P. Rogerii Josephi Boschowich ...: Dissertatio de turbine, quo nocte ...

41쪽

semihi expressarit velut si a pictore operose ibi depictus fuisset , distinctis exacte si ondibus. quod quidem hipse vidi, omnibtisque usque pM

me. . Ad idem palatio um impegit arundo ali qua in fenestram tanto impetu. ut fixa in ca diere fenestrae impulerit cum vehementia, quaesidem ipsam superet, vitra fenestrae in cubile. uem pars ori linaginem e regione in muro 'ndentem perforaverit, ac in latere muri defi- ea monstri Tigna quoque crassissimis asser, bis solidiora in palatio D. Principis Panfili, quod Plane reparabatur, aptata . ut accepi ab eo, quixem ipse spectavit, traiecta sunt in praedium usitae Eminentissimi Cardinalis Alberoni ad diantiam aliquot centenorum passuum. In valle, etiam quadam prope S. Agnetem octoginta plaustra foeni in acervos dispositi Roniam paulo post trans ehendi , item non exiguam foeni quantitatem in 'ia , quae verius Redicicoli ducit, grinera abstulit ita . ait in tota vicinia vix vestis, um qigoddam foeni apparereti pae quidem mimia certa notitia accepi.3'. Non ita certum videbitur quod quidam affrmabat spectasse se equum una cum proposito: ibi pastu ab una Tiberis ripa ad alteram victu binis translatum , nec ego rei certitudinem suishingto velim Sed ieinceps dabitur vi-

42쪽

dere alterius speciei traiectiones minus comm nes alibi factas ab ejusmodi turbinibus.. o. Ex omni bae eventuum serie, in prio visu facta inspectione minimarum etiam ct cum stantiarum colligo primum Turbinem se ipsum in urbem ipgressum nainus vis habuisse, quae progrediendo deinceps creverit; initicinamisque ingressus sui non evulsit vites, nec muros,in quos a latere impegit, evertit quales tamen tibi exquilinum attigit ubique fere solo aequavit; domos usque ad aedem Dominae Lattangi inmediruit ulteriore ordine situm foenae D. D. Minfimi diversorium aestivum D. Principis amfili. totam sere aedem aestivam D. Abbatis Battamia evertit. Principio videbantur quidem stammae, sed non sentiebantur; sic versus S. Clememtem multra usque ad domum D. Ducis de Ca- serta quosquos de re interogavi, asserebant se nec sulphureum odorem quidem sensisse, quali tamen sentiebatur in palatio D. Ducis, In mgurio vinicolae D. D. Quaraneotio, ubi flamma, fumus cubile implevic quem etiam gravem odorem reliquit in vitibus vineae Lminentissimi Cardinalis Bolognetii retulitque unus aliquis

in vinea Eminentiatim Cardinatis Alberoni visa vestigia adustorum pliorum , Cramusculorum in vitibus , his arundinibus relictam a flamma

43쪽

eurbinis nigredinetias quod idem notatum est in vicino arundinet D. Abbatis Baetaglin Su , censum denique est foenum omne in foenili in D. Marchionum Massimi sed ut videtur, staminimam sopiverit tectum vi turbis is abreptum, aut Potius ipsa nimia velocitas illius.

I. Divisionem turbinis supra spectavimus, Iatitudo non potest adeo facile determinari. Muri autem a fronte impetiti ad casum praesentem non attinent is necesse enim erat multis in loci corruere partem muri non impetiti, quod ei qui a turbine impetitus est , fortiter adhaerescinret alibi contra pars a turbine impetita stetit, quod ab altera non impetita sustentaretur. Miusmodi namque revulsionem fieri necesse est, inbi ubi respectu vis obiecta impingentis mus est debilior via facta in vitibus ad rem umque non facit, quod eius limites nimium incediti sint minus ut huc serviat amplissimus ille tractus, quo dejecta tecta evulsasque arbores diximus, ut deinceps declarabitur, ubi ostendetur aqua vini effectus proveniant. Nihilominus in primo loco S. Clementi vicino, ubi ex quatuor parallelis muris extremi duo intrinsecus cecid reri inferri fere potest latitudinem turbinis non fuisse ultra eorum distantiam, quae est fere aa . palmorum. Ex a o palmis muri D. D. Quaram ratio , ubi lateres commotos supra dictum est, C per

