장음표시 사용
121쪽
eaeli Rhetores vos enim rem tantam uni satis eloqui potestis) dicite, quanta, A qua adulta e primo sepulcri, tam longa tam laboriosa nauigatione perquisiti, cospectu est oborta Marcello istitia r quam dulces fluxit in lacrymas e duro scatens tumuli marmore voluptas: quim seruidum tolerandi amorem e stigido Francisci corpore pia oscula stigebant: quam ample in angusto cadauere Indiae salutem uniueris amplexabatur: quam pretiosas exuuias, & quam opi- ma spolia existimauit, quod retulit,sepulcrate linteolum Xaueriano sanguine praesul gens pro regali sacerdotalis amiculi munere, quo Xa uerium exornauit.
Hus. O te, Marcelle, mire selicem vectorem, qui longissimae difficillimeq; transmissionis vitalem portum in funebri Xauerii domicilio habueris: quiq; principem Indiae gazam insepulcri soclina inuenerist O mihi etiam vel
per natistagia contingat hic portus, vel cuomnium iactura rerum hic thesaurus obueniati Cunctis emenda periculis selicitas videndi augusti cadaueris, ad emacem publicae salutis mortem animantis. Sed iam cuMareello, ad maiora semper properante,
Cand. Ille quis credat mitissimus, idemq; Iaponicorum vulnerum cupidissimus ad bellicos Mindanai strepitus vltrice'; caedes diuertit, inermis inter armatos, & tamen
122쪽
hostium telis impenetrabilis. Fusi. Diuertamus & nos ad mirum spectaculum , tua oculis narratione subijciendum. nae A qthor fuerat Hispanorii perpaucis Marcellus, ut expeditione susciperent in barbarorum piarimos, qui duce Correlato Mindarnaum, Philippinarii amplissimam insularii, qua viribus qua staudibus occuparat: eoq, steti perfugio N Asylo maritimas In die vias portusq; Hispanis infestos excursionibus , rapinis ac stragibus faciebant. Iam seci
dis terra mariq; prelijs pugnatum: iam a cis agger prinius 8e alter expugnatus: iam que tertium ac firmissimum propugnacula acer inuadebat Hispanus: cum inter hostilem igne ac ferro missili tonantem fulminateq: tempestatem, Marcelli, vexillum Xa-ueriana effigie in lignitum praeferentis, ac os voce gethirq; au victoriam inflammantis in latus diselo o ex aeneo maiore tormeto inuolans pila impetum facit. Cohorruit
illico ri spanoram exercitas uniuersas, alleno ictu percalcis rat utq; Marcellam igneo volantis globi tarbine longe diali ata ita ,stastillatimq; discerptum, cum illo extincto victoriae salutisq; spem omnem expirasse insemuit: damnauitq; contiliu suum, quod ad
bellicadiscriminata beneficuvocasset capaci Accurritur undiq; tragicam vi lanienama itelles os uti uberius lageant. Sed inopinan
123쪽
voluptas uberrimas liquitur in laervma Vident leui solum foramine delibata veste. innocens corpori, ad pedes iacere rotundum serrei globi fulmen, cui nefas esset ea laedere,qui mortales, Ioue prolixius iuuaret. Puse. Disce tandem ultimi barbaries mundi ab initrumentis immanitatis tuae Marcellum reuereri. En ipsa belli maxima tormeta a fusis innoxiis fulminibus suis virtute adorant, quae adamantinum illum facit, Se Achille magis inuiolabilem. Quin etiam furialis ille globus ad metam usq; sortitudinis, & ad eam constantiae columna longὸ
prouectus, ulterius tendere non potuit,ve innocentiae nQceret.
Cand. Audi gemellum huiusce miraculum . Excusta grandioris bombardae pila casso impetu vanoque stepitu irruit in expictum, quod a Marcello circunserebatur,xauersi simulacrum . Nimirum ad Caelitis immortalis iniuriam vulnificus peruenire globas non potuit, qui ad alterum Xauerium, nempe ad Marcellum, terreno domicilio propinquiorem, & adhuc mortalem, no collineauit. Sed nos dii in insula Mindanao Moramur,properat Marcellus ad Iaponem, ut sequacem fugiat hostis triumphati gloriam : utq; f igientem hic mortem, illic
parabilem nanciscatur. Vix e portu se pe- ... netrarat in siluam, ut ad instar summi S
124쪽
in crucis ara facturi, animo prius inter preces , quam corpore inter carnifices litaret: cu ecce venatici satellites centeni quinquageni victimaria praeda indagant: di indicate sumi nubecula, proximi videlicet omine sacrificij, deprehendunt. Accurrunt, rabide in uasuri: medioque repente in cursit immobiles resistunt. Ille in genua prouolutus, oculis in caelum supinis, brach ijsq; ante pectus decussatis&iam priecis ictibus
crucem , hostes nec fugit, nec animaduertit. Caterum in fronte praeradians: nec oculis modo, sed animis quoq; affalgens integritatis intimae dies extima praeclare otia tendebat, cum hospitem officiis esse, non vinculis obligandum. Ubi deinde circunspiciens Marcellus milites vidit veneratione cunctabundos, & admiratione defixos: blande compellans ait, Accedite filii, meq; lubentem comprehendite. Tum illi emicantis in ore virtutis maiestate perculii, capti'; potius quam capietibus similes, trepide reuerenterque sic manus iniiciunt, ut dare videantur. Mirum dictu . Subito vehementique terra succussit ab innocenti reo vincula excutere molita, proximos remotosque ingenti terrore concussit.
