장음표시 사용
21쪽
Ex his igitur potissimum ) descriptionibus coniunctis cum rebus ab aliis scriptoribus vel in titulis commemoratis linoae principales imaginis funeris publici quod his saeculis duci solobat designandae
Expositio corporis mortui vel imaginis) in foro,
Contio totius populi praesentibus ordinibus senatorio et equestri, virorum et mulierum, Pompa militum, Imaginum comitatio amplificata, Laudatio a magistratu habita, Ροrtatio mortui per honoratos viTOS, Agmen magistratuum et pontificum, Ludi militaros circa rogum, Incensio rogi per magistratus. Ρlerasque has res aperte cernitur ad mores funeris privati formatas esse. Primum cum dominus funeris non sit paterfamilias sodros publica vel magistratus ab ea ut ita dicam legatus, corpus mortui non collocatur in atrio sacratissima aedium parte sed in foro i. e. in
atrio rsi publicae. q) Deinde ut propinqui in domo funesta ita ordines et populus in foro cosunt vestibus et positis ornamentis luctum
testantes.' Maximum autem splendorem adferebat funeri impera-1 ab exc. div. Μarci 1V. 2.2) Appiani descriptio funeris Sullae in. c. I. 105-106 num ad testem redeat qui suis viderit oculis, si nil aliud dubium ost. Certe C. Marci Coriolani funus secundum sui aevi mores describit Dionysius Halicarnassensis A. R. VIII. 59 vol. III p. 1647 R.). Circumscribit potius quam describit Iustiniani imp. funus Corippus in laud. Iustin. I. 226 sqq. III. 1-61).3) Hoc primus fecisse videtur Antonius in funere Caesaris, namque sex Appiani testimonio de Sulla I. 106 p. 672 ,, Μ.) nil efficitur nisi pompam funebrem ut in funeribus privatis ante rostra constitisse ut laudatio haberetur. Deinde Augustus Cass. Dio 54. 28. 3) et sequentes Cass. Dio 59. 3). Etiam in hominum alienorum a domo Augusta funeribus id sactum esse testantur Plin. ep. ΙΙ. 1. 6 titulique Beneventanus C. I. L. IX. 1783 et Campanus X. 3903. Emendandum esse puto locum Taciti ann. III. 5. Post mortem Germanici narrantur fuisse 'qui publici funeris pompam requirerent' et indignantium describuntur cogitationes. Hae finiuntur sententia hac: ubi illa veterum instituta, propositam toro effigiem. meditata ad memoriam virtutis carmina et laudationeΗ et lacrimas Vel doloris imitamenta'. Mihi non dubium videtur quin Tacitus scripserit foro'; nam toro' utique collocatum est corpus Germanici; hoc erat omnis laneris, funeris publici quod desiderabatur erat proponi corpus in foro. 4) cf. Tac. ann. III. 4. App. I. 106 C. Dio l. s. l. Herodian. IV. 2. 3.
22쪽
torio praesentia militum armis fulgontium.') Iam imaginum pompa in funeribus privatis conclusa intra gontiles amplificatur additis personis eorum qui in re publica vel alias eminuere. ) Non minimus deinde funeris publici honos in so versabatur, quod laudes mortui ab oratore quem civitas in hoc officium constituebat publico dice bantur.') Ε foro ad rogum portabatur lectus a viris nobilibus ε), cum in funere privato hoc officium conveniret filiis vel libertis. Comitantur autem exsequias non solum propinqui sed magistratus et maioros si minores atque otiam pontifices, qui rogum ambeunt. μ)Spectaculum augebatur decursu ludisque militaribus circa rogum, in quibus equites et pedites cornobantur.') Neque incensio rogi honore carebat, fiebat enim ox mandato publico ut videtur aut per centuriones') aut per consules') aut per successorem imperatoris.
