Herculis Saxoniae Patauini philosophi ... Prognoseon practicarum libri duo. Noui, reconditi ac a pantheo ipsius longe alieni, de ratione dignoscendi ac curandi omnes interiores affectus praeter naturam, ... A Leandro Vailato Cremensi ... singulari at

발행: 1610년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

198 He cul. Saxon. Ρr lectionum

aliquando humor adeo corruptus, cuius coctio exspectanda non est. In hoc igitur casu Rtatuum abest,ut fractiones iuuent,ut prorsus obsint. Nam corruptin humor non es ducendus en venas sedρotius paulatim ν suppositoris,perci steres ter benigniora medicamenta purgaudiis. Circa localia medicamenta unum moneo: Prohibet Gal. t.ad Glauc. . Localia medicament i ante humorum euacuationem,& tamen idemGal. r.Mκωκ.r . concedit in muI- pituitae copia circa os ventriculi collecta Meam dea othis. Hac in parte vobis illud notandum: Localia messicamenta ante humoris excretionem aceesse digerentis. ut calfaciona,ctsmutadstrictoria. Digerentra om ta ante humoru excretiomem sumsuo A a. De his dicebat Gal. ra. meth. . Ex percussisnιμ ε ortunu viscerum in. mmationes emitari. At vero cacidum meaecamentum moderate adstringens fouet calorem Anatiuum,&nouam proh bet humorum flux onem. Tertio notandum circa hanc syncopes differentiam spectari visendirationem. Nam Gal. in dato humorosa praecipit victum nauissimum, usq; ad septimum. Conceditselam mulsam, aut ovmeleum infusione a uallisanam velaticam. Haec regula non est perpetuo ob

uandi igitur sum patientis pus , qui ii inquat ore1 dc minores fiant, Medicum monear, ut cibum praebeat, & vinum exhibeat. Qurici si syncope fiat ex humoribus bili seseaeribus, cirra hanc partem, Mones, Gal. voluisse Bos vomitu esse eliciendas: propterea praebeth rastum. Haec regula tunc tantulocia Chabet, cum ipsi iis mores acres ori ventriculi sunt impacti: s in fundo contineantur, non sint ducendi ad os veniticuli, cum ιantum sin iis Q ςausas neopes, sed per inferiora educendi. Ad eductionem vero probatur gyam oleum a nud. ad , vl. Vel Cassa, vel Iberes malles. In hoc etiam casu maxime solliciti esse deberis de corroborando ore ventricuIi per adstrictoria & frigida. ut est vinum granatorum, coro eorum, agresta succus rabes: Quae mmnia administi ara pollunt aut per in his succintinctam,aut per Cannam. Nuttiendi quoque sum isti patientes, si circuitus febrium habuerint paulo ante aec lanem, quanquam id in aliis casibus sit prohibitum: Nutriantur autem cibo aliquo craisi succi non facile alterabili, ut e statica vel oryza, ac praebeatur vel vinum, velfructus adpirangens, ctioneum, velquidsau. DInsim ope ex uxionibus variis, in qua ligatura conueniunt ad reuulsionem, moneo ινων- stas minime vehementes esse debere, dicebat Gal. r. ad Glaue. e. r . huiuscemodi liga turas perinde humorem ad se attrahere, sicut haec affectio,exqua fit lyncope.q d. Galen. Deniq; si syncope fiat ex dolvrei varii vero cum sint loci dolentes, varia erit curandi ratio: De his, qui pertinent ad ventri iam,mon. υπ,tute aeanesis nataratis, hoc annovat ba faciemus. Q od ad alios pertinet, potestis legere ratione curandi ra. meth.ILI.ad .... t. etiarnsi ibi verba fiant de dolore capitis.Hac de caussis expugnandis. Notate: In tempore praeseruations non tantum eis custodiam habenda vi. tum quae in spiritu sunt repositae,sed etiam illarum, qui resident in humoribus, & partibus solidis, L& propterea non tantum cιbus quida obdus est praebendus, verum etiam omnes partes principes μ' , propriis remediis internis oc ex tertias muniendae sunt. De iis,quae ad cor attinent, am cabris quam fit dis, tam internis, quam externis, in palpitatione supra diximus, satis etiam dicemus insequenti de aliis.

CAP. III. DE AFFECTIBUS PARTIUM

naturalium.

T Aturalium partium, quarum vitia aggredimur, alia generationi, alia natistioni inset.1 uiunt. Defamulantibus generationι in mulieribus saltem priuatim hoc anno verbata sciemus. De ceteris nunc sermonem aggredior, te a nutritioniseruientibus exordior.

