장음표시 사용
31쪽
bulae aereae caelatae picturis elegantibus imprimum tur. les planctis de emure en tinea Auce. Quod nigrum temperatur faecibuς vini rubri, & nucleis mali Persici ustis, aut ebore usto quod caeteris nigrius est, & hoc nigrum illini planis albis, re notrse mei stulement en cham blanc. Romae multa vestibula & propylaea domuum hoc colore inusta a Polydoro egregio nostri aeui pictore visuntur. Sed
omnino aliter veteres ceras inurebant. Brissonius putat cauteria etse apud Martianum quibus in encaustica pictura ad colores ceris inurendos utebantur. Sed imagines in cera cauterio & vericulo inurebantur non colores. Perotus existimat tabulas in quibus cera inureretur fuisse sculptas, & exinsculptas. Mox cera cum oleo liquefacta inducia 1upra tabulas, iterumque admotis gallae carbonibus adusta ad sudorem usque, postea candelis subigebatur,deinde linteis puris,ut marmoris instar nitescerent. Haec pictura nec sole nec sale ventis. que corrumpitur. Sed alia suit veteribus cerarum inustio. Encaustum Imperatorum I.sacri. C. de da- uersis resicr. ita factum. Purpurae seu conchyli, sanguis terebatur in puluerem,& decoquebatur,inde refecta materia liquida, & densa scriptioni apta quod dicitur encaustum. Lex, sacri affatus non alio vultu penitus, aut colore, nisi purpurea tantummodo inscriptione lustrentur, scilicet ut cocti muricis, & triti conchylij ardore lustrentur. Plinius bb. s.cap. II. dixit encausto pingi,aut in ebo re cestro, cum veruculo ignito ebur inureretur. Laeta Cyzicena perpetua virgo M. Varronis iuuenta, & penicillo pinxit, & cestro in ebore imagines mulierum maximε, ait Plinius.
32쪽
DE minuariis,& opere musiuo res impedita
est,& a nemine, quod sciam, adhuc satis e pedita. Iosephus Scaliger ad librum s. Mami. MCasaubonus ad lib. I. uetoni; α46. Musuum DP de pautinento sectili, & tessellato exaudiunt. viij do pustura qua fomices, apsides, camerae , tholi, trulli, testudines templorum, porticuum, & R giarum exornantur. Ego.vero mustuum opus de omnibus sigillis, imaginibus, exemplis , quae ea tessellis, ac icutulis marmoreis, aut ex hyacinthis, unionibus , carbunculis, di aliix gemmis , lapillisi qua construuntur, interpletor. Scribit enim Porulici in Tetrico iuniore, Tetricos obtulisse Aureli nci ci eam coronam de Musaeo pusturatam, idesti sigillis, δέ imagunculis ex unionibus , simaragdis, di carbunculis ornatam, & Codinus in Constantinopoli, -ι -- , calceos Imper i um de musiuo pictos, quod cum essent purpures, aquilam eis ex gemmis, & unionibus conflata esset. Phranses enim in excidio Constantinopol. prodit. Constantinum Imperat. postremum inter mortuos iacendem agnitum ex calceis in quibus avritru aurea, vel semmis structiu Satyrus lib. G c. ΟΨ m. dein dicit, σῶν ἔα λιθου aria. ara μωρο- μάψω ἐξ-- σατυρ .
Vido quomodo ex variis lapillis statim Satyrus magmentatus sum. ApudiProcopium in Gotthican leges
33쪽
leges Theodorici Regis sigilli, quod ex gemmis
fictum erat, in excellii eius caput dissi uxisse, ventrem , pectus, & brachia in obitu Amalaianthar filiae eius, mora,& pedes dilapsos obeunte Athanarico. Augustus in Laratio sigillum habuit Marcelli nepotis ex lapillis pretiosis factum, quod saepe exosculabatur. Ea sigilla de musivo picta erant.
Saepius tamen musiua dicuntur de pauimento tes. sellato, & de crustis marmoreis, quibus parietes, apsides opere vermiculato ad imagines rerum,& animalium ornantur. Sed ut de pauimento primum agamus, Plini, verba haec sunt lib. 36.cap. 2s. Pauimenta originem apud Graecos habent, elaborata arte,ratione picturae, donec lithostrota expulere ea. Vult lateres coctiles varie pictos fuisse ante lithostrota. Glosia M.S. Domini Catelli Senatoris Tholosam V.Clar.lithostrota pauimenta esse aiunt elaborata arte picturς,paruulis crustis ac tesseris tinctis in vaticis colores.Plinius lib. 36.cap. as.