Fus. At hic ego non exclamem, O incomparabilem Marcelli constantia, quae consumma
125쪽
inchoatem firmissimum elementu sine horrido tremore spectare non potuits O praesentiam eiusdem efficacem, qua bruta Iaponis terra mouet: motuq; vitam indicante , animatur ad caelum capessendum lmnd. Funib' catenis';undiq; obstringentibus im- reditissimus coplurium dierum longinquo itinere ducitur Nanga acu , ad Christianae videlicet constantiae palaestrana, & regiam carnificinam: statimq; iudicio sistitur, radiosa iterum luce circunsusus: ut Iudicum demiratus consessus, in bono lumine illustrem legeret innocetiam Rei. Cum tamein eu quaererent de adito Iapone, religiosis exteris hominibus interdicto , respondit, caeles ilis iussit Francisci Xauersi, qui multos ante annos Bungi Regem ac populares sacro sonte lustrasset: quiq: delapsus e caelo Peregrini aspectu palam sibi videndus ipsius immedicabile vulnus illico persanasset , venisse legatum ad Iaponis Imperatorem, ut salubribus hic alloquiis diu mam edoctus disciplina, Christo legislatori maximo, humanaeq; salutis assteriori nomen & animum daret. Tum historiam recuperatae ope mirabili sanitatis ac vitae typis vulgatam, simul 1: Xauerij perpictam rerum admirandarum effectricem proseri effigiem.
Cus. Non virum ille, sed geminum Xauerii protulit simulacrum, dum exhibuit etiam is ipsum: & hoc lane augustius: illud enim
126쪽
in oris, hoc animi lineamenta reserebat. Sed
quid iudices λ Debuit profecto iudicium in
cultum transire, uitia in clementiam pul-
Cand. Quibus ius omne iudicibus est imperium &libido Principis, nullius iis ponderis inno
centia. Igitur qui omnia suis emolumentis , & aulica gratia metiebantur, crudelissimo Imperatoris edicto,aequitati praepoderante,iubent primo aquae tormeto Marcellum excruciari. E' farca in uersus suspe- . ' ditur, divaricatis cruribus. Caput deor- sum in aque doliare labrum narium tonus, immergitur. Tum obtorto magna vi pedum vinculo, ac repente laxato, tam rapida cum totum corpus, tum ipsum caput vertigine rotatur, ut sume cruciabilis circumactus saepe spiritum intercludat. Fus. Appositum sane ac decorum barbarae crudelitatis inuentuml Decebat enim cie lestis indolis hominem incitatissima, caeliq;- simillima conuersio . Neq; vero poena haec eius interspirationi ossicere potuit, qui puriorem , & haustum ex Deo spiritum, nulli obnoxium interclusioni, reciprocaret. Cand. Priore aquae cruciamento inexpleti, rursus aqua crudelius deseuiunt,molliq; elemento strangulare adoriuntur. Supinum in scala collocant & circunligant, capite ultra scalam extante, iquaq; irreligata & libera : ut, si doloris intolerans malit vivere turpiter ,
127쪽
quam ultima pati sortiter,ea pectori admota in Christiane religionis eiuratae argumetum, rebellem dedat sacrilego sagitio manum . Ad haec aquae urnas quadringentas sine intermissu, sine requiete in faciem ingerunt, nullo interspirandi spatio relictor unde fieri Qlet, ut pleriq; spitatam exhalet. Marcelli tamen si non vita, motu certὰ sensuq; omne illud manuale diluuiu diuturnae desectionis alto stupore demersit. Ut se recepit , Ne sit, inquit, miraculo, tortores, imbecilli corporis desectio, cu animus fiat inter tormenta robustior, poenarumq; appetentior. Iudices autem leu longa i uitia desessi, seu lenta misericordia permoti, seu crudelibus resecium inducijs, ad acerbiora supplicia reseruantes,tantisper in carcere inter catenas & copedes seriari iubet. s. Heu serias a doloru labore minime vacuasi At vos desipuistis, Iudices, dam aquis iugulare tentastis. Cur enim dulces necarent aquae, cui maris amarae pepercissent λ Q1are Marcello aquarum victori diuinus ille
assonat plausus, Aquae multae non potae-CEL8. runt extinguere charitatem.