1) Quod sciamus milites primum in funere Augusti iussu imperatoria aderant. Tacitus ex animo liberae rei publicae studioso invehitur in hanc rem novam ann. I. 8 cf. III. 4). Quodsi funeribus Sullae et Caesaris scriptores referunt milites armatos udfuisse, res ita expedienda est ut reputemus Veteranos ultro funus prosecutos esse vcbpαμον rapcπουδη App. b. c. I. 106). Lucanus igitur fingens funus publicum quale Pompeio fieri debuerit VIII. 729 sqq.) sui temporis ritum in anterius refers cum scribit 734. totus ut ignem proiectis sic recte codd. scilicet eodem sensu quo dicitur vocabulum ab Hosio propositum protentis', cf. exempla Veterum n Macrobio servata LVI. 4. 14 sq.J si Liv. XXXII. 25 cum Proiecto prae se clupeo staret' et Lucan. IV. 756 sequiJ oraque proiecta squalent arentia lingua maerens exercitus ambiat armis'. 27 Inde a Romulo viri principales in Augusti funere personati aderant teste Dione 56. 34. 2, si in funere Severi 6coi 'Piuvat v Φvb6Evic ccτpατηγηcav ἐpaciλευcav Herodian. IV. 2.10). Longius etiam progressus est Severus in funero Pertinacis, vide supra p. 336.3) Conferas de laudationibus publicis dissertationem meam in Fleckeiseni annal. philol. suppl. XVIII. imprimis p. 456-66 et Addenda.
num VΙΙΙ. 732 volt factum esse Pompeio ut Romana suum gestent pia colla parentem'. - Hic honor etiam in municipiis habitus est, cf. titulum Perusinum c. I. L. XI. 1946 equites Romani eum ad rogum fut
23쪽
Hi videntur fuisse splendores honoresque communes') ipsarum exsequiarum quas res publica exhibebat. Nimirum in singulis singula addebantur ut in Augusti funero ), si quis postularat aliisque
persuaserat. Imperatorum igitur funera exempla sunt, publica aliorum aliquanto modostiora sed in maximis rebus aequalia fuisse concludemus.
Ρraecedunt et secuntur ipsas exsequias res aliae quibus luctus et gratitudo publica ostendebatur. Consecrationes imperatorum et sepulcra publice data hic omittimus, tangemus sollemnitates decernendi et iustitium. Senatus cum consuleretur de funere publico erogando luctum pravi so forebat vestibus si sodibus 'mutatis.' Atque ut in funere privato feriae servantur denicales, ita res publica decernit iustitium.' Luctus a laminis ex decreto observabatur annuos. β)1 Dona etiam feralia a re publica esse missa consentRneum est. Tus publico datum occurrit in titulis. cf. p. 343.
maestitiae sedentes honoris lociquo admonuit Τib. '. 4) cf. Ad. Nisson de iustitio p. 4-6, 148-150 Μοmmaen St. R. I 'p. 263 sq. Brevius iustitium ex luctu publico indictum tractat E. Middeli de iustitio diss. Erlang. 1887 p. 61. Ideo non supersedeo rem Recuristius discutere. Iustitium post mortem quae luctum publicum crearet indictum esse docent Gran. Licin. p. 44 Sulla), Tac. a. I. 16, I. 50 Augustus , Suet. Τib. 52 cf. Tac. R. ΙΙ. 82 Drusus), Τac. ann. III. 7 cf. Suet. Cal. 5 Germanicus), Suet. Cal. 24 Drusilla , Iul. Capitol. Anton. phil. 7 Αntonin. Pius); generaliter rem testantur Iuv. II1. 212 si magna Asturici cecidit domus, horrida mater, pullati proceres, differt vadimonia praetor', Lucan. II. 16 sqq. Ergo ubi concipiunt, quantis sit cladibus orbi constatura fides superum, ferale per urbem iustitium: latuit plebeio tectus
