De typographiae inventione, et de prælorum legitima inspectione, libellus brevis et utilis, per Matthæum Iudicem

21쪽

QUAE SPE cIES.c APUT III vrciti ratione ubiectiplures uni, Alia est, oua sitia, ae metit e Gracae, ae Ebraicae,' Arabicae me alio m g tum, qVisui qui a dam utuntur ba racteribis inscriptione alia qua picturae seu imaginesumarum rerum Alia qua nota Music vel numeri exispr Titur. item asia vetus, una recentior ratio, ure lanis est.

mano ostendisset clargitus esset Pleris autores artem ipsam Merariam C scriptoriam, qua sensus animorura quibusam characteribus, mirabilitersane exprisuntur, referunt Deo acceptum etiam inter gente cura autem hi ographica longe expeditior', quis ilitat Dra autorem sat i, praesertim cum scriptura testetur. sinu bona, o utilia dona esse a patre iam Q. EPEI cIEN L

22쪽

autem utieret ex rani litteras, anisum intendit bonio solers,v I g t, an non coniunctis itera integraesententiae po in excudi, quod sim Oci posse deprehendo. ret, long progressiu perindustriam, iligentiam, duitatem id risuium excoluit circiter annum Domini o. ub Eridoricoterito, u ma largit annotat, uolui mesecundo Auenti ira uero asserit anno i . o. Grtientum esse eam artera , ta primum clam habitum so.

cijs adsilenti sidera i sim audi et gione obligatis.

Verum decennio post oblannem Guttembergicum Aragentoraten em a lidamistrum iu Scrmania caulasse. INSTRUMENTALI s. rumenta uni charta, literarum fue exaragento, ut Aldinitatu exstanno, siue ex se bo, chab ibe indurato frue ex orichalio, siue alio idoneo metulia fusi, atramentum, praelum, o similia quae in dicinis cernere licet, Item ministri, locatores, impressorcs, correactores, iij.

QUAE APSA FORMALIS

23쪽

rum literarum coaectio, o collocutio iniussummis sonticatio ad praehim, typorum peruti metuam in

Iro, chriae impositio, , prael compresio.QVAE FINALIS. Ηο ob Dis rem gelieri humano uidetur id visus eoncellisse, ut literaria iuuaretur, o expeditis libri

autores primerentur.

Vt uiliori recto uendi, reemiplenim uetenta ueteram,oe recentium autorum.

Vt artium, iuri rudentiae, ta medicinae studia, cuae Ieculis prioribus satis erant obscura, excolerentur. Inprimis uero ut puritas doctrinae Euangelii, quae earu h: postremis feculis reuelatota contra Antichristi corruptela, iitris, facilius, longius ci titisper orbemeerrarum propagari posset. Vt corruptela mei rores, quos satia per uior ram ad naum Euangeli lucem ob curaudam eniret ad deciprendum etiam elactos, apiis Doctoribus refutatirnaturua innote cerent pullis. 'Vt etiam si e gentes superstitionssus deditae, aut Mahomeri mo captae facilla posent ad agnitionem christia religionis adduci. monumenta i rium uirorum, quos Devisu postrema aetate excitauit, ita lubito, Mi ex ueteribis ccidit interirent.Ita

24쪽

tio uetern M, TH mustos corriperet, propter librorum iis pracio caritatem , ideo Deus uoluit uili lino precio

libros exture disruli omnia replere, ne quis suae in citiae, aut ignotae iustaui causam praetexere posset. Vt Deu etiam pro bo mirabili urtisicia celebrare.

cedentibia dictum est. Deinde etiam ueras petraphiae Hus,et commoda huc pertinent usu autem uni uari, e quidem ordinati. Primus autem e praecipuus est imprimere, ta ederae illa, quae pertinent adpropagationem, ducti ationem erconberliationem uerae doctrinae , ut sunt sacra Biblia is quolibet genere fermonis, Ebraico Graeco, Latino, Germanico, Gailico, flavonico, ut nunest Labaci ta smili: Et scripta Doctorum Ecclesiis, Historicorum, branicorum, praefertis eorum, quislatum Ecclesiae descripsierunt, monumenta criptim laiacet, quibu beareticorum errores corruptelae, ciet et lare Manatur, fueritas ta puritas imae propugnatur. Nam ita omnia pertinent ad primm Decalogi tabulam. secundus e limprimere, idere issa scriptae, quaeper

25쪽

partes.

