[Laelius, sive de amicitia]

31쪽

inter limotu animi sublato.non dico inter pecu demithoniti=n .sed inter in saxum aut truncum,aiit quid vis generis eiusdem.Ne sim sunt illi audiendi qui virtutem diminet quasi ferream sequandam volunt. Qiis quidem est mn multis in rebus,tum memlocia tenera alis tractabilis ut ex boni famici quasi diffundantur. Hesmodis contrahantur. Qua ob rem angoris equi pro amico sepe capiendus est non tantum valetivitollat e vita amiciciam.non plus qua viris tutes.qus nonnullas curas et molestia afferunt repudientur. cum autem contrahas virtus amicicia ut supra dixi si qua significatio virtutis eluceat ad quase similis animus aiplicet et admiastatiis cir cotingit amor ibiexoriatur necesse Quibessitam absurdum ou delectari multis inanibus rebus vehonore: ut oria: viedificio: ut vestitu.cultum corporisAnci mo autem virtute pdito eo qui clamare velit ita dica in re damare possit no admodum delectan . Ribilestem rem est ratione beneuolentis mihil vicissitudine studiorum officiorii iucundius Quodsi etiam illud addimus quod recte addi potest. nihil est quod ad sere vllam tam allicia et ta3 attrabat ad amiciciam similitudo conceditur profecto esse verum: ut bonosboniditigant asciscant v sibi quasi lpinquitate coniunctos arcu natura nihil vilem a merentius sinu uni tam hil rapacius Gnatura Quaobremdsc quide sanni et Sce uola constant ut opinor bonis inter bonos quasi necellaria in beneuolentiam es eqvs est amictas fons a natura constitutus Sed eadem bonitas etiari ad multitudinem pertinet. Non est ein inhumana virtus ne 3 immunis,nei superba.Qus tiam populos uniuersos luci seisiv optimis consulere soleat.

32쪽

cis etiam mihi quiem videntiu qui utilitatis causa fingunt amicici ainamabilissimum nodum amicicis tollere non enim tam utilitas parta per amiciun qua in amici amor ipse deleota et umq3 illud fit quod ab amico est profectum iucundum si cum studio est profectum tantumq;abeiliviumsticis propter indigentiam colantur ut hi qui opibus et cophamaxime q3 virtute prediuinqua plurimum estprssinu minime alter iis indigeant liberalissimi sint. et beneficentissimi. atq3 auo scio anne opus sitquidcm. ii ibi uni omnino dees e amicis 'Ubicnini studia nostra viguissent.si nunc5 studio nun*consilio nunt opera nostra nec donii.necimilitisScipio eguisset Hon igituretilitatem amici ci et Viditas amiciciam conse cuta est. Non ergo erunt bomines diuites,inuentes audien di.siclitando demisticia quam nec usu.nec ratione babent cognitam disputabunt. Ram qui est. prqlb deum fidem atq3 hominum.qui velit: tneq diligat quenquam nec ipse ab ullo diligatur circumstuere omnibus copiis atque in omnium reium abundantia uiuero et iceum est tyrannorum vita ninui uiuinqua nulla fides,nulla charisas nulla stabilis benevolentis potestes e fiducia.omnia semper suspecta Qq tollicita sunt.ntillus locus elimi ciciti ruis enim aut illum diligatonem metvi aut cum a quo se metui puta colunturia melissimillauolae amicicis lita ea ad tempnam si forte ut filiis ramq3 ceciderint ti:m intelligitur quum suciant inopes anu 'corum Quod Tarquinium dixissesci antitum cum lesset eintellexisse quos fidos amicos habui e quoiq insidos .cdiam uelitris Mariam referreposter, Quandi nuror in illa su

