장음표시 사용
761쪽
iae inediae causas & argumenta dicentium seriem, neque sub incudem reuoea- v ijstis,
re , t quas de bacae disquisitiones idem Lautiis exquisitissime examinat. animalia videlicer de homines illi interea, dum alimentis abstinent, inspuato medis as alan ur aere t an exhalatione magis per aerem sparsa vel pituita intra corpus antet congesta Z aut succo melancholico potius in nutrimentum postea ceden, he i an pinguedinis colliquamento an sanguine menstruo. benigno tantisp in homine latitante Z ata sit diuinae virtutis & Dei opus, tam longa inedia an Ad Angelos, Cacodaemones aut astra rectilis reserendat nam sympathia & in- , da uadualis proprietas quaedam,ecstasis,cataphora,cutis constipatio hic aliquid 'mleantὶ aut viscerum constrictio, tabes, atrophia, ventrisuli stupor sint i Causa Z an pharmacum assumptum hoc possit praestare ἰ an demum hoc ipsum
f Hoc interim silere haud debeo, eundem Liceti m nullatenus permittere, aerem inspiratum in alimentum cedere.. Quod alimenti requisita aer non habeat. Non sit tangibilis scilicet, sapore careat, nec animatus sit, neς ex nimato desumptus, & proxima careat potinua ad induendam animam. Sed neque mixtum persectum sit, quod necesse foret, cum ex ij nutriamur, ex. quibus constamus. Et cum innocrates lib. de Corde, alimentum intra corpus Vtineoli velit, aer autem inspiratus denuo expiretur, hanc ipsi quoque conditione
deesset . LAst neque spiritus etiam sol cis, licet retineretur aer, ab hoc ali pugnat Lita sis. Si dicas Galeni placitum hoe fuisse,spiritus nutriri &cibari aere, ut in op - re de a partium videre est. Respondet, Galenum communiore nutritionis M tvocabulo usum, adeoq. metaphorice di aequivoce locutum fuisse. Quemad- Rodum Virgiliuo quoque feci; , dum t. AEneid. ait. riri., η-m si fama mirum sirmat, se muscitur aura i ,
Nam neque aerem polia verti in praeexistentis spiritus sebstantiam vult, quod esset eos alere, neque in nouos spiritui commutari, quod proprie generatio sonret, quod fieri tamen posse Galeno placet. cera displicet. Et quoniam huc per- -
veni, atque Liuium meo egregie fauere paradoxo comperio, quod est, ex aere uel tho
inspirato gignendis in corde spiripibus vitalibus, nullam praeberi materiam eos se : cum hic illud minime ingrediatur. Operae pretium est, philosophiae &-- 'artis duo culmina nostrae, Aristotelem, inquami, & mnocratem ipsum in t a trum producere, & quid ipsis animi de hac re fuerit, ex dicto iaceto reserre , acia ctis aequa lance ponderandum proponere . Hic itaque philoiophus praetendit Aras uelim cap. x. de resti time, mi'ime' hM'sin ε messe res uratisnem Mari alimenti gratia, quasi calor intern- ίhoc est spiritust alatur mire inorato, qui ceu igni succι , velut semes per inθirationem adistratur, absoluta . nutricatione foras quae Iupersunt excrementa per expirationem detrudantur, se Dum q. esse calorem ex aere fieri, quem ex alimento, nimirum ex sanguine μνι conspicimus, caloris in ignis interni nomine stultum appellans. Hinocratis autem verba, nisi candidὸ explicentur, vulgari Medicorum er
762쪽
,is sion e corpora i tripias tutrimento sustentara inquit r nemo . cibo, potumstirit. . Disita verὸ in corpore animalis contentum appe,lari flatum, extra corpus dispectium με - esse aerem,qui maximus sit in omnibus, quae corpori accidunt,& aut lior N dmminus . Accedit ex libIde Alimento Hipp. adhuc clarior lententia. Pulmo, iii
ctu vero suo pabulo nutriri/. Sed quoniam tire eodem opusculo, paulo ante
ki ζ,4 dixerat: Alimentum m alimentum , finis Ire non potest, nomen eri alimen um,no i δὲ ς u σω. vias in res ea alamentum, Mn nomen. Obscurioribus his verbis dilucidata . . magis priora Licetus. Duo nimirum apud Hinocratem alimenti nomine inis gritrv. Unum reuera cum nutriad, alimenti nomine re di opere dignum est: alieniim cum vere non alat, soro nomino tontentum est, & aequi uoce alimena. tum ppellarur. Hoc ita intelligendum aeri asserit. Cum cibus & potus con. tertient viventis substantiam, re ipsa praeitarit, quod Aries tilis ab alimentore. Oinriti & Hιλ eratιι opere ac re ipsa alimentum nominat. Et haec est vera nu. tricatio. Ad quam cum & hoc requiratur, ut calor contemperetur, ne ipsius testus subita ac vehen enti sua operatione consumat humidum, hunc autem