Te est imprim re C edere mon mensa, in etia uere traduntur ea, quae ud artem medicam faciuntingartus oh prim edere tum ulteram im recentium autorum cripta, in quis sartes libι rati stra, duntur, tanti aut lir excolamur. intu pr re, ta edere cos libros, in quiἱm ue

rae testoriae tum ueteres, tam recentcs exponunt r.

sexta Alti sane tribuatur ripta ioco sis tamen ut con 'rersis, uerum nec sit perstitiosis, nec Pudicia loquis, ut uni Aesopus, fabula quaedam ortu come. di r Mediae, Vlch leget, Sitis' 'underest, Didterub on Bern, Fortunatus, Pro danc ci milia. v AE OGNATA sc APUT IL, impressori cognationem baset cum forissiora Hunual: circum pictorii sculptoria arte Numista sibi micem frinunt, quae enim scribi, pingi. sculpi possunt, icta etiam in plano in re, ioncm admittunt. pressoriae etiam famulantur ichia artifici ut sine ars consciendi pσγrum, fundendi matriculis, pos.

26쪽

. vitia, quae cotetmittuntur uariis modis, vel itera vor cum minus a fabre vis dii funi, ut in quibus te. finis codicibu mitio, cura adhuc radia, γ' impliciaesesint omnia, conis icitur. Vel praepostera co2scatione Elcrura,cam,o quMee uo ordine psitae fiunt, sed disturbatae uel mutatae uoces.

o sententias, quas debcbant, non exprimunt. Vel punctuatisne,qui indocomorta,cola,periodi,ta ηgraphi ituli,capita. 27 similes istactiones non recte oboseruantur. Vel negligentia, cum quaedam voces, sententiae amittuntur, ut con undantur,aut bisponuntur,aut saepiuM repetuntur,du series,m ordo puginarum confunduntur,aut orthographia hi linguarum idiomatisnsnobsieratiatur,aut cum numeri paginarum, necessari indices, milia negliguntur,quae discentium studia remorantur,et scrupulos peritis in ciunt,ac doctis interdum etiam negocium acescunt,ta errorum femina praebent. a. sitia proprie pertinentia ad persona lapographo rum,qualia fiunt. i. moietas,cam ea quae pugnam ciam Meara religione,pietate, honestate , communiatilitate exiscudunt,ut fiunt libri haereticorum,errorum, I corrupte.

larum di infimnes mosi liberi, pastiori inuectinae conatra innocentes cripta uetita, sit de nigromantia o de rebitis impudicis, 'similia.

27쪽

quae βxa carnes cutis cunque generi frae mundi Ommundi tum is int,circi vagant. Au ricis,cum tantum di ad commodis attenti Dis quae qu/s ms; ant, uendibilia,se bo caliuobi&fisbica, ge inita imprimunt,etliis quae adueritatis proapagavonenifaciunt vada rium Dei abiectis, Grexplosiis. . lar nnis quae dii laxe , aut ccc rusticorim politicorun L fcch uincorim Granni est, cum praeti ab ecci Q. ticis nou recte de religione senticuli tu occupantur, occludim ur urantiqais ac recentioribui, qui bis pinitas doctrinae caelast sco. tra errores, re esita coi rupictis Ueritur,er propugnatur. c Antichristis Roamantu ita locis ibi subiccti petra capitali ossicin si 'po, granicas nostringit, ne quid coarra suos errores excliadant, diuer o, si cogit clerum monacientu corruispia,s ale,Crsua fascia,etu containinata Uprimere, fu sei roribus propugna et is ivs Mire. mobis non conatent vi etiam meis molitur. Non in pagranos etiaum in alijs locis cribros eorruaque autores m quibi μαc errores, scelera intc igit oppungnari,quotannis ex

cornu loricasionis . men is agit Suos etiam p. ha, tet pro uorcs, ceu magnos sic ros in. Dcts ubi cela res

