장음표시 사용
681쪽
obstat,cum neque in ventre sita eosdem impediat . M H atis cauae parsi dors 1 obuoluta , in hoc Apro rcctὰ Infigatur, illi idque non aliter si spensu tu, teneatur noli tilius usu uenire solet, . Atque haec fu sitis forsan. alicui a me de inducta tu me videbuntur, sed rei novitas, ordi Ris peruersitas, & anatona es ne uia '''cessitas; maiorem quoque lucem desiderabant. Verum non omnia simul ει '
quod nisi exiguo poli mortςm tempore, an ali huic Vmiatinus e*lOml.itur , pse i tam tetro carnes iacore corripiamur, ut nares etiali dum os illas liu- λοί rea ut B: abψmmentur . Ego hic mei imbςcillhatem Haguo u in mirae pro rod, M. quid certi de hac re statuasset in qmbiguo versis . Nisi sic hoe arrideat. M, d 'μ muni illuna per urinac ulum a Vesica ad umhil reum te vllani,&uiriae v. a d camς i δ' chusti Leriimpere,& viciniar implantari; quod animal boc pessimi forsitan od iris urinam habeas cuius Vapor in mortuo mintentus, nec ut in viventilaq fieei δ' solet , in auras a. catine ditilatus, inIegram: arnis mattam, per partana poli paέ, xxi ii mxercitui dici sole ii I ςere queat. Vrista: enim: quorundana. animalium tam iami ἰ 'v2 'tendum talent,ri a nemine tolerari possint tu quod mirum est, si uuid semeISh' imbuerint, id tin Iani earundun) ra licitus In presiam seruat Co igitnunt te: Vti'M qR
as, cuia optimi aromacis conioersissum , aert dvitissimς exposuillari, im istu res polh anain alia Charεὶ Perga ille iii cooperirouisissema:nihil tamen em. t tam pertinaciter virus illud inhaerit 9 ut a reliqvia planci libris as separa uS. ruis hi pollea fuerit. Hoc autem talis Ammoniaci, qui urinae inest, tori est adscria Salmm hendum, quem qui experiri volet, luere salem,& calcem vitiam in puluerem re- αιοῦ dacta absque igne, & absque aqua ., quod Iupra quoque n ouur, mi steat, & ipso temporis momento puluerem quὸli cla trina laete iorem experietur .. . Sed & fors etiam ad hunc umbilicuna compone udum ex inteltinis portio quaedam der tuatur: quod licet mon Itrosum sit, in hominibus innieis subinde L ' linqquoque accidisse Medicorum obseruationibus docemur . . bim de quid Boiuomust 6. de abditis refcrt: puerum Octam es trem se curaste, cuius umbilicus digitis quatuor excreuerat ad penis sisnilitudinem, ex quo subinde a tus erumpe Dat: inde medici iudicabant , intestini inde portionein enadam Nili . Temum mus carnem cam vinciens, ac singulis diebus arctius deligans. urnigenique, non prius destitit, quam pra mortuam partem feliciter a tulis let, illiaque pu
rum excrescentii liberas ict- , . . . i. d. i t Petri Pau
t Parem ac geminam ferme historiam pauculos ante dies ad me perscripsit O. L. . ,
Paalus Norus doctiss. T cmi eriri,quod nunc c lin/atim Castilii clic unis oecii ν' 'VH autem DK a Metaurensia, quod vulgo nunc appellatui S. M volo in edado, Me- iridi io dicus, cuius arctiorcm mihi amiculam conciliauit Carolus Grammo ex prima- M a 'b ria nobilitate eiusdem urbis, vir & morum iucunditate, & agendorum iugo...tiorum dexteritate Roma plurimis carillimus sa quo' nec tilius eius Pallas dege- - .nerat in Ant. Mariae Gratiam θιDyt m Amerim, scriptis clarissim di epos . . Is . Aut '
682쪽
s 1 s ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARDI ANT. RECCHI.
