장음표시 사용
31쪽
tubete. Si collum dissicillime vertitur, aut idem sic distorquetur , ut molesta inde sit deglutitio. Si frigidus illatur spiritus, si pulsus obscurus, lenitas,& intercisus est. Si sitis
ante vehemens, nunc penitus aboletur, febre tamen aeques aut, ipsaque lingua aeque
sicca atque nigra Si vomitus cruentus inci
dit,aut varius multorumque, qui boni non sunt, colorum xfoetens. Si digiti floccos in veste legunt, vel fimbrias diducunt, vel aliquid in adiuncto pariete carpunt si hori in
ungues extremaque liuent, vel nigreicunt,
quanquam nigra ea fieri haud iuxta periculosum sit, uti lite si validae vires morbi non disticillime ferunt, alia lite salutis sequuntur signa verisimilia Nempe tum quidem bona valetudo redit, sed nigrae partos corruptae decidunt. Perniciosum insuperest ventrem in tumorem attolli , magisque ubi datuna medicamen purgans fuit. Aut hunc ipsum salibus distentum, hos emittere non posse, Ad haec per initia febris bilem atram lupr inflaue prodire Abium liquidam simulque nig am, vel pallidam, vel pinguem vel malio dolis esse. Hanc ipsam cum subita palpitatione cordis , atque singultu esse compresse sana Vrinam intercipi coepisse,aut nigram
mei,&crassam,&foetentem , aut urna an
quae ante fuit bona, repente notas exhibere puri bonas, aut per omne morbi tempus Di-
32쪽
L 1 Ar PRIM V s. IIbila urina dissidere hominima sanorum. Tum etiam ipsum mictione teddi sanguine, aut vesicam dolere duramque esse. Eque mortiferum est per initia morbi extrem/refrixisse , maximequo haec ipsa non recalescere potulsi e , aut extremis frigescentibus interna caloribus extorreri atque sitim multam facere. Ad haec subito sine causa mani festa febrilem ardorem conquieuisse Ortos sub infirmis viribus esse sudores , simulque animam defecisse. Ipsum etiam aegrum iu- pinum cubare,genua que contrahere &Heorsum subinde ad pedes deuolui. Brachia
item di crura nudare, dispergereque , quae calida tamen non sunt. Ad haec qui inferio ra loca corporis tenebat dolor, repente eum ad viscera translatum desisse. Ulcus quod ante,&in ipsa natum febie est, siccum ac liuidum esse Pustulas item toto corporve' rumpere, modo tamen abscessus aliquis purulentus non exoriatur. Ein orto etian iuxta urem abscessu nullam accedere maturitatem potuisse, neque e naribus cruore fundi, neque urinam crassam multamque
ferri. Plaeterea frigidum sudorem moueri, ipsi in me aegrum quarto die, itemque septimo mulium affligi, neque ullam undecimo experiri iudicationem, aut diebus hunc iudicialibus inalgescere, non subsequentibus sudationibus Rigorem et a incidere a*-
33쪽
peque redire, neque ex eo tamen morbum Proxima levari. Porro ad extrema ventum est, si tem- mortis in pora collabuntur catas a febris, naresque acutae fiunt, Moculi concaui, frigidae, languidaeque aures , cimis partibus leniter versae, si cutis etiam circum fontem duravi intenta est, ipse ire laomo cadaueri similis
perpallida aut nigra planeque corrupta propter morbum facie est. Ex continuarum febrium ordine ea quoque esse censetur, quae, quoniam omnium mitissi inaest, Lenta appellatur ea scilicet quae latentem putredinem humoris visceribus impacti, aut ipsorum etiam viscerum sequitur corruptelam. Vix aegrotare homo
videtur, nullumque quod graue sit incommodum pati corpus tamen sumpto alimeto non proficit, sed paulatim consumitur, atque liquescit. Ipsum sic imbecillum fit,ut aegrEloco moueatur Pulsus est frequens,
celer, Minaequalis, non tamen magnus. Urina interdum putredinis notas habet. Hic morbus fere malum habitum corporis comitatur, foedos virginum colores, estque maxillae diuturnus , saepe quadragesimum longe excedens diem. Sed est quoque multo periculosior, cium non humoris obstruentis viti una sed ipsius etia visceris sequitur co ruptio rem, iecinoris scilicet,vel pulmonis, vel cerebri,vellienis,&interdum renis par
34쪽
Liar PRIMvs. 3tiumque longius sitarum. Tum supia ea omnia quae modo proposui aec quoq; contingunt. Multo longoque Opore morbus gignitur, paulatimque crescit, alios fere secutus morbos,curatione , maximeque vacuantibus remedijs non lenitur, sed interduetiam exasperatur. Facile syncopen accersit, colpia,que sensim,&nonnunquam sine sensu mali huius debilitat, marcore consu
init. Hoc ipsum prosti, genus. febris est,
