장음표시 사용
651쪽
e Vtrausique capitir aspera arteria in m m truncum emtescentes. d Pulmones Cor amplexanter, quorum tris in viroque inere lui, inferioν maior, superiores duo minores. e Cor inter pulmones trinque ambientes Unicum sedens, sed pro animalis no-
f Primus ciborum ventriculus, Italis la Trippa, dictus. g Secundus Ventriculus , Latinis Reticulum , Italis la Scuma , votatus. n Portio his tantum tertii mentricula apparet, qui Omasum nobis, Italis Cent pelle, appellatur. i auartus Ventriculus Abomasium iocatus, Italis it Quadio. His in laesurentiabus omnium eri aliorum maxιmus. Duo a pera arteriae rami in et num desisentes, substantia modum eartilagine rum annulorum obtinentes, sique ad designatum in medio hoc eanali punctam :hic enam aspera arterιa subitantia in Oesubagum cItali iocant ii Grumale 9 transimulatur . Vt per eundem ita ductum er aer in tibus transire debui Aet, . . quod ess omniam , quae his mi a Funt , moniosissimum , it in bimria uot
Hepam adambratur, de quo reperies in hictoria, quomodo maria animalis misce. , Mixs infula Vena nutrieula , inflata , ipse fuerint.. Lisneis .motar, qui in ine inflato hepate fuit eleuatus. Reliqui in m/dia saeta- si, quibus litera n pani debuerat, sunt ijdem in superiora descriptι figura rami-
nantiωm animatium quatuor Uentriculi. . o Duo evita, mi quae mediantibus duabus mertebris ,singulo in latere singula , te tia cuidam, qua 'Remam colli, πεrtebra adnectamur. p Duo admodum tendinosi musculi, qui ducentes ortum in septima ceruicis mera bra protesium malis elatum habente, rπ orc ριtιa miraque anseriamur, ad mai rem firmitudinem εν capitum horum extensionem, miro Natura artificio salu
q Vertebra in dua separata, in adnexa tertia cuidam 6st suprema eon, me rebra : quarum miνaque portionem spinalis medulla ex ..ecipitis basi seu foramine egredientem , secum ferebat . : Ha amba medullae poctmodum in maiore illa terna hae enim mulio grandior est , quam freta dua linerales in media evertebra iniuntur. Et se inica medulla in non duplex, per totam dorsis p
r i moartim iam merte arum Abi initarum designatis . iΓ Protuberatis ossis occipitii , qua a mertebra bus excavata excipitur. Verum haec omnia beneuolns υι σν i, si hιctoriam consedere die nabitur, exaotius e
gnosset. Quaevo videripossum amplius forsim omnia dilatasse, Ur limites egressus
. esse, intra quas Memeana solummodo animalia coenenda eraue.'Utrum quomam internas monserorum partes paue aligerunt, erit fortassis mi apud non ullo/, gra--Π tiin etia- hae ratione ιuιturus sim.
652쪽
sis ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARP. ANT. RECCHI
monumsucaput videtur a Cor Auathorde re rei natione
O Vae hic prostat Icon,delineata fuit ex eiusmodi vero & monstrosio capite, quod in iam saepe laudati Priseipis casi, Musaeo,variae ac curiosii imae rerum naturalium supellectili ipsisq. Musis potius quam pompae dicato, adserua
tur. Hic videre est,ex una ceruice duo esse enata capita ut ut verius dicam, ex una ceruice ac simplici calua,gemina rostra,eum quatuor fissis oculis, sed duabus solummodo auribus Vbi autem locorum,& quo tempore hoc monstrum in lucem prodierit, id nos latet. Videbis similem omnino figuram lib. a. de Qxndrup. Biiulcis apud Ol ouandum,quem ipse vitulum ex Magrio in Histi Ecclesiastica , circa Nisibin Persia urbem natum , & plurimas eortendisse inlamitates ibit. Et in liruiusmodi monstris Vitulinis tam deseribendis qua depinsendis, plane copiosus et lGuando quem adire & conlittere potes,ra libet nunc summam addere manum: reliqua enim quae ad ruminaιionem attinet,apud Aquapendentem in citato iam lapius opusculo videri possunt,in quo plurima Arimulis de hac re axiomata, acri perstringit examine, quae pastili in lib. de Histor.&pare. δnim . exltant. In quibus tamen, cum non des , quod Ego quoque vel addam, vel mutem , vel explicem , mihι etiam,si paucula haec
adjecero, vitio vettinumme debet , sunt quidemanias
Ambages, si μmmastequarsariigia rerum . . Atque primo dicam luco, non ideo i quod ari ecio ramo M stati v pr confesso recipiunt in coruuera animalia dentibus rem superiori,isi mihi vi dentur, quod materia horum in cornuaadigeram I. Qaia dentium Iubstantia durissima, a Cornuum substantia moli iore re spongiosa , quod M., 3 ependens notaure,diuetia, flatam a Juouis iudicatur. Et quae propcimo queis, fingi. Nil inter vastissima f. orum cornua, quae toti abiis etiam ab clum ris M Uuo uantur, ad eorundem exiguam dentium in supra indotalentium maxilla, magnitudinem λ Elique hoc omnium potentissimum, ortu telem impugnans argumentum, quod supra ego cum dentium numeram attuli, ad oculum demonstraui dentes illos superiores incisores, qui quatuor esse de-
653쪽
bebant, superiori deesse quidem maxillae, adesse tamen inferiori duplicatos , cum in hac loco quatuor,qui in non ruminantibus solumodo numerantur, octo reperiantur. Materia istur horum non in cornua cessit,ut illi sibi persuaserunt,
cum dentes omnes adsint, & tantummodo transponantur.