amictu omnis honor, nullos comitata est purpura fasces', cons. ad LiV. 181 sqq. vide p. 334.), Τac. ann. ΙΙ. 82 hos vulgi sermones audita mora Germanich adeo incendit, ut ante edictum magistratuum, iante sentatuS- consultum sumpto iustitio desererentur sora, clauderentur domus.' Cum ex hoo Taciti loco discamus institium in funere publico a senatu decretum, a magistratibus i. e. a consulibus indictum esse, accuratiora aliunde comperimus. In frustulo fastorum Ripaetransonensium C. I. L. I p. 472- IX. 5290. p. 472) suppleto a Mommaeno Res g. d. Aug. p. 115 not.)legimus ad annum 757 VIIII K. Mart. C. CaesarJ Aug. f. deefessit in Lycia annum agens XXVII. Romae iustit inm indictum estJ donec ossa eius in fmaJesol saeum inferrenturJ'. Apparet igitur per idem tempus quo privati novendiat observabant in funere publico iustitium valuisse, ita tamen ut in funeribus imperatoriis tempus multo longius esset siquando corpus mortui procul arcessendum erat. Etiam post L. Caesaris Aug. f. mortem iustitium fuisse in lapide traditur, si recte Mommgenus ad eum rettulit fragmentum C. I. L. VI. 895. 4 - I. 286 cf. p. 565)
24쪽
Fridoricus Volimor: V. Quidua cteorotum sit. Honorabantur funero publico viri orga rem publicam bene meriti. Feminis videtur hic honor non ante Caesarem conti
mortem eius iustitio per conssules indictoJ omnes luxerunt'. Nec non in funere publico T. Flavii gabini imp. Vespasiani fratris vadimonia disseruntur, cf. Bullet. com. d. Rom. XI. 1883 p. 224 vide p. 356 . Iustitium in his domus divinas luctibus etiam per provincias decretum et ObserVRtum esse discimus et eX Τac. ann. I. 16. I. 50 et ex tabula Pisiuna, in qua quidem, quod Pisis casu tum nec magistratus nec priuefecti iure dicundo erant, iustitii ipsius non fit mentio sed ben describitur, quibus rebus praeter Vadimonia dilata monstratus sit luctus publicus. Tabula C. I. L. XI. 1421 continet decretum ordinis sollemniter factum, quo rata fierent, quae facienda in luctu de C. Caesaris Aug. s. morte 'consenserant decuriones colonique'. Ex ea consensione' adscribo quae ad iustitium pertinent et ad diem atrum deinceps quotannis celebrandum lin. 19-33 decuri fone a colonique inter sese Monsenserunt prom ag nitudine tantae ac tam inprovisae calamitatis oportere ex ea die, qufa e ius decesus nuntiatus esset, usqufeJ ad eam diem, qua ossa relata atque cο nd ita iustaque eius m,nibus perfecta essent, cunctos Veste mutata templisqufe dJeorum immortalium balneIsque publicIs et tabernΙs omnibus clausIs cfonvJ ictibus sese apstinere, matronas, quae in colonia nostra sunt, sublugere di femJque eum, quo die C. Caesar obit, qui dies' est a. d. VIIII h. Μartias pro Alliensi tu gubJrum memoriae prodi notarique in praesentia omnium iussu ac vo IunJtate caverique nequod sacrificium publicum neve quae supplicastioJnes nΙve sponsalia nΙve convivia
publica postea in eum diem eo fue a te qui dies erit a. d. VIIII h. Mart. fiant concipiantur indicantu rue) nIvo qui ludi scaenici circienseeve eo die fiant spectenturve ut iqueJ eo die quod annis publice malaibus eius per magistrutus eosve qufi PiJsIs iure dicundo praerunt eodem loco eodemque modo quo L. Cfaesa ri parentari institutum est parentetur.' Hanc descriptionem luctus publici per privatos amplificati supplent verba Suetonii Cal. 5): quo defunctus est die Germanicus , lapidata sunt