Lithostrota coeptavere sub Sylla paruulis certe crustis. Varro lib. 3 .de R. R. pauimenta lithostrotis spectanda millia ait. Capitolinus in Gordiano,qui instituerat porticum cuius medium lithostroton breuibus columnis altrinsecus positis, & sigillis per pedes mille. In sacris literis apud S. Ioannem l1thostroton dicitur iudici, locus, quod Hebraei
vocant cubiculum caesurae, quia ex caesis marmoribus stratum esset. Ita dixit Apuleius, Pauimenta ipsi lapide pretioso caesim deminuto in varia picturae genera discriminantur. Suetonius lib. I .c.46. Iulium Caesarem pauimenta sectilia tessellata secum in eastris semper circunuulisse prodit. Neronis cubicula viatoria unionibus structa fuisse
34쪽
docet Plinius lib. M . Latini vocarunt Emblemata,eM scutulas. Vctus Poeca, Omam lepida texes compo Ea ut tesserata omnes,
Arte pauimenti, atque emblemate vermsculato. Graeci recentiores tessellam vocarunt. In typico Sabae , em ρουαν au 'E- δὶα Mουπιες ωαρω- ς,
verrunt eam per tessellam purissimam. Vnde & Codi nus in Constantinopoli, tuin ιωμα dixit. Plinius
ε b.sω, pauimentum ex granis, & quasi punctis conflatum , cuiusmodi Nemausi in fano Dianae
visitur. Nicetas Choniates et mcM ρανίων φλυ οοις, sicutulas guttu versicoloribiti H tinctaι, unde & Lonaras in Constantino Magno, et αυ- ν, forum tessellis stratum. Testellas Anastasius Vocat, platinas, & laminas, Palladius in Maio, tabellas & paginas. Pauimentum illud dicitur &asaro toti,de quo Plinius lib. 36.e. 2 s. Celeberrimus in hoc genere fuit Sosius, qui Pergami strauit
quem vocant asaroton oecon , quoniam purgamenta coenae in pauimento, quaeque euerri solent
veluti relicta fecerat paruis e testulis, tinctIsque in varios colores. Mirabilis ibi columba bibens,& aquam umbra capitis infuscans, apricantur aliae scabentes se in canthari labro. Sidonius asaroticos lapillos nuncupat, de quibus Statius in Tiburtino Manlii, Calcabam nec opimu opes, quum splendor ab alto Desum, ct nitidum referentes aera tena, Monstra
35쪽
Moarauere solum, varias ubi picta per aries Gaudet humin, suberantque nouis Asarota Aguris. Anastasius Biblioth. Platonias vocat in Leone III. Super lilios ex metallis marmoreis Platoniam. In Sixto III. fecit Platoniam in coemeterio Cal. listi. Platoniam vocat a platinis, seu tessellis. Re-
sis marmoribus strauit. Lapide caesim deminuto pauimentum strauit. Pauimenta autem imaginibus de musiuo ornari ostendit Galenus in exhor-
Mων εἰκοναι ἐξ -M m ms ωας εχ ν , pauimentum ex lapidib-pretiosis stratum, in quo ex iisdem vultus Deorum expressi. Artifices proprie dicit Tesseli tores, λο πιι. Parieῖes autem ex tessellis marmoreis de musivo pingi,quibus operiuntur,ostendam , si prius docuero, marmorarios fuisse, & parietum instructores. Cassiodorus libr. 7. σφ. ia Quidquid parietum instructor, marmorum stat Ptor, aeris laser, camerum rotator, gypsopiastes,
musi uarius ignorat. Graeci vocant ὀρει- μαρμα --, οργ ιο ς οἰκους. Parietes igitur vestiri marmoreis crustis testatur Seneca lib. 2. controu. I.