aestum aer inspiratus moderetur, qui ut ingreditur, ita egreditur, proptere hie non opere, sed nomine sola alimentum vocatur. quid im i Atque hinc est, quod Hippocrates ait, per pulmonem squod etiam per nares, Θ
κα I mitur, & reliquam respiratIonem sit. inparium cor ρενι alimentum trahι. Non i- in contrariam aiatem per os, gulam ae Nemresta, ferri. Qua si dicere velit, palmonem attrahere contrarium alimentuin, quoniam aer dd contemperationem aestus,
qui in spiritibus residet, diristus, contrarius dicitur, quoniam talorem refrigerat: quicquid enim excedentem quamcunque qualitatem remittit, id recte illi contrarium statuitur. Ast cibus & potus, cum in subitantia corporis veni debeant, sunt idem ipsum corpus in potentia, quemadmodum langi=is est ρο- ,. . l. tentia caro, licet & ipsi cibi ac potus, antequam concoqstantur, actu corymis. aer tam ri dii limi IIa dicantur . Tamen siue concocti, siue non concocti, merentur verire eoatra- alimen i nomen, quod re ipsa tale esse posIi nt. Si enim aer quoque in spiritus ad: Mir ex Hippocratis sententia commutari valuisset, non illum utique contrarium ali mentum dixisset, esset enim is potestate spiritus vitales, qui corpori neqtur quam sunt contrarij, sed ad eiusdem constitutionem pertinent. Quare aequia uoce tantum erit alimentum, quo sensu, alio loco, Hippocrates, ubi de princi pijs videlicet, dixerat, Alimentum rabili fluidum est . . a. s, ii. Ego banc L πιε ingeniosam explanationem non modo non repudio,sed am-ecti expli-babus etiam vinis amplexor. Et tantum abesse autumo, ut aer inspiratus vel ' ρ - in spiritus, vel in animalis ullam corporis particulam conuerti valeat, Vt quasi ,.ri, ν , pronunciare ausim, nullo nquam tempore rium aeris atomam, mel in aquam, via nunc latum m ignem, mel mce Hrsa aquam in aerem quod strenue tamen a plerisque philo
quam, nee sophorum, Peripateticorum praecipue scholis, propugnatur) commutatam suis . --u Postem clarissitata ad placitum hoc meum corroborandum , arguis
763쪽
inlita; & saltem non demonstrationes producere. Verum hoc lio ante laco fiet, factum q. iam est in Nna ex meis praelectaonvbus, quas tempore studiorum, senouationis, in hoc nostro aAlsiemaeo Romam quotannis praerruttere in publica doctillimorum consessu, & tilustrissimorum corona virorum,eram solitus .
a Hoc id terim, ne prorsus nihil dicam, aequus sibi lector persuadeat . . Quod P2 4si
si vitus exstatete aerem in aquam couertendi modus, is dubio procul esseti sum- P om isa aeris compressio. Nam vehiti, si ita aer rarefiat, ut amplius sub forma aeris consistere nequeat, ignis efficitur, quemadmodum contingere Munt illi,si aer 'exempli gratia ater silicem ac chalybem interceptus se ilissime attenuetur, di ignis euadam LCubi adeo compingitur,adigitur, costringitur,& incrassatur xtque in locum quendam,ubi exitum nullum in mat,arcsissime compellitur,
iter esse desinen Ba aqua fiet. Id quod existimo innubibus, ex mente ipsorum,
Hiruenire, quarido aerem in aquam densarum uitatim decidere credunt. eici qui Viseentim vincenti' in nas, quo ego familiarissime utor, subtili in- Warentiae genssmi speculatione,& dexterrima manuum operationc nouo plane ausu,an- blia, Qte hos quinque menses, in hac ipsa obe Roma inuenit, qua ratione Tomiam dans manuariam fabricaret, quae globulum ex argilla durissimum,aut glandem etiam plumbeam, ea celeritate, impetu & violentia expelleret, illaq. fernis dieit Roma
omnia praestaret, absque ullo igne & puluere fulminali, sed sola aeris dynami ' si di agitatione, quae praestare est Alita esitatis sima nobis bambarda fulminea Mignivoma dicta. Atque hoc inquam,merci stoeris in illam copulsu, adactione, φ: ζα ut credere par est, constrictione violentissima, quem ibi ad viginti quatuor Idum pluresue horas detinere secumq. hinc itide deferre,& ad libitu postea,data aerivia,glandes illas explodere, atq; ad scopum quam directissime collineare solet.