9 II. De partibuου nutritioni famulantiluae.

X his partibus quaedam alimentum recFrunt. nonnullae 'Varast. aliae conficiunt, non. x nussaexcremGarecipionis expurgant: reliquae vero praedictis Uruiuis. Recioitatimιο- eum gula, narax veta riculus, Coe sicuiecurta purgam crassumtrima concoctionis excremento intesti.

222쪽

Praeticarum Pars Secunda I99

6 intestina,iniussum veroseumia concoctionis lien,biliosin vesica fellea,sensam renes εἰ Vesica, Ceterae quae Dinutant,sunt hae: tisinterrum,quod omnia viscera dorso alligat, demesa'raicas munit: Omentum, quod ventriculum calefacu:Peritonaum, quod om a visceta CO 'tinet. vim cutis praetermittam, qui ad excrementorum exput Iionem faciunt. Incipiemus a quem Graeci arsophagon, alii aliquando stomachum locant, teste Gal).deuc.V.F.

CAP. IV. DE VITIIS GULAE.

TAEc pars quanquam si via quaedam θά resin de egressus, nunc tamen a nobis consi-3 derabitur tanquam viamir ,ad quam spectat DEGLvTi TIo,quae tribus inodis vitiatur: Depravase, Dimrnute, istare. DEPRAvATA DEN LYTirio duobus considerari potest modis: Primo: Marionemproportionari quodigisti tar: Altero ratisne me degruuen . Primum modum praetermittam. Deprauata degistidio ratione modiest, cum quae in os recipiuntur, ser nares reiiciun tur. Caulla huius deprauat et deglutitionis es riplex.

h. II. Causa deprauata degluttirums.

C ' 'Riplex,inquam,est: Ammagnumvlem ρa ti,in quo casu cibus ingreditur in foran ε vicetis &facta inspiratione alimen tu in nares deducitur Altera cauisa: t siquando esustinveterosio m perculso Nam ubi elosa est haec particula, cibaria potis snnum liquidiota ingrediuntur asperam arteriam pro aliqua sali em parte,& sic tussi superueniente cibus de potus per nares reiicitur.Tertia caussa est de qua loquitur Gal. s. de loc. am s. an. gustiacirca ineptumasophagi. Est autem haec angustia non tantum causὰ depra M HUa- Diionis, sed etiarn biara ordiminuta. Neq; enim cibaria,aut potulenta Gelophagum ingrediuntur.Itaq; ablatae 3c diminutae deglutilioniis caussas percurramus.

S. IIL. Caussa d minutae sablata deglutitionis.

Ollitur deri initio,autpropter vitraguiacensiderata ut est via, au rapi Uria eiu em consideraraviesr frumentum. Vt est v, a,angustatur, occluditur vel pro-D 'er errorem extem um, os, nucleum storam,resammultam: Aliquando propter Morbum, iuesit rumor siue caro adnata siue agestentia ex ulcere. Ut organum c onsideratur adhuc vel ut ans . male, vel ut natarate: Vt animati rauionem scutorum Ametu. Hi enim musculi deglutitioni in feruiunt, quatenus attollunt laiyngem, qua sublata gula deprimitur. de cibus luperius exsistens ad interiora detruditur. iiii Musinu iaryngis non fungum ursuo i ilicio, aut 3uia inparadiso incirint,aut quia tumore clanmrim mangona. Quod sic onsi seretur, ut M 4num naturale, habet facultatem attractricein de expultricem. Daque ubi facultas ama. ctrix, vel expultrix, ω timbuisti redditur propter aliquam intemperiem, aut impeditur Propter ulcus,vel propter inflammati nes,aut humoreS Digidos, neque attractio,neque expulsio fieti potest conueniens. Est aliquando cum deglut illo vitiatur propterr ignem E mn yicuti tuai yeIωtιam, in quo calu non mouetur facultas attractrix. Sed hoc est vitium ventriculi. Sed quia aliquando contingit. Qt deglutianturpotuin a.& noli solida, quandoque melius fotida deicendant,liorum caul pui pendcndae de proponenis A. . Delcendit facilius cιόα solidis cluam potus quando ulcus aliquod adsit, vel in palato, vel in operculo,uel in celophago. Ulcus cnuit tacilius irritatur ab ipso potu,qua a cibo. Secundo descendit facilius revolaunia, quando adsit anguitia ex tumore, sed noli Dccupante totum oesophagum.Tertio deicendit potus,non autem quando musicuu toturis sunt resoluit. Nain res pcitulenta tanquam liquida, tametsi non adiit haec vis impellens, onte descendit. Idem contingit,quando infirma eli facultas ataractrix, vel F expultrix propter intempeii cm. Contra Citius desces it selios, qsando pii uita classa sudeglutilionis impedimentum. Tunc enim cibus lolidus sibi viam parat, detrudit cras bilem,id quoa liquidae potio facerc non valet.

s IV. Signa causarum distinctiva.

