장음표시 사용
21쪽
qu tandem disiidiorum idissetisonam seminarii funditus recisis, brisiam Orbis Proceres perpetua concordia intersese conglutinenturi Ipsaquepaxo amicitiastidis vel otius adamantinis nexibus adstringantur suo Deum Venerabundus supplex rogo. Vale feliciter salve plurimum cum collega Tuo Petro de Spina C. CL. Dabam Mona-Dris Vopbalorum i Iuli , qui dies ad solemnissimum illum ibidem Pacis,niuersalistrabandum congressam, a praecipui Europa Principibus nanimiter determinat
22쪽
ADVERTU Tu R. Bseruationes scripturus medicinales innnoscendis aesti m audisque morbis necessarias recte ab ijs incipere vicijs posse videor, quae totis cor- haerescunt. Ex horum ordine vi-iciorum frequentissimum, generi homi-lnum inimicissimum, febrisest; adeb,ut quo rundam teris proditum sit, nunquam quel quam, nisi violenta morte raptum, sine eo si morbo vitam amisisse. Ergo a prima origi-gine rem aggrediar, primumque id genus febris ponam quae, quia uno die finitur, Giaecis ἐς 'μευ nobis diaria appellata est. Ea autem his sese notis profert. Mitis toto in corpore calor est, qualis in Ab=is ix tis hominibus percipi, aut vino farti s diari
23쪽
let. Pulsus alteriatum quod profecto haes obii proprium est protririas a magnitudine
incipit, idemq; ut modice celer ac frequens, ita aequalis de mollis , 5 iusti ordinis pro umodo naturae est. Nihil etiam aut certe parum urina demutatur. Ipsum vero morbum non cibi antecedit fastidium, non spontanea corporis lassitudo, sed neq; grauior somnus in uliave oscitatio, neque horror: verum re Pente totus semelia accedit, nulloque gra uiore incommodo, ubi iam essec pit,mole istus est, doloten intelligo capitis atq; ven ltriculi, itemque nata: eam, aestum, corpori inquietudinem,& huiusmodi. Soluitur ma itum interdunt latenter sine sensu manifestae inanitionis,s pius percopiosos tum halitus, tum madores, aut certe per sudores, sua iues, sic minime multos Scire etiam licet diariam febrem se imperfer ea caussis moueti leuidentibus, vigilia,sollicitudine, moerore, ira,aestu solis, lassitudine, temulentia, ne ldia,&similibus , eandemque unico finiridie consuess quem diem si transit tertium l l iesu peiat, iam tum diariam esse desinere, inpudii iamque, quae mox proponetur abi' te Sub eo casu si vehementer corpus sic icum est, timeri etiam hectica febris potest. Diali momnem cui assequam novisse faei llius est. Itaque fere sequitur, ut haec ipsa prius uocere possit, tuam sciri. Eadem biliosum
24쪽
LIBER PRIMvs. 36minem negocijs deditum , promptius, maiore periculo assicit. Ad hunc quoque locum pertinere ea fe- ris videatur, quae diariae seruans naturami ropter sanguinis non putrefacti feruorem, mulium ardoris, ruborisque corpori exhi- . bet. Graecorum nonnulli συνουον dixerunt, nos continentem non putridam. Haec qui tui rida. idem easdem quas putrida notas, at paulo e- uidentiores exhibet. Quanquam hic etiam lcaput vel dolet, vel graue est, corpusque o inane, ac praecipue facies vehementer rubet, : caletq; Ad haec altior occupat somnus, mul- ltum arteriae in temporibus mouentur, ipsal l spiratio molesta est, pullusque magnus , t plenus,&frequens,& velox, totum deniq; corpus segnescit, dc quadam veluti lassitudi
Venio hunc ad eas febres quae succorum Coni;nt implicitae sunt putredint,ex quibus primumpurrat , ea proponetur, cui causam putrefactus san guis dedit. Graecis ea perinde atque superi- Or συνοχ nobis autem continens putrida appellata est signis quidem haec ebrio, quibus ea quamproxime dixi, ijsdem , sed manifestioribus sese profert Versim acrior subest calor putredinis comes,gut' ur,&quq juxta sunt loca ex turgescunt aestuantque, unde praepedita aegro oratio est adhaec oculi calentibus implentur lachrymi; venter-
25쪽
da,sedimento carens. Non raro etiam exanthemata per corporis summa efflorescunt, ut alias alia, sic frequentissime vel liuida, vel Inigra. Id malum fere post quartum diem esse desinit, dosii quidem continenter increscit, periculum afferrae vitae potest, utique si iam aspera lingua, nigraque est, si refugiunt culi lucem , si urina ut nigium vinum obscura est. In quo haec non sunt, ipsaque febris magis magisque decrescens miteicit, is potius esse in tuto videtur. Quum autem morbus aequali semper impetu fertur decurior quidem is erit, eo qui inciescit, grauior
autem eo qui declinat. Quae obseruatio in continente etiam febre non putrida habenda est. Scire autem licet utramqueSynochit, non nisi temperatae natura hominibus, dc sanguine non malo plenis, simulque carnosis accidere c6sueuisse. Facilis quoq; a continente non putrida in putridam,&ab hac rursus in continuam tertianam transitio est.