templa, subversae deum arae, Lares a quibusdam familiares in publicum abiecti, partus coniugum expositi. ' Nimirum furoris haec sunt non doloris, qualem in terris meridianis hodie quoque nos miramur aut ridemus. Romanorum autem luctum etiam ab exteris nationibus probatum et aequatum esse audimus post mortem Germanici; Suet. Cal. 5) enim dicit 'regum etiam regem et exercitatione venandi et convictu megistanum abstinuisse, quod apud Parthos iustiti instar est'. Caligula videtur Romae iustitium etiam ad res privatas protulisse; Suet. 24 eadem Drusilla) desuncta iustitium indixit, in quo risisse lavisse cenasSe cum ΡΛ-rentibus aut coniuge liberisve capitaΙ fuit'. - Ιn funere publico municipali iustitium videtur unius diei fuisse, cf. C. I. L. X. 3903 vide p. 347. vadimoniams eius diei diffseranturi' et ΙΙ. 1103 a me suppletum . - Ε re videtur adnotaro iustitium' temporibus posterioribus, id quod facile e rebus supra compositis cf. praecipue Suetonii de Parthis verba explicatur, significare ullgemelne Τrauer' Charis. ars gramm. p. 584. 4 K. iustitium dicitur luctus publicus', cs. Fulg. Planc. p. 19. Sidon. ep. II. 8 decessit nudius tertius non absquo iustitio matrona Filimatia'. 5) Ut hodie quoque fit, viros mox vita ad officia suscipienda reducebat, mulieres decretum observabant. Cass. Dio 56. 43. 1 τι bc bin πέv0oc τομἐν ἐκ του voμου oi μἐv dvbpεc Οὐ πολλαic 'μέpaic ai bc Tuvaiκεc cuicu)τω6λεν κατο hin pictaa cetroincavτο. Gran. Licin. p. 44 iustitium fuit matronaeque eum Sullam) toto anno luxerunt'. Casa. Dio 58. 2 πέv0oc Disjij sd by OO le
25쪽
gisse.') Ρostea omnes seminae us viri domus divinae, nisi si quid odii inter eas et imperatorem subesset, publice elatae sunt.' Inde secutae sunt provincias; tituli quidem fers asque multi testantur funera publica mulierum ac virorum.') Etiam adulescentibus origo divina dabat funus publicum. Augustus C. et L. filios publice extulit. Municipia si adulescentibus ) propior merita vel auctoritatem patris usi familiae et puerisq) decreverunt honorem eximium. VI. Imponsae sutilione. Non supersedeo adnotaro quid sciamus de magnitudine pecuniae publice in funus datae. Funus imp. Vespasiani locatum erat sestertio centies. ' Nero, qui tamen dubites num publicis exsequiis sit honoratus, funoratus est impensa ducentorum milium'. ') Minores
consentaneum est fuisse sumptus funerum privatorum publice locatorum. Rari quidem sunt numeri; o titulis Hispanicis unus C. I. L. II. 1189) impensam lanoris statuit dandam 'num. ΗΡ-'. Decios tanta summa in Italicis titulis legitur; Surrentinae inscriptiones bis C. I. L. X. 680 et 688h) testantur in funsro HS decretos esse,
Semel in honorem pueri secundo vitae anno mortui, alterum in funere ΙΙviri aedilis. Quibus sxemplis collatis videtur probari Surrenti Sumptus funerum publicorum ad unum omnium constitutos eSSe ex usu aut lege HS Ρompeis minus datur C. I. L. X. 10 19
et 1024); aedili et IIviro iuro dicundo decernuntur in funers
αυτη Liviae senatus) παp' 6λov Tov ἐviαυτου Tinc Tυvailiiv c 'iΥΥεiλαV. cf. etiam Liv. ΙΙ. 7 II. 16 Dion. Hal. IX. 27 VIII. 62. Et fragmentum elogii sepulcralis mausolei Augusti U. I. L. VI. 894. 2. 4 cf. add. p. 840 quod eX. gr. sic restituas: aegrotanti ex senatus consJulto vota per consules dicta sunt mortem per annum. Viri femiJnaeque luXerunt.' 1) c. enim Caesarem Octavianum ut Attia mater a. 712 42 publico funeraretur imperasse tradit C. Dio 47. 17. 6.2) Scriptores testantur publica funera Liviae Drusillae Poppaeae. 3) C. I. L. II. 1089. 1130. 2021. 2345. 3370 Eph. ep. III. 9. C. III. 3137. V. 7483. IX. 28. 50. 737. 1783. 6097. X. 688. XII. 4244. 4399. XIV. 413. Pars tantum harum feminarum sacerdotes vel magistrae
4) ex. gr. Salpesano adulescenti XIIX annorum C. I. L. II. 1186 cf. XIV. 321.