33쪽

perbia et importum tale sed quend habere potuitAtque ut

iusquem dixi mores Veros amicos parare non potuere. sic multorum opes excludunt pripotenti uni amicicias fiet des. Non enim solum ipsa sortuna sica est sed eos etiam pleram q3 licit cos quos complexa est.Itaque illiciseruntur fere fastidio et contumantia.ncis quiccb insipiente fortunatoinael rabiliusfieri potest.Utque iboc quidem videre licet eos qui antea commodis fuerunt moribus impcno potestate prospestris rebus immutari.speria' ab his veteres amici ias et instdulgcrinouis.Quid aurem stultiusquam ut plurimum coopus facultatibus opibus possintcgera parare qus parantur pecuniam.equqs.famulos voles gloriam,vasaprgiosa amicos non parareoptimam et pulcherrimam viis utita dicam, supellectilem, e nim stera cum parantur.cui parent nesci uti nec cuius causa laborent. Eius enim est istorum quodq3 qui vincit viribus Sininciarum sua cuiq3 permanet stabilis et certa possessio: ut etiam si illa maneant quc sunt quasi dona fortuns tamen vita inculta et deserta ab amicis non possuesse iucunda.s hcc hactenus constituendi autem sunt qui sunt in amicina fines.et qualiter mini diligendi. De qu:riis tres video sententias feni quarum nullam probo unam Vt eodem modo erga amicum risectissimus quo erga nostra clipsos. Ulteram ut nostra in amicos bciacuotcnt at oram cy'ga nos beneuolenti pariter squaliter et respolideat, Ter iam viquanti quisci seipsum facititanti fiat ab amicis,

et aram trium sententiarum nulli prorsus assentior necem illa bina vera est: vi aucadmodii inseqsω sicina inico sitani matus Suam ii .ultaciamqus nostra causa nunqua laceret

34쪽

mus secimus causa amicorunaetum prscat ab indlano suppli cium.Tum acerbius mali quem timebi insectaria si est mentius.qus in nostris rebus non satis honeste in amicorum fianthonestilliinas. Gulis res sunt in quibusde suis commodis viri boni multa detrahunta arabim patiuturi ut ijs amici potius qua ipsi stuantur. Hltera sententia est.qus definitast mi iciam paribus ostiens ac voluntatibus. Doc quidem est nimis exigue et exilitera calculos vocare amiciciam: ut parsuratio acceptorum et datorum.Pitior mihi et affluentior ridetur esse vera amicicia nec obseruare restrictone plus reddat quiacceperit He 3 enim Verendum est ne qui cccibat aut ne quid in terraindefluat aut ne plus equo quid in amicicia conseratur. Tercius vero ille sinis deterrimus:vt quanti quis riseipse facia tanti fiat ob amicis. Ospe enim in quibusdam auianimus abiectior est aut spcs amplificande fortunistacti Ron est igitur amici talem esse in eum qualis ille in seest. Sed potius debet enucidficere; ut amici iacentem animus cite Inducatis in spem cogitationem pridiorem Musigitur finis vere amiciei constituendus est.siprius quod maxime reprehendere Scipio solitus sit edi ero.Negabat ullas vocem inimi iciorem amicicis potuisserepenti l eius qui dixisset ita amare oportet civisi aliquando clset osurus.necΥcro se adduciposscivtho quemadmodum putaretur. Dianaeelse dictum credere qui sapiens habitus esset unus e septem.

sed impuri cuiusdam aut ambitiosi automnia ad suam potesttiam reuocantis esse sententiam. Quo nain enim ino quisquaamicus esse poteris.cuius se putabitininiicii esse posse Quinetiam necesse erit cupere et optare:vtquam sepissinis peccet a

35쪽

rursum autem rectefactis commodi sim amicoruuinetasseentan molereanumero Quare hoc qui morsceptum cuiuscum erat tollendam amicinam valet.Plut potius prFipiendum fuit: ut eam diligentiam adhiberemus inanisticus pr*parandis: Vine quando amare inciperemus eum quem alio quando odisse possemus. Quin etiam si minus Uices indiliogendo fuissemus ferendum id Scipio quam inimicinarum tempus cogitandum putabat et is igitur finibus utendum ei bitor:vt cum emendati mores amicorum sint. tum sit inter eos omnium rerumconsiliorum et voluntatum sine ulla cereoptione communitas:τr etiamsi qua fortuna acciderit ut mi nus iusteamicorum Voluntates adiuuandes intin quibus corum aut de capite agatur aut fama.declinandu3c 'devia.modo ne summa turpitudo sequatur,est enim quatenus amiciret dari venia possit.Rec vero negligenda est fama nec mediocietelum ad res gerendas ristimare oportet beneuolentiam ci uium quam blandiciis et assentationibus colligere tume est virtus quam sequitur antas minime repudianda es Soestper coem in ad Scipionem.cuius omnis sermo erat de astiniscissiquerebatur quod in omnibus rebus homines diligetiores essent: ut capras et oves quot quis 3 haberct dicere posset:amicos quot habereidicere non posse et in illis quido parandis curam adbibet cin amicis eligendis negligentes essci nec habere si signa quedai notas, bicos 4 ad amicicia dent idonei iudicaret.Sunt igitur firmi et stabiles et costates eligedi cuius generis est magna penuria. et iudicare difficile c. sane nisi experrum Experiendum aut eae in ipsa amicicia. ita pr*