Ognoscitur sponte sua unaqusq; deglutationis vitio ae differentia. Cassa vero sic dic tinguuntur. R '

223쪽

roo Hercul. Saxon. Praelectionum

Si sit parahiis i mmoto exsistente gutture potulenta descendunt. AQuod si adiit Conuulsio, eleuatut quidem larynx, sed cum dolore, neque ad librium deprimitur. Si infiammati sint musiuit,eadem sunt signa,quae anginae nunc non proponendae. Quod si adest visis inpalato, apparet ap rto ore. Si erosium sit operculum ex quacunq; re acri accepta, mordicatio sentitur in ea parte. Et vox est rauca 8c tussicula excitatur. Quod si obiictuma uodexternum viam impediat,id ex relatione haberi poterit, ut cum duriorem offam aut nucleum deglutierint. Quod si adsit intemperies,cognoscem his signis,quia imbecillitas deglutiendi est ae- κqualis per totum oesophagum. nullus adest dolor, nullum impedimentum,dc erecta cer. uice melius deglutiunt, quam supini. Quod si adsit impedimentum ex tumore, Ipsim et patientes sentiunt cibum descendentem, deinde vero redeuntem, Ec in eo loco impedi. mentum de dolorem sentiunt. Et si tumor sit inflammatorius, adest dolor insignis, febris desitis.Si tumis sit durus,i modicus est dolor dc affectio antiqua. Si adsit istina, aceto eratia quacuns reacra velacida,irrtatationem sentium, sanguinem Et pus reiiciunt,aliquando et am membranularum portiones. Galescentiam cognoscetis, si post viceris signa iam cessante pure 8c sanguine deglutitionis vitium augeatur.

g. V. Prognostica, C

Ee omnia maximum aegras inset unt periculum. Nam sine deglutitione nemo visere. otia.Nihilominus datur aliquod det Misionis impedimentum, excaussa Moans insin bili ex luxatione scilicet verteb a sum ad intra. de qua mentionem non facio. Ceterae caussae sunt ma oris vel minoris peri culi pro illarum diuersitate. Nam de coabsentia estis sanabiis .ut duri quoqi tumores. Idcὲrco curationem illarum caussarum aggredi opor. Iet,quae sunt sanabiles.

s. VI. Curatio.

Neurandis Oel Movit versabor circa caussas,quae me Ium impediunt. Et si haee Dieaussa fuerit viscida p tuita si equenti curabitur vi uoxymessi mucis, edist ribus aeribus oririuatι nefacta ad nares per sternutamenta. Quod si fuerit spina infixa vel acus,vel numisma,aut simile quod solidum Se duila, quod ab humiduate impleri & extendi non possit, ptime conducunt ι.Vapiuio autis. ris aut aqua thermatis,aut seri lactis,ueliaci. Sed si id, quod impactum est,fuerit substantia, quae exitii miditate impleri dc extendi possit, eligenda sunt illa, quae incidendi de ex sic eandi saeuitatem obtineant: Idcirco conducit oxymelsi, liticum, aqua Tettulιana com msistum iuris defcta huius aquaseulphαrea, aluminos, quae habent rationem Impedimentum in .se.

Quod si fuerit in superiori oesophagi parte, liquando impositarere cand la ouo illis. φimpedimentum deturbatur. Interim Vt dilatetur meatus, conuerimnt cucurbitula binasar, sicariorisecipitiosapum imposiιa . Conueniunt emplastra ex emollientibus confia ta ex mucilaginibus Hoc pinguedint rofarina seminis i sebactis: desidiu persistat impedimentum ut nutriri non possint,clystem,su nutriantur. Admittit hunc nutriendi modum Aetius,Celsus,Caelius Aurel.pr terrecentioreS multos,quamuis Aloysius Mo.tella σν7.ro.oppositum tueatur. Quod ad INFLAMMATIONEM pertinet,quia,ut dixi,huius curatio proponetur in sermone demi rie. ,hoc tempore illud tantum moneo propter Auic. qui consulit .ut inprincipio inflammatioris asopharis se Ap. σησκω g HETHZracameri ammta, is pr* Eatur faxis. Quod ad locum pertinet,conuen Icum Gal. Iy.meth.I .m fine scriben ς te iri asseelibus arsiphagi dorso medicamenta esse adhibenda . Sed materia medicamenti frigida Et astrictoria mala non placet. Primo quisseinatis medultio nerui omnes ex figido meaecamento possint imitti uis emo forieo structionem integram conualcre.

