장음표시 사용
11쪽
quod proculdubio est uerissimum ac suera omnia sunt, quae line omni errore docet Christianorum theologia . quippe, cum Op timus maXimus D E v s, a quo tradita illa est Hobis, nec fallere possit quenquam, nec falli. a quopiam : quomodo falsa erunt illa eadem in philosophiat magis, S multo rectius conueniebat dicere, sapientiam huius mundi uanam esse, ac ea principia esse reiicienda tan qnam absurdissima, quibus philosoplia dant
operam , ut probent mundum eN aeternitate
fuisse absque principio temporis: nihil serieX nihilo polle a praepotente D EO: necessitate non uoluntate DE V M agere, quae cunque agat: Angelos nec integrum habere usquam moueri: nec a perpetuo agitandis coeleltibus globis desistere : hominum esse mortales animos: & innumera huius farinae alia sua placita quae pugnat e diametro cum ipsi iasima ueritate. Dicendum inquam erat, sapientes huius mundi apud omnium rerum condi rorem,& conseruatorem D E v M ter,& quater stillios; cum in tenebris uersarentur, &solum naturale quidem lumen intellectus agentis obscurum , ct caligini phantasmatum in hac fluente materia, et in hac assidua perturbatione corporum fatis, sit perq; admiXtum , sequerentur, in om n bus rebus consequi non
potuisse ueritatem. Ne rogo post hac ullus
12쪽
tate quidquam pueriliter effutiat: hoe uerum quam est, aut illud ex naturali sententia, uel Aristotelis, uel caeterorum philosophorum; sed ita potius dicat: Aristoteles fuit una cum reliquis philosophis in ea opinione; ut in scholis dogmata sua traderet, ac literis manda,
ret, quae magna eX parte uehementer etiam, atque etiam cssent erronea, & longe absui dissima. legendi quidem sunt philosophorum
libri cum iudicio : ut, quo ueritatis eNiguum naturae ipsius lumen potuerit conscendere,
perspicuum hρbeamus: & simul intelligamus, ubi splendor fidei, & lumen reta lationis diuinae quaerendum sit, postulandumq;
piis orationibus a D E o tanquam necessa rium nobis uersantibus in tot errorum tenebris, & multarum falsitatum occasionibus.
Itaque sanum iudicium adhibendum est in legendis iis libris, & Christianae religionis ueritas declaranda est auditoribus, & argumenta philosophorum diluenda, sicut Lateranen se concilium prudentissime decreuit sub Iulio secundo , ct Leone decimo. Ne, dum esse puri philosophi uolumus, & facere studeismus puros philosophos auditores nostros , simus ut in peruulgato prouerbio est puri ligretici, dc scholasticos nostros puros haercticos efficiamus. Cum igitur de coelestibus globis, ct motibus, eo animo scriberem, ut, illae tΠ-
13쪽
dentur,apparentq; in sederibus facile demonstrarentur, Sc, quoad fieri posset, abolerentur astrologorum uanitates, quas praecipue in diuinationibus ostendunt, meum iudicium liue afferre, atq; adhibere liberum uolui:& ipsam ueritatem omnium alioqui praestantissimorum uirorum, authoritati existimationiq; anteponere, habita nullius cuiuslibet ratione. Quod similiter in eo libro feci, in quo tiniuersam Peripateticorum philosophiam in comunes locos, quanto potui studio, redegi, ut studiosiae iuuentuti consulerem. Hunc autem librum ideo nomini tuo dicatu esse uolui CAMILLE PALAEO TE, quia, praeterquam quod prudentia,&consilio uales in administranda republica uestra, - in qua magno, R incredibili omniu applausu, dignitatem senatoria fungeris, & honestis moribus, & omnibus uirtutibus luces; ut imitationis eκemplum praebeas, Somni etiam bonarum literarum, Optimarumq; artium genere admodum floreas . tu praeterea singulari quodam modo Chtaltianam ueritatem, S pietatem a puero semper coluisti, de pluris eam feci ili, quemadmodum conueniebat, quam mille Aristoteles, aut Platones, aut Ptholaemeos, aut sapientes alios huius