Res,quae doctor-ndoctos, magnates aeque ac idiotas ita in admiratione rapuit, ut cateruatim ad aedes ipsius quotidie peruolent hoc artis miraculu spectaturi. at Sunt vero inulti, qui primumanuentum N excogitatum instrumentum trirhuunt, & merito. D. Naptitia Porta Lonoeo, quod etiam suae Natii Magiς 19. li.
hrum nans ober legenti clarissime patet. E iamdiu retulit mihi Illustria. ia. h Princeps Casiius noster c qui apud hunc eund- Portam antevam pene agatδε atqpundia reliquitar I auspicatus.ςst seueriorum scientiarum primordia cui Gefπ
su Ui,.sup ismaruigia m dum confici di non solum Scio ὀu pneumata. Urie, ue iscu,sed & alia similia sine aeris a ignis auxilio . Ita mirabilia. Inuenta huius in omnisilentiarumsen regretilentissimi Viri, velut sumrius quoque cun Te--ibscopio accidisse commemotauis,a posteris fideliter praxi commista situm esse. - bctu Ootidie cosequiimur;Vς ut ea intuo multis vis hyperbolica, ac Veludatu, multuario philosophantis enthusiasmo profecta, impossibilia iudicata tueri γ- Atqui nunquam, mrirtum seu, inclusunt hi caerem in aquam resolutum fuisse . quin hoc diligenter est annotatum, quotiescunque m loco humido, vel subterraneo, vel qbhtantes R. st iantium aquarum qin ep acula, aere hombarda sella sine glandibus im retur, α manus foramini, Vnde erumper 'dii lxplosionet illa aer solet, opponeretur, volam manys paulis ροτ quod Ii arquoque contigit, inadefactam fuisse. Vbi auteMeadam ibo arda ore i . AE ., Qqq 3 ' aperto
764쪽
13s: ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI
apertoloco, aut solaribus illustrato radi, ι vaporibusq. ob id miniis scatente, oneraretur, humiditatem illam minime post viginti etiam quatuor horas antimaduersam esse. Quo spatio ampliore paululum praeterlapso, non ampliu estectum aer ille inclusus, in extradendis adeo fortiter globulis priestare solet: non quod in aquam is abierit, sed quod per poros forsan etiam orichalci, ex xwhii sue quo scivetum hoc totum est confectum ι est enim aer Plinis teste, per exacta inupermeabili.ὶ Sc per occulta commissurarum spiracula expirauerit. Amplius quid iis is, dicam, hic artifex in iontes quosdam portatiles,vi,aeris maximam copiam im- ramen iWxς pestit, & sex acoctae, dierum spatio ibi detinet, cui ubi laxamenta data fuerint, in mirum, quo impetu aquam is eiaculetur, sed quod hic interea in aquam rabeat, zζοί, nec visum, nec auditum est unquam. z: rit is bis . Est autem pars, ac veluti cistula illius bombardae, in quam aer quasi per si ....ὸ . phonem compellitur, longa duodecim transuersos digitos,& lata quatuor,quet ciet plus eandem duodecies multiplicatam per impulsum, portionem aeris recipae,cuius iis uici et simpliciter, per se, & naturaliter capax est. Non arbitror profecto, in vilia φst 'PR ' aeris regione, in arctum magis locum, & compressius aerem compingi posse, νὶ ut, quando ex hoc pluuias generari aiunt, lae elavi sum ruit Miseramgi vide Ur . Turbiduι imbeν aqua, densiuq. ngerrimuου -Τω, vi poeta Latinus loquitur, cum aeris mgio sit fluida, & mollis ut ira dicarm. nec parietes habeat but ligneos, aut lapideos, multo minus metallicos, quibus tam duriter aer, veluti in carcere quodam densatus concludatur. Neque Hos io, λου, frigus in aeris resione ςxistensi, mihi obi jcias, quod ad aeris condensationem φθ & aquae generationem plurimunYIuueti. Nostra bombarda in media&cm. in .eaera dissima hyeme eundem effectum praestitit, quem iam in aestate experimur. Et
' ' Memus-Chymicorum ergasterijs, saepissimὸ Γveliam ut ipsi barbare vocat rei distillandae superpositum calidi sumam; ut ne contingere quidem manibus absque harum laesione illud valeas, & ramen quod ex re subiacente, in se a vel aeris, vel vaporis astendir, ubi eo pemgerat, condensari probe repetr