Secum

224쪽

Practicarum pars Secunda. 2OI

A Secundo, quia cum asephagus mutiam distri a tute ex ore m/dusina, ratis per rit

digerentia,aut stippurantia, ut ιγ dum M.sunt adhibenda huic loco. Si fuem iacia optime sanatur epota aqua Thestatians,&in huius defectu compone. da meaicamenta is regentia Z eeamaa,quae paulatim accipiantur,& propterea quod ad B modum componendi,accipiendum Galerii consilium .m th. . ubi n his casibus utendum praecipit medicamentis e crantibus o ad Ictorias, v tνosi baraains,b poesiae,eoriti

fusgranaeorum. Admisceamur emptimca glannosa quae medicamento consistentiam tri buunt, it amylum,rνagacantha, Gummι ν satum. His permiscenda ea omnia, quae autuum anor, avit anuvenes, aut insammatiora. Quare me consero ad affectus oras ventriculi.

CAP. V. DE VITIIS ORIS V EI TRICU LL

nimum conuertam.

CAP. VI. DE DOLORE ORIS VENTRICULI

Omline doloris nunc complector Codro inn,Cardiorum,ordinam, Anxi tatem, GProprium ventricuti dolorem. QSomodo distem haec inter se, nunc audietis. Cardiores idem sonaliquod cordiae morsu.Pereor autem voce antiquis usitata in praesentia os ventricuι intelligimus, Gau. ρων .locis fumus a. dedec e . e.F. Est cardioimos morsia oru -mricaώ,quid Turia C A R D I A Lo I A, quod hic morsus sit leuior,habeat interualla. Et sit quasi via ad fur uram Cardi algiam. Distbire haec duo inter se patet apud GH. ροι mori caeso a I.vb, inter vivia oris vcntriculi ponit CariuakE

g. II. Oulsa cardiomos scardalia.

Ult autem utrumq; ex una de eadem caussa, lensu scilicet mordicationis fientis,aut exora ventruult nimium sensibiti aut ex vehememtaeasae. Estos ventriculi sensibile nimium aut a natur .au proflter Ucud. vehemcntia caussaecli posita aut in quasi ate aliis, ausi L. aut aera,aMρunc oria. Acida est dusex caut Pisuιis,aul Acis atra. Dico Hismarram,quia Gal.sb. deplemiud. e.xI. ruralem melancholiam dicit non esse acidam. Salsa est is ursa, aut ei bin .espo Usm-. Acris est aut humor aut tibis. .vel potus siue natu alis c. e correptus. Humor emitu uacuas Cissim dc potus naturaliter acrcs sunt Fae,agum,eroiaqta. fotu res me icameniose Ex corruptione vero ad nidorem facta si ue Proptercalorem ventruati,si uapropter cinorumproprimum,idem humor acris generatur,

225쪽

Practicarum pars Secunda et O3

A T Oeus affictus estor ventrictio: sed ad differentiam Cardialia dL. Cordis mesus caussa no- xia est in ipsis tunicis imp xcia,&praeter impactionem destruit rubor huus pa Ps,quq cum si sedes appetentia de communionem habeat utq; adeo infrem cum teri ιroo corde, suhlato huius partis robore, cadit iacultas naturalis,& debilitatur insignitet vitalis de ani.

S. V. Dula sardiaca.

I vero Iangitor oris ventriculi .ut docuit Galenus p.rimis affictis e a. fit aut ex magnis B A Mntemperantiis. In cardiaca vero, quae est cum febre acuta, locum potissimum habet intemperies calida,quae natiuum huius partis calorem fundit di humiditatem colliquar. Fit quoq; ex inflammatione de ex quocunsabo cumore, aut ex magno ulcere, aut e X venenaIaquatitate. Propterea Gal. . aph., .loquens de hac anxietate, quam ego Cardiacam voco, iei ibit illam poram referendam esse in proprietatem humoru, quam copiam , quasi dicat in venenatam qualtatem. Et propterea Alex. Trallian .c. f. Cardiacae Caussam inquit humo. res acreser venenatos,addit et lam vernus. Inflammatio line sit legitima, siue spuria, intelhas cauilas reperitur ex Hipp.&Galen. .acui. 7. ubi est men Noanne alas implacidua is,qisae sequitur cardiacos ex inflammatione pituitosa oris ventriculi. Hatum causarumine minit auctor introductorii& Finit. Meduarum,qu. Galeno asscribuntur, de Aet.obr. C p. c. s. inflammationis meminit. Puto auditores hunc affectum illum esse, quem recentiores quidam Medici Germani ardorem ventriculi nominarunt,putantwsse ais ctum antiquis ignotum, quod tamen taliam eth.Ex his potestis colligere, quid sit anxietas absq; Cardiaca.

