De pictura, plastice, statuaria libri duo. Ad illustrissimum & potentiss. heroëm, Iustum Henricum Turnonium ... Auctore Iulio Caesare Bulengero, ..

발행: 1627년

분량: 175페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

Malim ouatum lutei, seu vitelli oui colore. Peria sius aurum ouatum criumphorum, & ouationum

Aura quod ovato perduciae facies. , pili 1sidorus: Numidicum marmor Numidia mittit, ad cutim fucum dimittic croco similem , vessueeum. in Philostratus in Apodonio lib. 2. ω' IMO d ἔδω μαργαροπδω συLUI usuccisara ν -, pauimentum ipsium e margaritis confiaι inserem Minnius , Vermiculatas ad effigies rerum, & animalium crustas. Vermiculus est scalpellum , ,seu veruculum sculptorum. Gloss. οδελι - , vermicu-I- ubula, ut Suidas,& Etymologicum. Vermiculatus, id est,sculptus. Gloli χονδερ ια ἔμφω. Ni- Cetas, τυπωμία δὶα-ligies ex teststis. Apud Athenarum lib. s. In pauimento Hieronis de

omnis generis, quai ct bomines, ct res aliaου imarantur. Plinius: Non placent iam abaci,ut spatia montis in cubiculo delitentia, coepimus & lapidem pingere , hoc Claudij principatu inventum. Seneca epist. 8o. 86. Illis undique operosa, & in picturae C e modum

42쪽

3 De Pictura,s Statuaria,

modum variata circumlitio praetexitur. Gellius Eb. I p. cap. 4. P. MimuS emblema vertit insertam. Diximus supra ex Plinio , Pompeij imaginem fuisse ex gemmis. Lib. 37.cap. 2. Margaritis,Magne, tam prodiga re, & foeminis reperta, fieri tuos vultus sic te pretiosum videri. Sed ad pauimenta redeamus. Platoniae dicuntur pauimenta tessellata, Graeci iαμπα vocant, crusFa. Anastasius: Sixtus ΙΙh. Platonias porphyreticas posuit. Apud Sidonium lib. 2. epist. Io. bracteatum lacunar dicitur bracteis auri opertum: Intus tuae micat, atque bracteatum Sol μ sollicitatur ad lacunar,

tuo ut concolor erret in metallo.

Musiuum describit ibidem r. Di tinctum vario nitore marmor Percurrit cameram, solum ,fenestraF,

se sub Oersicoloribus figuris, Hernam herbida crusta saph ratos Flectit per prasimum vitrum lapillos, &c. Et campum medium procul locatas menti saxea flua per columnas. Eusebius lib. 4. de vita Constantini, de basilica sanctorum Petri & Pauli, --ωλίους απιαν νμων ἐπιί , se emoν οροφον ἐξεδάφους invita iret, templum omnis generis lapidorum varietate fulgurans

Uberii a soli ad si mum fastigium tessedis , ct f

tutis exo u.Constantinus Manasses de Iustiniani

Magnam domum sylendidam in palatio illanrans, au

43쪽

t Harum tenularum splendoribuι parietes, erpauitae

tum marmoribus auro vinctis. Paulinus: Rident inscriptum ramera crioante lacunar.

b. Aristeas in Hissor. LXX. Interp=etu ait Ptolcmarum cr Regem mensam e solido auro ad usum templi fa- is ciendam curasse , in qua coronula ex lapillis, &ra gemmis omni fructuum genere contexta , ut in ιὸ ipsis coronae viais colligatas uuas,spicas, palmulas, It mala, leas,rosas videres ; in quibus nexi auro laci pides,qui colore, specieque fructus quosque redderent. Carbunculus lapis in circuitu palmi unius extendebatur, ex quo hedera assurgit,quae florido acantho innexa viti implicatur , quae cum Vna pendentibus undique racemis ad summum usque circum ambit , ut leui aura frondium crepitum exaudias, referentibus sngulis verarum imagines

rerum. Supra crateres Meander suuius unius' orbiti altitudine ambit , lapidum varietate, & pulcritudine cuncta implicans. Apponam hic locum alium de musitio opere ex Iacobi Pinti li. 3.tit . de Christo crucifixo , quem mihi india auit BaLiazar de Bus Societatis I E s v Presbyter , Vir, doctus, & educumati iudicij. Iacobias igitur Pini tus scribit, in Sardinia in Turrianotcmplo nupet effota repertum pauimentum mus ui operis ver miculati pulcherrimum, & quatuor monumenta, Gaudent ij, Luxorij, Iustini, atque Florentii, Episcoporum,cum suis epitaphiis,ex ipso eodem musmo opere te Ilellaio appictis, floribtisque, vasis,&auibus eiusdem operis Reciosissime intertextis. Sub altari confessionis subterraneo arcus insignis repertus est operis mustal,longus decem palmos,& quatuot latus, semicircularis, omnigenis flo-C e 1 ribus,

