Historia pronominis ille exemplis demonstrata dissertatio [microform] ... qvam ..

21쪽

In notione notissimus Praeditum.

o Saepe ex ille oratio directa suspenditur Oo), velut XI 8, quare ad illud redeo cura, ut huius rei causa dedita opera mittat aliquem Balbus a 6, 2. Exempla docent fere semper neutrius generis aut nominativum aut accusativum hunc in finem usurpari. Cicero saepe ut hic illic iam Plautus, gravem et incitatam significationem quae est ille notus pr0n0mini ille tribuit πM. Cum de diebus loquitur, quibus Catilinarios diligentia maxima captos statim occidendos curavit atque rem publicam prudentia consilioque servavit, locutione uti s0let hac Nonis illis Decembribus, velut ad Att. XI, 1. Similiter de nocte qua Scipio Africanus interfectus est et de die quo Sullani crudelissimum R0mae regnum inierunt dicit ib. Non fuisset illa no tam aeerba Africano ), sapientissi=no viro, non tam dirus ille dies Sullanus ullidissimo ro C. Mario, , nihil utrumque eorum fefellisset. Aequa cum notione p0nitur ille ib. 8 6 nullo enim modo posse video stare istum sc CaeSarem)diutius, quin ipse per se etiam languentibus nobis concidat, quippe qui forentissimus e novus L VII diebus ipsi illi egenti ueperditae multitudini in odium acerrimimum venerit . . . .

Ρronomen ille hoc l0co certe non in bonam partem Surpatur explanandum est potius multitudini cuius mali mores habitusque omnibus nobis vel notissimi sunt. Ciceronis proprium est, ut etiam substantivum ille ita ponat, cum de homine loquitur, qui ab omnibus observatur, e velut de Caesare ρρ). Quamquam in paragraphis praecedentibus Caesar omnino non nominatus est, tamen subito ille occurrit significans: ille quem nominare n0 opus est;

novistis eum δ). Exempla innumerabilia sunt ad Att. XI 8,1

Per eos, qui nostra ca-a volunt valentque apud illum, dii gentissime contenda opus int, per Balbum ei Oppium mazime, ει de me scribunt diligentissime X 10 4 Vide quum turpi leto peream et dubita, si stra, quin ille, seu victus seu victor redierit, ae m factur it. . . . Sed plura scribam, - illumeoni enero. XI 15, 1 ille enim ita videtur Aleaeandream tenere. Taedet omnia afferre exempla.Ρluralis numerus pro Caesariani scribitur ad Att. XII, 3Dices ,quid illis Sc. futurum est), si picti erunt' Devictoria Pharsalica imminente Cicero dicit ib. XI 6, 2 . . .

iaciam omnium iudicio constitvetum esset omnium retrum bona

praedam esse illius nictoriae scilicet illius de qua sola nunc cogitari potest. Ut de Caesare, ita de quovis alio ille eadem ratione adhibetur ad Att. XI 22, 1 Nam quod te vereri scribis, ne illi obsint sc litterae), eique rei mederi, ne rogari quidem Sepussus est de illo quae scimus verba de Quinto fratre fieri. Cicer0nem qu0que, praesertim in litteris ad amicum datis LM Pro Prono-

minis Pomorum

neque destinatis quas p0pulus legeret, ille pro pr0Π0minea adhib. M. pers0nali tertiae pers0nae usurparisse expectamus. Nonnulla exempla extant ad Att. X 9, 2, ubi ille et is de eisdem h0minibus eadem in periodo scripta videmus, pronomine silem0d praecedente modo sequente λ σο) Delata est ad me fusci ius solvi, si quis ad me esset litterarum nihil erat, epistula Vatinio et Ligurio altera iussi ad eos deferri; illi

ad me statim ardentes dolore inierunt sceletu hominis clamantes; . . . ipsi enim illi putavi perniciosum fore, si eius hoc tantum scelu percrebuisset cognori ei dem generiis. Tamen saepe pronomen ille iuxta is ea de causa invenitur, qu0 - ut supra, ubi verborum constructio mutatur, singularum orationis partium accuratius premendarum causa pronomen ille ponere solebant auctore S.

1 Nam si ille praecedit, vel homo vel res, cuius nomen paululum abest, e re vera demonstrari Possunt.

22쪽

n at , sed generatim proscriptio esset formula suffecisset seribere. Tales loci plures inveniuntur.