S. VI. De a Ietate.

Avxistatis nomen, quam doloris Ceciem di x mus, non uno & eodem modo semper accipitur. Aliquando mi in animi perturbationem insignem signa ficat, de qua hienon est se imo. Qinindo autem accipitur pro covom dupliciter accipi consueuit,aut v n sexsolatu otingonubus,aut Ore vωι cuisumto. Gal.I pro . o.a prophet. - . Nos hic nominean sit luin intelligimus, qui si clitio oris ventriculi, de quia hoc vi- D tium potest esse aut compositum ut simplex: Compositum Cum cardialgia, cum cardiaca assectione. De hoc iam latis dictum eis. Nunc erit sermo de simplici. Simplex anxietas igitur sinae angor, qui etiam inquietudo de implaciditas dici potes b, ut colliguur ex primo prognos=.Id. .ac L/7. est dolor gravatiuus orti ve ιν icuti eum uuatione corporia ex humore rigido multo taenitu oris vestriciat imbibito. Dicit ut dolor, qua in te sequ1mur Galenum 3 de derectu e e. qui hac in parte Chrysippum laudat dicentem lanxietatem esse dolarem. Et ad differentiam Cardialgiae diximus ei te dolorem grauatinum: Ille enim est mordicativus. Addidi, am inquietadne ac Mirariore corporis. Nam isti quoque proptet Pondus rei molestae huc atque illuc mouentur ut molestiqm fugiant. I. Ad differentiam Cardiacae affectionis diximus,caussam essestgι um humoram ct mustum stra ventriculi ima, E Gum. Nam ut inteflexiliis cardiaca habet pi ocaussa vi us inflammaraonem, venenat s hv. mmores,di propterea Hipp. .vδ. se. lianc puclem auxietatis inquit curati vino aquae aequatuor commisto.

specialitur sumis.

Dolor alitem ventriculi distin saram propositis humortuas ille est, qui in omnibus aliis

ventrietili partibus fieri consueuit cite excepto. Habet hic dolor has ipsas caum , unas iam recen luimus, Inmmma tones. humoresseragados, mord eaores, o qtialia F intemp.riri, Malum extend/ntem. De si s omnibuA Galenus in comment. ah. aph. .pi'. vhi scribit, doloνes venινι B, qui medicamentia non celans feddu peia snt, nulta comms. errore, aut ex Disquati rorempore, aur εχ in m lime in absessum ι ansante Ari ρ υγι

226쪽

ro Hercul: Saxon. Praelectionum

Ine proprio Marte potestis varias doloris differentias haurire, a Forma, Loeoassem, Coo , de lumias: Proetequassent, de aliae a Tempore petitae, ut quidam dolores sunt coiatnm, alia imermutentes. illi Vero exacerbantur aut ante cibum, aut statim a cibo, vel 1. ut 6.horis aballiam to cibo. A

g. III. Signa eorundem assectuum omnium.

SIgna varias ostendunt doloris deerenti,M,diucrias easib ,diuersos locos. Caraeogmum cognoscetis,ti morius habeat quaedam interualla, si adsint aliqua si gna vomitionis futurae a Galeno & Hipp.proposita .aph IIJ prognosi so. vertigo scilicet tenebricosa, trem br labii inferioris. Carris tam cogi oscetis ex continua oris ventriculi mordicatione. Cardiacam ex omnium viri om languore, iactatione, extremorum refrigeratione.& uncta os sudore capitis,colli Sc thoracis. 6xutas facile deprehenditur ex sensu grauitatis circa ventriculum, iactatione Corporis cum virium robore. CDolor veniracuti distinctus a dolore oru Gntriculi deprehenditur ex situ. Nam ubi do letos dolor cuca spinam potissimn m sentitur in regione illa posteriori. quae respondet cartilagini scuti formi. Ceteri dolores ventriculi sunt inferiores, & potius ad sinistram partem tendunt, sicut& pondus ventii culi. Varierasem humorum sic distinguetis. Si siupituita arida, simul eum morsu adest insignis appetentia dc frequenS exspuitio, iuuatur a calidis. I nmetinthomo humore, qui est act-,adest quidem appetentia, sed non iuuatura calidis.& propterea moerore ac timore vexantur.

Si bili fia sit humor sensus d5loris ceteris est vehementior, adest sitis, amatitudo oris,inappetentia,nausea vertigo,biliosi vomitus,ac deiectiones biliolae. o Si ιο,ον si istis,adeli quidem sitis, sed non oris amaritudo,& quod per sputum e. licitur, salsum est. Si adsitissa Uno, signa omnia lethalia, febris ingentissima, sitis, omnia symptomata Cardiaci affectus, syncope,qu Depe saepius succedit,Galeno auctore M.ῶρων

Quod si adsit et Izm praeter excretionem sanguinis N puris, praeter nauseam divo- .mitum, succedit etiam sensus mordicationis ex quacunque re acida & salsa peros ac

cepta.