- Me. Harum Vna inbardatum potentis. Histolarum Regi, alia Peluia Do-ό. bbis fuit hinc transiritissa .. Curaui& ego unam fabricari pro Serenis . Lis Ido Ar; Vtia et ebiduce Muaria Principe magnificentissimo, & benefactore meo munificen. ν is quibus tisiimo, subiectissime semper a me colendo. i e . . ad: Nil in ' , h Atala P - εμ ' Atque haec alio fine a me adducta non fuerunt, 'uam ut partim inde hoe Diui his, paradoxon meum, nec aerem is aquam, nec hancin istam veni, probarem: parrirns artificishuius amici mei nomen immortalibus, si fieri a me posset, ebania
. 44Eia, Nunc ad colores quoque esset transeundum, in quos Venumsi instar ser-- eausa esset in vari modos haec bestiola, ve inde prouerbio homineta versipellem & va
eoloru sed frum si notare volt mus, dicamus Chamalim e mutabiliorem esse. Et Tertast anus
s..isu' libello de Pallio scripsit, proprie Chamaeleonti datum esse, quod vulgo fertur, is 'o corio ludere, hoc enim animalculum, si Polypum & Tarandum excipias, pen sesum in sua pelle, dum te colorateir, egregium hominibus lusum exhibet.
765쪽
Veium ι si ullo in axiomate physico & mathematico inscitiam meam prO- ri eta tua sessus unquam fui tego enim quam pauca sciam,multaq. me fugiant, & plurimos socios habeam, qui multum tamen sibi sapere videntur, iam toties incul-- vcaui in hoc, illam quae de coloribus est, audacter omnibus denuncio. Novi bet sociora equidem, si quae a philosophis circumferuntur, sub rationu incudem reuocentur, & experimentorum malleu probe contundantur, haud diu subsiliere post Si praecipue a quatuor in mixtis persistentibus elementis dictis, quorum cubIibet, sui quilibet colores attribuunturὶ hos eosdem venari voluerint. Solus Mercurius, & plumbum solum, pro diuersa tantum digestione, coctione& alia quavis chymica elaboratione, quam varios quaeso & elegantes sortiun- λαεουνοῦ
tur colores Plumbum ustum enim modo virescit, modo sauescit, modo citri num, rutilum ,& cineritium euadit, idq. ex sola saepissime contusione contin- .git. Ita ut perluasissimum haberes, toties iam formas suas utrumque inno-tiasse, quoties faciem & vestitum externum ceu laruas quasdam singulares, in. totidem coloribus mutarunt, & in idem tamen plumbum sine qualitatum, nedum substantiae noxa , & in eundem Mercurium seu argentum Vivum, quod magis quam Chamaeleon
omnιa torisformat sese in miracula rerum ram rarim
pauxillo artis auxilio, imo sua sponte politi minio reuertuntur . t mitari.
Arinateles noster 2. de Hist. an. cap. 13. Mutat suum colorem famabo, i 'quit, infatu/. Et 4. de pari. anim. cap. ix. ad metum hanc colorum variationem resert. ΕΗ, ait, omnium omparorum ρ de Trium tenuissimus Chamaeleo : quive Aristot ita
est, qua nimio nam . metu multiformis efficitur, metus enim restigeratis per inopia ruinis, caloris q. s. Ast hic oris . dissona sibi docere videtur,emn supra pir im'timem, hic per eonfirictionem, colorum variationem essici scripserit. In metu, 'enim animalium habitus non intumescit, sed comprimitur. l .ῖ . . .' Plutaribus hoc dilucidissime argumentum, quomodo percontractionem Nutareia nempe cutis, Si non eius eleuationem id fiat,in βuamombin suis natural bus plicat, quem philosophantem audire operaepretium fuerit. Quaerit ibi, cur pam :M III. opus t quod quaesitum aeque ad Cismeuontem transferri debet.ὶ colorem martes LVtrum, inquit, ut Theophranti opimo fuit, suod animal natura metieuissum sit st Ea go rubi perciapus en, una cum spirita coniaerso, mertas hominis more colorem . Hinc in prouerbio ere, mertitur ignaui color. Sed non satis esse, addit, variati colorial Caulam indagaste, quaerendum restare, cur similem exprimat ei rei. cui se ara plicat. Vt si Piamin videlicet illius saxi marini colorem repraesentet, cui Prom
ω re altius Plutarchus penetrat, & ita ex mente Empedodis speculatur, , i ' 'i'
Non enim, irim animantibus modo in plantis,s terra in mari multa assidua enseat, . sed est ex Iaxis, are, in ferro. Intereunt enim cuncta, in moles nι, quod 'FMuore Natur ea eis aliquid , in pereat cantinenter. Vuli igitul a petrivinarinis. s. ut has
766쪽
r o ALIA ANIMALIA NORE HISP NARDI AN Τ RECCHI.