Sermonem porro popularem in eis inveniemus libris dicuntur commentarii, quibus ipse M 'n my brevissime narratas memoria teneat vel br postea c0 mbendo fundamentum certum creet Ialis generis sensi 1 Sunt Caesaris commontarii sit do bello Gallie et e belo diviti compositi ruatio dicendi qualem imperator ille his m

est ingenioque eius respondet. Sunt qui imitati in s ripi Caesaris et materiain et brevitatem locutionis; hos autem sta' si quippsi rationsim dicondi sibi familiarem nunoreque ruditione praeditos quam Caesarem, permultas

grammatica cogamur m legentes de ppidanis, qu0 verbum

Α ΚΟ his De auctorum belli Alr et isΡ. latinitate. Erlangensis L 1878, p. 367 71.

praecedit gra, cogitare, qu0niam oppidani, non legati ante murum pugnant, tamen conexus legatos pronomine illi dictos ess indicat. Itaque periodum inepte constitutam esse cognoscimus. - ille eodem modo positum extat et 17, 2 19, 3;

Non ad verbum certum, sed ad nomen pluribus verbis circumscriptum λ ille referendum est 22. . . . ab oppidanis concursu facto eum, qui legatos iugulasset, lapidare et ei man intentare coeperunt: illius opera se perisse. Pronomen illius ad verbum quoddam spectat, quod notiones omnes enuntiato relativo praecedente expressas amplectitur. - Similiter illi 36, 4 significat qui Caesari dediti in eius legionem distributi erant. Cum substantivum ille plerumque ad Verbum certum spectet, adiectivum ille uno loco excepto semper substantivo additum est, quod imaginem e conexu exortam complectitur. 29, 2 legimus B Hoe uecedebat, ut Ioeus illa planilis aequitate maretur et dies solis serenitale, ut is eum et optandum tempus prope ab diis immortalib- illud tri tum esset ad proelium committendum. Verba illa planilis aequitate ad grareferenda sunt, ubi non habuit dubium, quin media planitis inaeqει um ad dimicandum adversarii procedereri scriptum est. Inde voces planities et aequitas aequunm sumptae sunt ceteroquin adiectivum ille, quod est elegantius, Semper cum novo substantivo coniungitur o), velut in extrema sententia modo allata miris ni et optandum tempus illud ad diem respicit qui solis serenitate excellit. Similiter 6 3-4leginius: ... ineidit, ut matutino tempore nebula esset eram M. I tu illa obseuratione . . . Alii loci ita interpretandi extant

3 7, 9 9, 1 14, 1 25, 1 32 8 36, 1 40, 1.

Nonnulla extant exempla, ubi pronomen ille aliis pro-n0minibus opponitur e): primae personae opponitur 16,2

. . . ecumque aetiaemunt . . . praeterea argentum, eStimenta, ut,

dum nostri in praeda detinentur, illi aede facta ad praesidia Pompei se eriperent. Nostri quod dixit auctor, aeque valeta

23쪽

ac pron0men nos, quo Caesariani significantur, cum ilii de Pompeianis dicatur conserendus est locus 36, 3. Secundae personae opponitur ille 17, 1 Utinam ... hane virtutis constantiam in tua victoria, non in illius alamitate praestarem tua est Caesaris, illius Pompei. 19 4 ... qualenι me illi sc Pompeio praestiti, tali virtute et constantia futurum me in te se Caesarem esse praestabo. Pron0mini his opponitur ille qua contentione cottidiana minuta proelia febant, in modo hi, nonnumquam illi

superiores discederent; hic ille hoc quoque loco de ompeianis et Caesarianis dicuntur ita tamen, ut significatio debilitata evadat alteri alteri; nam discerni nequit quos lia, quos illi appellet auctor 0. Ut apud Ciceronem Caesar, ita h0 ab auctore Ompeius aut ompeiani pronomine ili signiscari solent, etsi nomen Pompei non praecedit eq): 25 3 Illi tamen procul dubio ad

congrediendum in aequum locum non sunt ausi descendere praetertinum Antistium Turpionem.

Uno denique loco adiectivo ille vis purae determinationis inest rry 35 2 Erat bene magna manus intra Pon manarum partium, quae pra idium receptum indignaretur clam quendam Philonem, illum qui Pompeianarum partium fuisset defensor

acerrimu8.

Ρluribus locis in Bello Hispaniensi ille non adhibetur.

D. pronomin Aetatem nunc optimorum scriptorum relinquentes usum ci Thesbi ,. pr0B0mini ille, qualis primo post Christum natum saeculo ux rum 4 φ yii fuerit, observemus. Antequam Vero ad Petronii Saturas per-

..is scrutandas transeamus, de debilitatione quam significatio pronominis ille subiit, pauca addere mihi liceat. Sermonis vulgaris est vim quae verbis inest usu creberrimo minuere. Qua de causa pronomen ille, initio nihil nisi demonstrativum, pro pronomine personali tertiae personae in usum et poetarum et rerum scriptorum hic illic Venisse iam supra demonstravimus.

tivum.

