장음표시 사용
11쪽
item statua imago,conflatile,effigies, figura,smilitudo, sculpi te, sigillum. A Graecis vocatur
ωνάειον, & alia nomina infra subijciemus. Primus Socrates docuit Parrhasium, & Clitonem statuarios, mores , & oculorum obtutus pictura exprimere, ut scribit Xenophon lib. s. sommm.
Quidam pictores fuere , alij modestiae, & pudoris studiosi. Apud AElianum variae Histiria lib. 4. cap. 4. Thebis lex vetat aliquia obscoeni aut pictura, aut plastice fingere. Primi
quorum quidem opera non vetustatis modδ gratia visenda sint, ait Quintilianus lib. I 2. cap. IO.
Clari pictores sputet aliquis verba haec deesse, sed etiam artis in fuisse dicuntur Polygnotus,atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet, ut illa prope rudia, ac velut
futurae mox artis primordia,maximis,qui post eos exriterunt,auctoribus praeserant,proprio quodam intelligendi, ut mea opinio fert, ambitu. Pδst Zeuxis . atque Parrhasius non multum aetate distantes circa Peloponesia ambo tempora: nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem inuonitur,plurimum arti addiderunt,quorum prior luminum, umbrarumque inuenisse rationem , secundus examinasse lineas subtilius, traditur. Nam Zeuxis plus membris corporis dedit, ille ita circumscriptit omnia, ut eum legumlatorem ocent, quia Deorum , atque heroinra eEgies, quales ab eo traditae, caeteri tamquam ita necesse sit, sequuntur. Floruit autem circa Phi-
12쪽
lippum,& usque ad successores Alexandri pictura
praecipue , sed ex diuersis virtutibus: nam cura Protogenes, ratione Pamphilus, atque Melanthius , facilitate Antifilus , concipiendis visionibus, quas ψαν-γα vocant, Theon Samius,
ingenio, & gratia, quam ipse in se maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admirandum facit,quod & caeteris optimis studiis inter praecipuos, & pingendi, fingendique idem mirus artifex. Similis in statuis differentia. Nam & duriora,& Tuscanicis proxima Calon,atque Egesias, iam minus frigida Calamis, molliora adhuc supradictis Myron fecit. Diligentia,ac decor in Polycleto supra caeteros, cui quamquam a plaerisque
tribuitur palma, tamen ne nihil detrahatur,deesset pondus putant. Nam ut humanae formae addiderit supra verum, ita non expleuisse Deorum auctoritatem videtur, quin aetatem quoque grauiorem dicitur refugisse, nihil ausus ultra laeues genas.At quae Polycleto defuerunt, Phidiae, atque Alcameni dantur. Phidias tam Diis, qu1m hominibus essiciendis melior artifex traditur, in ebore vero longe citra aemulum , vel si nihil nisi Minervam Athenis, aut Olympium in Elide Iouem fecisset, cuius pulcritudo adiecisse aliquid etiam
receptae religioni videtur, adeo maiestas operis Deum aequauit. Ad veritatem Lysippum,& Praxitelem iaccessisse optime assirmant. Nam Demetrius tamquam nimius in ea reprehenditur,& fuit
similitudinis, quis pulcritudinis amantior. Anantem ad cultum Dei opus sit simulacris, lege Maximum Tyrium serem. 38. Hic admoneo, duos Praxiteles fuisse , utrumque sculptorem ζ alterum
13쪽
sub Alexandro Magno,de quo Plinius lib. eap. 8. alterum sub Pompeio Magno,de quo idem lib. 3 3. cap. 9. bb. 3 6. cap. s.
C A P V T III. PIngere nihil est aliud, quam penicillo lineas
ducere ,& colores addere, quibus homines, bruta, plantae, arbores, aliaeque reS exprimantur. Pictura nobilis quondam ars , tum cum expeteretur a Regibus, populisque, & illos nobilitans, quos esset dignata posteris tradere. Ea est vita memoriae,lux vitae, testis Iemporum, nuncia virtutis, mortuorum a morte restitutio, famae, gloriaeque immortalitas, Viuorum propagatio ; quae facit, ut absentes praesto sint, & variis, dissitisque locis uno tempore repraesententur. Apud Romanos ei mature honos contigit. Siquidem cognomina ex ea Pictorum traxerunt Fabi, clatissimae gentis, Princepsque eius cognominis ipse aedem Salutis pinxit anno Vrbis conditae Aso. Pictura Graecis dicitur communi cum scriptura n mine, quam Plutarchus mutam Poeticem , hane loquentem picturam appellat. Huc respexit Statius lib. I. Θω. - in elua cuperent te scribere cera.