mundi, quorum sapientia ut Paulus Apost. inquit stultitia est apud D E v M; Quam-
14쪽
Nuncupatoria. cuis habiti semper suerint illi quidem apud
omnes gentes, & nationes aetatibus omnibus in honore, atque in admiratione.Tu recte quidem PALAEOT E uanos eos labores cen suisti, qui cum iactura,& iniuria ueritatis per serutur;& horas & tepora illa omnia sine fructu praeteriisse arbitraris, quibus toti occupamur in assequendis hominum opinionibus adhibito nullo conuenienti iudicio, utrum sint nec ne illae uerae, aut falsae opiniones: dumodo asseruerit eas certus aliquis homo, cui se magna pars hominum, uel quidem temere ac sine iudicio addixerit. Itaque lege,& defende hunc librum, idest ueritatem .curaque, libene ualeas. Bononiae. Calendis
16쪽
De coelestibus Globis, & Motibus
cherrimum studium mento fudisiems per apud omnes gentes, e nationes in honore: atq; illius philosophiae in primis, quae cirea odera, er caelelestes globos, motusq; continuos uersatur; dummodo nugas m ineptias ea ipsa diuinandi missas faciat: nee magis authoritate hominum quorumtibet ruta tur, quam pura ipsa eanssida ueritate:ae,si dentaque proeul abiiciat uanissima deliramenta de Fata. deus absoluta necessitate, illa quidem pars de euele pibus globis, o motibus, tanto notitior, ετ praestantior est omni reliqua philosophia: quanto mundus ille sperior huic inferiori, quem uirtute μου ille idem regit, praestat magis, atq; magis antecellit. Nam siue materia eoelorum fit in actu, expers omnis potentia praeter illam, quae conuersionem, oe' conti-ηuam cicunuolutioncm restitit, nμstiuis interitus principium
17쪽
prine tum ea istat: ueluti sapientibus quibusdam
huius mudi etiam, atq; etiam oberrantibus placuit: sue illa rationis eiusdem eum ea materia sit ex qua fiμnt quaecunq; generantur: quemadmodum theologi nostri doctissime, piissimeq; tradiderunt sane diuina prouidentia constituιt,ut corpora illa, quae interi Mi simi per se quidem, π omnibus transmutationibus ob noxia,nunquam in pubstantia siua euariarentur, ae lumine seuo motu donec certus, et soli deo cognitus numerus electorum hominu absoruatur, in haec inferiora continenter agerent persee , m omnia persee moderarentur: ut nullus unquam effectus produceretur a naturatibus causis, aut qualibusiris, tum
particularibus , tum uniuersatibus, communi qMide et si lito cursu naturae, qui nἴ a superni; illis orbibus,mmotibus cffceretur, π penderet: praeter buamanam uoluntatem, quae ubera essentialiter est; ae proinde odera pellae nequaquam possunt in eam age re, msi per accidens, quatenus inquam agunt in partem nostram sensuam, et instrumentariam: a qua tantister dum sumus in eorpore huius mortis pendet humana uoluntas in pulseliciendis operationibus eaq; portio anima tota, quae ino anica, er immaterialis est. In hac ergo precellentishma orbium ,
stessarum , motuumq; coelestium philosophia doctissimi quiq, uita omnibus aetatibus elaborarunt; ut qui pulchrum etiam, atq, etiam arbitrarentur in ea excrilere.. cum uero itu intuerentur, quae syectari βο- tint circa Odera, uehementi quadam iniciebantur admiratione
18쪽
admiratione . qua de causa caeperunt omnilim, q- apparere in coelis obseruata fuerant, calisas diligenter inquir re ut coelestium motuum, si feri pUs t , quam plurimas diuersitates, irregularitates in redinem redigere, ni , Me certam aliquam uiam aperirent , qua deprehense in stellis apparentie demonstrarentur. Aefuerunt nomulli ex iis, qrei uno, solo motu circunferri unum quemlibet globum existimarent in oceaseum quotirie. alij pluribus unu quenq; orbem agi, circunuoluι motibus desperuerlint, ab oriente nimirum ad oceidentem per meridiem: Ο e contrario ab occasiu in ortum: deinde a septentrione in meridiem: tum ab austro in boream . quos motus uarios uarijs temporum curriculis, σ stadiis confici edocuerunt. De globis etiam, cr orbibus tot