Hic usus sive abusus ut incresceret inprimis poetae dactyliet auctores fuerunt. Sive is nimis infirmum esse videbatur, sive formae pronominis ille liquidiores hexametroque magis aptae erant, certe carmina Horatii et Vergilii pronomine ille hac ratione adhibito abundant '. Accidit autem, ut sermones quoque Horatii, quibus poeta consilio G sermonem vulgarem imitans pronomen ille pro is adhibere cogebatur, celeberrimi serent et posterioribus temporibus pro exemplo essent. Itaque auctores posteriores genere populari horum dactylorum neglecto sitiam Horatii auctoritate se niti posse credebant, cum illa pro is scribebant. Horatius Augustum Caesarem, ut salus Marcelli cordi sit, monens dicit C. I 12 50 sibi eum m ni Caesaris fatis

data tu secundo Caesare regnes quamquam pronomine tu sumiectum enuntiatorum quae sequuntur Vel clarissime elucet, tamen poeta pergit v. 53:

ille seu Parthos alio imminentis egerit iusto domitos triumpho sive subiectos Orientis Orae Seras et Indos te minor latum esset aequus orbem.

c. I 24 totum de Quintilio Varo agit tamen subiectum iteratur per ille pronomen quod quasi eminet cum exclamatione . 9: multis ille bonis sebilis ori . In prima prioris libri satura v. 1 - 19 Horatius nihil nisi de eis qui sorte sua n0 contenti sunt locutus pergit, 20:

quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas iratus buccas inflet . . .

Series talium locorum facile augeri potest inprimis nominativo masculini generis et singularis et pluralis numeri Η0ratius ita utitur, praeterea dativo masculini generis pluralis numeri sed ceterae quoque formae hoc munere funguntur. Pronomen is rarissime obviam est XXXIII computavi locos.

24쪽

Dativus ei, accusativus eam, ablativus ea, nominatis ei uee dativus vel ablativus eis omnino non extant. Plerumque Horatius forma id undecies usus est. In odis, quo innumero carmina, podos, Carmen Saeculare duco, nulla forma nisi erim et haec quidem duobus locis invenitur Casus igitur qui extant sunt hi: is ui id

eius eum id

Sinulis condicio est pronominum in carminibus Vergilii; apud eum quoque multi casus omnino non extant, Velut eius, ei dativus singularis, nominativus pluralis numeri), eae eorum earum, eis Vel tis dativus, ablativus , eus casus qui extant sunt hi:

Εelogae nullam nisi formam ui praebent. Inde iam perspicuum est pronomen personale tertiae personae alI modo restituendum fuisse Demonstrativum ille non solum pro e0 ponebatur, sed saepe a vergilio ideo tantum scribebatur, ut indicaretur subiectum idem manere quod in sententia proxima, velut Aen. I 3: .

Arma virumque an Troiae qui primus ab Oris Italiam fato profugus Laviniaque venit litora, multum ille et terris iactatus et alto vi perum, saevae inmorem Iunonis ob iram.

Adde Aen. m 490. V 457. Pronomen personale ille est Aen. II 705, ubi postquam Anchises nonnulla locutus est, Vergilius pergit liaeerat ille. Quo loco pronomen abundare poeta ipse sentiebat, quippe

quinque greges illi balantum, quin et rediband

armenta et terram centum vertebat aratris.

Pronomen ille tali significatione praeditum etiam posteriore metaphorarum parte ineunte legi solet λ), velutinen IV 68 sq.:

uritur in is Dido totaque vagatur urbe furens quailis coniecta eo sagitta, 70 quam procul incautam nemora interiresia Mupastor egens telis linquit e volatile ferrum nescius illa fuga silvas saltusque peragrat Dictaeos, haeret lateri letallis harundo.

Sed plura afferre exempla propter maximam copiam necesse

Saturas nunc quae a Petronio conscriptae nobis traditas sunt examinabimus. Quo in opusculo non modo rationem dicendi Horatii sermonum invenimus, sed etiam magis vulgarem, cum homines infimorum ordinum loquantur. Itaque et usu et formis verborum et structura grammatica Vel pessima linguae latinae a p0pulo inerudito deformatae imagon0bis praebetur. Quamquam singulis pers0nis Suam cuique

rationem dicendi etronius tribuit δ), tamen is qui historias omnes tamquamsi sibi acciderint narrat et quasi libros capsula amplectitur, Encolpius, pro poeta ipso correcteque loqui ibi videtur.

1 Κli linor l. l. 456, 11.2 Chr. Cavali in Do L. Apulsio, scriptor Latino, adversaria. Diss Lund 1857, p. 21. - Ε. Lud Wi g, De Petronii sermons plebeio. Diss. Marburg 1869, p. 1 sq. - . a Guori chis, s linguae Vulgaris apud Petronium reliquiis et in inscriptionibus parietariis Pompeianis. Diss. Gumbinne 1875, p. 1 sq.