Nec causam cum Ari Iouis in suPeriorum dentium defectum quis conijciat Ninides velim, quod a Natura plures in eiusmodi bestijs vetres generati fuerint, quamuis hoc ita temper eueniat. Neque enim ullis omnino carent dentibus, & mo Π qu lares aeque Bobus, atque Equis ad mandendum, frangendum & molendum iurisorii cibos,id quod in ruminacione videmus contingere, adsunt. Non igitur Aria uelis ratio concludit, plures ventres in ruminantibus dentium defectui s.ccurr . re, de horum velut I Vicariam Opera praestare. Huic statim consequens & hoc est, tominatione non ideo instituta fuiste ut Arari. voluit)quia dentes superiores de- - ν - e sient. Hic iple enim Muret Ponticos & Piscem Scarum, utrinq. dentata anima. WV lia, ruminare scripsit:& in Leuisico habetur,Leporem & Cunicula, integris utrinq. dentibus cibos remadere. Neque hoc perpetuu & uniuersale est decretu, propte. rea plures inesse vetres animalibus illis,quod cibum integrum veluti, & parum Nec plures coelium deglutiat, ut succelliue in varijs illis sinibus magis magis' elaboretur. iacitiis
Vidi enim saepenumero hic Roma,pisce que Romani Merlucia vocant,quasi dicas ' :: i '
maris Lucia, veteribus Gracis &-ἰν,-,Latinis Abellus dictus, unde & Ouidius. Ir Melu- εο ς m deformι non dignus nomine Asellui. Vidi inquam,hunc piscem, alios sui generis & integros,& semicoctos in ventre Meiluetu, pisces habere,qui tamen unum saltem ventrem obtineti, nec cibos mandit, licet dentibus probe quoq. non in utraq. maxilla modo, sed in palato duplici ordine n si inan acutis sit instructius, nec eos pollinodum remandit.Sic tres semidigestas,& qua- tamen ven- tuor teperi integras ranas in unico ciconiae nigrae ventriculo, cuius Auis palu- M. 'stris Sceleton adhuc domi asseruo. Minus haec Arim teli concedimus, quod quae cibum lignosum, aridum ac spi- Νςς pyo' nolum, durumq.assumunt animalia,ea ob id vetres plures sint sortita, quae causa dudoiem' ipsi assertur, quod Camelus cornibus carens, plures nihilominus ventres neces se sit habeat, quoniam dicto iam cibo nutriatur. At nos Equos scimus eodem'ής modo ut Poues, stramine fenoq. vesci. Et sarmenta vidimus, ac portas storeas ab
infima deuoratas fuisse; quibus Cardui pungentili imi, non raro quoque sicci, ut similes stilicet habeant labra lactaeas, delicatum in esum cedunt. Hinc spinosi
cardui species Onopordon, hoc est Asini crepitus appellatur. Onopordon enim, ait Plinius, si comederint Asini, erepitus reddere iucuntur. Hi tamen unico saltem venare cibos, & recipiunt, & absoluunt. Has cum Aquapendens perplexitates secum Aquam ruminaret, ut illas tandem concoqueret, plures in pennatis ac eornigeris ventri-- iaculos hanc ob causam constructos fuisse excogitauit: non quod haec opera dentium , illa rostrorum duritie carerent, quo minus in ore etiam conterere ci-sitate e 'bos valerent, quod ruminando molaribus dentibus cornigera, rostellis vero suis' ' Aues semina decorticando,& si vellent etiam comminuendo conficere possent. Non igitur in dentium aliquorum,eorum q. pauculorum inopiam, ruminationem esse referendam.Sed quod utraq. animalia,non mansos prius & mallicatos
cibos deglutiant. Non mandi autem eos ab Avibus ob metum, ne si diutius illis
654쪽
c, o ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARDI ANT. RECCHI
rapiendis insistant,ab hominibus capiantur. Quare raptim ac festinanter eas , dem, modo in acre muscas, modo in aquis pisciculos capere, modo in terra 1ὸ-mina colligere, atque haec omnia non fracta, sed integra deglutire.