propemodum fuerunt sententiae, quoisse se bomines ad philosophandum appbeuerunt. alij n octo, alii nouem, alii decem tradiderunt esse coelorum globos : alui quoque plures maluerunt. ac fuerunt, qQ
omnes calos putarent homocentricos 3 er alii q iecentrices', uel omnino : uel una tantum supersicie ;aut concaua illa quidem: aut conuexa. Itaq, nos in
tanto isto negotio elarissimorum philosophorum, astronomorum opiniones recitabimus , π aperie mus: quorum sane quia nulli hactenus attingere potuerunt in hae re nobilissima optatam ueritatem fententias eum bona uenia missas faciemus, ta quamdescholis ejciendas candidae ipsius ueritatis : qtrae, si demonstrationibus ex natur ipsius lumine acceptis,
19쪽
ptis, non Gnfirmabitur ineptias tamen, er absurdas opiniones philosophorum , CT astrologorum, quantum satrs erit per me cUutabit, ae ipsa rutilabit inateram,ae stlendebit clara, CT etiam atq, etiam ιθustris contenta eo lumine, in quo nulla omnino seunt , ac ne esse quidem possunt errorum tenebrae tum bre-Mem, σfacιlem admodum uiam indicabιmus, crplaue comm Arare annuemur, qua motuum cale
situm diuersitates ordinare, atq; monstrare illa pote-
vel medιocriter doctus, quae stectantur circa Odera. omnem qlioq; divinationem, idest presensionem, e scientiam rerum futurarum esse uanam, seuperstitio- sim, religioni contrariam , π rem quandam impiam cιle commostrabimus . Mirari autem debebit nemo ,praetermissis omnium sententqs, quorum aut ritas, memoria hactenus uenerabilis , Creeleberrima fuit semper in scholis omnibus, libere mdicio, qliid sentire conuemat , oporteatq; in re tanti momenti, proferam in medium, nulla elusemodi astrictus neccessitate, ut mihi, uelim nolim it corta quaedam tuenda sntentia quidquid enim conamur, ermotimur, ad omne ueritatis, er eandidioris phιlosophiae amore facimus, quae in magistri nullius , cruullius pura hominis uerba iurare adi cta est. Minime gitur thagoricos imitabor : quos ferunt, si quid a si marent in distulando. cum ex iis qHaerere- .inr, quare ιta ess t,r ponderesolitos, ipse dixit: ipse autem erat Pythagoras tantum opinio praeiudicata poterati
20쪽
poterat, ut etiam sine ratione ualeret authoritas. At consilium potius sequar Aristotelis magme quidem existimationis uiri apud omnes philos hos. cuius prociddubio magnisca, honorabitis uox, clarissimo uiro digna est haec in primo libro Ethicorum. Aequum est ueritati s retinendae eausa decreta etiam sua tossere, philosophos praesertim: er si enim utriq; chari seunt, tamen praeclarum est, pluris existimare
ueritatem . Nos ergo tam arduum, tam nobile tans utile negocium aggrediamur a quorundam 'tune cessariorum expositione breuiter ancipientes
Quid centrum sit, qui globi homocentrici, qui ccentrici , qui epicicli.
P RiN IPIO scire operaeprectum est, qui
globi sint homocentrici, qui ecentrici, qui epi cicti: atq; ante omnia intelligere necesse est quid centrum st. Itaq, de centro disserere possumus dupliciter: nempe pissice, mathematice . Ac eentrum quidem pissicum terra est, insimam uocatorum elementorum in medio ipsius mundi con flens, At mathematicum centrum est indiuiduum quodda, imaginarium punctum a quo si deduci loneae complures intelligantur ad convexum coeli, eas inter si omnino esse oporteat aequales. Ac emtr mmore isto matbematicorum assumptum, consideratum, quod ipsum medium mundi est, proprie ste erat ad institutum nostrum in boe lιbro. seunt ergo, Vt B ad