장음표시 사용
781쪽
lis, nisi quod respiraret placide, nobi4 visse tuit ridonec exactis heptem horis xllo absque remedio ipsi exhibito, ad se redidet, pςς emum quae ipsi acciderant, memoriam ullam habςret. Qui vino vnero . Malisita maxime, indulgent, somniculosi quoque sunt, & morbis frigidi plurimum, paralysi inquam,& Apoplexia tentantur. Et qui Naturalium rerum enarrationes legit, is nouit Crocum calidum alim qntum & medicamentum simile quid praestare. . alias Lusitanus, ut apud Schen iam videre est, recenset Pisaurensem quendam Agatonem, super duabus croci sarcinulis dormiontem , et dem nocte obiisso. Mod optu David Otto ex principalioribus mercatoribus Veneris, de δmiςis meis, hoc mihi p:oduee pro certo retulit, cum 'mam redijsset ex Aquilana urbς, in qua quaestumia cere solet maximum ex Croco, quod ibi & copiosissimum prouenit & preciosissimum et contagisse nimirum, ut praeteritis annis, ex Mulis illis clitellarijs, quibus sarcinae ex Croeo imponi soleoant,plurimi interierint, ςx isto illo stupς- facti uocrati & potentissimo odore,donec tandem antidorum ex Assio contush, M ut reor, aceto permixto. & naribus m. rum apposito , nihil tale amplius ime erueniret. Et quis ignorat, qui in Germaniaxnquam.fuit, in temperatiis imis Calor pt
euisdem tepidarijs, siue hypocaustis, Keilius longe sibi semnum ex talore ob. ' repere, quam sub tigido Aquilonis frigor.' Eeqvid de mosica dicemusti euna. rum motu .st quibus non infantibus modo, sed adultioribus quoque in morbis sis: quibusdam & vigili per inaciis missoporem c ciliamus i Atque haec om- '' nia qua calida , qua frigida, partim nec cauda nec frigida sunt , & eundem tamen cumsta diuersa licet, effectum in nobis producunt. Concludendum igitur existimo, haec uniuersa aduersissima lice in uno quodam conuenire oporrere . Cum unius esse Ius, qui semn est exempli gracia am tantum esse necesse sit causam immediata, si modo Metaphnicoru axiomata vera esse perlitia uenire debentur . Intelligis ergo, nonsolum de simplex frigus esse debere,quint somnu in silebis. producit, id quod Medicorum tamen schola quasi tota hactenus stabilivit. Vertim hac de re forsan commodiore loco plura dabimus. .. Quid igitur hine discimus hoc, quod iamdudum inculcaui &1 probaui, uoa ad pauca,scilicet, diata. respicientes, nimis esse properos in rerum causis reddendis, quae longiori & - , ν 6ν rdoctiori plerunque indagine pe scrutanda forent. Disputationem hanc, quae paulo acrior nobis cum Plinio de Matthisis fuit, GOnerus quoque olim attigit, apud quem & veterum loca complura videre licet, quae & apsa non carent dubijs. An videlicet, Salamandra lactescente sua sanie, quam ore evomit, qua. Aliud da cunque humani corporis parte contacta, capillorum defluuium moliatur λ ω44. I, quod Plinius quidem annotauit, an hoc potius eueruat ex cinere combusti animalis ut Galenus Acmalus Aegineta voluerant, an magis ad hoc praesta
dum haec bestiola in oleo macerati dubeat ut Dioscorides, ic Plinius similiter alio loco censere visi sunt. t Est autem opinio haec, quod capillos erodat, ab antiquis adeo recepta, Mapprobata, ut at. Serenus quoque in versibus siuis ςandem decantauerit, qui hi
ipsi sitimi sunt. DUguis expulsus morbo latitante capillus, - ... . UIV . . . Seu raia lauitur, seu mis epota Teneni.