36쪽

t turprudentia siilli nerei vicursum sic impetum beneuolentis quo utamurquataquis tempestatissicanisticus aliqua parte periclitatis moribus amicorum. Quidam die in arbua pecunia perspicimturquamsint leues itimam autem quos parua mouere non potuit cognoscuntur in magnami vero erunt aliquireperii qui pecuniam pr areanisticissordidum existimen ubi eos inueniemus quilonores magistrariis imperia potestateoopera amictae non anteponant:τicu exaltera parta propositaincta ex altera vis amicicis no multo illa malin Imbecilla enim humana natura est ad contem nodam potantiam.quam etiamsi neglecta amicicia consecuti sunt. ccusatum inarbitrantur.quia non sine magna causa

sit neglectaamictaa.Ita 3 versamineisdifficillime reperiuntur iuno qui inibonoribus rem publica versantu Ubi ensistum inuenias qui bonorem amici anteponat suo: Quid scutomittamquam graues quamdifficile pigisque videntur

calamitatum societates ad quas non est facile inventuquidescendan quanqua Ennius recte inquit Amicus certus in incerta cernituntamenbscduo leuitatis et infirmitatis phrosq3 conuincula aut si in bonis rebus contemnunt amicoagulsi in maliodestriuit.Qui igitur utraq3 in regrauem constantem stabilem se in amici taplistiteri bum ma me raro generabominum iudicare benius et pςnc diuino.firmamentum autem stabilitatis constantisqueestriusquam in amici cia querimus fides.nihil enim stabile estquod infidim elisimplicem prsterea et communem et consentientem. et qui imbuasisbem moueatsireligi par M.qusomnia pertinentad id lita

37쪽

ossim.neci vero qui nonhsdem mmo unet natura consenti sidus aut stabilia potest esse. Uddem uni eodem est: venecrinitabus aut inferendis deitaretur amicus. aut eredat oblatis.quspertinentomnia ad eam qusiam dudum tracto constantiam.Ita fit verum illud quod initis dixi. amuriciam nisi interbonos esse non posse Estenim boni viri, quem unodem sapientem litat dicereb*duo renaeulamincia pruino nequiniictum si neuesimulatum.Epertaenim vel odisse ullum magis ingenuam ob fronte occultare sententia m. delade non solum ab allatio oblatas criminaidnesdepellerola ne ipsum quciem esse suspitiosum.semperatriam e mimarmiem ab amico sit violatum.Hccedat huc suauitasqusdam oportet sentionum atq3 morum haudquandi mediocri condimentum amicic Tristicia autem et in omni re seueritas ab; fit.lbabet illa quidem grauitatem danisticia remissaeresse debet et liberior dulcio et ad omnem comisamn facilitatemque procliuior. Existitautem hoc loco quedam qusIlio diffici lianum quando amici nouidigni amicicia veteribus sintanteponendu tequis vetulis teneros anteponere solemus. Indigna dubitatio.bomine non enim amiciciarum essedebet Dcutaliarum rerum societasHeterrimaquN3: ut ea vinaqus vetustatem serunteaedebent suavissima.veruque illud est qr vulgo dicitur inlutos modios salis simul edendos esset viamsticis munus expletum sit. Rouitates autem si spem asse runt: ut tan*inherbis non fallacibus fructus alpareat non sent illequid repudiandἴUetustas tame suo loco constitauama est. Saximaestem vis vasistatis et consuetadriiudi

38쪽

qiusnipsos ino euius modo intention I si nulla resim.pedia nemo est quino eo qui consuevit libentius vias Gotractato et nouo.Hecmo in hoc q6 Italal. dines a qus

sunt inaiata consuetudo.valeticulo is etiam ipis montuosis delectemur et siluestriis.in quibus diutius comoratu sumus.

