De funere publico romanorum

11쪽

Ds funera publico Romanorum.

publica ut alii ritus funeraticii Romas antiquae Τ) in Italia per medium

quod dicitur aevom usque ad hoc nostrum saeculum decreta sunt a municipiis praedicatorum collegiis conventibus scholis. Etiam formulae antiquae his in decretis, quae in cippis commemorantur, Sematae sunt. )

uict ait 'funus putilioum'. Vix potest videri dubium quin funus publicum' primitus nil

significaverit nisi sumptus funeris ex aerario decretos. Sensim tamen aliae res accessisse Videntur. Quas ut perspiciamus exeundum erit upompis illis quas imperatoribus primis eorumque propinquis et amicis

ductas esse legimus quaeque a posterioribus imperatoribus si non auctaeat aequiperatae sunt. Audimus haec funera secutos esse ordines senatorium et equestrem, magistratus et sacerdotes, Varios numeros plene armatorum militum, luctum decretum es8e annuum, iustitium indictum, fasce8 inversos, magistratus reliquisse sellas curules. ) Quae res non

minus demonstrant quam decessum illum qui lugebatur habitum esse non iam pro familiari gentilive casu sod pro clade ipsius rei publicae ε)Ad funus igitur re vera publicum haec omnia pertinent. Atqui in- tollegitur haec luctus publici documenta non primum in funeribus imperatoriis usu venisse, immo per longius tempus aliud post aliud

inventum et decretum esse. Α Sullae putes funere, qui ex S. C. in campo Martio sepultus est, a Caesaris luctuosa concrematione publicum funus paullatim ad eam sollemnitatem conformatum e8Se, quo

Augustumq) legimus Marcellum et Agrippam extulisse, qua pOStest

833 79 imp. Vespasianus Suet. Vesp. 19. 835l81 imp. Titus Suet. Dom. 2851 97 Verginius Rufus Plin. ep. II. 1. 1861l107 Licinius Sura Casa. Dio ep. 68. 15. 3920 166 multi Iul. Capit. vit. Anton. 13923 16s imp. L. Verus Spartian. Ael. Ver. 6934I 180 imp. Μ. Αurolius Iul. Capit. V. Ant. 7. 18. 947 193 imp. Ρertinax Casa. Dio ep. 74. 5. 1 Capitol. Ρert. 14. 15 artian. v. Severi I965 211 imp. Severus Spartian. v. Severi 19971I217 imp. Caracalla Eutrop. VIII. 20 Sparti . Carac. 9 Iul. Capitol. V. ΜRcrini 5.1) cf. Muratori, dissertatione sopra te antichita Italiana tom. I. p. 339 sqq. 2) Silvam exemplorum collectam invenies apud Morcellium in lexico epigruph. II p. 67, ipsos cipporum titulos in eiusdem operum epigraphicorum Voll. II. IV. V. Nonnullos, in quibus etiam laudationum fit mentio,

exscripsi in Flecheiseni annal. suppl. XVIII p. 466.3) de singulis postea p. 337) accuratius disputandum erit. 4) Sueton. de morte imp. Titi 11. non secus utque in domestico

12쪽

imperatores et ex domo divina mortui vel mortuae honorati sunt. Ros singulae certis tribui annis in) non iam possunt nec magni interest. Scire autem funus publicum hoc modo sensim excultum esse non est sine fructu. Hinc enim possumus distinguere honores qui per saecula insequentia in municipiis decreti sunt. Ibi enim modo atque ut videtur varie in variis provinciis ) - decernitur funus publicum', modo 'inpensae funeris', modo 'in funere HS quae res depingunt gradus in urbe Roma variis temporibus usitatos licet uno nomine 'funeris publici' designatos. Sic intellegimus quomodo municipium Flavium potuerit alicui si inpensam funoris' et 'oxsequias' decernere q) quidque voluerit pater illo, qui decreto funere publico honore usus impensam remisit'. ε)Funus igitur publicum, quo decreto primitus sumptus funeris in aerarium translati sunt, sub finem rei publicas liberas et aevo Augustso ita auctum est, ut res publica munus gentis et familiae totum in soSusciperet et praeter sumptus etiam ordinem et sollemnitatem Oxsequiarum publice institvsrst. q) Εo pertinet imprimis ut otiam officium laudandi mortuom a re publica gentilibus demptum et magistratui mandatum sit.') Gentiliane an publica haec fusrint munera in funeribus imperatoriis non sat dilucide apparet, in iis autem praecipue magis magisque publica facta sunt. Funus igitur publicum temporibus