25쪽

- 38 Petronii saturae quoniam maximam partem dialogi sunt exempla offerunt demonstrationis illius quae ad res oculis subiectas spectat. Hac cum significatione substantivum ponitu α) 37, 3 ' ignoscet mihi geni tuus, noluisse de manu illius panem accipere. Quibus Verbis vicinus respondet Encolpio qui uxorem Trimalchionis ,huc illuc discurrentem' videns quidem, sed ignorans interrogaverat, quae esset mulier illa. In hoc et in proximo capite, ubi Encolpio de Trimalchione eiusque uxore praesentibus nonnulla narrantur, multa eiusmodi exempla occurrunt, velut 37, 5 8 38,1 2 4. 11. 12 bis . 14.16. - Ad rem, non ad hominem ille spectat 75, 10, ubi rimalchio candelabrum monstrans exclamat tam

1 gnus eae Asia seni quam hic candelabra est ad sunm-n, quotidie me solebam ad illum metiri. Omnia huius usus exempla enumerare supersedens, ad

capitulum proximum transeo, ubi de adiectivo ille ad rem quae coram est spectante dicetur H. Convivis rimalchio c. 39 instrumentum quoddam monstrat, quod caelum in duodecim odiaci partes divisum imitatur. Unumqu0dque signum ostendens explicationes tamquam philosophus Vel astronomus dat et de ariete loquens gi itaque, inquit, quisquis nascitur

illo signo, multa pecora habet, multum lanae, caput praeterea durum, fronimii Pudoratam, cornum acutum. Idem aprum

qui cenantibus proponitur monstrans dicit 40, 7 etiam videte, quam porcus ille silvatim totam lotam coni. Buechelerus)comederit gland Similes loci plures adsunt velut 13, 3;

Pronomen ille hac significatione praeditum a etronio aliis pronominibus opponitur ε), velut 2 6 ubi Encolpio, qui Trimalchionem et Habinnam in balneum se conicientes miratus est, Ascyltos respondet assentemur fuit illo et dum illi balneum petunt, nos in turba reamus. 80 9 V. 5 sq. scriptum legimus

eae agit in scaena mimum pater ille vocatur, Ilius hic nomen diuitis ille tenet. 1 ed. 4. r. Buschetor, Berotini 1904.

Quamquam personae hoc loco nominatae non adsunt, tamen auctor fingit eas adesse et a duce gregis eis qui spectant digit ostendi.

Hi afferendi sunt et loci 59, 1 ille tu; 92, - -

illum.

Etiam rationis illius qua pr0nomina dem0nstrativa ad Te 2

dεmonstrationem syntacticam transierunt, exemplum praebent hi, ad .moti

Petronii saturae d inter orationes Phileronis et Ganymedis r 'αVεrba extant 44, 1 haec Phileros disit, illa GanymedM, qua εα eoo eitur sententia verba utriusque quasi ostenduntur. ζMirum est quod numquam apud Petronium forma i te occurrit. Nam si legimus 39, num cancer et hoc et illo equadrat hoc et illoc, cum illic nusquam nisi ad res praesentes spectet, putanda sunt adverbia ), nisi huc illuc ipsa substituere praefers, quod tamen dissuadeo. Adverbia enim semper praeter nonnullos apud Plautum loco ubi illi pro illi scriptum est syllaba ce aucta sunt.

Substantivum ille saepissime ad n0men speciat quod ζ' 'Vt

antecedit H 7, 1 rogo, inquam, mater, numquid G ub ego is habitony delectata est illa urbanitate tum stulta et ,qui sciam' inquit . . . ib. D4 sq. . . . et per medium lupanar fugere coepi in ulteram partem, cum ecce in ipso aditu occurrit mihi aeque lassus a moriens Ascyltos . . . sudorem ille manibM

detersit et si stares, inquit, quae mihi acciderunt quid opi, inquum egor at ille desciens ,cum errarmin inquit . . . Ut in his, ita multis in aliis exemplis ille ad nomina appellativa refertur, plerumque tamen ad nomina propria, et semper seren0minativus. Rarissime contra Vim antiquam praebet, quan0ti pluribus verbis expressa in memoriam revocatur se . Quae res certum indicium est quo cognoscamus p0pulum pr0n0men ille debilitantem pro pronomine personali tertiae per-s0nae habuisse me hac quidem re p0stea dicendum est.

1 et Gus richo l. l. 10.