In hos ergo exitus varius ille lapis secatur , ut tenui fronte parietes tegat. Idem epist. 87. Pauper sibi videtur, ac sordidus, nisi parieres magni S, ac pretiosis orbibus refulserint , nisi Alexandrana marmora Numidicis crustis distincta sint. Vnde Iuuenalis orbem Lacedaemonium interpretari possis,de quo Grammatici inter se rixantur:
36쪽
Et Laeerimoniam pitumare lubricat orbem. Quamquam & hic orbis in pauimento,uel etiam in Delphica mensa esse potuit. Plinius lib. 33.
cap. I. Auro ut parietes toti operiantur , verum& intercaeso marmore vermiculatis , ad effigies rerum ,& animantium crustis. Numidicis autem orbibus parietes opertos conijcies ex Statio in Balneo Hetrusii: Sola niter fauis Nomadum decisa metadis Purpura, sola cauo Phrusa quam Synnados antro Irae ementauit maculis lucentibus At s. In Surrentino Pollij:ma tamen cuns ιδ procul eminet , una diatis,
Qua Nomadum lucent fauentia saxa, Thasisque, Et Chios, ct fluctis gaudens lyectare Carystis.
Immd & marmora ipsa pinxerunt. Crustas autem,& testas marmorum vermiculatas fuisse ad imagines rerum, & animalium in parietibus, supr ex Plinio docuimus. Nicetas in D nne Comneno: εἰ ea τοις - γνις δεα φ ι.ειν 6 κω- αν qui in parietibin per tesseras , ct colores exprimuntur. Philo de Cain :-νωνια - , D , h
ἀλλα ab τὸ an φη adine lacio. Aliarium opus, ct y tura, ct tabula, ct pretiosorum lapidum di 'sitiones, quibus non tantum parietes, verum cst pauimenta varie dininguunt.Picta marmora testulis,ac crustis Anastatas Biblioth. vocat marmora imaginata', &marmora in exemplis. In Leone II f. Ponens in eo fundamenta firmissima in circuitu laminis marmoreis ornauit, & marmoribus in exemplis strauit. Epist. 6 . Pontificum, quod palath Rauennatis ciuitatis musiua, atque marmora, caeteraque exempla
37쪽
exempla tam in strato, quam in parietibus sita
vobis tribueremus. Nicetas Chomates bb. 3.vocat πυ- -- ' M. In Isacro Angelo: τὰ δὶα - - Φέδυν - λος-ν Dcτυ-, imagines per tesselias versio lores. Interdum aut purpura , aut Indico parietes
depicti sunt. Plinius lib. 3 6. cap. 13. Nunc & pu puris in parietes migrantibus,& India fluuiorum suorum limum, & draconum, & elephantorum, nulla nobilis pictura est.Superest,ut de apsidibus,& cameris dicamus. Quidam volunt,quemadmodum hodie, apsides Ecclesiarum, & fornices, ac tholi variis picturis exornantur; ita Olim cameras , testudines, fastigia, trullos auro, purpura, encausto, minio Indico pingi solitos,quae pictura musiui diceretur. Quare Statius in Tiburtino Man-
-- lator est auri numerare figurin. Sed bractearij, & inauratores, qui auro fornices illinebant,alis fuere a musiuariis ; parietes autem, non tantum apsides purpura pingebantur,dicente Plinio , nunc purpuris in parieres migrantibus, item encausto, coloribus vilis , minio Indico parietes picti. Vitruvius lib. I. cap. 3. nunc parum toti parietes minio inducuntur. Figlina opera
encausto, apud Plinium tib. 36. cap. 21. Agrippa figlinum opus encausto pinxit. Qui pingerent Indico leti sunt Indicoplastae,non mustuarq;qui
coloribus lucem adderent, dicti sintarii',& colo- Latores. Sequitur itaque, musmarios fuisse, qui solum , seu stratum, parietes, & apsides testeris, ac scutulis marmoreis ad effigies rerum , & animantium vermicularent. Quare Vitruvius lib. I. eap. 7. dixit: Pulsa deinde ex humo pauimenta in
38쪽
cameras transiere ex vitro. Sed diserte Procopitis lib. t. de ad sic. Iumniam : Aναο y χἀ patae s
non cera infusa, ct diffusa ea loci fixum, sied tessellis
minutis in omne gentu colores tin iis aptatum, quas res alias, ct homines imitantur. Id genus musiui deseribitur a Manilio lib. s. Artifices auri faciet, qui milla figuris
Vertere opud possint. ea que acquirere dotem Materia , ct varios lapidum miscere colores. Sculpemem faciet sanctis laquearia templis. Condentemque nouum taelum per tecta tonantis. Eodem argumento Iulius Firmicus bb. A. cap. s.