imperatoriis eodem modo quo loca sepulturae publico data et statuas publice decretae - hi enim tros honores semper pro divorsis habiti sunt, sempor in decretis et elogiis discernuntur, numquam uno nomine comprehenduntur') - mortuom quasi eximit ex gentili cultu partemque honorum eius inter officia rei publicae ponit. Quasnam res curandas singulas in singulis funeribus res publica in se susceperit, quas propinquis reliquerit, non iam eruere possumus; in imperatorum funeribus 'patrum patriae' per se quasi gons et ros publica conVeniunt, in privatorum singula sunt nullius momenti neque accuratius ascriptoribus narrantur.

Ros tamen publica curam et luctum suom nisi in imperatoribus non ultra sepulturam protulit. Sepulcri ipsius, cuius locum saepissimo ordo dρcrevit, aedificatio videtur plerumque a propinquis

1) Pauca vide p. 338 not. 1 et 2.2) vide p. 342.3) vide p. 342 not. 5.4) vide p. 343. C. I. L. XIV. 413.5 publice quoquo funeris expeditus eat ordo' Iul. Capitol. v. Anton. phil. 7.6) vide infra p. 338.7) Hoc moneo cum viderim in indicibus corporis inscriptionum

Latinarum interdum loca sepulcrorum et monumentorum publica sub funere publico' posita esse, quod ego quidem non ex opinione Romianorum factum esse persuasum habeo. Nempe vix decernebatur funus publicum quin daretur publice locus sepulturae, sed locus sepulturae decretus non indicat etiam funus a re publica susceptum. Disjij sd by OO le

13쪽

Do funere publico Romanorum.

perpetrata osse. δ) Nec cultus Manium a re publica suscipiebatur nisi imperatorum et gentilium eorum, quibus flaminum collogia propria data ) quorumque dies atros partim quotannis Romae et inprovinciis celebratos esso novimus.')m. Quia IsoroVBrit. Romae funus publicum a senatu decernebatur. μ) Atque cum in dando loco sepulturas vel monumenti opus esset iussu populiq), senatus consultum sufficiebat ad erogandum iure funus publicum. Quodsi postea imperatores plerumquo simpliciter dicuntur alicui funus publicum dodisse, primum certe ita res fieri solebat ut in sonatu sententiam dicerent honoremque a patribus peterent.') Ut in rebus maioribus sic in hac principis voluntas senatus consultum creabat, postea superfluom reddebat. In municipiis funus publicum decernitura conscriptis', a 'decurionibus', ab ordine docurionum'. ')Num exstiterint praecepta vel usu A secundum quae Senatu Ssolitus sit civibus Romanis docornere funus publicum nescimus.')1 Baros puto esse tales titulos qualis est Cumanus C. I. L. X. 3703) Sextias L. f. ΚanI monumentum publico factum d ecreto) d ecurionum)c Oloniae) I uliae , quod ea munifica erga coloniam fuit'. Eph. ep. III. 9. 23 cf. Μarquardi St. V. III p. 433 sqq. Hirschfeld, Stig. B. Beri. Ac. 1888 p. 833 sqq. 3ὶ Quodsi in privatorum sacrificiis sollemnibus praeter propinquosmisgistratus parentabant, quod usu venisse tituli non pauci docent, fiebat ex testamento et magistratus apparebant non ex officio sed invitati. 4) cs. Dion. Hal. VI. 96 V. 48. 3 Val. Max. V. 1. 1 v. 2.10 CR8s. Dio 46. 51. 2 Suet. Vii. 3 Tac. ann. Iv. 15 VI. 11 XIII. 2. Μera neglegentia est quod Plutarchus Popl. 23) in labella, cuius Veritatem supra p. 322 not. 2) illustravimus, dicit: o bfilaoc . . . t ηφlcατο δημociq ταφηVal

5) cf. Liv. IX. 46 Cic. do dom. 53. 136 ad Attic. IV. 2. 3 C. Ι. L. I. 635 C. Poplicio L. f. Bibulo aed ili) pl ebis) honoris virtut iJsque caussa

senatus consulto populique iussu locus monumento quo ipse posteretque eius inferrentur publice datus est . In municipiis locus datur decurionum decreto, interdum tamen populus videtur rogatus esse, cs fit. Τiburt. C. I. L. XIV. 3674 locus sepulturae datus voluntate populi decreto senatus Tiburtium .