quod in ijs animaduertitur quos tabes mala habet. Sequar nunc eas febres, quiquieta aliqua tempora intermissionesque aegrotis praestat. Harum alia tertiana,alia quartana alia cotidiana est Tertiana his signis sese prodit T. ii.8a Protinus ab initio , perque omnem febris intermisedecursum cum ipsa accessione rigor tertio νη . quoque die invadit pungens corpus quasi vulnerans, tametsi sola interdum sit refrigeratio,vbi leuior scilicet morbus est. Subrigoris finem biliosius sequitur vomitus, vel
certe soluta aluus Tum calor toto corpore
accendi incipit, sitque aeger, ac piae vehementi aestu corpus nudat, varico te de iij cit. Idem dissiculter spirat,4 capite dolet, nec raro etiam delirat. Pulsus,ut primum incipit
accessio, contractus paruusque est: mox vehemens e cvalidus,&celer, nequaquam tamen inaequalis, nisi id forte parum sit Vrina sub
35쪽
sub tenuis, Baiia, atri flana mea est, natique odoris Acces copiosis ortis sudoribus finitur, septem Elioris absoluta. Sed diis crimina quaeda ponere operae precium est. quibus di lcriminibus dissidere haec febris a
caeteris intermittentibus solet. Ergo ubi ardens febris orta est, aut continuarum demualiqua, sentit utique iniecta corpori manus, magis magisque calorem increscere : at in tertiana non sentit, hic enim aequalis calor subest, qui interdum quoque sub ipsa mite scit manu Quin etiam tertiana intermittens singulis accessionibus, imo rigorem, de inisudorem exhibet, continua verbitroq; hoe nisi cum iudicatione soluitur caret. Ad haec
in tertiana intermittente rigor, δ vehemens esse incipit,&cito cessat, primis accessionibus maximus, sequentibus alitem magis ac magis mitescens, contrarium autem quarta nae accidere mox ostendetur Circnitus etiam accesssionum maxime ad constituend si febris genus valet. Pergam itaque, ut coepi. de tertiana dicere, hic tuta esse solet,&spa cismin inad longi. Vbi ea exquisita est, diebus quatuordecim absolvitur. Esse autem exqui ut a solet,in iuuene cuius natura calida dc sicca est quique media sorte aestate sub feruido caelo vigilii vel laboribus, vel curis, alijsue aerumnis exercitus multum fuit. Vbi τι,1ia citaec desunt, ibi notha confit tertiana , quaa
36쪽
ardores, neque ludo te aeque copioli, , ut φρ β' ' exquisita, fundit. In notha etiam iiii is est anticipantium,aut cuia istantium accessionucertus ordo, rigor item minus qui clen vehe-tnens, at diuturnior est, non aequabiliter totum Occupans corpus quaelibet accessio mulio longius horis quatuordecim tenet: ipse morbus, nunquam septimo circuitu raro quarto declino, a pelongiore pacto sol
Quartana aute febris sic observatur Pri rimis accestionibus horror quarto quoq; die incidit, qualis nasci magno ex frigore sistet. Hic horror interpolito tempore tantisper
indies crescit donec in vehementem rigorem abeat , sub quo corpus intremit atque concutitur , dentes strident, ipsaque ossa quas tundi, atque obteri profundo podere videntur. Decedente rigore eic vomitus sequitur, nu)xque calor exoritur, frigoris quodam sensu circa intima ossa mistus pulsu suo a dente accessione languidus rartis, δίtari us est, postea validus fit, magnus, frequens, Celer, magisque, quam a s in febribus, inaequat: s. Vri .etsi non at,in hoc morbo incerta fallaxquecst, primis tamen diebus tenuis, alba,aquosa , posterioribus varia meritur Calor, tuis, capitis dolor, vi
gilia, rninus quidem quam in tertiana solli
37쪽
is a Dici NAL OB SER. citant,magis autem quam in cotidiana.Proinductior etiam hic quam in utraque alia ac
cessio est, eademque V piosis sudoribus finitur, quare exacta etiam succedit febris intermissio. Quartanae longissimum quidem malum,aut satis tutum est. Interdum a ' gnis morbis corpus, tum tutatur, tum libe rat. Qui enim silc laborant , hi neq, in mania,aut melancholia, neque lepra, neque orta propter repletionem distentione neruorum tentantur. uinetiam eadem haec si ante fuere vicia, accessu finiri quartanae consuerunt. Quibusdam etiam placuisse video neminem aquartana extingui, nisi aegri aut
curantis culpa posse. Scire tamen licet non quiescere solere hunc moilum nisi v cio aliquo visceribus illato. Raro etiam idem sine lienis obstruistione,vel dolore, vel duritie visus est. Quare tuta quoque inprimis
