장음표시 사용
111쪽
causa cruore purpuream, alternis narrationis meae , tuaeque exornationis sermonibus
Fusc. Ecquid mihi optatius. quam Indicos Ma celli labores exornatione, mox etiae si Deo placitum imitatione prosequi Z Quanquanarrationi exornationem, velut holosericophrygium ornatum assuere tu concinnius possis, qui argutis acubus abundas. Cand. usus & aeuitas meas retudit hebetauitque aculeorum acus. Recentiores tuae copui1-gent acutius animu, & altius penetrabunt. Fuf. Morem gero quadruplici nomine perlibenter , tum ut Marcellus qualecunq; meae vocis obsequium aequi boniq; faciat: tum ut ornatiorem narrationem tua, quam ipsam exornationem meam tecum ipse fatearis rtum ut in hac etiam vocali pictura eloque tis candoris tui lumina magis emineanti iustae dictionis meae umbris alternata dc ve luti nigrore codita: tum deniq; ut multa, quae ille praeclare gessit , mihi ad litic non satis comperta, te praenarrante cognoscam. Ingredere iam sedentariam exercitatione.
Ego praeeuntem , dum sedeo, sequor. Cani Natus est Neapoli, pulcherrima in urbe , Marcellus, e nobilissimis parentibus, ipso exaltati Crucis die. Fusc. Bene habet cxordium vitae cunctis 'partibus auspicatissinium. Ad omnia decora adulta
ipsa uti parcntos & patria indolem indiderea
112쪽
COLLOCUTIO VIII. . To Inatalisque dies diuini patibuli omine vitali
astui sit. Canc Apposite tu quidem e nam praecox ad pietatem specimen in ipsis prope natalibus praeluxit, cu paternis manibus a baptismo ad patruum Gregorium Mastrillum decumis hentem , nostrorum Neapolitanae domui Professorum Praepositum delatus, eoq; flagitante Societati Iesu iam tum dicatus esset
. a Patre : praeter morem primulae vagientis aetatis Marcellus atteto vultu animaduertere, quid de se decerneretur: caesum subinde suspicere, arridere suamq; sibi felicitate quodammodo gratulari . Deinde ado lescentiam, ad omnia lubricam & estraenem vitia aetatem, non tam optimi morum magistri, quam ipsς videntur informandam suscepisse virtutes. Crediderim infanti lac mulsisse nutricem Innocentiam. Adeo candore sitio mores eius colorauit, di sine a Iabe lacteos fecit. Hinc dulcis ac tenera, &. alienis calamitatibus lactesces puerilis misericordia tum in egenos, quae caelitum alia quem visa est aliquando ad emendieandam stipem allexisse: tum in aegrotos, quae mor bu corpusculo grauem, charitati leuem incussit. Hinc eximia in Deu diuinaq; Matre. voluntas,cui benignam uterq; vicem mirabili non semel significatione reposuit. Hinc aetatulat ludibundar voluntarii 'pijq; cruciatus, qui serio seueroq; Iudo cruciabili sene-
113쪽
ri proluderent,quibusq; suprema tolerantia
iam tum a teneris roborasceret. Hinc etiam 'pulchre ac mirum in modum aurita parentibus obtemperatio,quq tacitos nutus animiq; propensionem exaudiret. Quin imota puro liquidoq; fuit ille auditu, ut ipsum
Deum,cor silentio alloquetem,persentisceret: suaeque ad Societatis religiosa castra euocanti alacriter auscultaret. Quare generosam puer victricemq; fugam a suorum complexu ad Iesu Sodalitatem capessit, inuitante sormosissimi oris caelesti, ut creditur, pubere, ac Deipara Virgine opem prς. sentissimam serente. Nec illum a fuga reprehendere potuerunt vel Patris minae vi-re 3 vel obuium & reclamans inferorum agmen , rusti anis & nigerrimis Aethiopum vultibus Iaruatum: vel denique ini ferno nubilo, sceda tempestate foeto, repente noctescens appetentis diei serenitas. Marcellus iam noster est: iam eos in virtute progressus habet, ut Angeli appellatione adeptus,non tanquam terrae, sed caeli miraculum suspiciatur . Illud iam ingensi specimen in uniuersis Neapolitani Lycei disciplinis exhibet, ut, veluti multiplex doctae
stolis laurea, sint eide collata nostroru honoraria omnia munera litteratorum. Iam imperatoria virtus, Prudentia, prima humiitq; in rei domesticae administratione sies sminet, ut summis par impetus habeatur ,
114쪽
dum seueritas ipsa suauitatis teperie ama- bilis in animos quoq; dominatur. Ptis. Nihil equidem admiror , heroicae v ἰrtutis indolem is a nostratis mundi angustiis coatineri nesciam , & In diei orbis immensitati
aequalem extere salutis emoluthenta indefessa peregrinatione , conquisisse; vitaliq: vite iactitra comparasse. Verum studeo ex te eognoscere Indi appetentissimi amoris in Marcelli pectore natales. M. Ipso digni fuere partu, nempe admirandi planeq; cςlestes . Dam enim primis tiroci-n ij diebus, quibus tironum constantiam probari mos est, in solitario coctaui minimε
solus aliquando cum C litum coetu animo' versaretur, vid trepentὸ medium conclavis fornicem te hirmq: imminens duas in partes discedere, ac caelum ipsum timai agere patu Iam & illustrissimam. Ex illo Gi-uinglucis impluvio tantus se Marcello sua. uiter apricanti reserendς pat bullato Deo' grate vicis calor infudit, ut laboriosissima
in Indias nauigatione decoram salubremq; mercari necem iam tum c perit meditari. Fisse. Mira narras: ut minus admirer, tam procul
N ad vitimas usq; plagas prospexisse ac per- uasisse Marcellum, cui tam liberaliter affulgens facem praetulit C am. Cand. Illud certd non poteris non vehementer admirari,ad Indos anhelanti properantiq; robur α impetum addidisse lethale vulnus.