dixit: Bractearios faciet,musi uarios,pictores. Vbi discrimen statuit inter musiuarios, & pictores. Item: Faciet aurifices , & ex auro vestes pingentes,aut inauratores, aut musiuarios. Symmachus lib. 6. epist. 49. In minoribus balneis piscinalem picturis potius , quam musiuo excoli non probaui. Idem lib. 8. epist. 43. Musuum cameris adhiberi ostendit. Nouum, inquit,musiui genus reperisti, quod etiam nostra ruditas ornandis cameris tentabit assigere, si vel in tabulis, vel in tegulis exemplum de te praemeditati operis sumpseriamus. Theodosius , & Valentinianus A. A. lib. ita C. musiuarios artifices commemorant. Saepe bracteari, cum musiuariis coniungebantur. Petrus de Natalibus basilicam antiquo musiui, & auri opere exstructam scribit. Anastasius in Leone IV. oraculum pulcris marmoribus circumdans, apsidam eius
39쪽
eius ex musivo decorauit, aureo superinducto colore. Idem in Leone III. AEdificavit Ecclesiam cum apsida amplissima,& cacumina magnifica de mustuo. Ibidem: Fecit in triclinio maiori mirae pulcritudinis decoratam apsidam , de mustuo ornatam. In Hilaro dixit ornare ex musius, depingere mustuo. In Benedicto III. pictura musini decorare. In Zacharia: mustuo, & pictura ornare. Quod autem Spartianus ait: In Commodianis hortis in porticu curua, Pescenninum de musivo pictum inter Commodi amicisIimos, Ilidis sacra ferentem, existimo mustuum illud non in camerae fastigio sed in pariete ex preisum,ut facile in oculos incurreret. Gregorius Turonentis,& aEmoinus
Monachus mustui mentionem saepe faciunt. Coronae Hetruscie auro illinebantur , quales fuere deducentium tensas, apud Tertullianum bb. de corona militis. Locus Varronis, quem supra notauimus lib. 3. de re rusi. sic habet: Quum villas haberes opere tectorio, & intestino, ac pauimentis,
nobilibusque lithostrotis spectandas.Tertullianus
lib. de corona militis e Praeseruntur etiam Hetruscae. Hoc vocabulum est coronarum , quas gemmis, dcfoliis ex auro quercinis ob Iouem insignes, ad deducendas tensas cum palmatis togis sumunt. Plinius lib. 33. cap. r. Corona triumphantis ex auro Hetrusca sustinebatur a tergo. Apud Plinium tib. 37. cap. 2. Pompeius in triumpho Pontico
transtulit coronas ex margaritis triginta tres,musaeum ex margaritis, in cuius fastigio horologium Crat. Imago Cn. Pompeij e margaritis Regio honore grata.Sed ut ad pauimenta redeamus,Cicero .
pro domo pua, dixit porticum suam fuisse pauimen
40쪽
latam, MN -, ut loquitur Eustathius Odys. ro. quia η Mθω, is o L γ de lapide pretioso dicitur. Athenaeus lib. s. abacos vocat tessellas sectiles,
buit in tesselia sectilibin compositum , ex lapissiae omnis generis. Non movi de tabula dicitur abaestasd etiam de lapillis, qui fiat similes abaeis ligneis. mmo est v
politum,& amussis ipsa a Musis dicta. Barbaricam ea opera factitarunt. Lucretius G.a.de Phrurmib. Iam tibi barbaricae vestis.
IHAe iambarica obeles anti Tite buxo. Virgilius: Barbarieo pillas auro , lysi me relucent. Glossae Isidoti, Barbarica dicta omnia si1btiliter
ornata. Vitruvius lib. . cap. I. Pauimentum si tesseris structum erit, ut omnes angulos habeant aequales, nullibique fricatura extantes: Earum enim usum retinebant tum modicae fortunae viri,
deinde quadris . seu scutalis adiecere scutulas, Morbes, seu specula, α --m , id sigmenta triaquetra, ct favis, id est, sexangula. Plinius lib. 3 1.
cap. I. Neronis tempore inuentum maculas, quae non essent in crustis,inserendo unitatem variare,
Vt ouatus esset Numidicus , ut purpura distingueretur Synnadicus, s natura ruber) qualiter illis nasci optarent deliciae. Scaliger ouatum intelligit marmor Ouali forma pauimento inclusum. , Malim