26쪽

Atast formas. 44. 4-5 o si haberemtu illos leone' quo em his inseni, eum primum eae Asia, seni illud erat τιτere. Ganymedes de annona praesenti questus tempora laudat ea uuibus victum sibi comparabant homines robusti ἡleones Iquantus cuique placebat suam rationem vivendi respIciens, pronomen illud adhibet. Similiter nouisum illud plura verba quae praecedunt complectitur 111, 5 res est de matrona, quae virum mortuum dolore commota in conditorium prosecuta est sepositumque In hypogaeo Graeco more corpus custodire aeter totis noctibus diebusque coepit', ibique m0rtem inedia persequens quIntum iam diem sin alimento trahebat' una igitur in tota civitate fabula erat, solum illud assulsisse erum pudicitis umori ue emplum omnis ordinis homines eonfitebuntur. Adde 13, 2 et 44 16 omnia illa. Omnes hi sunt eiusdem ordinis loci Semperne trum adhiberi videmus, quod significatione magis communI praeditum vestigia antiqui is diutius servavisse Iacile intellegimus. . . ' L. Cum adiectivo multo saepius Petronius substantivum coniungit, quo signa verbis antecedentibus data in unum contrahuntur duobus locis, quantum quidem videam, fit, ut sub- stantivum ipsum iuxta pronomen ille repetatur ξ) Ueeterum baro ille longus post hoc factum numquam coloris sui, substantivum baro legitur 63 7 adiectivum Iomy 63 Alter locus extat 110, 5 sed ut tristitiae eadem illa succurru ancilla, quae ancilla iam 110,1 nominata est. Elogantiorem illam rationsim dicendi H invenimus η, intra cinaedus, homo omnium insulsissimus et plane illa domo dignus. Inde ab 15, 8 deversorium quoddam et hospites qui eo conveniunt describuntur diligentissime omnia quae hac dacis dicta sunt respiciens, illa domo verbis auctor utitur. - 36, 7 ncespius narrat se de rebus quas apud Trimal- idonem viderit vel audierit, sed non intellexerit, ab eo qui supra se accubuerit petiisse explicationem. Imagine Inte

itaque omnis acadusta comumpsi, durant interrogare illum interpretem meum. - . 132, 7 de Encolpu cupiditate contumeliae cuiusdam ulciscendae verba fiunt furorque eiusdsis bitur quam ad animi affectionem spectans auctor scribit 132. v. 5 sq.

namque illa metu frigidior rigente brumaeonfugerat in viscera mille operta rugis.

Intredum a etronio pronomini ille alia opp0nuntur e): ee. 108 de impetu narratur, quem Lichas sociique eius faciunt in domites Encolpii, qui capillis praecisis deos nautarum offenderunt hoc in conexu Encolpius dicit nihilo minus tamen

Mersereres dimicantium furor, illis pro ultione, nobis proni a pugnantibus. - 74, 7 subiit igitur alia lassis, et illi quidem clamavere ,τale Gai', hi autem ,are Gai. Similes loci

leguntur 45.5 50, 6.

Ad signiscationem pronominum riter iure vel alius

istius oppositio hic ille H decidit 123, 21 sq. σhuie fuga per terreis, illi magis unda probatur et patria pontus iam tutior.

Septem talia pronomina opposita invenies 123, 226 sq. Adiectivorum ille hie oppositio H semel occurrit

14, 7 nostram solliret de more ridebant inridium, quod pro illa parte vindieabant pretiosissimam vestem, pro hac pannue iam ne centonibus quidem bonis dignam.

Transeundum est ad detρrminationem quae pronomine ' in ille fita apud Ρetronium. Exempla Pomnis aeneris a extant plurima: a forma ν) 36 8 at ille, qui saepius eiusmodi ludo Specta sverat vides, inquit, illum qui obsonium carpit Carpus occitur'. Quae verba inter duos convivas de servo quodam praesenti dicuntur. Similiter dictum est 38 7 ides illvm qui in imo im recumbit. Idem usus occurrit 38,11 106, 3.

27쪽

73 3 Trimalchio eoepit Menecratis euntis lacerare, Sicut G ι

non de amicis rimalchionis supra nominatis, sed umVerael hominibus illius lingua peritis dictum esse apparet. 4. Adiectivi eodem modo usurpati exemplum Ur asseroidsim quod alia in edasione iam laudavi 44,4 o M α - Σus illos leones, quos ego hic inveni, cum Asia seni. Haec Mesens Ganymedes non res prius nomina S

cam furto sibi comparavit de quo Verba facta Sse neceSSessi in lacuna caput 12 praecedente ad rusticum Ib nomi

scilicet quae paulo ante eum rustico erat. Eadem muli iam 12 3 memorata est a exempla leguntur 36 8 90,1, 104 5 119. 5 sq. 126.8- se sin a .H 22 1 eum Ascyltos grunutu tot muli in

huiusmodi exempla extant, quam ut numerare operae pretium sit.

non succurri 38e unum nautam stationis perpetuae in eriliunoetuque iacere in scapha 130, Illud unum memento, non me sed instrumenta pecca 38 e.