Vnde sicuti scripta perlegi dicuntur,ita &picta. Virgilius tib. 6. Aneid. de rebus pictis , Daedalo,
-- quin prothim omnia Perlegerem oculis.
14쪽
stio est Gyges Lydius picturam in AEgypto reperit, auctore Plinio lib. 7. cap. 16. In Graecia Enchir Daedali cognatus, ut Aristoteli placet, ut
Throphrasto Polygnotus Atheniensis. AEgypti,
sex millibus annorum apud ipsos inuentam, priusquam in Graeciam inferretur assirmant. Gratiaci autem ali, Sicyone, alij apud Corinthios repertam , omnes umbra hominis lineis circumducta. Marcus Varro septingentorum virorum illustrium imagines suis voluminibus inseruit, non passus intercidere figuras, aut vetustatem aeui
contra homines valere.Inuentione muneris etiam
Diis inuidiosus, ait Plinius sib. 3 s. cap. 2. 2 3. lib. 36. cap. 4. quando immortalitatem non solum dedit, verum & in omnes terras misit, ut praesentes esse ubique , & claudi pollent. Prima pictura fuit umbra hominis lineis circumducta, secunda singulis coloribus , monochromatos dicta , alij
monogrammon vocant,ab unica,& eadem semper linearum specie, quomodo Epicurus lib.2. de Natura Deorum apud Ciceronem , monogrammos Deos vocat,eosdem semper, qui nec ira mutentur, nec laetitia Lucillius tamen apud Nonium tenues,& decolores homines appellat monogrammos.
Picturam linearem inuentam volunt a Philocle AEgyptio, vel Cleanthe Corinthio. Strabo lib. 8. In Alphaeoniae Dianae templo Cleanthis , & Are-gonthis picturae visuntur hominum Corinthiorum. Alterius quidem Troiae excidium , alterius Dianae in Cunis deportatio. Linearem primi exercuere Ardices Corinthius,& Telephanes Sicyoniuss
15쪽
nius , sine ullo linearum colore, iam tamen sparis gentes lineas intus. ideo & quos pingerent asscribere institutum. Postea eminentiora quaedam, alia reductiora fecerunt. Quintilianus 5b. II. Itit. cap. 3 Vt qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen eminentiora, alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedis.sent. Per initia adeo rudis pictura suit, ut ex lineis vultus hominis, aut animalis agnosci non posset
tronius, omnia diligenter curiosus pictor cum inscriptione reddiderat. Primus inuenit lineas colorare testa trita Cleophantus Corinthius. Nulla ars celerias consummata est, cum Iliacis temporibus non fuisse appareat, inquit Plinius. Imo Ili eis temporibus Risse apparet, ex clypeo Achillis apud Homerum lib. 6. Excipies Homerum aeqiialem non fuisse iliaco excidio. ποι Italάλαι--ἰA-ν M pe μαν Erdξε, ὀν π ἶρώον, - θ Θαλα- ν. In ipso clypeo Vulcanus fecit scienter artificiosa multa, terram , caelum , mare, solem indefessiim, Iuriam orbiculatam. Idem apud Hesiodum ex clypeo Herculis apparet. Si enim erat caelatura, erat& pictura, quae utraeque pedetentim , & per gradus, non uno tempore absolutionem consecutae sunt. Excipies picturam fuisse aetate Hesiodi, non Herculis. Sed ante Herculem pictura fuit sub Mose, & ante Mosem sub Abrahamo. Canachi signa rigidiora sunt, quam ut imitentur Veritatem. C
16쪽
lamidis dura illa quidem , sed tamen molliora
quam Canachi, ait Cicero in Bruto. Nondum Myronis satis ad veritatem adducta. Pulchriora Polycleti , nondum etiam plane perfecta. In Aetione, Nicomacho,Protogene, Apelle perfecta sunt omnia. Zeuxis, Polygnotus,Timanthes,Apelles quatuor tantum coloribus usi sunt. Apollodorus Atheniensis pictor primus inuenit *ειραν, - -