6) videsis do sumptibus funerum generaliter agentem Friedlaendorum S. G. III' p. 117 sq. 7) Sueton. Vess. 19.8) Sueton. Nero 50. s) Val. Μax. V. 2. 10 Μ. Cornuto praetore funus Hirtii et Pansae
iussu senatus locante, qui tunc Libitinam exercebant cum rerum suarum usum tum ministerium suum gratuitum polliciti sunt, quia hi pro republica dimicantes occiderant, perseverantique postulatione extuderunt ut exsequiarum apparatus sestertio nummo ipsis praebentibus addiceretur'. Dj0jij sd by OO le
26쪽
m. Do funoridus putiliola munioipalatius. Saepius iam diximus sρcundum exempla Romana etiam in municipiis decreta e8se funera publica. Itaque Apuleius ) potuit indu cere Telyphronem Larisaeum narrantem ecco iam ad ultimum defletus atque conclamatus processerat mortuus rituque patrio utpote unus de optimatibus pompa funeris publici ductabatur por larum. δ)Haec funera ab ipsis municipiorum ordinibus decreta et a magistratibus municipalibus ducta esse consentaneum est. Quod ad funera Syphacis et Persei regum publice ducenda quaestores Tibur et Albam, quibus in oppidis captivi versabantur, a senatu Romano missi sunt,
iam monuimu8 Θa Segreganda esse a ceteris.')Antiquissimum funeris publici extra urbem Romam facti Oxom
plum est C. Lucilii postae a. 651n03 Neapoli publico elati, dummodo recte traditum sit.' Indo ab Augusto in municipiis Italias et
provinciarum urbibus honorem communem fuisse et crebrum multi tituli docent, quos in appendice compoSui. Decreta variis in provinciis varia testantur verba. In Hispania formula volgata est 'huic ordo impensam funeris, laudationem, locum sepulturas, statuam decrorit'; ordo tamen naturalis rerum interdum neglegitur. Ter additur 'exsequias publicas' vel 'ρxsequias'. Aliae formulae vid0ntur exstitisse in titulis mutilis II. 1103.1) Metam. II. 27. 2) Valde miratus sum etiam in novissimis Iustini editionibus 43. 5. 9 circumferri vetus mendum. Legitur ibi 'Massiliensium legati audiverant urbem Romanam a Gallis captam incensamque. Quamobrem domi nuntiatum publico lanere Massilienses prosecuti sunt aurumque et argentum publicum privatumque contulerunt ad explendum pondus Gallis, a quibus redemptam pacem cognoverant. Ob quod meritum et immunitas illis decreta et locus spectaculorum in senatu datus et foedus aequo iure percussum.' Nimirum intellege urbem Romanam) Massilienses publico munere prosecuti sunt'. Prosequi aliquem beneficio, liberalitate usitatissimae sunt locutiones. Μunus' autem et sunus' saepe in codd. locum mutavere, cf. Frontin. strat. I. 12. 5 Lucan. VIII. 741. 3) vide p. 325. Notatu dignum est hominem municipalem publico funere sepultum esse Romae in campo ΜaJrtio Caesafris indulgentia 2J', si hoc recte concluditur ex fragmine lapidis C. I. L. IX. 5291, quod est iustorum, non cippi Vel basis. cf. p. 358.4) Hieron. ad Euseb. chron. a. Abr. 1914 C. Lucius satirarum scriptor Neapoli moritur ac publico funere effertur anno aetatis XLVI'. Vix est dubium quin Hieronymus hanc notitiam sumpserit ex Suetonii libro de poetis. Atque ego quidem addendum puto potuisse Suetonium vel Hisronymum longiorem descriptionem hoc verbo postea demum technico facto contraxisse. Item iudicat Buechelerus qui non dubium putat esse quin Suetonius a Romanis publice elatum Lucilium osse tradiderit, ut virum de rebus litterisque Romanis meritissimum describeret, et censet Hieronymi verba esse interpretanda: Neapoli moritur,' Romam tralatus publico funere estertur'.
5) 'situli sunt C. I. L. II. 3251 et 3252 Baesuccitani vide p. 360 .