De p ΟΠ - Cornigera vero interdum vult cibos mandere, interdum minime. Mandunt haberibus' quidem, inquit, cibum, cum eialectum sest congregatMm habent, u que enim ιndagare, 'U' ' indagando mutium laborare est opus,ut in Liabulis hordeam, P sanum Νon mandunt aut m, cum sparsum babent, y motu indagant. Tune assumptum atque excerptum pratisus deglutioni, propter eanaem causam, ne in eo mandenda tempus in aes me sin De Coi - tam ipsis tune frantra pereat. Etenim mandere ,-indagare cιbum, alterum alteri mo--'' ram , it. Ex his Aquapendentis verbis ac rationibus, hoc ego colligo dogma et
tunc animalibus,quibus ruminatio concessa fuit Aues autem, licet plures ventres habeant, minime ruminant maxime cibum ad os regurgitare eaq. inquiete ruminare, cum illum in pastuis, quasi furtim ingerunt, nunt me vero, cum in stabulis ad libitum eodem fruuntur. Atqui hoc rursam communis magi-Aquipen- stri doctrinae aduersatur, quae luce clarior est, s. Hist. an.cap. so. Iacent, inquit, itone, eciri eum ruminant omnia, in hibernis praecipue mensibus solent raminare, steriem fere men- .. . - sibus hoc faciunt, qua intra tecta aluntur, gregales leuia minis que te oris ruminant, haud ςon, quoniam foris pastuntur . Quae quidem Arist. verba, Aqsvendentis pronunciato
bi μ' .. plurimum refragantur, deberent enim gregales bestiae, quae in pascuis carptim, γ' -' ' raptim ac festinanter, ut ipse ait, cibos deglutiunt, non leuius sed sortis atque intensius ruminare,quam ubi abundantia ipsis suppetit; intra tecta,domosque: quod tamen haud exequuntur: Quod ipsemet eodem opustulo Aqu1pendens
fateri hoactus est,cum dixit: Unde conuertitur repositio , quod qaando animalia valde ab rum in tensum cibum sumunt, in imum quoque rumιnant: quando vero mo lem ingerunt,nequaquam ruminant. Mollis autem in pascuis plerunque, durus instabulis suppeὸitatur. Aduersatur eidem Aqua niantιs in aento , adhuc clarius eodem loco, idem Arictoteles; qui vult praeter Ceruum, reliqua cornigera siluestria omnia, minime ruminare, cum tamen aeque quatuor obtineant ciborum sacculos, & non ex delectu, sed, Vt ita dicam, ex raptu vivant: Ruminant, aid, alia iis , quae super rure deπιιum ordine carem, vi boues, oves, ea rae, ex fris nullum adhuc ruminat re tonstat , praeterquam ea, quae aliquando cum hominabus extenue, mi ceruus, hunc et Aquapen- nam ruminare certom eri . Eundem in sensum haec apud 'Plinsum lib. so. cap. 7 3. v. leguntur: Tuminant praeter leo dictastaestrium, Cerui cum a nobis aluntur. Omnia autem ιaeentia ροιιus quam Liantia, γ' bγeme magis εωam a Zate si renis fere menstri . ., ti bus . Nota hic Psintvm non fitis siri tituis mentem percepisse, neque enim hic Alberrus ideo Certios ruminare scripsit, quod a nobis alantur, ut ipsum lesenti patescit. Aristotelis Neque instrius magnu/ 7. de Animal. Cap. 4. Vt optime Mercuriatis obter
a uuluni. Int, sensistebs sensum est assecutus, cum scripsit: Ruminantia post steptimum at tis mensem ruminare, cum Aristoteles septem cuiuslibet anni menses significare is hi Voluerit . Quam ui Vt ego iudico, inserit quoque dictum verum esse possit, explicatui. utcungue sit praeter Aractotelis intentionem; videlicet, cornigerarum filios posse ac velle, septem a partu mensibus a matris uberibus pendentes lac sugere, &duriore ita cibo abstinere sex lacte autem solo hausto, probabile est animalia haudquaquam ruinii are postea ad cibos solidiores transire & ruminare..