αιὰς, corruptionem, ct colorationem umbra, ait Plutarch. ideo dictus est crasοκαφγ. ουτω δ D πιλον ἐφορὸ ορθον, ηπι - τοις tργις ἐπικατετο, Μ ροθλον, η μαη . iste pileum ferebat rectum,ut Persarum Reges, & in operibus suis ascribebat, inuidebit potius aliquis,& reprehendet, quam imitari possit. Vt emineret pictura, oportuit aliquid circum lini, quia pictura in qua nihil circum litum
est, non eminet, ideoque artifices etiam cum plura in unam tabulam opera contulerunt, spatiis distinguunt, ne umbra in corpora cadant. Varie autem colores miscent, ut lineamenta reddant. Iul. Firmicus lib. 3. AAran. Sicut in imaginibus artifex pictor lineamenta membrorum Varia mixIurarum diuersitate persignat, & temperatis coloribus formam mutatione facit similitudinis corporalis. Vmbras pro lineis posuit Prudentius. Puta siuper tumulum species liquidis viget umbris.. Phidias lumen & umbras custodiuit, & ut eminerent e tabulis picturae maxime curauit. Sili Attico ad lumina usi, Scyrico ad umbras, Indici ratio ad inciseras in pictura, hoc est, umbras diuidendas ab lumine, ait Plinius eap.vit. lib. 23. Plaerique lumen de colore purpureo proprie accipi Volunt. Male. Lumen enim in pictura opponitur Vmbris.
17쪽
Plinius lib. 3 s.cis. Pictura lumen inuenit, & vmbras differentia colorum alterna vice sese exci-rante. au θω lumen saepe appellatur.Eo est opus vivarii habitus,vultus,status fiant, de quibus Quintilianus lib. 1. p. I .Vt in statuis atque picturas videmus variari habitus, vultus, status. Nam recti quidem corporis vel minima gratia est. Quum enim aduersa sit facies , demilia brachia , iuncti pedes, & a summis ad ima rigens opus, flexus ille, est, ut sic dixerim, motus dat actum quendam effi-chis. Cursum habent quaedam & impetum, sedentalia, vel incumbunt, nuda haec, illa velata sunt, quaedam mista ex utroque. Quid tam distortum &elaboratum quam ille dyseolos Myronis λ omnes olim marmorarij, & aerarij pictores, aut caelatores erant, imo & albarij tectorcs. Tertullianus bb. de Idololatr. Scit albarius tector, & tecta sarcire, M tectoria inducere, & cisternam liare, & cymatia distendere, & multa alia parietibus incrustare.
Vide Tertullianum. Diagraphice dicta est pictura in buxo, quam soli pueri ingenui docebantur, ait
nium,Vulgo vermelilon; Armenium,Heu iacis mmente; Cinnabaris, cinnabre ; Chrysocolla,sοudured'or , Indicum, mir ; Purpurilsum, sartate. Caeteri austeri. Vide Plinium bb. 3 s. cap. 8. Sit colorisi genus
18쪽
11. . De Pictura, s Statuaria,
genus est, proprie Limus, vulgo dicitur laum m ne l. Optimum Atticum , proximum marmo rosum.Tertium est Scyricum ex insula Scyro,quo utuntur ad picturae umbras. Sile pingere instituere primi Polygnotus, & Mycon, Attico dumtaxat. Ad umbras Scyrico, & Lydio usi. Sit Indicum in pictura ad incisuras, hoc est, ad umbras diuidendas ab lumine.Tandem seipsa ars distinxit,& inuenit lumen, atque umbras differentia colorum alterna vice se excitante. Deinde adiectus est splendor. Alius hic, quam lumen , quem quia inter umbram,& lumen esset, appellarunt Tonum; Commissuras verb colorum,& transimu moram Colores, quibus pictores utuntur, Poetae ritis vocant. Ouidius bb. 4. Fauormn r-σ picta coloribus unis. Lib. . Umque moves erium, tabuloue coloribus.υΠίδ. Quia ut plurimum certis medicamentis adhibito igne fiebant colores. Lucianus in Iconibus, ἀκοα