dam ad umbilicum sita, quae intestini recti extremitatem probe aemulabatur
Puer hic prima die per anum, intestinorum excrementa in utero collecta, secundo vero per umbilicum tantummodo reddidit. Fuerunt qui hunc minimὸ vitalem praedicerent: cum, quia rupta, lacerataq. ea in regione intestina exustimarent: tum, quod stylo ferreo podicis foramen tentatum, ultra trium digitorum transuerserum spatium, penetrationem non admitteret. Calorus tamen ad curam vocatus, diuersum sensit, sibique videri dixit, Naturam hic luxuriasse, & aliud intemnam rectum ad umbilicum direxisse. Primo, quoniam ventris crepitus sit venia verbis, & auribus honor) praeter iaces, ex umbilico prodirent: deinde, quia puer nec doloris indicia vlla praeberet, nec ventrem tumidum haberet, quae in intestinorum laceratione adesse signa debebant: postremo, quia nec mater in partu 'uicquam praeter selitum passa fuisset. Quare se iudicare, ubi excrestentia illa paulisper consumeretur, ductum hunc prorsus obliteratum iri ,& per locum a Natura retrimentis deliinatum, eadem deijcienda fore. Voluit igitur, ut arcte fastiola sericea, omnis illa umbilici prominentia stringeretur, eaque ignito ferro inureretur, id quod felici cum successu peractum fuit. Post aliquot enim a natiuitate dies, puellus hic, absque eo, quod intestini recti occlusio interior ullo instrumento chirurgico aperiretur,per idem,veluti naturae consuetum locum, taces deposuit, lac semper alacriter serit, nutritus feliciter fuit, hodieque cum annum ferme post nais talem suum diem compleuerit, vivit valetque . obliterata illa omnino ex crescentia. Haec ex calori datis ad me literis excerpta, Medicorum filius proponere libuit. Mihi tamen magis persuadetur, virulentum illum vaporem, Apri carnem
contaminantem ex urinaculo potius exhalare. Cui enim usui in omnibus pro sus Apris illis Ameritanis, intestini portiuncula ad umbilicum annecteretur,cum
Probabile neque intra uterum alui excrementa t quod tamen vesica praestati neque ex--n hane tra eundem, per hunc meatum excernantur Hoc autem ut credam, alislque
persuadeam, mouent me, quae apud Ioannim Lerium in Nauigatione Brasilensi
V ςλ' lego cap. s. ubi de isti do quodam animali Sari ' appellato loquitur, quod obfσ-ν ' raram, inquit, a Paubaris non comeditur. Nos autem hae comedimias, extractis priμε renibus,mnde sator alle manabat. Ecce ut renes per quos veluti urina destillat,omnem similiter animalis huius carnem putore imbuere possint, quod & innostro inpro contingere potest. Ceterum benignus lector non hoc solummodo miraculum Naturae suspiciat, plura suo loco sequentur in alijs Americae anima tibus , quae in summum nos stuporem rapient. Notat enim idem Lerias eodem loco, nullas in quadrupedum genere animantes, figura nostratibus omnino similes in toto Brasiliensi orbe reperiri. Neque solere riuoupinambaubios ex istis aliquas, nisi perquam raro cicuratas domi educare. Atque de Apro Mexicata haee sitis. Locus nunc exposteret, ut de nostri quoque orbis A pris, Suibusa. mitibus, medio aliquid produceremus. Verum haec abundantissime Midrouandus vel Demρμ- rus potius collegit, qui adiri potest. Non possum mihi tamen temperare,quin quid diis ' de dentibus saltem aliqua ex scriptoribus delibem, cum hos praesertim minaces& emi Diuitigod by Corale
683쪽
IO. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE. cs,
& eminem, i hoc nostro abeo dixerimus, ut utriusque animalis iprobe magis differentiapatescat. Q sit imprimi quidemcx Arari. Hist.anim .cap. s. Elephantes kaiant dentes ἀοmum Ele mergemes,qsa rom deinant. His omnino contrario sunt situ positi Aprini, cum hi exemtam superitamquam inferioris maxillae, quatuor plane sursum vergant. Pr pter hor pugnacissimum. dicitur anima ac canibus maxime formidandum, i Ny qui aetiam taedadantur, grauiserq. vulnerent ut, lorica & Millum,i venatoribu4 rnduhadapta . solent . a rumeri quam in aliqu/m inuarit, deutra exvi l 'mere ferunt. Cui rei testimonio eLImm rus cum ait, se μια acuens denti m. -- anus lib. s cap io. Et Gystius apud euudem ex Oppiam lib. 3. de Venatione. Cum ad terram' mlit, ait, eambur . multus mi dibilitasas, dentem illius inflammato anhelus tantopere ignescere dicunt , mi si quisl de ceruice feram detractam ad eiusdem
etiam in serantis dentem admouint, candens in orbem conIrahatur, gr aduratur, acsi aes Eente ea es insectantes attigerit, statim ignita testigia ρι Pituorum ι rimantur.