655쪽
IO. FABRI.LYNCEI EXPOSITIONE. 63i
Quid igitur nobis in hac caligine rerum, verborumque tricis rellat Z Si rationes ab MNHotele & Iunioribus propositae, cur animalia ruminent, pleraeque vi- Author in dentur vacillare An dicemus d quoque enim non ab nulla ratione videtuνὶ ea om- 'rumnia, quae cibum remandunt, frigidiora longe, aut ut melius dicam, minus illis esse calida, quae unico praedita sunt ventriculo Ut quod in his unus & calidus cere ςona valde perficit venter , in illis tepidioribus, plurium opus sit elaboratione. Non 'aliter plane,ac si Veneris emeturus statuam sculptor aliquis, bipennibus crassio--qsti
res ligni partes primo dedolet ,rudioribus postea scalpris, tandem scalpellis mi- ruminantianoribus totam statuae superficiem laeviget, atque perpoliat. Videtur huic faue- 2... '' re argumento, ipsa rerum magistra experientia, quod ruminantia pleraquo videantur frigidiora, id non obscure inde elucet, quod sint meticulosa, degeneres autem & minus feruentes animos timor arguit. Notissimum hoc est, in Grais ac Luaribus, quorum ambo ruminant,& mire timent.
Videtur huc facere Plinis authoritas iam paulo supra dicto loco: sernigera, inquit, mna parte dentata,qquae in pedibus talos habent, stuo pinguescunt. Bisiaca, detur haem Uue in digitos pedibus, in non cornighra,adipe. Frigidius autem esse adipe sevum. ex hoc elici potest, quod a frigore facile sevum concrescat, & adeps tam intra quam extra animalia, magis liquidus maneat. Vtrumque ex Aramulis fonte
Sunt haec fateor,mira quada probabilitatis specie conspicua. Est tamen,quod Non vid ijs opponi potest, inter ruminantia calidissima quoque nonnulla reperiri, si esutatu si actiones modo temperamentorum indices esse solent. Et ut de Subalis nostra- Ibi I Ilibus, Bisontibus & υris ferocissimis, animosissimis di iracundillimis best ijs nihil dicam , Tauros videbis,qui cum sortissimo quouis Leone Lybico congressuri nihil pensi habeant. Qui furor, veluti ab atra & adusta bile, ut nostri Medici dicunt, in Maniatis, ita a nimio arbitror calore potius, quam frigore in beluis illis Iubministratur. Volui hic solius Tauri, cui Hircum petulantissimum potes adi jcere, mentionem facere, ne mihi ex Aristitde quis ob ijciat, siluestres feras
Cornigeras, praeter Ceruum, nullas ruminare, quod etiam an verum sit,admodudubito. Cuius enim gratia illis Natura quatuor ventres dedisset y quos quae habent animalia cetera,etia non cornigera,omnia ruminant;vt in Camelo apparet. Si dixeris Hepar horum animalium ut calidissimum, in quo retorrida illa bilis coquatur, mentriculos vero frigidissimos sid quod Medici saepius nobis ac- dici lacicidere contestantur) esse polli , & propterea cibos plurium opuS receptacul e sed denuorum habere, quae cum vicissim illi subeun , magis paulatim, magisque atte- 'hi'g' in 'rantur. Responsio in promptu est, non caloris semper energia cibos elaborari. Quis enim ex nobis,cum magno ventriculi calore, quem possidemus, crudos,
incoctos, integrosque pisces digereret Et quidem breui ita temporis spatio, id quod me in hoc ipso libro bis iam innuisse memini, & idem nunc assirmo . 'ulex quotidiana,imo hodierna experientia in Merlucis dicto pisce, in quo non in- -est e, tegros modo alios Merlacios minores, sed Sepias quoque inueni integras, qui ita, paulisper pisces ingesti, in mucum contabestunt&per angustum,idque posterius ventriculi foramen in proximum intestinum descendunt: in quibus tamen piscibus povi uentibus piscibus vel nullum crediderim inesse actualem calorem, vel certe
656쪽
6 1, ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