44쪽

3 6 De Pictura,s Statuaria.

ribus,rosis,auibus intertextus,cuius pauimentum. lithostrotum mustui operis tessellatum. Erant &picturae crucis, agnorum, columbarum, iconicae

operis musiui vermiculati. In ipso conditorij medio elegans iuuenis species ad viuum essicta eiusdem musiui operis, cum agno humeris imposito. Idem Baltazar Buz mihi amicissimus indicauit

locum ex t. 2. Villapandi explanat. pari. a. in E ech. cap.4o. lib. . cap. 23. ad haec verba:Et pauimentum stratum lapide in atrio per circuitum.

id est, re pauimentum factum atrio circumcirca. Vox

rispha pauimentum significat ignitis carbonibus, vel lapidibus stratum; rispha ignitum carbonem, Isai. 6. Sed lib. i. Esther, rispha significat pauimentum lapide stratum. L X X. λιωπωτον, pauimentum smaragdino, & Pario lapide stratum. Rabbi David: Notum est, inquit, quod sit pauimentum porphyreticum,& byssinum. Variabant pauimentum lapidibus. Apud Plinium lib. 37. cap. s. Iuba, ait,smaragdum, qui dicitur Colos, in Arabia aedificiis includi. Et apud eumdem Theophrastus ait, , Rege Babylonio missum smaragdum muneri Regi AEgypti, longum quatuor cubitos, latum in

una parte quatuor cubitos, in alia duos. I. Paralipomen. 29. David ait: Ego praeparaui impensas domus Domini, aurum, lapides onychinos, &quasi stibinos,& diuersorum colorum, omnemque pretiosum lapidem, & marmor Parium. Hebraea sic vertit Regius codex, lapides onychis, & impletionum, lapides suci,&variegationis. Nihil magnificentius in opere musiuo cerni potest,

quam quod visitur hodieque Constantinopoli intemplo

45쪽

Lib. I. Cap. IX. I

templo Sophiae,Romae in aede S.Pauli,s. Agnetis, S. Caeciliae,& in aede S. Mariae maioris in saeellis, quae Sixtus V. & Paulus V. Pontifices exstruxe runt. Sed nihil admirabilius,quim quod hodie visitur Florentiae in aede S. Laurenth, in sacello subterraneo gentis Mediceae. Quod supri posui ex Procopio bb. ad P. I mans, paulo plentius adscribam. Fastigium, inquit, picturis expolitum effex tenuibus lapillis. Imitantuz cum aua tum M'mines. Qualis autem pictura sit, indicabo. Pugnarest, & bellum, diripiuntur multae urbes, hine iraa liae , inde Libyae. Vincit Iustinianus. Accedit alRegem dux integrum habens exercitum , tradit spolia,Reges,& regna.Stant in medio Rex de Reagina, laetis similes, & ob victoriam ferias agentibus. Vandalorum, & Gotthorum Reges ad Minniunt, victi, & captiui, circumstat Romano lini Senatus, omnes ferias agentes. Hoc lapilli hilari plane, & florida facie ostentant. Vide eodem' oti

caetera. t.

aee Pictoribus Statuariis dam.

ΡIcturam, caelaturam, statuariam ab infima .antiquitate repeti posse ostendi, quum Senita Abrahami auus statuarius & α ι- αιος Reist. Horatius Parrhasii statuarq,& Scopae pictoris meminit M. . Ode 8.-D suste mestituet Milum UuM aut Parrhasim pretulis ', aut Seoa

46쪽

,8 De Pictura, s Statuaria,

me fixo, liquidis ide coloribuι

Sollers nunc hominem ponere, nunc Deum. Idem per marmora intelligit statuas, Non incisa notis marmora publicis