Atque tunc est,nis fallor, quod antiquitus eodem modo locoq. fulmine afflatas, Fulmi i& Rpti dente fauciatos haberent. Hinc Venus apud Ovidium io. Metamor ω 'π
lmen habent acres in aduncis dentibus Apri, Drui umque mib genus esi. Nee sine ratione, si fabulis fides esset habenda: cum in donis tantopere, ob praecellentem formositatem , a Venere adamatus Apri dente sub inguine percurius, interierit,qui in sui postmodum nominis florem commutatus, hodieque Flos Adoniuis, herbula illa Chamae melon facie aemulans flosculo sua verubente praedita, a Bolanicis appellatur. Quapropter iure merito Martialis dixit.
Atqui, utcunque canibus mortem minetur haec bestia, quos lethaliter non rarὰ cinum &ferit, hoc mihi tamen ab amicis venatoribus relatum memini: visiam sibi ali- 2 quando siluestrem scropham , a pluribus canibus in ventre sauciatam, ex quo R intestina longo tractu prolapsa in terram decidissent, quibus alius canis mordacem interim dentem intulistet, eorumque bonam porticinem dum ipsa partim cum canibus luctaretur, partim cursu sibi consuleret, deuorasse . Est enim inter Canes & inpros irreconciliabile odium, quod neque in Ceruos, Lupos, Vulpes, aut alias feras illi tam infense exercent. Aristoteles citato iam libro cap. 3. Maribus dentes, inquit , plures quam seminis, mi in tenere οπιum, suum, caprearum patet. Quae suo a me loco perpendentur. Hoc tamen rectae noui, multo in tamellis Suibus, quam maribus minores Minorei dentes, illos praecipue quatuor, qui foras exeruntur, reperiri. Ego inter Me 't in is
Iraa mca Scrophae agrestis caput probe perpolitum teneo, in quo praeter dictos iam quatuor eXertos, surium vergentes, aduncos, atque intus haudquaquam, '' - - solidos dentes, hos quoque numero. In maxilla inferiore incisores quatuor praelongi, α duo laterales dimidio breuiores, septemq. in utrolibet latere nam ies in sue lares prostant. In superiore vero, non nisi quatuor incisiores, molares vero in et 2 r utroque latere Octo, serrati omnes, ,&pectinatim inferioribus molaribus re . fpondentes, visuntur. Erunt igitur dentes omnes simul sumpti, quadraginta
684쪽
s co ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
Λεω,m quatuor. His voracissimum hoc animal molae instar omnia alimenta atterit, ἡ, ,- Vr pinguestar, di humano generi non prolificum modo, sed nutritiuum madii Cicero, N me existit. Hinc recte Gysiius apud 2Ehanum: Sus, inquit Ocero, quia habet strater ς*ysier ' , e. -nὸ piaresceret, animam ipsam a sede datam duit esse Cis. 'U': G1I- R. qua pecude, quia erat ad vescendum hominibus apta ,1 il gemus natura suciandius.llis ,' Quam autem salubris sit porcina caro, Galenus P&, quaeinde medicamenta peti I. ,. possim, Plinis consulantur, ne pleraque transtri Te videamur , & ut penso cis pet/n nostro, quod in pluribus adhuc Americanis nobis animalibus restat, Elui
N P R E S S A haec ovis Peruanae Icon, picturam satis bene imitatur, nisi quod collum hic paulo elongarius, & productius si ulpi debuisset, ad Camelorum similitudinem. Caput equinum propemodum videtur. Aures erectas
Q l sum porrigit. Totius color corporis subflauus est, magis tamen in ventre albicat. A capite ad caudam per dorsi spi- nam linea nigra ducitur. Collum nigricantibus similiter maculis variat. Cauda breuis subfusea, & fa mora vertus falcata, atque recurua est. Pili non crispi ut ouilli, vel lanae similes, verum equini potius , ac plani, & veluti ex pictura coni,cere licet, molles ac delicati. Pedes bis lici, ungulae nigrestunt.