nune in exemplum ducat ramenta,& isagmina minuta frequentia decidi co-tinuo, quae alijs, neque alijs insem coloribus, non cuilibet corpori; sed dete minatis quibusd1m adhaerescant. Nam quae animalia spiramenta habent ad- . . modum adstricta, ab his dilabuntur, quae admoduspongiosa, per haec effluunt di perlabuntur. Polyti autem caro ἰ ait, aestas ctu Dialosa ν Jusa in fluuiis
patens. Euoties sam in tre'datione est, βινι tu mariana in profugiens, ex timore conis
'ingit corpus , coutrabitque: ut capiat re retineat rerum, quius adiunxit si, in s cie eorporis effluuia . Huiuste causa νnssicium eri magnum, quod non omnia qui us sa. vlιcat, referat, neque eolorem Chamaeleon albus et sed sta νterque, quomm espuu fre
Cui thaec arridet philosophia, is eam per me acceptet licebit. Plinius . .eibit va- Hoteli es Plutarcho de timiditate subscribi , chim dicat nullam ammtρauidius, in ..1. his iis ideo versicoloris mutationis esse. In hoc censu est Solin μι quoque, qui cap. 31. Tadi, es, randum, Potnum or Chamrieontem vertere metu habitum, scribit. Sed in his mami. stremis duobus, aliam adhuc causam addit, quaeipsit haee, mihi nullamst . - nunt hoc ιdem in mari, ait, Pol ', in terra Chamuleantes s scilicet colorem variant Sed Polvus δ' Chamaeon glabra sunt, in pronius esi cutis Luitate, specudi
modo proximantιa emulara. Et mox sui Oblitus tamen cap. r. non laeve, sed asperum, quale reuera potIus est, in Chamaeonte Cortu agnoscit. ζorpus in Cha -- leonte, ast,as erum es,cutem quiae in fractastis δρrehendimus. Ait in Crocodilis maioribus,tuberculis undique prona pars corporis maxime exasperatur.Quamuis nec hoc usquequaque verum sit, in minimis Crocodilis etiam, cum ego
paruulum admodum habeam qui semispithamasalaem chamationiis longitu-i-:A dinem superat I estq. certe utriusque conisumma desserentia, cum eminentiis 2EM i. N protuberaxi Onos , qum in hoc sunt ,. in in leonte nequaquam vie
eonii ,. deas, ut qui absque his aspeaea ratem Iliactus est iu ': it' : r a bes . ivn .P' Aliam sibi cauiam , rus excogaeacud. i in nai ani, ala. -- Γοι rem eluia. lem se in scelera ammaaeuerar Prn Drimina lammae corneaealares Kaede Edere puto praesertim cum neque sanguis imgestat, neque mistem admodum,cum Iesus Dia ulmomani us in eo Ar Siti fides penes authorem .is Eg tamen in duobus martulare exiccatis Chamaerentibus , .hanc pellis transparentum xcvt. probe illam ind
Pavelim, videre non potui, Quorum unum plano integrum habet in y sica. tua dupellectili sepe laudatus Priscep3 Ca rno re instrum sed cauda mutiis tu,se M. tum adseruat Equus Franciscus Guridi Arimmensis in Museo suo, visi, Antiqui-
ureoqu- eritatem quandam eriguamMia ciuertinatui colorem reperies; non pallescentem, ut Ari uteles in mortuis designabat iura ἀTt si V . Is La aut L.:,, si a Miratus tamen non paru fui, dum ventrem ψh tumidum: a toe post gnortem annis, Vidi & corurectaui,.quando viseera ibi reperiri sesita hoc mi-Mil. nu emcere queam. Elim hepar non admodum magnum habean, lavetuli 1
volunt, liene careat, vel pusillum valde obtineat, & mnicornus vorem potius, monti sivi. quam in gyros reflexo constet, quae reS me cogit ferme, ut pulmones in ventre inferiore ipsi assignem, . di i ita t
767쪽
Io. FABIO LYNCEI EXPOSITIONE. t-
sententiam ratam habere. Agit autem ibi aduersius eos, qui nubes tanquami specula se habere, in arcu caelesti asserebant. Colorem igitur ab illis tantum Senere de recipi, & non imagines, quod erat speculorum proprium, assirmat: id quod Di . .' 'etiam fieri ait in ceruice Ρωγnum, d quandia .r sella C stiriaca I lendent agriata Columbae . Nunquid ergo dicimus, ait, specula eis odi piamin , quarum omnis inclinatio in colo-- res nouos transis P Non minus nubes diarisam speculis natiaram habent, quam aues, Masrettili, SV Clamationtes, m reliqua animalia, quorum calor aut ex Usis mutatur , cum