28쪽

si e poci, me plures, coniuncti in nonnullus nedrisu ut hodie uocant Con in oriis, qui citra Ecclchiae I n sum, ibi uendicunt dominum potius iri praeti, quam tu. dicium iuxta ueritatem, ibis in i a se opprobatum divolunt, cum tamen ad iudicundum pli, is fuit tum do, fici, ut fidi ad aram, o cum is pectiom labore pertas, bonos nccc lyric I bros abiiciunt, aut erroribuis Crcorruptelis patrocinantcs, ueritati occludunt, mendacissuerbi calumnus omnia pandunt.

Idrannis positicorum est, cum politici rgistratus ne ius praelorum, tum suorum quam alienorum ibi tuutum cum fui aulicis rapiunt, Ecclicti Dei inconsuli his corradicen e publica decreta faciunt, ne quid a Theologis sibi ubditis datur in suo consen a uoluntate sive 3 pisciae re ionis, faue externis abjDon ino ubieactis es in cum inem, ut caueant, ne poritras aesta stri eis d. bitu, a necessaria libertate utuntur, ad

veritatis propagationem, cri ci lim, corruptelarlim,

o celeriori reprehensionem eri utationem Sid de hac re astu copio ius reliquidius. . Abususpresorum cum aut bl sit emi, aut haere Aca, aut idolatrica, aut turpia,uuiscurrilia, ta quacunq; ratione pietati, bonis moribus aduersu, jocentia mprimuntur. Aut cum prae osterus ob eruatur ordo, ps

gentilia. philosophici iocosa, sepe etiam furarili scripta, quam a gloriam Dei veritatem scrini ia excudavim

29쪽

PARS ALTERA,

E V hinc implicim: bolo, rimi loci composivi, seu

proposiviones,quae interdum in quaenion controsior ram ueniunt, tractari e iudicari posent, quales sunt. i. Antra rapb a ad artes liberalis, an uero ad inranuma artificia eu ad utrum qipertineat. 2. Quae inter pagi apbiam, oescriptionem, P pictoriam, G conographiam et di strentius 3. An Nographia hominum, uel Dei inrueintum donum Grudo inuenta, ' cur tot seculis ignorata si s. Qui fuerint mentores CIqVa occasio, inuenearinis

c. catalogus qχοruudami ustrium opograpborumὸ7. catalagus quorundam istu trium locorum,in quibus μ' o cinae pographicae S. catalogu linguarum, quiba hactenus exci fit,pro mulgari uni librucataloguis operum a pis excusiorum. De r e, er modo fundendi vos. De collocationis artificio. De multiplici iterucurae di strentis. De papγri mentoribus.

30쪽

tis, Crinaxis Theologi, impcrure, ne quid nesuvina ellantic censuri uis praelis excudunt. ao. An mgilstrum recte faciant i uter dicant literautissis sua ditione constituas, ne quid praelis externis Ea bent,d sic non pri uiuo approbatum.

ai. An bombies terat bona conscientia in eis ino, di feruitutem consentiret lint. ar An bona conscientia Uur bi quiduis excuadere pol int. 23. Aurecte nomen rip rupbi, taloci occulietur et , An recte fui, si libri imthos nominibus edd.

2s. An contra mund tum Magistratus recte imprimi queant,quae ad gloriam Dei, propagationem critatista communem utilitatem ficiunt. 26. De uitiis,o uirtutibasi puras serum orarioque Ministrorum. De bis nos obiter quedam annotabimws,planiorem exa