685쪽
HVnc priusquam Commentarium auspicer, visum fuit P. Gregarii de Bali. F.Greg. de GexactisIimam animalis huius descriptionem & historiam,quam mihi A. 'tandati Americanos denuo abituriens, reliquit, praeponere: quae ex Hai panico i sermonem latinum versa, ita habet. -c-- Aries, siue Oaus μνωana, animal est, quod maiore ex parte, in Regna Pera , veluti in proqria, ac naturali sua terra, suoque magis temperamento con ueniente, ac vera patria, nascitur. Conducuntur hae oves ad alias quoque re. giones, ut est Noua Hispama: ed curiositatis magis, quam gratia utilitatis. V rum in Pernario Regno omnibus'. eius prouincijs, quae quatuor milliariorunia Numerus
milIium includunt spatium, a Potosi ad Caraeas usque, numerus prorsus ex 'cedens, & infinita fere eiusmodi animalium multitudo inuenitur, adeo ut ocio Ooo. siue quatuor milliones, ut dicitur, singulis annis absumantur: &ita paulatim numerus usque ad Civitatem Cosco in pluribus prouinci)s,quae includunt spatium quadrigentorum & quinquaginta milliariorum , gradatim decrescit usque ad caraca1. Animal hoc utilissimum tam indigenis,quam aduenis existit. Incolae enim omnes suas prope opes ex hoc solo lucrantur. Histana vero breui temporis in .' teruallo, adeo huius opera ditescunt, ut in Hi anias inde locupletilliini redeant . Quia praeterquam quod estii sit valde commodum, omnis etiam generis merces ex uno in alterum locum transportat. Imponitur autem ipsi com-
muniter centum & quinquaginta librarum, quarum quaelibet sedecim pendet uncias, onus: dc quod robuitius paulo est,ducentas ac quinquaginta ferre non
Singulis diebus decem milliariorum iter absoluunt, idque ad quinque dies hae oves continuant, quarto enim vel quinto die plerunque quiescunt,& sic itinera etiam longiora ad quingenta milliaria perficere solent. Firmo ac securo admodum,passii incedunt, ita ut haud necesse sit, sarcinas diligentius ipsis
alligare, quando praesertim iam bene cicuratae fuerunt. Occupantur maxime in trasportandis mineralibus,prqcipue vero ex Monte missi 'vi Imperialis, ubi ζ' ' Σ' continuo trecenta millia horum animalium vecturae adhibentur, ut ex monte illo Infectum argentum, siue venas metallicas argenti feras,ad illos artifices co uehant, qui argentum a petris ac iacibus separant. Reuehunt postmodum, ad eundem montem commeatum,& alimenta, pro eorum qui fodinis praesentire operam suam ibi insumunt, sustentatione. Hae Oves poli tertium aetatis annum portare valent,& ad duodecimum usq. perseuerant, quo exacto, iam senio confectae moriuntur. Est haec bellia valde pi. tuitosa,cicur,doinellica,& ad Indorum naturam seu consuetudine maxime ac- e ... commodata. Quando iter conficit, eique alicubi mora diutula stando transigen inldE h. eda est; tum cautis lime genua demittit, tenditurque corpore suo ad terram. ' μ'
deorsium directe secundum longitudinem, ne ipsi quod portat onus, de dorso decidat, non secus plane, atque Cameli iacere conliseuerunt. Quod si sibilo benuo M.
686쪽
ττω ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. N AD ANTI ECCHI.
a suo ductore moueatur, erigit se in pedes statim , suumque decenter iter per Noctu nsi. agit, nec in alter ut ni magis laius declinat. Cona edit autem modo hic, mo- Thiriis, do illic, utcunque& ubicunque potest. Noctu vero nunquam comedit, ma-DΠΤ ς'R ruma dicet fame conficiatur, sed solum illud quod interdiu dentibus rudi tycommolitum ingessit, nocte ruminat. Dormit directe, reii existamen pedibus patientes Plurimum ita pecudes laborando susterunt τ sit quando vItra modun bor indo fatigantur , oneri succumbunt , nec ratio ulla, quo resurgant, compellendueas riperitur, etiamsi percutiantur, vel ipsis testiculi ; quod vitiimum eis reme adi qua dium, comprimantur. Vt aliquando propter colli longitudinem, ex utroquσόάώ ἡ Iadere caput terrae illidant, nec Gessent prius, quam foras ipsis ulti, ac ceu
ri. rebrum crum panc, atque Ita misere moriantur. - . . r. ό l . .