ira avit eu aene accensa extem setiam variant humore Iusse, aut positime locis, quam 'eur rectam νu obbquam susteperim, ita calarant... Atque haec de coloribus satis sunto, quos enim nos in nostro vivente animali, alij in suis quondam repererint, abunde dictum est. Disserunt igitur, ut eredi potest, hae bestiolae i nter se, di colore & aliquo etiam corporis habitu, cum nostro Mericano chamaeleonti cauda nec ita longa sit, nec in sui extremitate in spiram conuoluta, ut Aphricari
. Hanc denique impigro tari titilis mei siestiitori nodum proponendum, &
dissoluendum duxi. Cum itaque is lib. I. cap. 4. de generat. anrmabum, pro bare cogitarct, ad generationem non esse necessarios tesses, quod serpentes &.nisci mpifices his careant,&tamen coeant, &copiosum ac prolificum semen emittant. isti pii, Arim . is r rime citi, ait, morariara, auidior'. sunt, quibus interimum rectum : snon μ' 'conuolutum nimirum sic ea qua legibus earent, meatusq. tantum habent, σωι non icarent, sed intur habent i omnia propensiora, celeriaraq. ad menerem sunt. Haec c-- ' firmara sunt 3. de pari. animal. cap. I . cum ait: θα rea etsam omnia, quιbus ἔπιε Eina sunt recta, ei, orum avida fiant, eum enim cibus celeriter egeratur, proinde'. br uis rasas fruendi sit, brevi repetant cibum avida necesse ea. Haec eodem capite paulo Infra adhuc magis explicat cum dicit. igitur animalia contιnentis
esse ad cibi d siderium conuenit, hae sua in cluo laxiores sinus non habent, sed a raέτμε,
striasq. plures continent, nec recto intestim rutuntur. Laritas enim intentini auidita istem auget cibi, reetitudo aecelerat auiditatem. Iesamobrem animalia qua Hi simpleae kabent ιnte Imum, Nel conceptacula ampla, cibum aut copiosam capiunt, auι celer m repetunt.
Haec si vera sunt Arictoreis dogmata, & chamaeleo noster, ut ex anatome irsius ad nos perlatum est, intestinum rectum & unicum obtinuit, nae ille non colorem solummodo suum, sed naturam prorsus omnem & essentiae proprie- vates mutabit, hoc est vel Laea, vel Luas potius euadet, voracissima & auidis ma bestia ab Ovidio depicta . oblitus , shmis 6 r eras janguine Π6M , tho habre Fulminem rubra suffisus lumina flamma. unicum in-Zvo enim, ob voracitatem unicum saltem a fiomaebo ad podicem, illudq. redi jecta. Mum vulgus tribuit intestinum. Et Punius lib. 11. cap. 3 7. ita in Lupo ceruario esse voluit, Insatiabilia animalium, inquit, quibus a ventre protinus recto inuinno ram ni cibi, mi Lupis remarises inter aura Mergis. Quod supra ego in Lupo meo Mexreano ad oculum falsum esse demonstraui. Leonem autem imitabi xur , cum di hic ax Aniisse, tib s. de inae animal. cibo incanetinenter admodum
768쪽
ν 4 - ALIA ANIMALIA NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
wa ur , ultiit'. deuoret suida me ullo diset . . Verum in hoc non imitabituri od Go pollua biduo aut triduo inediam ferre potest. Quia nimirum ventremitii Arultra satietatem etiam insertauit,& quia intestina eius gyris conuol. ' uuntur, in quibus diuti iis alimenta moram fac e consuluerunt. λ An igitur animalculum hoc ciam leo veteribus nostras nin iussa absque Cuicham ratum e aliqua di Gius farsi quasi paruus , punulas & humilis leo. Veluti herbasa bi,' o. ripa Mam nam AE pa*μm,ciamari ioc Aamapsum dicimus, ab arboribus, quas ς - - - ωήβη vel odoreae tam latitur,a θ' , aberen&mma. Volunt auxem sici pestatini aliqua parvum leonem , quod urbanem. aemuletur , quoddame Ath ι e,ν;. A pareob haud is, crat, cum dicat bui tuo sis se simiae porearia simae v m. Hicti Oi: Alij qd Uesiae rus , , cauda derivant nomen . Cauda bane ami malis huius leom.