115쪽
Quo evadas, intelligo. Rem tamen non a satis mihi exploratam cupio ex te planius audire . Aram in Proregis Neapolitani aedibus teporariam, Marcelli cura Magnς Virgini co-cepte nuper excitatam ornatamq; spoliabant aut is ministri: cum ecce tibi cuiusdaillorum e scala sublimis seu cinctu , seu manu bilibris malleus in dexteru ipsius Ma celli tempus delapsus grauissimo vulnere illiditur, ac semianimem solo affligit . Do-.mum refertur exanguis, '& sanguine ube tim fluens. Deniq; post impatibiles vulneris dolores, post vomitiones, ardentissimas
febres , totius corporis rigores,crebra deliria, neruorum resolutionem,stuporem capitis, inediam quatriduo vires depastania, prima &vigesima,nempe decretoria die ad ultimum usq; mortis angorem cepit morbus ingrauescere. Iam caelestis epuli viatico resectus longam caeli viam inibati iam sacro roboratus oleo ad eluctanda mortalia palaestrae suprema discrimina se comparauein rati iam sine voce motuque praegelidus ac exanimis animam agebat: eum inopinabilis vox, alijs inaudita, Marcellum bis no mine compellat. Illico is rediuiuus manasilentium indicit, de mira in sinistra lectuli spondam agilitate conuersus, hinc accersor,
inquiti defixisq; in pensilem Xauerij effigie oculis , vicit Muinum ipsum Peregrinan.
116쪽
tis habitu, augustiore tamen vultu , ac caeli multum, unde venerat, habente . Blanditer quaerenti, malit ne oppetere morte, an Indos petere, id unum se malle respondet, quod esset e Numinis prouidentissimi voluntate. Tum iubcnte Xa uerio, ae pr*euniate, conceptis de Societatis nostrae n ore
verbis religiosa vota instaurat, & Indieam simul prosectionem vovet. Deinde lipsa- nothecam, ubi diuinae Crucis recisan entu, ipsiusque Xauerij corporis particuIa seru hatur, asteciae capitis parti admouet: statimq; ex capitali morbo, atq; adeo a morte ipsa reualestit . inin etiam nulIum in capite grauissimi vulneris vestigium aut cicatrix,color in ore sanus & validus, totoq; vires in corpore iuueniles oculis persuadent mortisera profuisse vulnera sanitati . Die postera in templo ad aram Diui Franeisti Xauerit sacris operatur, caelestiq: dapeia . non ullos impertite uniuersa interim Neapoli nostra in aedem confluente, Marcellumq; Malti illum Francisci Xauerij snguintare. miraculum demirante. Pus. Mirarer ego cum caeteris mortalibus rem .
alioqui mirificissimam, diffiacto videlicet Ecapite non fa bulosam, sed veram Palladem, siue quaerendi salutis Indicae sanum & savipiens consilium extitisse: nisi ab incunabulis totus, quantus est, conflatus e mirae
lis Marcellus multitudine admirationem de
117쪽
assiduitate sustulisset. Videtur autem M. uerius in Marcello se ipsum quodammodo a' morte reuocasse, dilectam ut Indiam, suis sudoribus cultam, optata quoqi sanguinis irrigatione Decundaret. Videtur preterea Marcellus, capitis imminutione atq; iactura ultimos apud Indos immortali gloria augendus, eiusdem capitis glorioso vulneri voluisse multo ante in patria initiari. Iam ego mihi gratulor nuperum meum capitale Vulnus, quod ut ego interpretor Indicarum felix omen, & rudimentu atrum inarum fuit: quia me vulnerato aliquatenus Marcello simile secit. Utinam ultima primis respondeant, & caput hoc par exitus maneat, ut eao abluendae meo cruore In-
diae iam de iovi. Vtinam diuinu oraculum, moderatoris nostri cortina editum, mihi quoque bene ominato dicat imperio, TaMarcellus eris . .