8. Oratio obliqua determinatur N 25, 6 hine etiam pura aproserbium matum illud Jut dicaturi posse taurum tollere, qui vitulum sustulerit secta ut dieatur inero in odice L iure, ut mihi videtur, non leguntur; si genuina essent, sententia coniunctione ut introducta determinaretur. Significatione notissimus praeditum pronomen ille etiam': mapud etronium raro occurrit π10 4, 3 iam illo grandi i is oratio haberet Giestatis suae pondus, i. e. notissima classi- eorum grandis oratio 123, 23 sq. de Pompeio dicitur:

gemino cum consude Magnus ille tremor omni saevique repertor Hydaspis et piratarum scopulua, modo quem ter ovantem Iuppiter horrue aut imperii deserto nomina fugit.

Interpretandum est ille ingens et timendus tremor quem

omnes noVerant et .

Debilitata denique significatione praeditum pr0nomen is 2 7. I permultis locis videmus ibi historiae breviores ab actoribus . boni M. narratae innectuntur, plerumque uis scriptum legimus, rarissime is o). In capite 43, ut exemplum afferam, substantivum ille oextat novies in c. 1 ter, in c. 45 septies, in o. sexies, cum is paucissimis locis adsit 41 7 45, 11 46 5. Nonnulla exempla demonstrationis supervacaneae vox

afferantur velim: 56, 4 num muta bestiae laboriosissimae boves et opes bores, quorum beneficio panem manducamu3; ove8, quod luna illae nos gloriosos faciunt. 71, nam Fortunatam meum heredem facio et ommendo illam omnibus amicis meis. 85 5 si ego hune puerum basianero, ita tis ille non sentiat, crus illi par olumbarum donabo. Debilitata stronii temporibus alia riuoque pr0nominae8se eo cognoscitur, quod nulla cum differentia ponuntur:

28쪽

M, si hunc, inquam, tractavero improba manu et ille non se eru, gallos gallinaceos pugnarissimos duos donabo patienti.

Sital somplum D eiusdem capitis legitur. Qualis usus pronominis ille in sermone negotiali si ex tabulis nonnullis leges Romanas continentibus et ex terito Dorismonstra Institutionum Gai libro i cognoscamus. In legibus in XII W'R' ' inseriptis legitur 9η neve aurum dissito. om uvr' infra itineti sistit, im eum illo sepeliet reine, ερ fret esto. Antiquissima in hac lege pronomen ille ratione syntactica ad rem antea nominatam aurum spectare apparet , ' dea de causa, ne pronomen is bis eadem in sententia legatur. me solus logus est, ubi illa adhibetur contra is saepissime positum est madem sero condicio posterioribus temporibus mansit: neque in lege Acilia repetundarum neque ullo in senatus consulto annomiis 568 186 usque ad annum 182 Chr. n. Bruns l. l. 105-113h ille invenitur sesum cum eum excipimus, quem in S. C. Maced0mano a. 69-79 10ssum o. --. 'i o inter ister Demonstratio, Chr. n. essito legimus Bruns JHJ ' in β'- serieris emisus uredo, quas illi ritura dinim rubui 'tium aes alienum adhibuisset et saepe muterium ducundi muM Ibus praeaturet, qui pecuniam ne quid amplius diceretur u

significationem debilitatam esse pronomenque ille aeque Valereatuue is c0ncedendum M ' - . Apud Gaium quamquam hic qu0que pronomen re aepissime, ille paucissimis locis usurpat, tamen illa paulo cre- Irius deurrit, plerumqu scilicet vi determinandi praeditum. Formarum demonstrationis syntacticae nulla fere nisi κ) venitur III 10 item patruus fratris stio et inmeem re it Hagnarus est 11 sq. onsoris vero et Mepromissoris Mura

eondicio est, deiussoris valde dissimilis. Nam illi quidem nullis obligationibus accedere possunt nisi verborum . . . Fideiussor vero .... adde III 161 167. Forma O legitur VI 223: Poena autem iniuriarum lege XI tabularum propter membrum quidem ruptum talio

erat . . . sit videbantur illis temporibus in magna paupertate satis idoneae ista pecuniariae poenae.