spuunt in Non habent, quibus se defendant alia arma, quam sputum , quod bilinc inest '''' conspuunt,quod etiα ameias facit; cu i, auribus de dorso exceptis, is hax valda Lanarum est similis, ni si quod lanam haec habet dc circa ventrem quidem longiorem , um 'f' ' de aliquando ad dimidiae vinae longitudinen ex uno.arque a ro latere depe det. Sunt hae in colore sinates nostratibus ovibus, albi, nigriἡ pardis vel ex ouis
nibus mixti, quae ultimi coloris oves, vocantur ab incolis Moνomoro . . t latone iudo Longitudo ipsarum octo palmorum, siue spithamarum qi h Romanis Canna hi, in ' est mensuratexcedit, sititudo ad quinque vel ira palm ascendit. Collum folii mquinque in aliquibus eli spithamarum. Caput liabent bene ligoratum, oculos magnos, os aliquantulum eminens seu longum , labra crassa, inferius autem nonnihil pendulum. Dentes solumi nodo inpari inferiore, anterrores nemposeu incisorij adsunt, quibus superior caret maxillii in qua loli sunt molares,qui bus de sui in inferiore respondent. In hac inferiore duo praeterea, in utroque latere singuli nimirum, acutiores ec longiores. Aures med 3 palmi longitudine rostrum versus porrectas geriit, quas ad auditum facillime mobiles habent. Peadea ad. v ccae pedum Lrmam sunt. Cauda est i tudine unius pali hi erecta pa-
conirato. rumper,pauxillum una: ObtineS. Stercus, capris rum aemulatur; Genitale mascu-,i: lavo terrae est, & recurvum, poli 'riores pedes verius declinas, ita ut inter fae motara inciend0,eodem lom,quo faeces cpdunt, urina prosundat. Est autem luxurio-malieddis sunἡνa che, M tWrpis in ex xcendo Venereo actu, quam ullum Mundi animal i ..i RMoim vulvam habri nimis paruam, quo in torra taeens ua se componit, ut n- illi superueitire queat, qui tunc temporis gemitus specie maxime vociferatur, neς aliud tuc qu4 si fit, quam quod unu alteru conspuat,&non raro diem integrum coni Iant , antequam actum ipsum Venςreum incipiant, & ab Lluani, - - esse Ibyeeli, ut pallor siue carator earum, ipsa ad inuicem acccommodet, & adaptet, si modo velit, ut pecudes se sitae multiplicent. Pariunt
Sunt utem ii mini dua species,& cuilibet speciei sua denuo disserentia. Priamum tanus seu species illa est, de qua modo diximus, & in hac aliquae collum De Mali habent a pedes subtilita,& infirmarum virium, , a sic non nisi pro lanae id vi-''' ctu, quotidiani gratia o centur. Alia sunt paruae N pygmaeae curtos qui- posita s. dein pedes obtinentes , sed fortes interim , ut quae ad portanda omnia domui
Collum. Caput MnIes. Aures pedes .
687쪽
. ' Sunt hae ira robustae, ut Maelibet harum pondus ferre possit ducentarum &ν inquaginta mercatoriarum librarum. Allam specie vocant Incolae Pacos, que Ais,1 anon sunt ita corpulent ut iam dictae. Hae minores Omnes corporis partes.canut ς, R
praesertὲm,ac aures, habent, & exigui ob id roboris: nunquam se onerari per mittunt, nisi harum aliquae luxta onerarias educentur, & paulatim ferre a Llaescant , quae cibum polimodum ac vestimenta Indorum portant, quando hi,d Campos proficiscuntur. Ita lana abundant, ut in uolo collo, ac capite plus Iam ma- eius singulae habeant, quam tota nostra Ouis, & maximam eius proinde eo V ' ' piam ex toto corpore Indi detondent. Sunt aliquae ita nigrae , ut ex solata 'lana, nullo adhibito alio artificiali colore, pannum conficiant, qui cum ateria
fimo quovis serico comparari facile possit. Aliae sunt alterius coloris, ut pardi Lalbi, nigri diluti, subrum & similium colorum , ut apud nos quoque viderolieeti estque ipsarum lana ita mollis , subtilis, tenuis ac delicata, ut eae hae pretiosissimi parentur panni, ex quibus aulaea, siue peristromata, stragulae, quibus
lecti, mens at & animalia insternuntur, ac vestimenta demum varia concinnam vera mnis
tur, serico bombycino haudquidquam cedentia. Diutius quoque,quam vilia lanea alia ac feracea supellex,durane. Quin ex hac lana panni quoque texuntur,' qui Damalce nos nostros & vndulatos imitantur,& qui floridum suum colorem
post eentesimum etiam annum adhuc conseruant.