44쪽

per respectum ad inclinationem graduum figi venire debitii latitudinem quandam Palmorum uso de si praeruptum viemum aedi aestinae D. Ah hati, Baltastini fuit perpendiovum directioni turbinis, quatuor , aut quinque id/tanssum msui in ervallis duarum aut trium decempedax s,inter unam x limam additae, quia raro, pas

M. Hae vero determinariones minus sequ3rae sunt, excepta sorte secunda , ut mihi Phdom videtur, reliquis certiore. Ut ut sit se iam postulae . ut ad cosideranda alia n milia turbinis exempla qua locis varus accitarerin praesens gradum faciamus, eorumque effectus cum iuvius nostri turlanis esectibus conferan , quoa pari s sequentis esto

argumentum

PARS

45쪽

PARS II.

LOLLATIO PRAESENTIS

TURBINIS CUM ALIIS ALIBI

LOCORUM NOTAT ii

Enctus turbinis parte prinis exposita tales omnin* sunt: ut si quis murinisaram si aliorum, nisi se ex impos uiiuus, etiam validioribus oriri limrim notutiam seu visu, seu lection accem, iis eoados. vix fide dig'os civi une u ogdinquiri ac naturae ipsius vim excedentes existimaverit , quod potiori populo Romano acciduis constat. Ita nempe cevelli arborea gr-des etiam, astas, easque de loco in locum impetu trajici dis limpiae , ex his longius etiam Ubrice

46쪽

non modo, sed de integras solidissimas trabes d.

ripi solo aequari muros, domosque, tanta pro secto censentur . quanta vim ventorum vali

dissimorum longo intervallo superent. Re ideinde intra domos ipsas tabulata , erui pavimes t , convelli aleres, diffringi fenestrarum vim parte ima parte altera intacta relicta spina, re in antro quopiam angusto , oblongoque pissumdata omnia, qui in locis vix aliquot prisus distantibus quidquam turbaretur, arciam videtur humano impervium intellectui: Si semen effectus istos cum aliis, quorum plena

historicorum relationes conferre vacat, at

ad eorum causas reflectere; ipse illoriimst quentia, causarumque consensus tollet adniti tionema comparatio etiam dabit intelligent quam modicus turbo praesens fuerit, quam ludebilis eius impetus. Finem non attingeresil a retroactis longe temporibus similium exelli pia turbinum repetere animus foret, quae pisdem longe plurima occurrunt; neque tamen a peram perdiderim, si quosdam eorum, unde a aliis arguere liceat, in medium adduxero. a. Prium omnium memorare iuverit tui binem in vicino etiam nobis mari non inlioquentem, venti nempe in seipsum retorti, ain arcto satis spatio permeet non modicum m

47쪽

gionis tractum , rumpatque levetque, Walio trajiciat obiecta ponderis etiam gravissimi, quinalia miniora impetat. Apparent subinde per

occasionem tempestatum quaedam vellit colum-- nubium ipsam adeo superficiem maris tan. fere vita, Waquas ambire, sustollereque, ut videamur hae instar collis cujusdam super caeteras levari vel unitae per medium dictarum columnarum, vel in densa quadam velut nebula gutiarum hanc omni ex parte circumdantium. Procedunt columnae hae aequali eum nubibus cursu per multas saepe leucas, vae navi, in quam impingunt ictu saepe uno lacerantur vela, framguntur antennae, mali etiam primae magnitudinis concutiuntur , ipsaque navigia iam in aera iaciuntur ab impetu, jam proprio acta pondere in ima praecipitantur, inque mille frusta dissi- Iiunt. Quales quidem turbines, si quo casu ad continentem usque pertingant, effectus di cti non absimiles producere nemo non colligat, in eversione tectorum disjectione murorum, evulsione arborum etiam solidissimarum vi sua obstantium.

