Augustae Tautinorum VII. Kalend. Iulii 37 9 O.
60쪽
CELEBERRIMO, IN LUTO, EXPERIEN
J X idonea verba suppetunt, ut abunde benevolentIae tuae quas debeo , & quas possum, Vir Celeberrime tuae quas debeo , & quas possum, Vir Celeberrim
agam gratias, ob humanissimas, quibus me extra Pa triam peregrinantem non tantum dignatus es, sed debeasti literas.' Infelicitatem meam non semeI deflevi, csuod Taurinum pertranseunti T. D. salutare non licuit, ac propius meis oculis intueri Magnum LAURENTIUM TERRA NEUM Medicorum decus, facultatis grande jubar, cujus fama totum implet Orbem , quique inter Medicos tantum consecutus est nomen, quantum LAURENΤIUS inter SANCTO s
MARTYRES, & qui ob divinas, quibus Coelum beavit, ac ditaviae, dotes. Oυρανει potius orissis, quam Terrarareus di ci me-
reretur , verum mihi non licuit esse tam felici, urgebant mandata Venerandi Patrui, aut potius parentis, nec diutius apud Vos, Com-H 3 morari