Denique forma e hic illic obviam est; ego, ille III 11 eitaque si verbi gratia ego ita stipulatus sim dari spondes' ille si adstipulari potest idem sit tua promittis' - idem fideiuias δ' uel ontra Adde UI 113 - hie - ille III 51ri per se huius vel illius apitis deminutio interveniat, rursus liberi libertae cognationis iure potiores habeantur pronomine his patrona, ille libertina significatur. Similis locus extat

posuisse dupra iam memoravimus Nonnulli locis a extat . --idua. forma NM 33 num illis quoque, qui recte uoto testamento υβheredes instituti sunt, dat secundum tabulas bonorum possessionem se praetori qui tamen locus non ipse traditus a Goeschenio ex Inst. 3 9, ita suppletus est alter locus legitur III 184 sed et illorum sententia, sui Mistimaverunt, donec perferret eo quo fur destinasset, deprehensum furtum manifestum esse, ideo

non videtur probari, quia ....

Determinatio cum demonstratione coniuncta est ὁδη III 8 MItem si legitimam hereditatem heres, antequam cemat aut pro herede gerat, alii in iure edat, pleno iure si ille heres, evicem est hereditas, proinde ac si ipse per legem ad heredi utemPocaretur. Honomen ille eundem quem alii significare videmus.

Sententias igitur pronomine relativo introductas, si pro-n0mine ille determinantur, semper ex substantivo suspendi Vidimus coniunctiones contra interdum de adiectivo ille dependent. Gaius cum pronomen relativum plerumque o-

29쪽

nomine is, raro pronomine ille determinet, ad cetera enuntiata determinanda fere semper ille adhibet: fi m 141 unde illud est, quod lgo putant per pedivi utionem rerum emptionem et venditionem eo urin, eamque speciem emptionis venditionisque vetustissimum esse. VI quare autem tardius inentium bonorum venditionem compleri rubet Sc. praetori, illa ratio est, quia de visis curandum erat, ne

Deile bonorum venditiones paterentur.

ia III 149 . . . sed Ser. Silpicius, cuius erum rues ut sententia, adeo ita coiri posse societaωm eristimavit, ut diserit illo quoque modo eoiri posse, ut quis nihil omnι damni praestet, sed tueri partem cupiui. Cum hoc loco ut

consecutivum adsit, tit finale offertur m 194 ad

illud sane leae facere potest, ut proinde aliquis poena teneatur, atque si furitim se a iuueritim se homisidium admisisset, quam

nihil eorum admiserit. Addendus videtur locus IH 14, quem ex Digestis, rueger et Studemund in editione supple- Casu fortasse fit, ut apud Gaium prima nobis quaestio indirecta determinata occurrat m 10 unde illud quae-inum est, si quis et ei ovius iuri subiectita non est durasti letur, in quantum paleat stipulatio. Adde 119 usa; PH, 150 Et illud erium est, si de partibu lucri et damni niuil inter eos eonsenerit, flumen aequis eae partita Jo

modum et neommodum inter eos commune esse AddenssIsunt loci m 157 179.

Interdum quamquam illud determinare quidem constat, propter lacunas quae contextum deformant non apparet, qualis sententia secuta sit accusativum et infinitivum extitisse inde quod contextus simile initium praebet ac loci modo laudati concludimus m 69 Item illud quoque constare videtur, M solos Iliberos eae disparib partibus patronus stant, udeos pertinere 68 Eae his omnisiti satis illud apparet, si reqvi Latinum feeeru Sententia coniunctione an intro-

dubitari potest, i qui . . . .

Oratio directa duobus locis pronomine illa determinatur bo): et illud onnenienter, si ad agnatum iure civili oopertinet hereditas et is adierit hereditatem , sed bonorum ponessionem petere noluerit, et i quis eae r imis cognatus petierit, sine re habebit bonorum possessionem propter eandem rationem.

Cur illud a Goeschenio in suspicionem Vocetur, causa non est; verba et illud ad tertium modum, quo quis possessionem botiorum adeat, spectant 1. Ora ita datur bonorum possessio, ut . . . 2. 37 Idem iuris est, si . . . 3. ib. et illud e senienter). Similis breviloquentia etiam aliis in commentariis extat, velut apud orsyrionem 200, 21 Sed et illud signate, quod additum diaerest. Scilicet oesyrio rationes enumerat, quibus oratii descriptio ingeniosa excellat. Interpretandum igitur est et illud convenienter, signate se habet. Alter locus extat m 93 at illa reborum obligatio Adari

spondes spondeo adeo propria civium Romianorum est, ut ne quidem in Graecum sermonem per interpretationem proprie transferri posset, quamvis dieatur a Graeca vocis rata esse.

In sermone negotiantium ita ut expectavimus pronomenia plenam Vim antiquiorem servavisse, pronomen Vero ille demonstrativum, fortasse quod longius erat, eritatum esse 0bservavimus sententiae autem de coniunctionibus dependentes fere semper pronomine ille determinabantur.