tripina hy ale am, ait, quodammias re re semiat. Liceta magis placet ita dictum a rapina &nume ἐ. venatrone , quam Muli1animalcula exercet. An notae enim ex alijs Dalech--μus in cap. 3 - lib. S. PGμ , Quamuis famem nutatos Chamaeleo menses toleret, seinpuli su lingua tamen set qui palmum minore lon exerta,ac Vibrata, mucoq blita,lν-rmicas, mustas, si arabaeos & alia inlecta, quibus Vescitur, eum corripere,
' retinere,& ad se adducere . Hac siquis Aristoteli aliquo modo su Sagari posse
crediderit, me minime repugnantem, i ut communis. Praeceptoris semper di- . D. Icta &facta tueri valeam, habebidia .
i Et tamen adeo Phmi aliorumq. opinio, qui olo aere victitare chamabantea siue edi fibi persenserunt, praeualuit, ut qui nunc etiam ἀiligentissimo orientalium Mngiani nesionum, animalium mores. descripserunt, id loca eadem ip1a adierunt . . i. pialis ab ea dimoueri nondum potuerint. Notat Pigaserta in Regni congiam descrip aerς ivς ς tione , dc quidem in Bamba , quae ex eiusdem regnesex proussicis principalior est i ibi reperiri Chamaeliantes quoque , qui habitem in altissimarum rupium cacuminibus. Non autem nutriri ut reliqua animalia hertas, aut alijs fructibus e terra naseentibus, sed solo aere siti entam i ' i , - Liniphoranus quoque, in quarta Indiae orientalis parte cap. r. haec habet: Chari .u ista;ν , males num , quos solo aere Uictitare fama fieretur, ibi numems frequens es, qui ta- Aesis men innocM , ω nuta insisti oberrant. Miror magis Pernardinum Palud sum in leome vel annotationibus suis ad hunc locum, haec adiunx ille . Solus animalium nee cibo is vivere, nee potu alitur, nec alio quam aeris ἐν roris mapidi alimenti ruitur . Adeo dissiciIepus..i z. eit , magnis quoque Viris, qui iurarunt in verba magistrorum, veteribus ilia r ς manifesta etiam re falsis obloqui, ut hoc tentantes aduersus quodammodo sti mulum calcitrare sibi videantur. Et Palaeda m fugisse, quod Chamiarentes
musteu saltem venarent ut, easq. deuorarent, vix credideram, virum in ani
malium& plantarum historia versatissimum, quique apud En issanos suos,
animalium, aliarum q. rerum omnium Inaecarum, tam orientalium quam occi
dentalium , penum habuit instructissimam: quorum omnium catalogum ad IllultrisI. cardinalem Sariari m, transmissum nuper cum voluptate perlegi av l ., A. Ioannes Leo praeterea, in s. sua φωιca parte , etiam ex radi s furibus nutriri hoc animal scripsit. Ex hoc scriptore Galgere in fine Exercitationis suae centesimae nonagesimae sexta, quae habet, & quomodo praecipue bamaeleon ex ore, filo saliuae transmisso in caput venenati serpentis, hunc occidat, Omnia Disiti co by Coosl
769쪽
Oomnia transcripsit. Qui amplius quid de hoc nosse Mipit , Tomum primum
nauigationum Ram is adear, & Relationem Andre, Ces sali Florentini consulat, in qua Sucotram Intulam d Chamaeleontiem bene describit, deq. coloris variatione suo modo argumentatur.