Per qua Epirituου, ct vita redit bonis Post mortem Ducibus. Memnon fuit antiquissimus in Aigypto pictor, &statuarius. Vide Diodorum Siculum lib. a. de Si-mand ij Regis AEgypti sepulcro,cuius ambitus milla are Unum amplexus est. Eius sepulcri porta fuit c lapide Porphyretico tantae magnitudinis, ut duo iugera longa e illat, alta o. cubitos. In eo ingredientibus occurrebat lapideum peristylum quadratum cuius singula latera . iugerum essent. Pro columnis animalia erant sita, monolitha, I 6. cubitorum. Et i & alter aditus,& porta superiori similis sed sculptura uberiori. In ingressu statuae

tres erant ingentes unius lapidis Memnonis opus. Harum una sedens cuius pedis mensura 7. excedat cubitos . ceteras AEgypti statuas magnitudine superabat. In tanta mole neque fiss ura,neque macula fuit. Erat & aliud signum matris uno lapide, cubitorum 2 o. habens supra caput reginas tres.

Post hanc portam & aliud erat peristylon nobilius superiore sculpturis variis, in quibus bellum

erat contra Bactrianos. Prima pars muri obsidionem urbis sculptam continebat. Secundus paries sculptus erat captiuis absque viro,id est, excisis, dc sine manibus. Tertium latus sculpturis variis, pictunsque decoris Regis sacrificia, triumphumque deuictis hostibus continebat. In medio peristylo statuae duae iacebant ingentes ex unico lapide cubitorum 7. & ao. dehinc ambulatio domibus ple

47쪽

Lib. I. cap. IX. 39

na, in quibus diuersa epularum genera. Sculptus deinde eminens ceteris Rex variis coloribus,erant deinceps AEgypti Deorum omnium imagines. Sequebatur bibliotheca in qua inscriptum, Ani medicamentum , postquam domus erat in qua zo. lectisternia Iouis & Iunonis. Ibi picta animalia sacris apta. Circumibat monumentum aureus circulus in quo descripti erant per singulos cubitos dies, anni, astrorum motus, dc occasus. Hic circulus a Cambyse sublatus. Olympiade i8.qua Romulus interiit, Candaules Rex Lydiae, Butarchi pictoris statuam in qua erat Magnetum proelium auro rependerit. At Butarcho longe antiquiores fuere is qui monochromata pinxerunt Hygiae non , Dinias, Charmas, & qui primus in pictura marem , foeminamque discrevit Eumarus Atheniensis, figuras omnes imitari ausus, quique inuenta eius excoluit Cimon Cleonaeus. Hic catagrapha inuenit,hoc est, obliquas imagines, & va rie formare vultus, respicientes, suspicientes , despicientes, articulis quoque membra distinxit, venas protulit, praeterque in veste & rugas, & sinus inuenit. Panaeus quidem frater Phidiae etiam praelium Atheniensium aduersus Persas apud Mara thona factum pinxit. Adeo iam colorum usus percrebuerat, ade6que ars perfecta erat,ut in eo prae lio iconicos Duces pinxisse tradatur. De Apelle, Mentore, & Myo Propertius lib. 3. azui In Veneris tabula summam sibi ponit sellis, i Parrhasim parta vindicat arte Iocum. Argumenta magis fiunt Memoris addita formae. At Myos exiguum feeti/ acanthus iter. Phidiacus signo se Iuppiter ornat ebumo.

48쪽

o. De Picturais Statuaria,

es' tr raxitelem propria vindicat arte lapis.

i siseria L ippo est animasa lingere signa.

ο- Exactu Catamiae si mihi iactat equis. Lysippus Tarenti Colossum fecit o. cubitorum.

Statius de equo iar. - dem tradere es ausim

Pillio Osine ducti l . De Myrone Ouidius M. M. de Ponto. V .similia vera vacca Myonis Fin. Calamidis statuari, quadrigatabigaeque laudantur, qui a . equos semper sine aemulo expressit. Pa rhasius primus symmetriam picturae dedit. Mys claruit argento caelando, cuius opera Rhodi Sylenui, Cupido, Scyphi. Martialis, . t Guis labor in phiala ' dini Amos, ame 'ronis. Tatianus ad Graecos multos nobiles statuarios, &pictores commemorat qui scorta pinxerunt, aut