solent hi Indis delicatiores, quam reliqui, pro cibis ς stimari. Quamuis utriqJri is solitum & quotidianum ipsis alimentum praebeant. Setsardici lapilli speciem in bse procreant, verum parui admodum, & Vllius vix emcaciae, aut aestimationis.' 'Pleru mq. unum pro Vice foetum edunt, rar gemellos. Proles ubi nata est, siu- vh- ώbito matrem sequitur Vbera tantum duo habent, & perpusilla . Compleaelo nis sene pituitosae, & propterea quo magis regiones ad frigidum citum tendunt, y ' eo magis generatio earum multiplicatur . peius se hibent in calidioribus pro . : vincijs, quia statim moriuntur ex pruriginosia, & combussi sanguinis quadam chpi,iim
scabie. Quinimo in propria sua patria, infirmitate hac, scabie videlicet, persae ivn P 'Pe vexantur, in qua curanda Indi maximam curam adhibent, ex sulphure &pinguedine mixto linimento,eas inungendo. portune maxime hic accidit, Vt post Ta rum & Suem de sue nunc quoque n. .s, si tractatio suseipiatur . Haec tria. enim.animaIta seno, quae cesebratissima an P. liquisilla novetauralia, silue Saltaurilia constituebane. Horum cumprimis R. μ '. mana conditor historiae Liuius lib. I. in gestis Seruij,meminit, qui Rex censium, ,Δ'I et Populi Rom.tanto futuro Imperio,rem primus instituit saluberrimam. Censo 'μ di aeriis reptio,inquit ibidem Liuius, quin maturauerat metu legis de incensis lata, eum e fici, i,
eaurilibus t Irauit, idque conditum lustrum appellatum,quia in censendo flais actas sEt cum hic census populi, quinto quo'. exacto anno fieret,ac lustrum, siue emplatio illa nouaretur: sic pro quinquennali tempore, quod erat Graecis Olmpias, L Dum dici Latinis carpit. Peracta autem fuit illa lustratio in Campo Martio,& forsan hac ipsia,qua ego nuc habito URBIS regione,ad Ag iva Pantheon.Erat enim, ut apud eundem discere Dinum licet lib. 2. Ager Tarruiniorum, qui inter
688쪽
ιοι ALIA ANIMALIA NOVAE HISP, NARD. ANT. RECCHI.
ubi fuerit URBEM ae D rim fuit consideratus Marti, martius deinde tam as dictus. Μutini. Ex quo liquet, quicquid inter Capitolium & oberim interiacet, fatuum fui Martium. Nam Urbs prima ad Capistam finiebatur. Ne uuis forsan existimet Camρώm Martium solummodo illum censeri, qui flumini vicinior, . hodie in quasi solus id nominis apud Romanis nostros adeptus est. diu. o, , Μ tu tua Vetullissimum autem institutum fuisse, Marti dicta haec tria animalia iminalia im- molari, ex M. Catone summo antiquae Roma Imperatore, Senatore & Oratore. ' V- - ' rufi ea doceri possumus, cuius me verba, quo priscam magis redolent la
tinitatem , eo delectant magis: quae Lectori etiam grata fore existimo, ideoq. .. .ia subiungo . . rum tuarare sic eputet imperans Solitaurilia siue Suovetaurilia
iacte. circumagι cum diuιs volentibus. Sic dicito. Mars pater, te precor, quaesoque, πιιμι molens propitius miti , domo ,smιliaeque nostrae, quoiul rei ergo agrum, terram ,Ρndumque meum, solitaurilia circumagi iussi, iti in morbos mises , inuiseosque miduertatem , va titudinemque , calam/tater , intemperiesque prohibessis, defendas, auero runcesque: mineta , tu fruges, frumenta irique, mirgultaque grandire, beneque euenire simas, pastores, pecuaque balus seruassis , duisque bonam salut/m, maletud/nemque mihi, domui , amabaque nostra. Et paulo post, ubi porcum, inquit, im- dia, moti, at agnum, πιtulumq-. Plura de Sumetauri obus , Soli α Sollitauritibus str E i. reperies apud Dionys Halicarnasi. Corneuum Taratum, Gintιbanum, Ferium, Piniat. Asconium radianum, x alios, qui etImi etiam rationem, quam hic lubens relinquo, afferunt.