teporem potius quam insignem aliquem feruorem. Est autem 'torus in hoc Ventricu- pisce, siue infernum ventriculi orificium, non in fine ventriculi qui oblongus luelis in si eth, & infra acuminatusὶ situm, quemadmodum in alijs animalibus plerisque reperiri solet,sed prope ipsum superius orificium, ubi Oest agos nempe desinit,
Aut igno- Existimo igitur, aut nos prorsus hoc ruminationis mysterium, quod Natura ζ, in similibus moliri animalibus voluit, ignorare: aut aliter profecto de calore ac M.4. 'I frigore, ipsaque ciborum concoctione squam sibi etiam non satis notam fuisse ..,- -' Cornelius Celsus Medicorum ζ1cero ille, in aureo suo proaemio innuit) philoso-ragatur,ne phandum esse, quam hactenus philosophorum & Medicorum plerique quos μ ad Hippocratis interea de Vetere Medicina, libellum ablego in docuerunt. Id quod in problematibus quibusdam meis paradoxoteris squae aliquando DEO vitam prorogante, lucem visura sunt in disputabo. Et si nodum hunc non pro
sus enodabo, doctioribus tamen eundem dissoluendi materiam non contemnendam communicabo. Interea temporis, hic ego vel Aeademicum,uel Scepticum omnino agam, donec meliora ab illis, in quos s si vera esset falsa illa Ueterum Ab Alisto- 'uorundam credita Metam Fchosiis in Aristotelis anima transeolasse videri potest, Erib ,. rubministrentur. Hoc unicum ego scio, & experior: dissicile admodum esti, pectamur. aliquid probare, ut Lucretius ait, Si ratio potius, quam res persuadeat ina. Adhore, Et tibi ex animi mei sententia amrmo, quisquis in haec mea lecturus inci- . . est deris, non me tam mihi ipsi placere, aut palpum hunc obtrudere cupere, qui
ivdio Cornicum melim oculos configere, mortuos iugulare, & ex depressa veterum aut horitate, nanem mihi gloriam conciliare: exquirat mecum quisque prius ipsam rerum in Naturam,antequam se cuiuis mancipet Authori coberat postmodum DEI, Naturaeque opera, cum nostris friuolis non raro ratiunculis, & quid demum statuendum sit, secum ponderet atque stabiliat, & si posteris non inuidet, verutatem physicam ipsam quasso nobis, eiusdem sitientissimis pleno poculo propinet, nec Zoilos ullos & Criticos pertimescat Homine, Memoratu dignissimum est, quod Aquapendens Pataui, obseruauit, duos ho- πὸλ4u, mines, quorum alter ex Nobilium ordine Patavinorum fuit, qui ambo ruminae bant . hic quidem licet in utraque maxilla dentes omnes sortitus esset, cibos tamen absque horum officio deglutiebat,eosq.in os retrahere, non absque insigni oblectatione,& rem andere cogehiatur. Dum vero contigisset eum a morbo quodam conflictari,&lecto decumbere,ruminationem selitam prorsus intermittere copulsus fuit,quod in morbosis quoq. bobus rustici fieri affirmant. Sed risum,ne dicam cachinnum,mihi pene sequentia ipsius verba excusserunt.Θι-bas, inquit, omnibus addendum omnino e I, quod eius pater paulosupra frontem in ca L . ..i, D corniculum duris um, crassitis digiti manus minimi, longitudine mero oliua Hispa-- na habebat insiculptum or extuberans, fluctantia etingui persimile ; ex quo fort. datur
in hoe N, nobis intelligi, parentes serme aliquam ianisse amnitatem cum eornigeris animatibus,
neque mirum misi, genitum filium simile quida parente rentraxisse . Mira hominis Philosophial qua docetur, quomodo Corniger Hesteri dum hic tilio suo ruminati
657쪽
IO. FABRI L IN CEI EXPOSITIONE. Gra
isan. Ea ista Vindlbierius Principis caesi, Medicus, quem stupra quoque lau- Alia obseedaui, ex proprijs ac Physicis obseruationibus, ut curiolus est Naturalium stu- h 'i'.
diorum indagator, hanc mihi communicauit, quam fusius ipse in suis ad Q zi'.
Serenum Uariis Lechion. dilatauit. Fuissim Germania virum uuendam, Sueuum Vindi hi
natione, quI cum tam camae quam prandio careeris laetus conuiua aueaallet , reis sta.