Sequitur id genus putrida febris quae
Graecis συνεχής nobis continua dicitur Synocho putridae accessionum continuatione
assinissa tamen re dissimilis, quod haec ab
26쪽
Li AER PRIMUR lalterutra bile aut pituita profecta est, quod-lque pro horum natura atque motu humo-irum circuitus habet, quibus etsi non omni-ino cessat, remittit tamen,&quietioni tem-ipora asilictis praestat Synochus vero ex san-lguine oritur putrefacto,nec ullam remissio-inem ad morbi usque iudicationem praebet. Porro continuam febrem neque horror ali quis, neque rigor, neque frigus antecedit, med tota ea repente calore hominem adori-ltur, quamquam non raro rigorem aut hor- lxorem corruptus humor circa praecordia : consistens , tantisper mouet , donec totus a quoque a febre incensius sit. Semper autem calor acris atque asperest , idque magis increscente accessione atque consistente. Ipsa respiratio, itemque pulsus inaequalis est. In eo enim velox contractio distentio tardior est. Idem pulsus, modb celer mod tardus est: itemque modis validus , modo languidus ut primium incipit accessio, velox is atque parvus: in Vigore supra velocitatem etiam ,egregie magnus est Vrina initio crassa, rubra, ac turbida est, ac neque nubem neq;
suspensum quid, neque sedimentum habet. Eadem interdum tenuis quoque, sed rubra,' minime perspicua est. Quicquid denique aliqua parte corporis vacuatur, sive sudorid fuerit, siue alui proluvies,vel urina, fere graui odore molestum est. Continua,tum coti-
27쪽
MEDICINAL OB SER. diana,tum quartana fere incerta, atque ordinis expers esse solet, sicut alio die bis,ter ue effervescat,alio id non nisi semet,aut cer
te prorsus non incidat. Continua quartan: rarissima est, hac minus rara cotidiana Ter 'tiana quae nobis ardens febris Graece καυσος dicitur, omnium est frequentissima. alii si ' ris r sonis noscitur. Summo incendio corpus 'extorretur, tuque intus magis quam roris. s
Accedit pertinax vigilia, iros indior interdum somnus .Lingua arida, dc crassa,&aspera, tibia igia lueri amara est. Spiritus diis sicili meti ahitur, incipitassici morsu stomachus, cibique cupiditas perit,uehemens tum sitis, tum estus praecordiorum est. Aluus a-liij soluta, alijs compressa est. Ipse aeger pe nitus inquietus morbum male sustinet frequentiq; subinde delirio perturbatur. Hoc febiis gentis quoniam svnim vehemens est, brevi finitur. Itaque si protinus ab initio signa exhibet bona, plerisque omnibus quar to die solvitur, nullis post septimum manet. Tum vero aut vomitio fit, aut aluus profuit, sudoiue ex omni corpore aut sanguinis e naribus fertur. Senibus hic ipse morbus,ut infrequens, sic apprime perniciosus est.Tutius lapius iuuenes sic laborant. Febris ardens non raro in pulmonis vertitur inflammationem, idque ubi sit in propinquo exirium. Tuna in hoc morbo,tum in alijs continuis
28쪽
catur, ubi aurigo ante septimum diem otii - signavitur, aut ubi quis ant, materiae concoctilone continuis inhorrescit, magis lite si vis corporis admo- Φ 'M. dum infirma est, ubi postrigorem aeger non recalescit, ubi continua vigilia. vel sopor, vel delitium Ost, ubi vox intercipitur, aut aures obsurdoscunt aut collum vehementer dolet, praecipue in his quibus procliuis insania