27쪽
1107. Ex apparatu singula non nominantur nisi turis pondo XXV II. 1650). In ceteris provinciis non vitantur vorba funus publicum'
vel 'sunus publice', notas quoque ponuntur 's unus) l ocum) p ublies '
inveniturquo solum verbum 'funus' C. I. L. IX. 737). In Italicis titulis logimus haud raro in funere 'HS ' ex miro quodam ablativi usu. φ) Semel C. I. L. X. 10 19) pecunia ita nominatur ut non dicatur, cui rei decreta sit. Tus hic quoque singillatim dicitur
Ex his titulis putes eos, in quibus verba fiunt de 'funore publico
do oxssquiis publicis' de laudatione', ro vera testari funΘra a municipiis in se suscepta, cum ibi, ubi nominantur solum 'funoris impensas' vol dicitur 'in funere HS ', credondum sit ordinos in funus amplificandum propinquis pecuniam Subministrasso, propinquos ipsos funus locasso.') Utraque occasions familia haud raro honore accopto impensam remisit' h. e. modo contenta orat praesentia magistratuum et laudatione publica, modo honoro decreti. ε)VΠΙ. Do functrct oensorio. Restat ut breviter absolvam quaestionem iam multis Verbis a
viris doctis disceptatam de funere censorio. β) Hoc funus loco amplissimi a Tacito scriptoribusque historiae Augustae nominatur.')quas statuas ambas in patria mortui h. e. Bassuccis positas egso et consentaneum est et probatur repertis lapidibus. C. Sempronio Celori a compluribus municipiis dantur impensa funeris, locus sepulturne, statuae, solum autem patrium Baesuccitanum, ubi re vera eum elatum et sepultum esse apparet, exsequias' decernit. Nimirum ibi solum mors eius pro luctu publico habebatur et corpus comitantibus magistratibus elatum est. - Eodem modo 'exsequiae publicae' si funeris impensa' vidontur distiguonda osso in C. Ι. L. II. 2150. Neque aliud sibi volt titulus II. 1286, in cuius fine post commemorata laudationem, locum sepulturae, impensam funeris, clupeum, statuam dicitur eidemque omnes honores a
populo et incolis habiti sunt', os otiam II. 4166. XIV. 321.1ὶ Ablativos est limitationis, cf. liberalis in populo'. 2) Tus etiam dat ordo publico funere non decreto C. I. L. X. 1489.1490. Nimirum hae donationes publicae imitantur usum privatum, quo dona exsequialia in rogum saepe maxime Varia et pretiosa dabantur, cf. Stat. silV. II. 1. 157 sqq., ΜRrquardi v. priv. V P. 382, h. Vol. p. 339 not. 1.3) cf. I. Gr. Sic. et Ii. ed. Kalbet 760., sive de statua ponenda ibi agitur sivo de funere ducendo lin. 10 baartiun vis briluociat, biτviv πpOcnκ6vτiuv. Nota interdum funeris impensas, nusquam funus publicum' a compluribus municipiis decerni. 4) Similitor familiam in statuis et locis sepulcri accipiendis actgessisse permultae docent subscriptiones monumentorum et biasium.
5) cf. Guther de iuro Manium Paris. 1615 p. 172 in Graev. thes. Antiqv. XII p. 1165 . Lipsius ad Tac. ann. p. 210 Nipperdey Rd Tac. ann. ΙΙΙ. 5 W. Becker, Gallus III p. 357 Marquardi, vis. priV. P p. 351 not. 1 Mommgen St. R. I' p. 441 not. 4 p. 460 not. 2.6) Τac. ann. IV. 15 ita quamquam novo homini Lucilio Longo, Tiberii amico) censorium funus, eminem apud forum Augusti publica
28쪽
Gutherius Nipperdeius Beckerus intellegobant funus publicum a censore locatum. ' Quae sententia cum eo pugnat quod scimus funus publicum per consules vel duoviros locatum esse. ) Recte igitur Μarquarditus et Μomm senus et anto eos iam Lipsius posuerunt funus dictum esse censorium in quo corpus vel imago toga censoria q) ornata esset. Nomen videtur inde ab Augusto, qui et ipse funere censorio elatus est ), in usu fuisse, puto quod Augustus in libello do funero haec ornamenta praeceperat. Honorem ab Augusto domui divinas destinatumq) Tiberius partitus est cum Lucilio Longo, novo homineat omnium illi tristium laetorumque socio', deinde alii privati accepere. Nec mihi dubium est quin nomine tantum, non re aut orna- montis diversum fuerit funus imperatorium' ') si censorium' si regium' '), qua' omnia verba de imperatorum exsequiis dicta sunt. Cogitari potest iam temporibus liberae rei publicae funus sive privatum sive publicum ab ornamentis et fascibus mortui dictum osse consulare praetorium censorium, licet huius rei exompla non exstoni ;certe aevo imperatorio ubi ubi Occurrit 'funus consorium' nil aliud
pecunia patres decrevere'. VI. 27 extremo anni mors Aelii Lamias funere censorio celebrata' XIII. 2 decreti et a senatu duo lictores, flamonium Claudiale, simul Claudio censorium funus et mox consecratio'. Hist. IV. 47 funusque censorium Flavio Sabino ductum ' cf. p. 356). Iul. Capitol. Ρert. 15 funus imaginarium ei et censorium ductum est ot ab ipso Severo funebri laudatione ornatus est' Spartian. Sever. 7 funus deinde censorium Pertinacis imagini duxit eumque inter
1) In eandem sententiam reccidit Bloch de decretis functorum mu-gistratuum ornamentis. Parisiis 1883 p. 35-39.2) cs. supra P. 330.3) quae in lanere erat purpurea, cf. Μommson St. I t. Ι' p. 411 cum not. 3 p. 441 not. 4. Quodsi Blochius l. l. offendit in eo quod Pertinacis imago de hoc solo funere potest agi; Augustet descriptionem a Dione datam ac fictam esse ad Ρertinacis supra monuimus) teste Dione qui funeri
aderat, cκευ' hiriviκivi ornata erat, reputandum est censorem et censoria
insignia eo tempore nisi ex funeribus non nota fuisse. Accedit quod Dio rem obiter tangit; certe eius testimonium nequit quassare fidem Ρolybii VI. 53, qui ipsa discrimina pungit. 4) compara Tac. ann. XII. 69 et XIII. 2.