Secundo post Christum natum saeculo etiam Apuleius Madaurensis libros composuit, ex quibus Metamorphoseon II. I-III pronominis ille usum observans perlegi. Ad rem oculis subiectam, quoniam ab eo historia narratur. illa rarissime 8pectat illis ne apud eum quidem extat. Hac significatione prae - - --ditd substantivum α) occurrit ho unie loe Ι10 D, ιιι '' - προρ= propitiata totam ivitatem absolvit Aristomenes negotiator qui redam de re referens, quae sibi et Socrati contubernali acciderit,

30쪽

narrat illum facta sagae cuiusdam, quam monstraverit c. ', memoravisse suo in conexu verba allata leguntur. Forma M paulo crebrius obviam est: o potens illae regina ausona quid mulieris est Verba sunt Aristomenis qui eodem in conexu a Socrate quaerit quae sit mulier

e ubi eulum II 22 eustodela illa feraris. Honomini ego opponitur ille eadem ratione usurpatum ε)m ερ quidem pro hospitis salute et homicida sum et reus eapitis indueor, at ille non eo uentus quod mihi ne uiarendi solarium perhibuit, insuper Milium meum cachinnat Lucius hominibus quibusdam interfectis expectans se capitis eamnatum iri, postquam Thessalorum qui in forum convenerant animos laxare conatus est, populum aspicit omnem ridentem. Inter eos qui rident et Milonem hospitem, cuius servandIcausa nocte proxima illos necavit, videt itaque secum loquitur

ut supra memorari.

Saepissime ad rem mominatam spectat pronomen ille. Extat forma ψ, ubicumqu0 ua vel inqui cum pronomine quasi subisieto coniunguntur: IT At ille ut erat capite elato sine sine' inquit fruatur diutius tropaeo oriuna quod sau ipso. II 20 At ille tu quidem domina' ait in offeto munes sanctae tuae boni tis sed ferenda non est quorundam insolentia.' Similiter dictum si II iam diearitas tinnula, eum ille imo de pectore eruciabilem spiritum dueens, dextra memente frontem replaudem me miserum infit qui HI 20 Quam uellem respondit illa , aestur tibi, Luci, quod cupis'. lac in coniunctione pronomen ille tanta constantia ponitur, ut verbum dicendi interdum ab auctoribus iam non expressum sormis illa, illucontineatur 15 At ille istud quidem quod polliseris aequi bonι- ο Dei H 20 ais ille eommotus Addendi sunt multi loci,

Alia huius usus exempla extant II 6, 14 e statim misertit oum illa adquieri, ab unico congressu damnosam e pestilentem eo suetudinem eontraho. Dicitur de Meroe an antea nominata. Plorumque ille sic adhibitum ad h0mines n0mine proprio appel

latos spectat: I9 13 18 19 bis); II7 8 13 bis) 21:25 27 29 III 4 18 25 rarissime ad homines incertos:

II 8 si ui libet Mimiae pulcherrimaeque feminae caput capillo spoliavstris et faciem nativa specie nudaneris, licet illa caelo ieieeta, mari edita, suctibus educata, licet inquam Venus ipsa fuerit . . . placere non poterit ne Vulcano suo. Honomen ilia ad verba cuiuslibet feminae referendunt esse necesse non est notare. - ΙI 21 . . . meritoque ignoras Thessaliae te consistere, ubi sagae mulieres ora mortuorum passim demortitant, eaque sunt illis artis magicae supplementa. Ρronomen illis sagas antea nominatas significat. - III 4 emin statim praeco, siquid ad ea respondere elimn iubebat incipere . . . . sed tumen oborta di innitus iudaei si ad illa , Nec ipse ignoro inquam . . .

ma λ uno loco adesse videtur I 15 Illud horae

memini me terra dehiseente ima Tartara inque his eanem Cis-berum prorsus esurientem mei prospeaeisse. Respicitur tempus illud quo res capitibus prioribus areatae acciderunt. Si structuram grammaticam sensu postponimus, dicendum est illud horae pro verbis illa hora scripsisse Apuleium neque substantivum, sed pronomen attributo auctum, i. e. adiectivum

Duobus locis forma ν invenitur: I 12 In sit illa eum gladio II 29 Suseipi ille de te et vlo.

Substantivum ille igitur semper ad substantivum antea n0minatum, numquam ad noti0nem pluribus Verbi circumscriptam referri videmus, id quod apud Ρetronium quoque e0gnovimus. Pronomen ita debilitatum vim antiquam secundo Saeculo non recuperasse, Sed pro pronomine personali poni perrexisse libris pulei examinatis statuimus. Adiectivum ille multo crebrius extat quam substantiVum, sed hoc quoque Vi minore ornatum quam apud priore auctores, etiam ipsum apud etronium. In libris scilicet quos perlegimus numerus loc0rum ubi substantivum antecedens iuxta pronomen cille repetitur fere idem est atque eorum quibus