coloratam esse, sed in profundum venenis quibusdam inficientibus, quod satis est, insectam. Vsti coloresdrini, quia materiae quaedam urebantur , Ut colores fierent. Theophrastus lib. de lapidibuι, scribit Ochram in rubricam mutatam incendio tabernae. Plinius lib. 3 s. cap. 6. Nunc omnis cerussa ex plumbo, & aceto fit. Vsta, casu reperta incendio piraeei, cerussa in orcis cremata.Hac primum usus est Nicias Fit & Romae cremato sile marnioroso, i & restincto aceto. Sine usta non fiunt umbrae. Sandaracha,cuius color proprie fulvus,adulterina ia&- fit
19쪽
t iis se ex eerussa in fornace cocta. Haec si torreatur, Metti aequa parte rubrica admista sandicem faciet. Po-S 14 Iygnotus,& Mycon celeberrimi pictores Athenis, ymi e vinaceis trygi non fecere. Apud Plinium lib. 3 1. noni cap. 6. Ex faece vini siccata, excocta, fit atramens tum Indici specie. Apelles commentus est exidis ebore combusto facere quod elephantinum vo- in Cant. Is color nigerrimus est. Omnes pene facti iij ira colores igne fiunt, ideo colores viti ab ingenio iij sissimo Poeta vocantur. Atramentum pictores f . ciunt vel ex suligine olei nucum, vel ex ebore . . Cremato,vet,quod est praestantissimum,ex ossibus Persicorum ustis. Melanteriam Dioscorides vocath atramentum metallicum,& nativum.Ex sanguine sepiae addito tantillo aluminis fit optimum atramentum. Hysginum primum cocco tingitur, deinde purpura Tyria. Hysginum proprie ara buscula, quam vaccinium Plinius vocat. Vaccinij
lignum Interpres Nicandri ξὸ ν-zy,
savum talore esse ait fructum nigrum, τα ίδα μοῦν άμον. Certum est optimos,& tenacissimos co- Iotes adhibito igne fieri. Vidi ex hydrargyro, &ferri bracteolis, ex chalcantho,ex aere,ex plumbovi ignis rubrum essici, quo nullus color natiuus esset tenacior, aut penetrabilior.
AD ea, quae de coloribus diximus , adiungito, si lubet, quae Isidorus habet lib. I9. e. 17.9 18.
20쪽
eae nigro. 9 albo consatus. Colorum enim alij sunt simplices, alij contrarij, quidam compositi, quorum alij ad album accedunt, ut flauum; alij ad nigrum,ut cyaneum; alij sunt intermedij, ut ra
Color myrtheus in crinibus medius inter flauum,& nigrum , U κιρρω, subrufus. Apud Plinium amomi fructus myrteolus. Vet. glos πυρρος, rus,seus, rubcus,rufus. Milesia 2. Apule.Russea fascio-la. Petronius, Tunica vestitum russea.Varro lib. 2. de re ruaccae colorem rubrum, heluum , album ponit. Apud Hesychium, raκοψυρωμώον, λ γλω κεχροσψμον, αρνικον, σπιρ ηφῖς ἄρυ- νικὼν λεγών. Pictores, ait Plinius,ex omnibus coloribus Cretulam amant, Purpurissum, escarlatin, Indicum, seu nigrum, Caeruleum, bleu; Melinum, blane minerat; Auripigmentum, Orpimant; Appianum,coulmrverde; Cerussam,t lanc. Apelles,Ecbion, Melanthus,Nicomachus quatuor coloribus Solis immortalia opera fecere, ex albis Melino, ex silaceis siones) Attico, ex rubris Synopide Pontica, ex nigris atramento. Nunc & purpurae in parietes migrant, dc India confert fluviorum suorum limum , & draconum , & elephantorum saniem. Apud Virgilium sandix non est herba, ut vult Plinius,sed coloris nomen ex cerussa adusta.