Quod si adsis istin, dolor est extensivus cum Iugitu, dc regio illa ventriculi manu apposita tu i ida in modum follis inflati apparet. ESi adsit Apis , dolor est continuus cum sensu grauitatis,neque ullis medicamentis

ced r. Si adsit Alesia signum absteIIus accipitur ex inflammatione praecedente eum dolo. reperseuera e.Soc dicebat Hipp. .aph.aa. Habentibus dolorem diuturnum supputatio. Si dolor sit continuus,materiae impacta est indicium in ipsis membranis, siue cum tu. more, siue citra. Quod si habeat intersaliam, ut exaurbetur ante cibum, argumentum est doloris,qui sit ex fluxione materiae biliost aiecore propicr sensibili ratem oris ventriculi. Si vero exsteνM Uuιιm a tabo, signum est materiae biliosae aut actis,contentae in sun. do ventriculi qui assumto cibo agitatur. Si exacerbMardo reposts. aut σ.honmargumentum melancholiae est, aut fluentisabivipso bene ad ventriculum. aut residentis in tundo ventriculi.

Quod si longiora haberi treuam, quandoq; diosi,quando phebdomadarum,potest fieri fluxio,vel a cercbro,vel ab utero,vela toto corpoIe,quarum paritum affectus propriis s- sui, sunt distinguendi. PROGR. Diuis rod

227쪽

Practicarum Pars Secunda. 2CIA 5 IV. Prognostica.

Mnes sane ventriculi dolores magni quidem sunt, sed lethais ma omnium Caiatica, praecipue si ex ulcere cum inflammatione prodeat. Venenata etiam quatitas, ut heri

intellexistis,momento temporis interficit,sicut&aliquando vermes. Ante tres annos Ego vocatus ad pueram,resertum vermibuε,M.annorum,cui sic exhibui, rara ne eum reuerterer, erat mortuus,euram aperara ventriculum: inuem D. vermes omnes dodra tales, omnes Muos, ori ventricuoadeo Ienaciter inhaerentes, ut vix auessi possent.

Uratio doloris ventrieuli vel dirigitur ad cassim, vel ad N ema. Dum autem da cosse est sermo distinguam sermonem meum in partes tres in quarum prima verba faciam de omni maloidas tumore: in lecundaver labor circa in ammatisvem . in tertia pro. ponemus curationem viseris. Primam autem partem in duas subdiuidemus, prout materia vel tis calutare continetur,vel in tunicis est imbibita. Loquemur primo de tractanda materia non ι acta. In hac curatione indieationes desumuntur a Euansitate maἔσω, a MoIs,a Euatitate, M ab Ipsopartis Uecta, siueparssit ventriculus suscipiens, sitie anapays mutem. Ratione materiae opus est evacuar RationemM reuellere & derivare. Ratione qualitatu quia mordax est. portet uti contemperantibus mordacitatem. Hos scopos proponii Gest.a. simplic.e M. Rationeρariissuseipientis opus est uti astrictoriis, & malam temperiem alteranti. bus,ut monet Gal. .meth fQuantitas humoris aut vomitor se aut Hiectoris imminuitur V mitorin quando ad os ventriculi ascenderit.Sint vomicoria in materlabiliola aqua ινιι, ι- raptaum, Θ.drauum. Vomitoria in frigida materia debent componi ex oumste, ut crassitiem incidant, exotio,vi mordacitatem tollant, ex ture. ut facilem humoribus praebeant exitum. Grauiora dolente ore ventriculi non sunt tentanda. In omnibus tamen ciue calidis, siue D frigidis humoribus amnis um oleum tuto praeberi potest ad uncias .vel viij,ut si vomitus non seccedat, aluus taltem deiiciatur vel moueatur. Permiscendum autem in frigidi, humoribus oleo est i umosmet . In calidis autem Iutem etin ut limmum: in salsa pituita Trupu aeιιο .Sint exempli grata MiSI M)meliis ιuauisucci, aula rupi des Si materia ad os ventriculi non ascendat,sed potius in sendo contineatur,per inse. riora e st ducenda vel mericamentis,uel clysterys, vel Ivpositoνjs. De medicamentis sit uniuersale praGeptum Laborante ventriculo medicamenta nus. aransortia esse eligenda: primo ne robur ventricuisaestiant. Secundo neptus a longinquis par. tibus trahant,quam ab imparte ecta educ/nt .Quod si multa sit materia,dividatur euacua E tio,atque ideo si antiquus fuerit dolor veniricoliam materia biliosa ego uti consueui alter.

nis diebus aut L pilularum de tribus cam Rhabarb. aut 3l Masarb.pulaene an curn S s. suceari Vt aut tempore calidiore alternis diebus p aebeo δ i, aut 3vj.eassis horavnaam cprandisi. Quod si pituitosus sit humor,pari ratione exhibeo gl picularum mastuiauaram hora vin

na ante coenam.