ςst, ubi aeger quid accepturus manibus trς-mit, ut velit mens suis si in ulque ingens corporis squalor est, aut ubi lingua nigri cante, totoque ore prae sicco , nulla hominem sitis vrget, simul os praeter consuetudinem male olet, ubi singultius incidit, praecipue post citam aluum, tu post sanguin zm sine modo effusuio, ubi pueroventς nihil reddit, nullusque accedit somnus, sed &ὰ0lorem is ipse saepe mutat, continenterque plorat Si, quidem lixij proxima distentio neruorum est. Ubi cum acuto capitis dolore praecordia revelluntur , neque tum sanguis e naribus se itur, aut ubi hunc casum biliosa aluus, aut
tormin,i,iremque cor alum, vel genuum do, lor, neque comitantur, 'que tollunt. scilicet sub utraque repromptissimum delirium est, ubi viscera grauis dolor fatigat, simul l
nervorum oritur distentio Vbi simul prae cordia dolent, simul somnus profundus te nς , aut ubi utriculo grauis ardor, aut mor
29쪽
sus molestus utique est, si tum quoque aluus biliosa est. Vbi deiectio penitus retinetur
continuo dolore caput exercente. Vbi urina aqua speciem repraesenta x,Quo fere tempore deliruam comitatur. Hae burina exitium etiam, si diu talis fertur, portendit. Idem periculum est, ubi urina rubra, crassa,confusaque, ruali odoris est, eademq; parvo temporum interuallo saepe pauca cum d Icultate me itur, aut ubi sine ratione matura est, aut praeter voluntatem elabitur. Vbi vim febris aegrotus homo non sentit, mentis errore praepeditus. Vbi prima fel, iis accessione protinus uber sudor erupit, aut
viciar mens coepi , parsu aliqua corporis resolui. Vbi denique accessio tertio quoque Exitii a die vehementissime inualescit. Proximum nunc est ea ligna ponere, quae in acuta febre
certam de nunciant perniciem, quam scire
licet in propinquo esse,si sub magnois orbo
ultima corporis infirmitas est, magisque tum quoque vel de litium, vel rigor incidit, si is qui mentis usu caret taciturnus est utiq; si voce alioquin priuatus non est. Si infirmis viribus labra, vel supercilia,vel oculi, verna
res peruertuntur, si aeger tum quoque neq; videt, neque audit, aut si voce amissa, conni uentibus ocoulis iacet, neque eo tempore cnaribus profluit sanguis, neque vomitus in
cidit, vade id mali tollatur. Quoil incomm
30쪽
Li AER PRIMus. modum eo quoq; sue it grauius, quosnaaul spiritus dissicilius trahitur. Eque horrendum est, si oculi illuchrymapi,aut vehementer subsederunt, aut foras prominent, si caligant incerti huc illuc vertuntur, contra' ite immobiles obstupescunt, aut denique distorquentur, si alba eorum grandescunt, nigra minuuntur, aut si ubi haec sub superna conduntur palpebia illa rubescunt,atque in ijs pallidae venae, nigraue cernuntur aut siquid modo telae araneorum concretum, to tis oculis innascitur, vel innata pituita nouissimisque angulis inhaei escit, si per somnii palpebrae penit is non coeunt, eaedemque vehementer pallent, nisi id tamen fusa aluus fecit, si oculorum denique alter minor altero est. Ahaec si inaur macutissimi doloris tormentum incidit, ni aximeque in iuuene, quem sane is casus fere intra diem septimuoccidit. Verum senior aliquis quia non que grauiter aut dolet, aut febricitat, magis in tuto esse creditur. Si caussa febris dentes strident, itemque liuidi, nigri, aut vehementer alidi sunt, si-imulque lingua per morbiit incipium sicca, deinde aspera post etiam nigra, crassaque
est. Si aeger ore hians iacet, cisti l te dormit,aut si is subito strangulari videtur,ac neque potum devorare neque saliuam suam