Sed maximum est in amicina superiorem parem esse inseriori spe ni excellenti queda sun qualis erat Scipionis in nostro:Wita dicam.grege. Rulassise illo philo.nun Ruti 'lio nun*Gumio anteposui nun* inferioris ordinis amis clinomvero maximii fratrem egregiu virithino sibi nequassiparem.*is anteibar state tarici supiorc colebat suosis oes stse esse posse ampliores volebat. os laciendu mirandum e omini: visi qui pilantia 'tutis.ingenu.fortuns consecuti sunt.

imatiant ea suis comunicet. cu primis: visi parcnbus nati sunt humiliis.si Ninquos babeant imbecilliores.Velaio m fortuna.eoru augeatopes esset bonori sint et dignitatuit in tabulis dati tu propter ignorantia stirpis generis in famulatusueriticii cogniti sunt aut deor aut regum filii inuenti. retinet tame charitate in pastores quos patres multos anos esse dixerant.Q6 4dem est multoxsecto magis tu veris patribus certis v facient v.fructrem ingenit et 'tutis Oisc,pstatis tum maxie capit cuin proxime qu 3 costr Elligiti id sunt in amicie colimctoisci necessitudiesulliores sesqre in inferiones debet.sic inscitores dolare nodiat se a suis amicis.aut uigem Oautfortua.aut dignitate stipanQuoiplpici anthruntur sil alio.autetia exprobrsti q3 magis si haberesepulit officioseaut amice et culabore aliquo suo factu queant iocereOdiosu3 sane genui min officia exprobrantiu et mo

39쪽

minisset ebetis laquein collata suntlion commemorare qui contulit.Quamobrem vibi insuperiores sunt submittere

sedebent inanite asic quodammodo inmotas extollere. Sunt enim quidam qui molestas amicinus faciun cum ipsi se contemni putant Quod non faecontingit nisi bis quicuam contemnendos starbitrantur,qui bacopinione non modo verbis sed etiam operilauandi sun antum autem cui atribuendum estprimum quantum ipseciscere possis deinde

etiam quantum illequem diligas.ato adiuves possit sustinere.Non enim tu possis quantituisticae eccillas omnes tuos ad bonores amplissimos perducere: utScipio Rutilium potuitconsulem eruercu atrem eius Lucium non potuit. si etiam possis quiduisdeferre ad alterum.videndum est a men qui disse possit sustinere omni no amictas corroboratis iam confirmatis 3 et ingenus et Gatibus iudicandisunt.nec si qui ineuutestate venandiaut pile studiosi fuerint eos habcrenecessarios opote quos tum eorum studio pr*itos dilexest runtIste enim modo nutricesipedagogi iure vetustatis plurimum beneuolentis postulabunt qui negligendi quidem non sun sed alio quodammodo colendi aliter enim micta stabiles permanere possunt dispares enim mores disparia studia sequuntunquorumdissimilitudo dissociat amicitias.nec ob aliam causam ulla3boni improbis.improbi bonis amici eslanon possunt nisi u tanta linter eos quanta maxima potest est e morum studiorum v distantia. Recte etiam prsccipi potest in amicictitane quis intremperata quadam beneuoletia quod persepefitiinpediat magnas utilitates amicoriimFec enim ut ad fabulas redeam.Troiam neoptholamus caper potust

40쪽

s si Geonidem apud quem erat educatus.multis cum lac)rginio iter suum impedienteni audire voluisse Et scpem 'cinunt magne res ut discedendii sit ab amicis.quas si impedire vult v desiderium no facile serat is et infirmus 'molli strativa. et ob eam ipsam causam in amicia parum iustus Et q3 in omni reconsiderandum est et quid postules ab imico et quid patiarea te impe in Est etiam quasi quedam calamistras in amicicusdimittendis nonuno necessariadam cina sapientum lamiliaritatibus ad vulgares amicicias oro nostra dilabitur. umput spe vitia amicorum tum in amicos tus in alienos quorumtamin ad amicos r undet infamia ala les igitur amicicic sunt remissione usus eluende: et vicatos Edicere audiuidissume magis Idisscin desura nisi quedam admodum intolerabilis iniuria e risit: vinea rectum nemhon Ilum si necdficia possitivi non statim alienatio disiuctioc facienda sit. Sinaurem morum aut studioru comutatio qdam ut fiori solet facta erit aut in reip.partib iodissentio intercesseri loquorein Nipauloante di a non de sapientum sed de communibus amicicus cauendum erit nenon solum amicio eisdeposit sed inimicicis etiam suscepte videantur. Nihil eritvivius G cum eo bellunt gerere quo cum familiariter hae ris Abamincia ou et ompei meo nomine se remouerat ut scitis Scipio.pta pia dissentionem autem qus erat in repimalienatus esta collega nostro Metello Uinima epigraui; ter auctoritate et offensione animi non acerba Quam ob rem primum danda opera est,nequs amicorumdissidia si Silitate aliquid eueuerit vicetincte ponus amicicis o MMesseis se videantiir callendist vel sine etia ingraues immiacias co