In humore autem 'melancholico praebere consueui iussalum, aut ex eoiambo, aut ex non cuius ventre incoquuntur postpodium, epithymum se pena, ita ut lingulis diebus lex huius iuris uncias accipiam, quae 3 ii l. illorum medicamento tum accipiant. Quod si non fuerit assectus antiquus,potestis, puto, in his casibus semel totam va.

euare, de educere materiam.

Pituitam totidem unciis mesturmassolutivi Melancholiam vero hoc medicamento:

dissoluantur cum decoct. eordia

Cluleres quoque varii pro varietate materiae sunt eligendi .In bilioso sueeo sic pareret clyster. S . Diuili od by Cooste

228쪽

eto 6 Hercul. Saxon. Pra lectionum

H. f. M. & f.suppos. 4. . Inde ad digerendum flatum conuenit aut humidum, aut siccum aliquod semen

tum, ventriculo appositum.

Gmn.hnsαnugnan Ij. nsdecoc in sq. aq. sed in fin decoc. addemn. agiogor.mim.&facta forti expressi. per spongias flament. Si haec omnia exsiccata & calefacta in sacco lineo ventriculo apposueritis, siccum habebitis fomen. u. Praestat tamen egregiam Operam, &eit admodum vulgare fome tum ex cineribus calidis positis in scutella cum aliquo timeo Cooperta. Aliquando autem in*erguntur ea FH eineres vino Maluarico, 6c superinfunditur putuis arto, Lorum cinnamomi o Pperas. Et optime facit idipsum Panu assin vino maluatico ambutus Gradictispulti νιιπι ι noreses. Cucurbi laetiam magna,vel umbilico vel ipsi patienti ventriculo apposita,natum p mitifice digerit. Cetrium materia non tantum istis modis,sed aliis quos est ab ore ventriculi, imo uniuerso veniticulo derivanda de reuellenda.

Primum quidem id fieri potest omnibus illis remediis, quae extremas Ac externas partes calcfaciunt , siue sint fractionis, siue balnea, aqua calentc3, siue sinu

229쪽

Prae hic arum Pars Secunda. 2 7

sininoismi.dropaces, aut messantia. Hoc enim omnia in dolore vetriculi conuenire non

hus Medicis, Sorano, Archigene, Herophilo, Themisone, referente Coelio Aureliano a.deacut. 8. θ o. Et sane quanquam materia dolorem faciens sit calida, haec tamen remedia calida, tanquam diuersoria, reuellentia & attrahentia calorem ad partes extremas, in nullo casu stant improbanda. Et nimiam proposita Medicinae scriptores, quibus adhaetet Celsus de Aetius in pura Cardiaca passione,in qua vires usq; adeo lunt collapsae, in qua os ventriculi prae nimia humidi rate exsoluitur, utuntur hi sce medicamentis

Debet quoque derivari ad vias urinae,ad nares,ad os: Ad musiculos per CAUTE. RIA: aliquando etiam ad ipsos articulos, quanquam antea fuerint dolore affccti. Ha.

as se nobilis udendum es vinis corroboraιum. C D Teilis admodum curatio doloris ventriculi facti a materia in tunicis impacta. Quindoquidem huiuscemodi materia neque Vomitor,s, neque Deuctoriis, neq; Cl eclis, aut Supositoriis,uno vel bo, non facile reuulse cedit. Et quod maius est, per continuos dolores usque adeo viresdeiicit,ut quae conueniunt, vix administrari possint. Idcitco cum calida exs stente materia adsitic opus mittendi sanguinis, nihilomi nus Se vehementia doloris, Acuratum languor plerunque hanc venae sectionem prohibent. Id vobis manifestum fiat,si Galenum legatiss. meth. cap. 1sb . primo ad Glaue. r .eirea init.ubi seribit,in nimia sibilitauoru ventricust,rn morse facto ab humore bitios amaeiudis rendam esse venoemonem, quamdiu assectus seri arant. Sed ubi humores tuni eis sunt impacti, dolor nunquam desinit, nisi prius excitetur aluus de euaci, D etur. Euacuatio autem ut dixi,admodum dissicilis. . Idcirco in hoc casu si FEBR ISVR GE AT, ut plerunque vrget, Cardi algia autem impediat necessarium est ante san. guinis missionem os ventriCuli roborare intrinsecis Ecextrinsecis remedis. Intrinsecis uspanis intincta umoraumrum,uci,vtiscit Hippoc. a. vidca. 'olenta secto granaioram. xcepta orsubacta. Extrinsecus autem aut abs thio W-a quo aystiro,aut oleo de Ctionia vesoleo rosato, omphacino. Roborato ore ventriculi,si ita postulet morbus,tuto secatur vena sue superiorisve inferior,ut alias docui. Non lunt quidem in hoc casu praetermittendae ceterae reuulis

siones

E Sed hoc moneo, ne diu in illis insistatis, quandoquidem impacta materia non cedit reuulseriis, de vires concidunt. I taq; post haec deueniend uri, ad remeria,qua ιmpactam muriam in tunicis conse M. G uenus re ceteri Medicinae scriptor eo, quantuml tui ex multi, colligere,non distinguunt inter caldam dc frigidam materiam, imo vero Galenus i pie ad hanc materiam tunicis impactam etiam biliolam probat usum aloes o Herasim tu, quae tamen sunt ca lida & sicca. Hoc potestis legere apud Galenum 7.mus. D. S. de comZ.ρον c. a. e. de suenae

valet. Io.