p. 286) mortem eius L.) iustitio per conssules indicto omnes luxerunt.
cenSufrae .... est imago)J insignibus decorata cu m efferreturJ'. Is fero erat sensus elogii mutili. 6 Spartian. vit. Ael. Veri 6 Lucius Cetonius Commodus Verus Aelius Ciuesar .... periit sepultusque est imperatorio funere neque quicquam de regia nisi mortis habuit dignitatem'. 7) Iul. Capitol. vit. Macr. 5 mandavit collegae dudum suo praefecto praetorio ut munus suum curaret ac praecipue Antoninum honor biliter sepeliret ducto funere regio'. Amm. Marcell. 21. 16. 60 cum
regia pompa' Constantii funus).8) Florus utitur l. l. p. 323 not. 2 verbis 'imperatoriis exsequiis'; significat nihil nisi amplissima funera.
29쪽
Valet nisi amplissimum funus') quale imporatoribus ipsis duci solebat. Quas hoc nomine designantur funera erant decreta a Senatu i. e. publica, nec tamen 'consorium funus idem est ac funus publicum', ut voluit Blochius l. l. p. 39.
Cic. orat. Ρhilipp. IX. 7 Quas ob res ita censeo: Quom Ser. Sulpicius Q. f. Lemonia Rufus difficillimo roi publicas tompore gravi periculosoque morbo adfectus auctoritatem senatus Salutem rei publicae vitae suae praeposuerit contraque vim gravitatemque morbi contenderit, ut in castra Antonii, quo senatus eum misΘrat, sorVeniret isque, quom iam prope castra venisset, vi morbi opprossus vitam amiserit in maximo rei publicae munere, eiusque mors consentaneis vitae fuerit sanctissime honestissimeque actae, in qua Saepe magno usui rei publicae Ser. Sulpicius et privatus et in magistratibus fuerit: quom talis vir ob rem publicam in legatione mortem obierit, senatui placere Ser. Sulpicio statuam pedestrem aeneam in rostris ex huius ordinis sententia statui circumque eam statuam locum ludis gladiatoribusque liberos posterosque eius quoquoVersus pedes quinque habere, quod is ob rem publicam mortem obierit, eamque causam in basi inscribi, utique C. Pansa A. Hirtius consules alter ambove, Si iis Videatur, quaestoribus urbis imperent, ut eam basim statuamque faciendam et in rostris statuendam locent, quantique locaverint tan
iam pecuniam redemptori attribuendam solvendamque curent; quomquo antea senatus auctoritatem suam in virorum fortium funeribus ornamentisque o8tenderit, placere eum quam amplisSume supremo Suo die
efferri, et quom Ser. Sulpicius Q. f. Lomonia Rufus ita de re publica meritus sit, ut iis ornamentis decorari debeat, senatum censere utque e re publica existimare aeditos curulos odictum, quod de funeribus habeant in), Ser. Sulpicii Q. f. Lemonia Rufi funeri remittere; utique locum sepulcro in campo Esquilino ) C. Pansa consul seu quo in loco videbitur pedes triginta quoquoversus adsignet, quo Ser. Sulpicius inferatur, quod sepulcrum ipsius liberorum posterorumque eiuSesset, uti quod optimo iure publice sepulcrum datum esset.