motis tamen epulis, post mediam horam a consessu in angulum camaculi sus ius composuit, & ingestum, quam citissime potuit, cibum derum inauit. Quinsitus quonam id modo Scere coactus esset Respondit, sibi quidem a puero acidos exurrexisse ructus. Postquam vero trigesimum attigisset annum, tum demum neutiquam euitare potuisse, quin cibum resurgentem in ipsum os admitteret . Rogatus dehinc, an quid ex iterata cibi illa tractatione voluptatis caperet Equidem, inquit, mel videor mihi merum lingere, ita dulci perfundor suauitate. Iam memorati viri filius, viginti quatuor annos natus idem praelia, re potuit, quoties voluit. Honesta tamen & iuuenili verecundia, in hominum conuentu cohibitus,repotia haec remandere,ceu turpe quid,auersatus est. Alium autem praedicti Ruminatoris secundum filium, nulla ruminandi necessitas soli. citauit. Corniculatos tamen hos,qualis ille Aeruapendentia erat, minime fuisse asseuerauit Uindlierius. At quid mirum existimemus, homines hoc sive vitio, siue libidine,sue con- nata quadam necessitate tentari & urgeri Cum non desint, qui Caeleribus quinque signis , inristi, inquam, Tauro, Capricorno,eandem conuenire Ruminarionem nativi empueriliter credant. Lepidam hanc mihi sed serio , non fabellam, verum luito' io ei estiriam pauculos ante dies verissimam Fra cistus de Almeida Lusiurarus, Medicus doctissimus,& Indicarum regionum ac rerum experientissimus,recitauit. A ccidis--h se sibi, ut purgantem aliquando potionem, docto cuidam viro, sed Aitrologi ,- ώ. plus aequo addicto, praescriberet. Ast, heu inquit hic, ad Medicum, me ita me de A meida amilum, & literarum omnium,Mathematicarum praecipue disciplinarum ex- s Dux do. pertem autumes, ut velim catharticum hunc potum , crastino diluculo ebibe Te, eumque cum nausea postmodum euomere: Cum Sol hodie Taurum sit ingressus, unum ex ruminantibus animalibus,quae causa fuerit, ut secum & ipso ego pharmacum ruminem,illudque per os eiiciam. Bene te habet,mi Domine, ait medicus, ideoque author tibi fuerim, ut non nisi duabus poli diluculum ho-xis, iam claro sole ex orto, illud ebibas. Tum enim temporis nosti eiusmodi animantia, quae ruminant, pascuis intenta, cibos deglutire & haudquaquam numinare ; cum ipsis noctu praecipue quiescentibus ac iacentibus, . ramiae ac
Pinuo testibus, regurgitatio illa cibi contingere Eleat, de se quidem, quod de medicamenti ruminatione timeas, nihil habebis. Placuit Astrologo Medici consilium, & mane exhausto pharmaco minime ruminauit. Haud vidi profecto vanum magis genus hominum, quam tales, qui ut Iu
Cum in nulla equidem disciplina probabiles minus coniecturas,quam in A str logia Corale
658쪽
logia iudiciaria reperire liceat. Id quod praeter quotidianas experieritias,a tribus is etiam seculi tioltri Mathematicarum Coryphicis selemiarum didici, Adriano inquam Romano, summo & Medico, & Mathematico; uriptas clarii simo, Hemberii olim magistro meo: cuius filius Iacobus Romanus nunc Loua ii egregie patrietat. Gallias Galilai Lγneoo, amicitiae de Academiae nostrae arcto mihi vinculo iuncto: & Gramphoro Claaio demum, ciue meo ac populari, Sambergensi nimirum , qui omnes vel verbis mihi, vel scriptis publicis, quam parum iudicijs, iis is ex altrorum situ desumptis, fidendum sit, palam saepe fecerunt. Possum & ego Iussiet: vere contestari, in hac ipsa, qua vivimus URBE, ec orbis L UCE, lub ipsa sola. , plurimi ris, eiusque insignis Ecclipseos hora, plus quam septuaginta peri is, sebribus
Murii se acutissimis laborantibus, sanguinem non scarificatu, sed ex maioribu detra ' μ ν ' ctum venis suisse , diligentio adhibita obseruatione, vix tres vel quatuor post modum, non Solis delictu, ted labrium periculosissimarum allectu,obijsse.Nee vererer ego hoc ipsum in me periculum tentari, adeo nihil, certa iam experien tia doctum,vel Ecclipses, vel aliae maleficarum svi malevole blaterant Astrologi in stellarum positiones, me terrerent. Non ignarus interea sum, quid temporum mutationes principaliores in morbis possint, quae canis solummodo. Qui Asiro cturi, Pleiadumq ortu vel occasu,ut meris signis, non effectricibus causis ab Haρ-mo bAHippocrate indicantur ac designantur quid item Aquiloniorum & Aulti inora .ria ista: flatuum, pluuiarum deniq. copia,ves desectus valeant,de quibus ibiis, de non de se Planetarum,aliorumque tot astrorum concursibus,oppositionibus arill q. aliis sitibus, & cadestium domorum Chimeris bono huic Seni nostro sermo est, venon habeant quod Genethliaci, alijque male riati Medici, ab hoc auxilium de consilium implorent, Zc ex astris veluti remedia petant, quae vi ramus ait ρ perrimi evi que plerumque horιulus suppeditat. Lunae phales variae,quid in debiliciaribus n- nullis tam sanis, quam aduersa valetudine oppressis, virium habeant hominibus, S. ego noui,& sabent haec forsan causas suas phy sicas, quas Astrologi deducere haud norunt,sola caeca, cum C Lis,experientia & complurium