6) Τac. ann. III. 48 sub idem tempus Tiberius ut mors Sulpici Quirini publicis exsequiis frequentaretur, petivit a senatu . De Pisone

ΤRc. Rnn. VI. 11 Piso . . . publico funere ex decreto senatus celebratus

14쪽

Fridericus Volimer: Fortuna nobis bene consuluit servando complura decreta quibus aut senatu8 aut municipiorum ordinos funus publicum doderunt. Ρrimo loco stat Ciceronis sontentia dicta in senatu mense Februario anni

711 43, qua petit ut Ssr. Sulpicius Rufus, qui in legatione ad M. Antonium morbo obierat, honoretur statua pedestri aenea in rostris, funere et sopulcro publicis in) Hanc Ciesronis sententiam licet pro senatus consulto habere, cum Ρomponius testetur eam placuisse. ) Invenitur autem sententia in oratione Ρhilippica IX., eaput est septimum. svide contextum p. 345 sq.)Μunicipalia corte tria exstant decreta de funeribus publicis. Ρrimum est Campanum aevi Augustei C. I. L. X. 3903 vide p. 346)alterum Ρuteolanum C. I. L. X. 1784 anni p. Chr. 187, tortium repertum Siccae Africae Eph. op. V. 628 - C. Ι. L. VΙΙΙ. suppl. 15880

Funus igitur publicum decernitur a senatu vel ordine postulante aliquo. Qui praesidobat verba fecit do morte et brevitor de meritis mortui, tum sententia dicta et probata est. Deinde eo tempore quo

mos perfectus iam erat, consulibus vel duoviris mandatum ost ut officiis vel praeceptis, nisi quod in imperatorum funeribus agmen prosequebantur et rogum ambibunt, cf. infra p. 338 not. 5. - De funeribus publicis legatorum et peregrinorum ex usu datis Vide supra p. 326 et not. 4.1) Cicero in illa orations quam habuit ut sententiam commendaret multa facit verba de statuis ponendis et positis, quod P. Servilius hanc Sulpicio negabat, nihil dicit de funere publico. Neque in ipsa sententia

haec propria verba inveniuntur. Cave tamen dicas Ser. Sulpicio omnino funus publicum decretum non esse. Sane pro eo quod in posterioris aevi decretis legimus funere per duoviros alterum ambosve locato' aut funus publicum ei decerni' Cicero volt simpliciter 'placere eum quam amplissume supremo suo die efferri' et remitti aedilium de sunoribus edictum. Sed senatu vix dignum videtur edictum aedilium remittere ut funus quam amplissime fiat, neque ex aerario summam dare qua sumptus compensetur. - Quodsi quis in eo offendit quod non definitur pecunia, secum reputet ne Etatuae quidem sumptus constitui.

2) Dim. I. 2. 2. 43 Servius cum in legatione perisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit et hodieque exstat pro rostris Augusti nimirum ibi statuta ab imp. Aug. cf. Sueton. Aug. 31 . 3) Basis Abellana C. I. L. X. 1208 vido p. 354 continueritne decretum

minis Κ bellani 757 et 758 -, C. I. L. X. 1489. 1490) vorba fiunt de loco sepulturae, non de funere publico. ordo decernit tantum in prioruλip uvωτο0) λ iτpac) κ mittendas in solacium parentum.

15쪽

Do funere publico Rommorum.

exsequerentur decretum. Hi per quaestores ) officio fungebantur. Quaestores funus locabant summusque ex aerario solvebant. Locaio funere officia singula ut in privatis funeribus ab iis perpetrabantur qui Libitinam sxorcebant. Consontaneum est ut funera privata ampliora sic publica semper indicta esse. ) Nec minus veri simile est

in funeribus publicis interdum ludos datos esse. β) Ut in privatis funeribus qui funus fecit etiam ludos fecit, sic putes rem publicam

cum funus locaret etiam ludos locasse. Quamquam sontes nostri de hac re tacent. ε)1) Res per se veri similis comprobatur licet de sunere regis peregrini verbis Val. Max. V. 1. 1 senatus) quaestorem misit qui Perseum)publico funere orirret'. - Quod idem V. 2. 10 dicit Μ. Cornuto praetoro lanus Hirtii et Pansae iussu senatus locante', Μ. Cornutus praetor urbanus Vices gerit consulum occisorum. Hoc exemplum quod probatur Ciceronis sententia de monumento caeHorum militum publice locando or. Phil. XIV. 37 addas et secundum id compleas ea quae dixit uomingenus Stuatar. Ιβ p. 652. - Sen. de tranqu. an. XI. 10 translate