An hinia An vero haec txja animalia Marti accepta, an inimica fuerint, quod di. similibus holhijs dubitare licet, non eli longioris indaginis hic locus, Supra certe ex Labeonii mente apud Macrobium, Sus Terrae videbatur ideo oblatM, , Riis rue- quia segetem, qu m Cerer mortalibus tribuit, porca depalla esset: ideoque inuisa potius. Deae, quam grata fuisse, asserebatur. Quare in intamorphosi
At Goropius meus lib. s. Gallicorum : Egregιum merῖ, ait, epulum cereri Upsinu . qui tormicum ammat apponunt. Idem facιunt videlicet, si Iudaeo ad coninuιum is, QOid ovis iam Fuillam dent comedendam. Ne vero & p. acacissimae λι deesseti quam culpam rasti: . affugerent,ut ad sacrificium raperetur Ouidia i .Fastor, Verbenasca si dieιtur. ' Pavit Ouis pratum, merbeua'. improba carmi, x uas ina Dys rurisferre solebas anus . . --, I c ἰ
ἀπ : Ast mihi hostiae gratae semper, purae, sincerae N immaculatae esse se re via
pinio. sae fuerunt. Et propterea a M. Varrone de Re ruit. cap. ii. porculi an ius d cimo iam die mundiores facti, sacrificio adhibebantur, & ob id Euri mori αSaeres appellabantur. Qui etiam loci Plautini in Menaechmo memittiaculus fac q-tissimi Poetae haec verba sunt. D . . Odolescens quibus hispret3r porci meneunt i, Sacres ,sinceri r nummos eos a me a se . . tabe te Fari de mea pecunia, . ' . . -
Nam ego suidem insanum esse te certo Fiο, ..
689쪽
aut mihi molinus homini ignoto. Sic oves in sacrifici, lecta vocabantur, ut Virgilius Mactavi lectas de more bidentes. Pometiam eximii epitheton merebantur, quod praetantiores ex armentis exi. Issia merentur, &Boves egregii , quod e grege seligerentur. Et quis nescit hostias acceptas, & minime invisas esse debere, & cum ijs, quibus osteruntur, similitudinem aliquam & congruentiam habere Hoc apud Alduuandum Demsterus quoque obseruauit,cum caederentur Boues sorda,idest, praegnantes in Curiss i . Cal. Maias, Telluri, ipsa similitudine placiturae,ut annus proueniret faecundiori Terra enim hoc tempore grauida quoque conspicitur. Pordicalia, & FOriuealtis vocabantur isti usimodi facrificia: & Hordualia, quia Vacca praegnans Varroni Horda dicebatur. Ouid. . Fast. haec habet. Nunc grauidum pecus est, grauida quoque semina terra ,
Et veris principio, propter pabuli praestantiam, pinguissimi quoque agni im
molabantur,ut videre est I. Georg. rabullus eo alludit 3. Eleg. i. gna cadet νοbis, quam circum rustica pubes clamet D messes, bona vina date. in .
Utque acceptiores victimae essent, non claudae solummodo, morbosae atquOvitiosae excludebantur , sed floribus insuper coronabantur, & cornua auro in- μ' ducebantur. Sic DEUS O . Max. apud Hebraeos offerri sibi iussit meliora, pulchriora,& robustiora holocausta: Et odoratus eri odorem fluauitatis. Ediueriaso Gentiles etiam Tlutoni suo nigram pecudem dedicabant, ut nullus habet: Interea nigras pecudes promittite Disi . Ouia olim Ita Terris etiam aliquando ceu nigrae,nigram: S Scis albam pecudem offerebant, &Neptuno Arietem ad collaudandam maris placiditatem. Quae causa fuerit,credo, ivt apud Grinophanem Paci victima Ouis fieret. Hanc quoniam Pacem tam Ob- 1434 ,.s , nixis nunc precibus Orbis christianus uniuersus exoptat, & profusis a DEO laa: chrimis implorat, concedat illam nobis suis illa purissima, & immaculata Ho- meulain, LIM DEO Pani in Cruce pro heccatis olim noliris oblata, de qua D. Ioannes Ba. c. Vbi is piissa s Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ad hoc sacrificium quaecunq.
priscorum oblationes non referebantur, eae vanae, mendaces, idolomani a plenae, ad mortem, & non ad vitam comparatae erant. Ouium esus,dc usus tam antiquus est, ut Varro de re russa putauerit has ex feris primas fuisse,ab hominibus comprehensis ac mansuefactas. Hic enim lib. E. cap. r. inquit, Iummum gradum fuisse naturalem, cum iuuerent homines ex ijs rebus, pistortilaquae inmolata ultro ferret terra, ex hac vita in secundam destendisse pastorinam, e feris h. : eatque agriatibus, Ut ex arboribus ae mirgultis decerpendo glandem, arbutum , mora, P ςD pomaqtie colligerent ad Uum: sic ex animabbus, eum propter eandem millitatem, qua posminiae stria deprehenderent, udi concluderent ac mansuescerent. In queis primum non s ne causa putant oues assumptas, in propter militatem propter placiditatem: maxime enim hae natura quietae, ω aptissima ad mitam hominum . Ad cibum enim laein eas m adlabitum: ad corpus vestitum, in philes attulerunt. Tertio denique gradu, is mi a pastorab qd agrisulturam descenderunt.