Canae Edissere, amabo te, Fusce, rem scitu digna, nec mihi tamen plane cognitam. Nam ea cum gesta est, ego iam Tibur concelseram, di huc per litteras allapsa compendiaria fama , virib is eando a actis, a ares meas animumq; supremi discriminis metu vulnera
Eune. Pridie solemnis diei, qui Anni meiatae Deiparae sacer est, aram in cubiculo pro veteri erga diuinam Matrem studio, quam potui, compositillimam excitaueram, ut corde
118쪽
, illi meo litarem. Deniq; congruentem graiumq; Nazarenae, hoc est floridae Virgini, ornatum e floribus quaesiturus , ad externu- amicum per urbem properabam: cum subi . to decliui lubricoque loco, fallente vestigio, , . prolapsus, sinistrum faxo tempus affligo. Exurgo et manu noxam exploro tuber ab illisu extumuisse ratus, cauum hiare vulnus, . . uberiq; scatere sanguine deprehendo . Primam vulneri non admisi sine animae dese-- ctione medicina. Quoties deinde per plures dies vetus diuellenda, quippe glutino- sa, & recens imponenda foret; toties exul- . cerato sesu doloris acerbissimo, ipsa vulnus . remedia geminabant. Illo tamen cruciatu suauissime fruebar, qui meo me Marcello ,-.i quan uis longo proximum interuallo, so- ciabat: quiq; vulneribus Indicis crueia tiro-- cinia ponebat: videbarq; mihi vulnerarijsc fascijs obligatus Indiae victima insulata. Cand. Si omine tam prospero cadis, quidni ego .. . cum inclyto Bilbilis poeta exclamem .
Mart. O quantum est bilis easlatis ingenium ll. x. Quippe ab ipso casu in arduam Indiae spem I attolleris , hoc nomine Marcello par, quod 1 pro Virginis Magni ara capite periclitatus, Indicum vitae sacrificium inchoasti, Virginis. - . eiusdem beneficio implorandum. Iam v ro praeie Marcellus t iam terrae marisq; i mensitatem viri utum suarum mirabili spe-- ctaculo implet: & ubiq; plura, quam peda,
119쪽
figit vestigia probitatis: iam Europae populos, summo'; Principes,vectore'; ipsos
di nautas in admiratione sui ac.veneratio- ne trahit. Qiris enumeret octimestris nauigationis incomoda plusqua decenalia sorti ter tolerata Z quis superatas restatis Tartari sexcentas tepestates Vbi tandem optatissimo Goς porta vector inclytus potitur,tan-
qua si virtus ipsa appulisset, ciuitas ἡ portis uniuersa studio videndi colediq; effunditur. Quin etiam c*lum ipsum manisesta dedit signa laetitia: : nam Christi patibulo assixi gemins imagines oculos,non tam lethalium atrocitate poenarum, quam humanoru horrore lacinorum,clauses ad letum chari hoΩpitis aduentum repente aperuerunt, Iapo nem prospectantes. Crux illa E cinerei co- Ioris marmore percelebris, quam princeps
orientis Apostolus, Thomas, Meliaporis in colle manu sua statutam adoraturae Indiae voluit eminere, uberem fudit raro felicique prodigio quae popularium eius loci notatio est ima de parte sudorem. Vt eos quoque dies alter eiusdem orientis Apostolus Xauerius hilararet, liberaliter profuseq; si
unquam alias miraculorum e caelo benefica missilia Goanum sparsit in populum. Psse. Impleuit ista cumulatissime gaudia Marcellus. Quem enim diuinus e Crure Dux oculis praemonstrauit,datis ille ceruicibus bre, Mi Iaponem obtinuit. Crucis iaperen-
120쪽
. guine auxit & colorauit: & inter xauerit miracula pulcherrimum ipse suit tum Neapolitano a vulnere rediuiuus, tum Indieo a - funere immortalis. Sed charissimi ad sepulcrum Muerij pio quis aduenae sensus pCam Prius Timanthes Agammenonis, Iphigenia lugentis,deuelatum dolorem expingat,qua ego Marcelli, Xauerianum tumulsi inuisen iis, emisissimum gaudium eloquar, Placet hic piam eius astutiam evulgare. Cum in Europa inaudisset minaci sancitum edicto , ne quis argenteum Xauerii conditorium re-- cludere auderet; ab Hispanis Regina imp trat, ut opulenta inter donaria inducendi sanAo cadaueri sacerdotale vestem secum deserat. Regalis haec tessera facilem pate- secit aditum ad exoptatum sepulcri spectaculum . Igitur noctis medio cum arbitris
paucissimis 4 primoribus Goanis Patribus
admittitur. Ecce autem videt argenteam, intra urnam supino positu exanime corpus spiranti si mile, suaq; met sanctitate veluti animatum, ampliore sernia &augustiore, quam spectari consueuerit: colore ivbs cor earne succosa, tactuq; mollissima: facie oblonsa r capillo & barba nonnihil promissis, dubiaq; canitie respersis: oculis patetibus 3 sinistra pectori admota: sacerdotali habitu,