loquitur cum dicit dum illi Ptolemaeo) heres imp. Gaius) publicum

funus esurienti locat'. In narratiuncula Suetoniana Vesp. 19 quinum fuerint procuratores' funeris Vespasiani, cum quibus FaVori mimo res est, non liquet. 2) Funere indicto' Suet. Iul. 84 de Caesaris exsequiis cf. p. 325 not. 5. Praeco ille, qui privata funera indictiva sormula sollemni indicebat, videtur inter libitinarios fuisse, at in funere publico coniciius praeconem consulis vel duoviri, cui lanus locandum erat, officio indicendi

functum esse.

3 Indictio autem funeris minimo ad ludos pertinet. Nil tale inest in formula illa antiqua indicendi, neque ego locum Cic. de legg. II. 24. 61 Reliqua sunt in more funus ut indicatur si quid ludorum dominusque domusque cod.) funeris utatur accenso et lictoribus' recte esse traditum mihi persuadere posAum. At Μommseni coniectura St. R. I ' p. 391. 6

qui legit r. s. i. m. : lanus ut indicatur; si quid ludorum dominua f. u. R. et t.' constructionem corrumpit. Sensum recte constituit; neque enim conveniret dominum funeris utique in funere habere fasces, cum ipsi magistratus in luctu deponerent. At si ludi funus sequebantur opus erat

ei, qui edendis praeerat, potestate aliqua licet ficta. Nec cogitari potest cur funus indictum sit si indi essent, si alias non sit indictum. Accedit

quod ludi funebres, quibuscum non sunt confundendae pyrrichne circa rogum militum cf. p. 338 n. 6) plerumque, certe semper si corpus cremaretur cf. Luebbert, comment. pontis p. 75sqq.), nono post funus die habebantur. Festi locus Qu. XV. 8 p. 144. 24 simpludiarea funera sunt quibus adhibentur dumtaxat ludi corbitoresque. quidam ea dixerunt esse quibus neutrum genus interesset ludorum . nam indictiva fiant quibus adhibentur non ludi modo sed etiam desultores quae sunt amplissima', dum no indictiva' vocabulum falso sit interpositum ex glossemate, definitionem huius verbi dat per accidens, rectius illo alio loco indictivom funus, ad quod per praeconem evocabantur'. Ciceronis autem Verba Sic puto esse emendanda reliqua sunt in more, funus ut indicatur cet , si

quid ludorum, dominus qui est funeris utatur accenso et lictoribus'. 4) Ludos, quos primos consecrato Iulio) ei h e r e s Augustus edebat' Suet. Iul. 88) ipse Caesar Voneri Genetrici voverat Cass. Dio 45. 7). voat Augusti consecrationem videntur et publico et privatim ludi oditi esse. Cass. Dio 56. 46 κal ol το μῆv 6λλα isorεp εlub0εi TiΟεcθω carpaeav

16쪽

IV. DB Pompa atquo apparatu funeris sutiliol. Quale primo post Chr. n. saeculo communis opinio intollexerit

funus publicum, illustratur bono verbis Quintiliani in doclamations 329. δ) Rhetor nsgat corpus tyranni ab ipso interfecti publico funerandum esse, dicit 'corpus illud omnibus sibique ipsi damnatum

publicis scilicet exsequiis efferemus 3 hoc agite: ducatur ingens funeris pompa, ent primus senatus et ordo illo sanctissimus .... tum maXima multitudo equitum, universus donique populus lustret atque ambiat rogum . . . . an aliquis etiam rostra conscendρt et squi supremus claris civibus honor habetur) advocata populi contione laudes eius quem in foro sepulturi sumus concinet γ' Αccuratas funerum sollemnium descriptiones non habomus nisi CaeSRreorum. Apparet ea eximia cum magnificentia et splendidissimo apparatu ducta esse, nequo vero potest dubium videri quin si sa res principales cum privatorum funeribus publicis communes habuerint et privatorum exsequiae publicae ad exempla imperatoria amplificatae sint. ) Eorum igitur vestigia sunt premenda. C. Iulii Caesaris funus, quod publicum fuisso iam monuimuS, licet scriptores verbo non utantur, describunt Suetonius Cassius Dio')Appianus M), quorum unius Vorba exscribenda puto atque Suetonii, qui plurimum conferat ad cognoscendos ritus lanoraticios. Sunt vitas divi Iulii in capite 84 haec verba: Funoro indicto rogus exstruetus est in Martio campo iuxta Iuliae tumulum et pro rostris aurata aedes adsimulacrum tompli Venoris Gonotriuis collocata; intraque lectus eburneus tauro ac purpuria Stratus et ad caput tropaeum cum Veste in qua fuerat occisus. Praeferentibus munora, quia suffecturus dies non