ea quartana est , quae integro liene homine tenet. Eadem intra annum nisi terror aliquis incidit absolvitur. Saepius post mensem sextum,&interdum post tertium conquiescit. Saepissime autem sic fieri obseruatum est,ut quae Autumno, totaque hyeme recte curata quartana remediis fuit, ea proximo vere soluatur. Idem morbus si vel cum tumido liene est, vel nimium inueterascit, hydropicorpus exponit fereque aeger his casibus oppressus perit. Quartana maxime
38쪽
utumno grassatur , magisque i lienis tumet,vel consinuae,vel incertae febres fueriit, non ex toto solutae, magisque si corpus frigidum,& siccum,& glabrum, si aetas declinans, ipse luc homo crassae materiae alimentis usus, moerore ac sollicitudinibus consectus est. Quae aestate oritur quartana brevior est Longior Autumnalis, praecipia si in proximo byems est. Saepe cruditas ex quartana cotidianam secit, magno exiti metu. Quo-u rundam etiam obseruatione compertu est, discussum a longa quartana morbum comi tialem fuisse. Quartana etiam postquam ex
hac aliquis conualuit,facile revertitui utiq;
si quo die febris esse solebat, frigus , vel ca
lor,vel cruditas,vel lassitudo inciderint. Cotidianae quoque febris proponenda Via, obseruatio Tenue fragus extremis in parti- -
sbus oritur, cuius sensus ut incar eos quoq; fit intermittentibus primum ferὰ a summis, digitis manuum ac pedum, itemque a naso incipit. Vomitus si quis incidit, pituitosus est. Inde calor paulatim lenteque nascitur,: crescitque, hebes, humidus, fumosus, Vapol remistus, idemque vigente iam accessione , aliquantulumst mordax, atqhe acer sem
per autem inaequaliter is ipse percipitur,fri-lsoris interdum permistum sensum exhilles. Accedit dormiendi pene inexpugnabilis necessi-
39쪽
23 Eoici NAL OBsER necessitas, nihilque primis diebus sititur, nihil sudatur, nihil pene de febricitatione intermittitur Incipiente accessione quibusdvel anima deficit,uel quod grauius est syncope incumbit, itemque pulius in ordinat est, magis quam in alijs febribus inaequalis, itemque tardus, paruus, ac debilis. Is ipsi vix magni fieri, increscente accessione potest, quanquam tandem creber esse incipit sed minusquam sub aliis febribus, teque an enatque in quartana velox Ventii culuassidue dolet, aluus liquida,cruda, pituitosaque est. Urina initio vel alba tetitiis , vecrassa ac turbulenta: post rubra, crassa liubi laque est, totum corpus hebescit atque graue redditur ipsa accessio magna ex parte horis octo declin,pauculo sudore finitur totus morbus quatuor&sexaginta diei, Hoc genus febris rarissime incidit,rectiusq; forte est, cum cotidie aliquis febre consiliatur, duplicem hanc tertianam , non cotidianam esse putare. Magis autem cotidiana pituito sis insidiatur hominibus, quieti, cruditati, ac somno deditis: utique si senex quis, vel puer, vel foemina est si tempus hybernum α'lumq; nubilum est si saepe Scapite pituita inventriculum destillat: si denique cum primum febris hominem adoritur , tumida praecordia vel inflata intentata sunt, si principum accessionis in vesperam incidit, si an -
40쪽
LiEER P Ri Mus et 'te, & in ipsa febre facies stabliuida, ac sub tu in id est, stomachus diu imbecillus, cibi a
stidium,&frequens ructus fuit. Omnis autem cotidiana aegerrime remedijs caedit, tae- dij.ac periculorum plena. Tutior est ea quae incipiente accessione, pituitae vomitum ultro ciet , declinante plurimum sudorem fundit post haec ex toto intermittit. His ita animaduersis implicatione quo. D momque febrium inter se mutuas Obseruare inutile est Scire itaque licet, rarissimam duplicem cotidianam esse, tertianam autem luplicem frequentem cui principium fere simplex praebet. Vna etiam conquiescere manente altei solet:accessiones cotidie, sed noni j dem horis fiunt, quaeque paribus diebus incidunt inter sese fiant similes , his dissimiles quae imparibus. AEque frequens duplex, at liae etiam triplex quartana est v-traque simplici nascitur,accesssiones' raro pares habet. Magna quoque dignum obseruatione id S.,ni ιγ-
genus compositae febris est, quam nosSemi-liana. tertianam, Graecii ,ιαιπαῖον appellant. Ea incipiens horrorem movet, sudi rem declinans, neque posthaec tamen integra esse a febre corpora sinit. Quoniam vero extertiana confit intermittente de cotidiana con