690쪽
ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARDI ANT. RECCHI.
Et quid ni hoc factum existimemus t cum Oiles ferarum omnium feras' ad kii: autem has quoque ex simae sint, acquietis si
xllitisse grauissimi scriptis prodideruntis stultiores placidissiquieti isHNae,& facillimi cuia mansiteleant. AElianur prosecto libro; o. cap. y1. Omnium maxime animalum cursiadparendum sacriss ενι , inquit, Et ηἱm ad merba passioribus obediunt, et 'rubus obtemperam , in pras sequvorur, simul' in in/ιν sie amanti. Luporum insidijs minui ideirca patent, quo non ita separatim ἀπιθαει errant , p ad dum singulae Capra ὸ gregibus se iiset C D r. - Vtilitatem a tem pastoribua tuis maximam viventes, dum lanam praebent, de varia lactis opera ministrant, & plurimam in cibis quoquς occisae asserunt.
Non ignoro tamen non neminem vix aguinam carnem commendare, ex hoc Horatij loco libaepiit: trepiti. I : . in.: Patinas canantem . .
Fuisse tamen Agninum caput inter gulae cupedas, ab iassen et Olim repolitum, &ὰ Plauto exta aruiua , veteribus in delitiis habita eae obseruatum , Aldrouandia refert, Plautinis tristia B dolo Verbis.. - Ι . - Pseudole arcesse bastias , . Uittimas, lanios, qvr ego huic sacruficemsummo Ioui: Nam his mihi nunc est mulso potior Iuppitra ,.quarti Dppiter. ES A. Nolo victrimas, agninis me extis pliacari vili . υ. ;:. j. C. Propera. . quetasMa 2 accerse agnas, audin , quid ais Iuppiter . . Cain ver-ssit nos certe hic Roma.sam aegrorantium nonnullis, conualescentium q. pleris . i. 'l' quam fanorum cam Duim mensis; vervecinas i siue castratorum arietum. carnea: a tam assas quam elixas non sine palati delectatione apponimus. Qui in Hispa-1ι , Et niis egerun linon sativi uperqae mihi hanc carnem,per Antonomasiam mousa F; iςxum, Carnero dictam, ob saporimnlcellentiam, nutriendi prae ihi uetam, x Oppi animalium horum abundantiam, laudare & depraedicare potuerunt. Vescuntur enim ibi Thymo , Serpillo , Satureia, Libanotide coronaria, quam narinum vocant, Cytiso, Lotoq. & alijs aromata prope olentibus nersis o ti cibus , aere quoque gaudent liberiore , quibus omnibus , & carni nimia . dirmitur humiditas, & odor acquiritur gratillimus, compactior deniquq s stantia ad alendum commodistima roboratur. Tradit autem Damianus Goes Eques Lusiuanus, hac etiam tempeltate in Hi ama regulos multos, quos pastores, in , Hispani vocant, tricena & quadragena millia ovium possidere . Proximam ab his reor, dignitatem meretur noltra hic vervecum caro inui in νbah,st,. Ossiensi agro,cique finitimo 'rauensi, consimilibus fere pascuis saginantur. In- δη-- ueni enim ad maris illa littora,decimo ab urbe lapide, ad quae non semel ante plusculos diuerti annos, ut Hortum Pontificium noli rum Vaticanum, maritimis inde petitis plantis ornarem , plurimam Rosmarini illius copiam sponte n scentem, in silvulis illis & dumetis campestribus. Bernardinus Gomesius quidem lib. i. Desale: vix in ullo alio locorum se strauiores, teneriores, ac pinguiores vervecinas carnes, quam has Romanas seu Ollienses gustas Ie affirm uit, quas dotes eisdem praeter dictas herbas, ipsi praecipue sali tribuit. Circumfusi enim sunt hi agri multis paludibus atque Salinis. Salem autem mcori maxime Dissiligod by Corale