Videbatur, praeceptum ut omisso ordine quibus quisque vellet itineribus urbis portarot in campum. Intor ludosq) cantata sunt quaedam

τpQc ημἐpoic tu τέ παλατivi ἐποίηcεv ' καl bε0po Λεl 6π' αὐτuiv Tu v lεl αὐτοκρατopinv τελεχταi'. Cf. Μommson ad C. Ι. L. I p. 385 Μarquardi St. V. III p. 449.1 p. 295. 23 Miter. 2) Singula non mirum est nobis non tradita esse. At ne nimis multa funeribus hominum non imperatoriae dignitatis demamus monet portatio civis Perusini ad rogum per 'equites Romanos facta' cf. C. I. L. XI. 1946 p. 357. Nil nos iuvant his in quaestionibus monumenta figurata; neque enim ea quae ego quidem noverim quidquam habent quod funeris publici proprium splendorem demonstret. Privata funera picta sunt in tabulis commemoratis a Marquarduo Privati. Ι p. 352) et Baumsistero

Ρ. 72). NeVe putes ea funera singularem propter apparatum et publicum maerorem ab artificibus proposita esse; quid propius orat in honorem mortui arte pingi quam funeris pompam 83) 44. 35-51. M b. c. H. 143-148.6 Intellege non ludos funebres sed ioca illa, quae ut in triumphosio in ipηn pompa ducenda dicebantur vel agebantur a mimis.

17쪽

Do funere publico Romanorum.

ad misorationsm et invidiam caedis eius accommodata ex Pacuvi Armorum iudicio ἡΜen servasso ut essent qui me perderent 30 et ex Electra Atili ad similem sententiam. Laudationis loco consul Antonius per praeconsm pronuntiavit senatus consultum, quo omnia simul ei divina atque humana') decreverat, itom iusiurandum, quo se cuncti pro salute unius astrinxerant; quibus perpauca a se Verba addidit. Lectum pro rostris in forum magistratus et honoribus functi detulerunt. Quem cum pars in Capitolini Iovis cella cremare pars incuria Ρompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac bina iacula gestantes ardentibus cereis Succenderunt consestimque circumstantium turba virgulta arida et cum subselliis tribunalia quicquid praeterea ad domum aderat congessit. Deindo tibicines et scenici artifices vestem, quam ex triumphorum instrumento ad praesentem usum induorant, detractam sibi atque discissam iniecere flammae stveteranorum militum lsgionarii arma sua quibus exculti funus celebrabant, matronae etiam pleraeque ornamenta sua, quae gerebant, et liberorum bullas atquo praetextas. In summo publico luctu )exterarum gentium multitudo circulatim suo quaeque more lamentata est praecipueque Iudaei qui etiam noctibus continuis bustum frequentarunt Augusto pompas funeris maxime cordi fuisse scriptores docent.

Germania translatus a viris senatorii et equestris ordinis ad rogum portatus et honoribus cumulatus est ), quae omnia perbene narrantur in consolatione ad Liviam. Versus carminis, quod ego quoque potius eiusdem esse aevi cuius sunt res, quam posterioris credo, adpono ad

res illustrandas potissimos 167 sqq.

Quin etiam corpus matri Vix vixque remissum exsequiis caruit, LiVia, Paene Suis. Quippe ducem arsuris exercitus omnis in armis

170 inter quae periit ponore certus erat: )Abstulit invitis corpus venerabile frater et Drusum patriae quod licuitque dedit.

Funera ducuntur Romana per oppida Drusi heu facinus - per quae Victor iturus erat.1) Haec Suetoni verba paene clamare Caesaris funus fuisse publi

cum neminem Puto negaturum, cf. p. 325 not. 5.

18쪽

Fridoricus Volimer: 175 Per quae deletis Raetorum venerat armis,

ei mihi, quam dispar huic suit illnd iter. Consul init fractis in) maerontem fascibus urbem: quid faceret victus, sic ubi victor init γΜaesta domus plangore sonat, quoi figere laetus

180 parta sua dominus Voverat arma manu.