-- ν λεσχρα Lysippus Praxillam aer finxit,poetriam Learchidem Menestratus, Silanion Sapphonem, Naucides Erinnam Lesbiam, Boiscus Myrtidem , Cephisodotus Myronem Byzantiam, Gomphus Praxigoridem , Amphistratus Clitonem, Eutycrates, & Cephisodotus Anytem, Niceranis Telesillam. Aristo dolus Mystidem, Eutycrates Mnesiarchidem Ephesiam, Silanion Coriuriari Emycrates Talarchidem Argivam. Phrynem meretricem Praxiteles, & Herodotus statuarij fecerunt, Niceratus Atheniensis Glaucipen, quae elephantum pepererat, Pantheuchidem grauidam Eutycrates, Besantidem Paeonum reginam quod infantem nigrum peperistet Dinomenes, Europam tauro impositam Pythagoras statuarius. Buculam

49쪽

Lib. I. Cap. IX. 4I .

Buculam Meco , & victoriam superimposuit ob Europam a Ioue raptam. Glyceram scortum, &Argivam psaltriam Herodotus Olynthius,Bryaxis Paliphaeni, Lysistratus Menalippen , Polystratus

Phalarim, cui Perillus taurum aeneum adorna uir, Pythagoras Polynicen, Sc Etheoclem, Periclymenus mulierculam quae uno partu 3 o. scelus ediderat, Andron Harmoniam Cadmi uxorem, Aristodemus Atis opum, Callistratus Euanthem, Calliades Neaeram aurnus Laidem, Philon Hephaestionem, Leochares Ganymedem , Praxiteles Spitumenem foeminam contaminatam , quae omnia simulacra Romae se Tatianus vidisse ait. Ouidius de Apelle, & Calamide lib. . de Fonto, Vt Venus artificis labor est 2 gloria Gi, Squoreo madidaι qua premit imbre comas, mendicat mi Calamis laudem quos fecit equorum. Plato lib. 3. Politic. πολυγνί 'o π ἄγλαοφων7

tuarim, Daedalin MetionM, Deus Panopeus, Theodorus Samius. Clemens Alexandrinus in Protreptico, e -

ωλω. Phidivi in digito Iouis Olympici inser sit, P tarces pulcher. Erant qui mores parum exprimerent, alij qui optime, inter quos Polygnotus. Aristoteles, cap. 6. lib. de Poet. οὶον is κα*ψων υφις

προς σπολύγωτον - πονθεν. ὁ δ τὸ πολυποίω ἄγαλe ἔχει ἡ ω. Plane ut inter pictores Zeuxis a Pol noto disserebat, Polygnotus enim mores hominum belle exprimebat, contra Zeuxidis pictura meribis omnino caret. Athenis Her. mae ad formam Alcibiadis erant expressi, Praxi-

50쪽

4L De Pictura, Statuaria,

teles os Veneris Gnidiae ex ore Gratinae meretri

cis duxit. Bhryne Thespiaca omnium sui arui foraminarum speciosissima ubique in Graecia pro Ue

rii, de sculptores sine amiculo in publico exponunt,ait Theodoret. Ante Eupompum Sicyonium duo genera picturae fuere, Atticum , seu Elladicum, & Ionicum, seu Asiaticum. Eu pompi tanta auctoritas fuit ut Sicyonium addiderit, quia Sicyonius erat. Pamphili qui praeceptor Apellis fuit auctoritate effectum est in tota Graecia ut pueri ingenui ante omnia Diagraphicen, hoc est, picturam in buxo docerentur, recipereturque ea ars in primum gradum liberalium, ait Plinius. Vetitumne seruitia picturam docerentur. Primus Polygnotus Thasius ante nonagesimam Olympiadem mulieres lucida veste pinxit, capita earum mitris Verii coloribus operuit, os adaperire instituit, dentes ottendere, vultum ab antiquo rigore variare. Hiedc Athenis porticum,quae Poicile vocatur, gratuito pinxit, cum partem eius Mycon mercede pingeret ; quare Amphictyones , quod est publicum Graeciae concilium, hospitia ei gratuita decreuere. Nonagesimatertia Olympiade Apollodorus Athenientis primus species exprimere instituit, primiisque gloriam penicillo iure contulit. Neque

ante eum tabula ullius ostenditur quae teneat oculos. Is opes tantas acquisiuit, ut in ostentatione earum olympiae aureis literis in palliorum testeris intextum nomen suum ostentaret. Fecit Penelopen in qua pinxisse mures videtur. Picturas illas

SEARCH

MENU NAVIGATION