kό. t. seculorum Ut asserunt, Obserua Pione contenti, quae si sufiiciant cur non t opria cere Astro- me in suo de Augmentis fientiarum libro Doctis idemq.& Nobiliis. Franciscus is quoi seeti. Vermiamιο scribi L, cur, inquam, quia non eMem opera, in Auluma rerastet, in Ars uiui bsecinam,s Exta, in omnienas fabulas deglutiat. Nam Lee Omma, νι diutinae ex nes iacta herientiae , mper manus tra te Disiciplina, dictaminasti e Uirebantur. Atque thaec obiter, licet vespero, opportuno loco. i b. Tophus I De Topho Iuuens Mam, quem coronidis loco hue inserere aeuuum est , haec
se ui. iis ιν a nullo pondere. Singulare putant) remedium aere parientibas fleeliarem non it, subgerit. Huiusmodi sopbos dum praegrandes a Ferduxando imperato rerum naturalium Como ac romo, cum plurima alia naturali, maritimarum praecipue rerum, supellcctile dono accepi, cum anno supra nullesimum sexcentesimo octa uo eiusdem Musaum iam dudum celeberrimum, & deliciosissimam, simul Neapolitanam Urbem inuiserem, eo a mala U. missus vi Horra Ua istano de plantis rarioribus prospicerem . Verum Tybus hic,rion in Secuudo, vi remus V
luit , sed in I imo tam vaccini generis, quam cornigerorum aliorum domesti
659쪽
ΙΟ. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. 63s
eorum animalium stomacho Italis la Trina dicto, reperitur, quod ego in varia eorundem sectione animaduerti. Cum enim lactantes tam Hari, quam Vituli,
sese matre . siuas siepius lambant, plurimum pilorum , cum lacte, & abiquo ipso deglutiunt. Quod si rariores illi ac pauculi pili fuerint, cum lacte ad quar
tum ventriculum delabuntur, & in colato Coagulo quoque reperiuntur. Ubi vero plusculi conglobantur, in primum recta descendunt ventriculum, quos ego Auellanae nucis magnitudine, tam in lac solum sugentibus, quam simul iam faeno vesci incipietibus, in hoc eodem sacculo siue primo ventriculo,& non alio inueni. His magis magi'. alij pili aggeruntur, donec massam eam rotu dam,perpetuo in stomacho illo mansiaram efforment, quae nunquam cum cibo postmodum ruminando asscendit, nec ullum grauedinis interea, aut molestiae ipsi sensum procreat. Est aute sisbstantia haec discissu dissicilis, & rariori pileorum ex pilis texturae ac compositioni simillima, quo vero maior eius quatitas, diutiusq. in animantis ventre hospitata est, eo dissicilius acutissimo etia cultro discinditur ac separatur. Cui vero usili seruiat,equidem cu ignaris ignoro. Quod enim Plinius ait, riparientibus prodesse,id neque in quaqua fgmina expertus ego sum,nec experies me quisquam docuit alius, nec qua ratione cotingat, Plinius explicauit. Nisi forsan. eiusnodi sit medicamentum,quale Cap.de Lupo dixi, in partu enitudo profuisse, illas Ioan .aea'. Porta, lancei quisquilias & pauimeti sordes. Est tame ratio aliqua, quae persuadere possit, partui conducere promouendo, si in subtilissimum pol -lInem contundatur, aut cremetur hic tophus, & puluis ille, cum vino aut alio liquore exhibeatur . Tunc enim acuti, quem in se continet, Salis ratione, cum sero & sanguine ad matricem delati, irritare non leuiter facultatem expultricem poterit, & partum solicitare, quod idem Boracem acutissimum salem praestare nouimus. In pilis autem plurimum sulphuris ac salis esse norunt, qui Chymico cultro, igne inquam , eius Anatomen unquam administrarunt . Quod autem nec terram prius contingere debeat, hoc ridiculum demum est, ac fabulosum , ut plurima alia huius farinae apud Plinium ac Dioscoridem leguntur: quae verorum ignaris prinςipiorum imponunt, ut vel occultas rerum causas, ubi nullae stant, mnient ac implorent , aut sis perlutionum ternam, cum maximo fidei nostrae Christianae scandalo ac dedecore introducant, foueat, ac tueantur . Poteram de natura monstrorum, ut promiseram, & de alijs internis vitulorum partibus a me obseruatis, scitu iucunda plura dicere. Sed illa ego vel alteri loco, vel alijs relinquo: & haec nonnemini forte nimia videbuntur, quare abrumpo, & ad reliqua animalia accingor. Sed hic temperare mihi non possum, quin animo meo , ut benigno prosim lectori, nunc morem geram : &quod ipsi forsan incauto imponere posset, mendum detegam. Mantissae igitur oco haec paucula stuperaddam. Dum superius, quatuor in ruminantibus bestijs ventriculos ex Aristotelo
descripsi, haec ex craebe versione lib. L. Hist. an . cap. t . addidi verba. Rectum autem intemnum nulli eri, cui non parte miraque dentes . Hunc eundem Scaliger Pater Arist. locum paulo aliter vertit. Sunt, inquit, quibusdam v naei Garurestinorum : ne ise enιm recta intestina illi, quod utraque maxilla tintatum non est.