Hucusque paruum leonem metaphoricum dedimus, quod ob exiguam nem- Cham leope similitudinem aliquam , ita Chamaeleo vocatus fuerit, nunc Verum aucem deseripta, paruum bonem describemus, quem longe magis Chamaleonis nomen mereri 'μ' comperiemus. Huius, uti & plurium aliorum animalium , atque plantarum in i
Americ narum quae singula aliquando publici iuris liciam) descriptiones
mihi lubens communicauit Reuerendus admodum P. Fr. Tyartholomaeus Lia l. Banhoia Harea Histanus, ex ordine S. Dominici, qui septennis in Americam delatus, ibi quadraginta annis ad montem illum argenti ferum, toto terrarum orbo no:
celeberrimum, & metalli huius fertilissimum , PMosi dictum , vixit, & ope- ωm rationum metallicarum exquisitillimam habet peritiam, cuius doctissimis colloquiis anno proximὶ elapso aliquot etiam mensibus, recreatus fui. Sunt autem haec F. Bartholomaei verbM. In montibus dei crudo quaedam species est leonum paruulorum. Quidam, enim albi sunt & nigri, alij vero rubet, varijsq. distincti coloribus. Verum' ' E. Ei, tamen in omnibus sunt leonti verissimi, coronam in capite gestant , iuba q. e re riui collo pendente decorantur. Vnguibus paruulis leoninis acuminatis sunt prae- : Ia ita diti. Ad iram non aliter, atque si magni essent leones, se quoque componunt 'ae efferantur. Generantur vero tantum in huiusmodi partibus, quae mon Giudεὶ hutuosissimae quidem sunt, sed in extremo tamen quasi gradu calidae & humidae. In quibus hac de causa omne genus arborum, & animalium nocivo --mon Tum, ac venenosorum procreatur. In his q. tantummodo partibus det Culco istiusmodi leonuli, s ut sic dicam in reperiuntur, quos ego meis quoque oculi Svidi. Tantopere hi ibi aestimantur & amantur, ut mulieres nobiles in pecto- . re vel manicis eos deserant, quia frigoris inclementiam pertimescunt, quod ubi aliquo in excessu sentiunt, moriuntur. Qua de causa usque ad Civitatem Mae mo-
de Lima, quae distat ab illa de centum & quinquaginta leucis, deferri ' . necdum potuerunt, propter loca frigidissima, per quae necessario iter est habendum. Hinc factum est, quod ad manus Retra peruenire hactenus no potuerint , qui sane dignissimi essent, ut Regiae suae Matellati praesenta
Atque sic Deo gratiam suam conferente, optatum Chamaeleontis etiam h I. Finishgo storiae finem imposui. Hic Colophonis loco, de remedijs ex hoc desum pris nisleonis. aliquid annectere tempus moneret: sed de hortantur me &expe Iiment OIum m,dij, is
ab ipso sumptorum defectus, & Graecae vanitatis mendacia pro veris remedijs
Credita, quae Plimus lib. 28. cap. Omnia recensuit, ut ipse & lectores Indo dicamus. Voluptatem potius, quam utilitatem caperent. Quis enim tam bardus est, ut credat Chamaeleontis ipsius iecur combultu imbres de tonitrua ciere Lin- visitum, guam viventi exemptam ad vincendas lites, cor vero alligatum ad quarta
nas pollere Dextram maxillam squam scilicet non habet in contra formidines & pauores valere Sed haec, & alia, Lector abunde legit apud Plinium. mediu
770쪽
η L ' Vm s ς;ς quin sit hoc animal nulli ignotum
esse potest figuram hanc induenti. Α maxilla inserior per totum ventrem inferiorem merulei diluti valde eth co. loris , qui in parte crurum interna quoque emicat. l A rostro superiore per tergum ad radicem caudae . cum exter-Ma crurum parte, color viridis situratior, cum maculis, utrobique plurimis caeruleis se pulchre manifestat. To tum corpus est squamosum. Squamae porro sunt diuersorum iam assignatorum quoquς colossium. Pedes qui in digitos quinque finduntur) diluti virides . Cauda cum rubro lutescit, quae eandem cum toto corpore , excepto ca pite, dimensionem habet, & non paucis ex viridi laturatiore color maculis ornatur. Oculus oblongus est, ut in lacerta, quod in alijs album, hic caeruleum apparet albumen. Pupilla nigra, & orbita lutea est. Η Ic iterum quod initio horum quoque commentariorum feci, a beneuolo lectore meo, aequioris animi siti aura mihi imploranda est. Ut,s forsan in assignandis animalium Moicanorum latinis nominibus haesitem, id, quod ignarus sim idiomatis Mexicani potius, quam us Oscitantiae meae, tri-
donei' buat Et cum lacerta haec sit,atque venusto simaragdino simul colore decoretur,ωv e. . .i; similis in Huana enitescat,dubitaui primum,an tion huius nomine insigni ena .. . quia foret. Huius autem Quana deseriptionem exactam & historiam cum mihi quadrare, iam supra laudatus quoque F. Petrus de Alos a LAmericauss Limanus reliquis civi dis A. Iet, subnectere huc cam placuit. Non sum tamen nescius Caroliam clusium