Urbs gemit et voltum miserabilis induit unum: gentibus adversis forma sit illa precor. Incerti clauduntque domos strepitantque per urbem hic illic pavidi clamque palamqus dolent.185 Iura silent mutasque tacent sine vindice leges, aspicitur toto purpura nulla foro. )Diquo latent tomplis neque iniqua ad funera Voltus praebent nec poscunt tura raronda foco. δ)Obscuros delubra tenent; pudet ora colentum 190 aspicero invidias quam meruere metu Porro v. 199 Obvia turba ruit lacrimisque rigantibus orn200 consulis erepti publica damna refert. Omnibus idem oculi, par est concordia flondi,

fune Is 6xsequiis adsumus omniS eque8, Omnis adest aetas, maerent iuvenesque SeneSque Ausonias matres ΑuSOniaeque nuru S.

205 Auctorisque sui praefertur imagine maesta quae victrix templis debita laurus erat. Certat onus lecti generosa subire iuventus sit studet officio sodula colla dare. Et voco et lacrimis laudasti Caesar alumnum 210 tristia cum medius rumperet orsa dolor 217 Armataeque rogum celebrant de more cohortes: Has pedes exsequias roddit squesque duci. Te clamore vocant itorumque iterumque supremo 220 ac vox advorsis collibus icta redit 258 Flamma diu cunctata caput contingere sanctum erravit posito lenta sub u8que toro 269 Stabis ot in rostris tituli spociosus honore causaque dicemur nos tibi Druse necis

1) Magistratu mortuo fasces proferebantur inversi Tac. ann. III. 2Serv. ad Aen. XI. 93), eos frangi nemo puto scriptor antiquos testatur. Fractis lascibus' coniungonda igitur sunt vocabula cum maerentem' et interpretanda urbem lugentem ob mortuom consulem', ut 'fractis' quod dicitur de moris hominis transferatur ad imaginem.

2) vide p. 339 not. 4.3 rogo' ed. Rom. Baehrensii coniecturam recopi licet minime certa sit, cum foeda interpolatio alicuius Itali, qui locum plane non intellexit, potuerit loco movere quod lubet vocabulum bissyllabum eX. gr.

19쪽

Do funere publico RomRnorum.

Adde verba quae poeta ipsi Druso dat: 459 Cingor Apollinea victricia tempora lauro

et sensi exsequias funeris ipse mei: decursusque virum notos mihi donaque regum

victaque per titulos oppida lecta suos, et quo me officio portaverit illa iuventus quae fuit ante meum tam generosa torum; 465 doniquo laudari sacrato Caesaris ore emerui lacrimas elicuiquo deo'. Videmus igitur Augusto non defuisse occasiones excolendi et amplificandi honores lanoris publici. Sine dubio ipse multa primus fieri iussit, ut Tacitus in funero Drusi recto distingueret cuncta a maioribus reperta aut quae posteri invenerint'. Nec neglexit ante

ipsius mortem conscribero volumen 'quo mandata de funero suo comploxus est'. δ) Quod sonatum in decernendis honoribus Secutum esse si ponemus non errabimus, licet nemo testetur. Atque .etiam ultra

AuguSti praecepta senatus progressus est: ex honoribus) qui maxime insignes visi, ut porta triumphali duceretur funus, Gallus Asinius,

ut legum latarum tituli, victarum ab eo gentium vocabula anteferrentur, L. Arruntius censuere conclamant patres corpus ad rogum umeris senatorum ferendum. Remisit Caesar adroganti moderatione

populumque edicto monuit ne, ut quondam nimis studiis funus divi Iulii turbassent, ita Augustum in foro potius quam in campo Μartis sedo destinata cremari vellent. Die funeris milites velut praesidio stetero.' ) Multis vorbis doscribit hoc amplissimum funus Cassius Dioq), sed suspicion0m vix removebis Dionem hanc descriptionem fecisso ob oculos habentem sunus Pertinacis quod ipse vidit. )Augusti praecepta de funere suo et senatus decreta videntur posteris imperatoriis funeribus exemplo fuisso. β) Invenimus apud scriptores nomen 'imperatorium funus'. q) Descriptio optima Oxstat

apud Cassium Dionem, qui funeri imaginario Ρertinacis ipse adfuit ideoquo hoc in loco dignissimus ost cui fidos habsatur. Narrat Dio

6 vide infra p. 344.