qua id ra ione fieri poisit. supersti tosum vide tur quod
terram nodebeat eMtingere ut partui sub ueniat.
dicula est locus Ati Botelis de intestino
Garae de Maligeriversio in quibus dis
660쪽
ι , c ALIA ANIMALIA NOVAE HIsP. NARD. ANT. RECCHI.
Et in commento haec habet. Theodorus scilicet Gazain incurrit imprudens in ambiaguam orationem : ait enim intemnum rectum nulti: at hae falseum est: habent ea quoque intestinum, quod rectum iocatur. Eam perplexisatem Nimitaremus, tranferremmq.
ad Ariflatilis flententiam, plurali numero povimus. Bene monet Maliger, pluribus erroris ansam esse potuisse hunc Latinum Ar utetis textum, arbitrantibus intestinum ultimum, quod Reetum solemus dicere, nulli animalium concessum fuisse, cui non aeque supra atque infra dentes adsint. Quod equidem est falsissimum. At quid Gata faceret qui verbum verbo, quod ingenuum decet interpretem, reddidit, & singularis numeri vocem Graecam Aristotelis MLέντι is, & ipse singulari numero protulit, ἐκ intes Sive inte- num potius, quam Intentina exprimere maluit. Ast ut etiam hoc Stia gero do-' 'φ' aia nemus, satius esse intellina recta quam intestinum hic interpretari, ut amplai
it.: - bologia evitetur. Nescio tamen,quam & hoc verum esse possit. Quasi vero in-uptus testina potius recta, quam ut sinuosa volumina, in spiras collecta, sint illis ea. ' animantibus, quae dentibus superna infernaq. maxilla decorantur. Suem si velis , inspicias , utrinque dentata haec bestia est. Et in qua alia plures quaeso
intestinorum gyros , aut minoris illa rectitudinis tamen inesse conspicies eQuod enim hic Aristoteles innuere velle videtur, alijs , quae sit ni ruminantia , & non utrimque dentata , animalibus appendices, quas ipse ἀπον-- vocat, in intestinis esse: eisque forsan minus recta. Ego mehercle, quid ipse his verbis insinuare voluerit, non capio, neque enim appenditas tales in Vitulis aut Haedis unquam deprehendi, aut magis curua intestina, quam insue essent. animaduerti. PEquum fuerat a Scaligero easdem nobis potius appendices explicari , quam in vocularum quarundam, Grammaticorum more. enucleatio Imoratur ne haerere, quae pleris'. legentibus taedium, Naturae vero studiosis etiam in-ῖ, commodum, & temporis iacturam adferre sit solita'. Ignoro igitur, & mecum,t,. . I. Vt exillimo, Maliger, quid Aracto usi in mentem venerit, quando sola animaliaque dem - utrinq. dentata habere intestinum vel intestina recta,scriptum reliquit. Verum testitia he. de hac re supra etiam,dum de Lupo & Gulone sermo nobis esset,siquid diximus: 'μ' quae ob voracitatem animalia falso a non nemine putantur unicum rectam q.
a ventriculo ad podicem protensum intestinum obtinuisse . Appendices in intestinis haud alias facile reperies, nisi faecum sic dictum intestinulum has sitae pleat . Verum hoc, ut nec rectitudini aliquid addit,sic neque spi is gyriiq. quippiam detrahit. Intestinum autem illud, quod trita iam voce Rectum appellamas,
Nanatur non tarta in utraque,quam una parte dctatis certo certius existat,& Scaliger quo
.s ultimos que fassus est. Cum interfectum enim nuper a lanione vitulum, exhausto prius omni sanguine, visceribus postmodum cunctis atque intestinis exemptas, 'ia istalii. drante etiam post moriem horae contemplarer , non musculosam tantummodotis . ventris inserioris carnem trementem ac vibrantem conspexis sed intestini quoque recti vocati portionem eam, quae relicta fuerat, manifestissimo, reciprocante ac conuulsivo motu descendentem SI ascendentem, musiculo sphynche- re se ipsum molitante, in mortuo & exemerato iam animali prorsus sum ad