Ego vero distinctione opus este iudi eo, in materia calida placent mihi huius.

suctari se an a .ro f. M 6e f. consech.inrotui. Exh. beantur gi'. harum rotulatum, duabus vel 3 hor.ante cibum

230쪽

2o8 Hercul. Saxon. Praelectionum

Idem praestaret sed sortius tuu ipse νbabarb.or cornu terat usi insimul mistus absq; Asuam. In materia autem frigida conuenit non modo usus pilularum ex aloe, aut i ια his sUI. verum et iampilutaνum alipian arum s . I nterim quos poteli haec materia paul tim exsiccari hac potionem materia quidem frigida. '

diatriopterea, aut ex diaeimmo, aut ex in imul.

Si materia est calida, vivum debet eligi pociferum ct astringeni, in quo infundatur abs ψωumsed cetera praetermittantur. Extrinsecis quoq; digeri potest haec materia sementis illis, de quibus memini in

praeterita lectione inIer me dolore exstitu. H ictenus de Euacuantibus; Ttaseo adsecundu caput, est demicera licis, demitiga

rides anmatium,alissi mus unctuos.ct empiastica. Et quan quam luctu usus videatur te-bmentibus lus pectu, Hipp. tamen,Vt nostis φ. acur. . multas p aebebat in ardente fchri ι .ctu hae minas,& quanquam id potius loco medicamenti exhibitum fuerit, ri h lominus f num lae,ubi febris sit usq; adeo intensa & ardens, poterit Ec loco atimensi edi medie tuto prςberi. Sit tamen iuspectum: Sunt alia,quae tuto praebeii possum, est Humi num est aqua non tantum rigida sed etiam,vr consulit Gai. Io.met. e. t . aliquando etiam arrerest, gerata. Aqua igitur iita Hori, seruatis legibus a Gai .proposits ρ.meth, mometo temporis cardialgiam sanar. Qinad si quispiam frigidam sultinere non posse, ut antea dixi adestferam,Item aqua desuZara,Mis aqua at qua cocta iconandro, aut massceatierata: Ec.Ds vires non constent,est tandem ipsum nu vel Iimplex, vel alium oriuratam, prout varii fuerint humores. Extrinsecus demulcendus est hic humoria uem finem multa faciunt. Primum in frequenti v d est vitale, ex x. aut 3. ouu confectum in fluxione ealida cum infaut meti Digida cum oleo demotha,aut mastumo. Idem praestat om mum praedictu ale. -- Atam. Propter quam caussam Praetici in hoc casu non deuenerint ad am La exemer sa, adpulmones calidos, ut aliquando in phrenitide facere consueuerunt,ignoro,cum nihil sit preti amius,nihil efficacius ad demulcendum mordacem succum de digerendam moderate materiam,his ipsis animalibus, aut pulmonibus. Illud autem sit vobis perperauum .nusiam Fuerauincam medicamentum intri cin aut Sextrinsec- Vponendum sine adinsionea rictori'. Nam ventriculi robur exsoluitur, di sturiones concitantur.Qualia sim adstrictoria, nunc intelligetis. Nam post E ceraustica Memaracustia aditi ingedu, est ventriet os quandoquestigiau. nonnunῆ ea unu ament . Frigid i sunmuravi granatoram,riabra gres. o aba de quib- insyncope. Cal ida assi , Uynthium, Spica. Calamaia aromatic-, Oloe, σι. cx quibus confici

possum externa de interna inedicamenca.

CAP. VIII. DE CURATIONE N FLAMMAE

mationis Ventriculi.

Dii fici limam aggredior curatione inflammartanis eterunculi,quq quide varias habet in-Fremi ne. Ap mater iae in L Inatione facientis varietate. εἰ di vario infl*mationis tempore. in priuessio n.ut nostis repellere est necessariu In augmenιo repellentibus discutietiauda sunt misceda: Inflaru potius digerendu. ii repta medu, sicuti in aecimariose solis dige-I cci utendu. Noptermissis in adstrictoriis,ut robur vεtticulis sisei uec: Et gde locu habet in inss.im itione ad res lutione tedente:quandoq; n.suppuratur, nonunu Indura ur.

SEARCH

MENU NAVIGATION