Cania Aquis inuictum ignis aggreditur: & in insontem inimica elementa conspirant. In is frequentissimo lictores theatro igne iugenti excitato gladios & uncos excandefaciant 'Deinde Marcello in mediam raptato vestes non detrahunt, sed impetuosa dilacera tio . nc
128쪽
ne diripiunt, sin il l; induunt pudore nu
ditatem:quam magis ussit igneus verecundiae color ,quam ignis calor. Tum candes 'multiplex serrum cum intolerabili cruciatu adigunt in viscera per eas partes, quas oculis veste, auribus siletio modestia praeuelat. Non tulit tepestiue impatiens Marcelli patietia tam foedam pudoris iniuriam:&, Itane, inquit, Iapones, qui morum eleganti lautitia, grauiq; urbanitate cunctis: vos nationibus ante stare gloriamini, hu-
manitatem nunc omnem, & pudorem exuistis, ut in ea potissimum incurratis mem- bra, quorum vel in bellu is aspectu humana refugit verecundia iuersum corpus in vestrae ditione crudelitatis est: in hoc prosuroris arbitratu sine pudoris vulnere ta-uite. Hisce verberata verbis barbaries , quan uis impudens, erubuit, & modestiore - supplicio resipuit. Ab igne reuocatur Mari: cellas ad aquam, prς licto duplici liquido
tormento durissimam. Inde enatat exanimis ad parem naufragio carceris portum . Fus. Solent naufragis etiam barbari miserescere. . Quare Marcello ex istis orietur nuctibus spes aliqua tranquillitatis. Cani Quin imo in sicco decumani tument aerumnarum fluetus, extremumq; imminet vitae naufragium. Arundines dicuntur admote, non inanes ac leues ad isdendum : siue in segmenta exacutae . ac summis digitis secu
129쪽
dum ungues insertae acutissimi spiculii doloris infixerint : siue pice, resina & sulphure oppleto,olidissimo sussitu exanimantem animam barbaro more per nares insu- derint.
Fusci Tande fatentur vel inuiti se vinci tortores. dum arundinibus torquent . Nimirum robusto & in poenas aeneo Marcelli animo arundinei generis, leuisque ponderis sunt grauissima supplicia , quae tolerando infringit ac ludit. Canae Mera loqueris oracula. Immanissimum. quoque apud Iapones & plerisq; lethale, quod a Fossa nomen habet, cruciamentum ludo fuit Marcello, & voluptati. A lictore . denuntiatum, tanquam decreti nuntium imperse, iucundissime audiuit, illatum sortissime pertulit. Ecce autem optatissimii nuntij gaudio gestiens paulatim sublimem se tollit ab humo: & veluti liber in vincu- iis , antequam rapiatur, animo praevolat ad supplicium . Ecce palam oculis satellitum Iudicumque tertium illustri vultu Luciser tortoribus ante solem diem pre- festinat: & noctu sibi sol est, praemature properans ad occasum. Educitur e carc re Marcellus, ipsis ludibrijs verendus, dextera capitis parte rasus, sinistra capillatus. cademque rubro colore insecta, capitalis
cruoris naturam purpura uniuerso corpori promittensa culeata e serro lamina
130쪽
COLLOCUTIO. VIII. ostos pr cladente elinguis, muto tamen patientis documento eloquentissimus: nigra nostratem tunicam,ad genua pertinentem, indutus, Geterii in corpus titilla ignominia
opertus: nouo more Ouans eques , utpote
ipso magis equo, vinculis undiq; alligantibus , si natus : deniq; grandi pagina probrose inscripta ridicule a tergo litteratus. Cum ornatu hoc funestissimo procedebat ad funus, circunstipante militu agmine, ac Senatu Iudicum subsequente. Ex hominumultitudine infinita nemo unus fuit, qui . hominis exteri, ac deformem in modum ad ultimas aerumnas traducti miseram conditionem sibilo ut mos est o cachinnoque prosequeretur: sed mirum ubiq; silentium,& significata suspirijs lacrymis': commiseratio, supplici etiam gestu veneratio. Ille vultu interrito & hilaritatem spirate, oculi'; in casum, nempe in triumphalis pati tis capitolium intentis,gloriosam trahebatur ad necem . Ventum erat ad meta strato doloribus curriculo dignam, ad patibulum . Scrobem effoderant fere bicubi talem: utrinq; statutis geminis bicornibus arrec- tarsis tigillis,ac tertio transuersario superimposito iugatoq; surcam erexerant in sus pendium. Marcellum,uinculis& pastomi- de liberatum, equo desilire iubent. Ille is,
ubi fari potuit, grates agit Praesulibus infinitas pro capitali, quam in ipsum tulerant,