s. Turbines hujus sertis communi itali hysicis voce in praesens audiunt Trambe Marine seu tubae marinae In Adriatico, ubi frequentissimila curriant, audiunt Scioni, nomine quod in aliqua

status

48쪽

status veneti parte convenit tubulis aeui3 siris vientibus ad distillationem, liquorum , seu a Graticis mutuato nomine Sion Puer adhqc, priucquam Italiam attigissem, in vicinia Ragula virdi in alto mari eorum complures, .cum ali quando in plurium consortione, tu omnes lis

quem eorum vehementiorem curatius conssi rare avebant, me constitutum naemini , recutarit menti ea occasione tubum opticum ad iulum contemplandum, quod remotior esset, adshibitum fuisse sed excepta aqua marii, quaerim mediate tubae illi marinae subjecta fuit, non paruisse aliud quam falaiam vehit quandam nubis in forma immenta columnae Unum aliquem similem, sed modicum turbinem spectavi alias,

ascendentem de terra, vicinum mihi admodum, excitato ingente pulveris, harenae vortice A lium a mari in terram progredientem impulium ingenti impetu ab austro ad Aseleum sub tempus tempestatis tonitruis, coruscationibus, privvia, o grandine horridae vidi eminentiore e colles qui hcivitati, mari dominabatur nem p ante quam me recepissem in vicinam aede in qua per autumnum ferias agere solebam, nisi non modico tempore me detinui horridi iii,

in spectaculi videndi gratia. Sed plures etham limites turbines inter densas nubes horroriabusus praeambulas adverti hinc illinc per mare Adria-

49쪽

Adtiataeum ti licet id temporis aetatis adhiae

tenerioris essem, teneo nihilominus animo impretam usque nunc rei ideam , meminiquem merasse me subinde eodem fere tempore turbines eiusmodi tredpcim, quod certe minus fialitum in isthoc mari censetur, etsi caetera non in frequenter contingae, eodem plane tempore

tres, & nonnunquam etiam quatuor observari

q. Similes quoque tres turbines ab inviiscem aliquantum disiuitis os vidit, minutimque deseripsit, quantum ad eorum genesim, situs variationem. magnitudinem tertio libro it nerum suorum Devenot in oceano prope insulam Quaesomo, qui idem cum paribus figuris insinuati sunt in libro Galbe scripto, cui titi

lus Fuma de Ratiam ad anni isga a . APrilis, Way Junii Montanari in opusculo de vi stoli, quod in dialogos ad bane materiam aptam dispelaust, ex oecasione violenti turbinis, magnam partem veronensis agri Anno iegs vastantis ait D. Arnaldum de La Rue Gabium Geometram mortuum in obsequiis Rerum publieae venetae re88 hinere in Americam usque eonsecto asseruiae turbines ei nodi iste Tropicos adeo frequentes reperiri, eadem aliquavido navis in novem decemve Sti plures incurrat esserique idem Montanati

50쪽

manifestam descriptiondre ab Arnolita ipse .ctam, periculorum, quae navisi qua vehebatur,

ab iisdem passa est quidem, sed insigni talielia,

te superaviti mo, quod illos turbines, quos Americani Uracanos vocitant, attinet, qui quibdem in singulos annos certis locis fere constanter redeunt, inde quibus deinde, sentio diccurrere eos longe lateque per mare complures semul cum istud eodem tempore integrum fere eommovere soleant. s. Effectus hic elevatarum per similes tu has marinas aquarum ultra maris superficiem, earundem vi aliortun etiam graviorum corporrum , Scapharum imo in aera proiectarum adeo singularis non es , netia, concos Physicori msententia ei adstipuletur , loquanturque hanc Plurimae per varia maria iter agentium relationes, sensaque fere omnium, qui eius meminere. Mai va author Anglus probatae fidei in opusculo dedictis tubis marinis edito a me quidem non iris vento, sed a Montanari citato eodem, quod i Pra insinuavimus, opere, exhibet liguras, rec fas per eundem Montanari, quem in hoc genetave plures alii sequuntur, dicitque eas confectas

a multum pertiori ingenioque a me naue ro, m

aeo in frequenter duaemodi vortim transiit in quiuio dicta tuba marina extenditur usque ad maris sita, perta