i) edictum quod de funeribus habeant. De edictis aedilium conferas generaliter disputantes Τhibaut civit. Abhandi. VIII., Μοmmson St. R. lyp. 205 sqq. II p. 443 sqq. Edictum de funeribus putos fuisse partem odicti aedilium tralaticii, quam a nescio quo aedili confectam e8se Verisimile est secundum X. decemvirorum tabulam. Eius multa praecepta 1 Non inutile puto adnotare etiam anno 1592 p. Chr. funus censorium Alexandro Farnesio imperatori invicto celebratum' esse teste lapide apud Morcellium lexic. epigr. II p. 67. cf. P. 327.
30쪽
Fridericus Volim errtanguntur in Digg. XI. R I lao religiosis et sumptibus funerum et ut sunus ducere liceat' ad libros Ulpiani Pauli ad edictum ' Gai ad edictum provinciale', cum edicti perpetui iussa de sumptibus funerum Rudoris p. 100) redeant ad praetorem. Cum edicto aedilicio hoc antiquo
videntur postea conglutinata esse praecepta legum sumptuariarum imprimis Corneliae cf. Μ. Volgi, Ber. d. Sachs. Gesellach. d. Wiss. 1890 p. 244 sqq.), si recte Tacitus loco celeberrimo III. 523 refert nam incipiente C. Bibulo ceteri quoque aediles disseruerant sperni sumptuariam legem'. Ciceronis locus de quo uMimus suadet ut concludamus aedilium fuisse ius et officium in funerum impensas inquirere et Pompta ne splendidior licito fieret operam dare. Particulam quandam edicti huiuΗ in mento habet Ovidius cum scribit stast. VI. 663 adde quod aedilis pompam qui funeris irent artifices solos iusserat esse decem'. Ad aliam partem spectant verba basis prope pyramida Cestianam repertae C. I. L. VI. 1357) ex venditione Attalicor um), quae eis per edictum aedΙlis in sepulcrum C. Cesti ex testamento eius inforre non licuit' os ad aliam cippus
urbanus C. I. L. VI. 12389) in hoc monumento sive sepulc ro) corpsus per stodit es) inferre licobit'. Alienus ab edicto aedilium ost titulus C. I. L. VI. 1948 Q. Haterius Q. l. Olympicus appar itor) aedit ium)permissu colle κJar um) Hateriae Q. q. Successae coniugi pIissimae v ixin a nnis) XX fecit et sibi ollas duas'. Partes odicti aedilium videntur receptae esse in leges municipales, cf. legis coloniae Genetivae Iuliae capita 73 et 74. Nil cum lanerum fuitione habet fragmentum senatus consulti scripti secundum praecepta Acciana, inventum prope portam Esquilinam Bull. com. di Roma III. 1875 p. 194 - C. I. L. VI. 3823 p. 848). Hac in re erravit F. Wamser in dias. Giss. admodum diΙigenti et nitida lae iure sepulcrali Romanorum quid tituli doceant' 1887 p. 52.2) in campo EsquiIino. Sepulcra publica solebant assignari in
κuiv. Strabo V. p. 236. cf. Marmardi v. priv. I p. 360 not. 12.C. I. L. IX. 5291 infra p. 358.
C. I. L. X. 3903 Capuae, descr. Μοmm senuS. Servata esse videntur huius vel cognati tituli sex fragmenta, VI. servavit Augustinus codex 3258 f. 56, quinque sunt in lapidibus Musei Neapolitani. Quattuor Florollius et Μοmmsonus felicitor
coniunxere, Mommsonus supplevit, ita tamen ut mihi ros retractanda maneret; VI. incertum est quid contineat numque ad hoc monumentum pertineat, V. Videtur easdem res idemque nomen continere nec tamen cum Ι. - IV. potest in unum coniungi. Legi possunt fere haec:
Vide p. 347.)Fuit fortasse fragmontum V. in statua aliqua ex iis quae I. - ΙV. V. 15 commemorantur. Titulus is cuius sunt frustula I. II. ΙΙΙ. IV. Vidotur habuisse vorsus c. 80 - 90 litterarum. Caput, cuius eXStat
V. 1, maioribus litteris pictum orat. Cogita in altera parte basis infuisse nomen si ipsam dedicationsm sicut in basi Puteolana cf.