782쪽
' Ses Sislamandra ρstem, nullisq. obnoxia flammu,' Eximium evitia tam deiecit honor . 'M Videtur hic per eontactam veneno si illius humoris, defluuium capillorum capillorum fieri concedere velle. Veruntamen tot mendis scatet, tot vulneribus saucius est Serenus, ut quoniam hactenus a Medicis illectus & neglectus fuit, no absquς εμι R i irationes huic Medicam, & Critiea simul manum adhibere statueri I nnes Sapti vindibierius Philosophus & Medicus doctissimus, quem supra quoque laudaui. Expectamus igitur propediem sanatum, ac restitutum hunc Poetam Medicum,variis lectionibus ex Codicibus rituams, accommentari ''V, li, succinctis quidem, sed neruosis ,& utilissimis tamen illustratum. Hoc unum exrqrveterum aqthoritatibus colligo, cum Salamandra expli lotbris sit, hare autem msigniter calida esse deceat, tu radices quoque pIlorum si Eges hi erodisin, mira Ilia rum me non fatis posse, quomodo viri doctissimi nonnullῆgida s ἰδ' eandem iripidissi imam esse scripserint, quae hac ratione firmare di corroboraro
ζ' ε est. Est & hoc in Salamandris , non satis recte ab antiquis obseruatum, quod has ' , , ,es sexus nimirum exee tes sibi persuaserint . Hinius lib. 1 o. cap. 6 8. βuadam
rum qui di mero gignuntur, ait .mmon genitis siue illa Mnli origme. Ex fiis quaedam n blmadrat gignunt it Salamandra. Neque ex ijs genus mast ulmum semimnumne, sicut ncq ε ' in au sis omnamur. qua nec ouum nee animal ex sese generam . Neutr- ea σοί reis genus, is teteris adhaerentibus mado md saxo. . f. Verum de salamandris eruditissimus Medicus & Criticus Dahcham usi Hic eundem Plini, locum recensens, oculari inspectione edoctus, contrarium Ma docuit ὶ Ex erauida Salamandra, ait, mense Martio, d rupto ventre ρων, quam tri ginta fatur ad huc palpatantes, . tu aqua nanter, ae plus quam tr1Pnta o- ρ die νεξε ει ἡ,νω t . κν quidem famin m disse memini praegnantem tum ouis, tum eatulis ρυ tes .. ,, nam, u* Ustatu rant m , alijs ιam perfectis gradientibis sist in aqua natantibus, τι
viperarum sadbamdst, quia trassit in ius, nihil eas gignere manifectum sit. Huic assentitur Io, .iues Pullomus, ZO alijs qui volunt Salamandram ex ouis primum in utero conceptis λ ἡ.es catalos sine ullo inuolucro excludere, quod huic proprium hoc sit, in genere laterrarum, quemadmodum proprium est miperis in genere serpentum, vivo
Ratione, Haec testimonia faciunt, ut neque in onyreix facile Plisis & arisistεli fidem iv N.qu. adhibeam . Voluit aurem hic,ut gnauiter caput i s. lib. 1. de Hist. animilium is, 'ρ p l Πτω patebit; cum purpuras, tum etiam rei qua isis inclusa e limo fiere et
desectus, materia putreficerae ori . fumemm bae omnia satiuam quandam meluti sauri nomemittant, ait, hanc Mi rupta eri, humarem quendam in terram demittere em ιbι gigm
Nlinu, & Veruntamen fidelissimi duo Aristotelis Comentatores Augustinus Νιρbus , is, Lais . MDι. f. Mallor, magistrisiui deeretis non usquequaque subscribere VideΠ-2. tur . Flavnc enim Aristotelis locum Pavarae igitur verno tempore eundem in lacu congregata faciunt id, quod evocant fauaginem , Explicans Scaliter: Est igitur, ait, quasi modus coeundi si conueniunt, ut quasi amare in semina emistMur saliua genuo Quapropter hunc sensum Aristotelis lati rus verbis enucians ita expressit Pliniu o lib. 9.
783쪽
IO. FABRI LYNCEI EXPOsITIONE. ue
lib. s.cap. 3 7. Purpurae eongregantur Hrno tempore, mutuoq. attrita lentorem cuiusdameerae satiuant. Hunc attritum agnouit, hic autem quid est aliud, quam quaedam forma coitus Coitus autem inter marem & taminam datur. Quomodo ergo idem teriptor lib. 1 o. siminas aut mares in ostreis, hos est,in omni genere testa. indutorum animalium, negare potuit Et quando Aristoteles ait, Ex humore isto in treram egisse gignipurpuriam exordio admodum exiguo con tinus. Et per angustiam veluti uua IJecie fatum formari. Niphus haec verba ita declarat. Hic igitur ex saliuatione emissa tanquam ex seminario mucore purpuruia gignuntur. Et paulo post. Concludit demum Aractoteles qua forma firmetur fetus t purpurarum)Fui initio, misis illum formari similitudine racemi νua, mutiam de apum faeti*atione poeta dicis:
Unde dieit Arimules. Iιaque per angurii intus formatur θecie ria. Id est adsimilutindinem uua, quando inuo rur in se ima propter tui stricturam. Hic igitur pers euu est, tumus testiferaru non feri, nisi facta tangaris prius ex mucore illorum t aquam ex Sem nario ecce seminalem vim admittid es ad modum racemi usa,eum uua incipit Aeri. Ego prorsus nihil dubito, si quis Misscopis , hoc est, a me hoc nomineti Siquis inis donato perspicillo uti vellet,quo res minutissimae triginta mille vicibus & amplius grandiores, quam in s. sunt, apparere solent, veluti supra, cum de Lynce agerem, ex Arithmeticis & Geometricis principi, deduxi, oc suarinem hanc
examinare posset,quin in hac, oua isacrarum manifestissima reperturus esset. . pinrct Hoc oculoru praesidio Princeps Casius noster plurimas plantas hactenus a Bo- Principxonicis sine semine creditas, distinctissimis seminibus luculenter turgentes per Pictorem suum ad hoc operis designatum in cartis delineari curauit. Mirareris in Polypodio minutissimos eos puluisculos foliorum dorso adhaerentes piperis grani magnitudine spstabiles,existimatos hactenus a Natura tantum cocessos esse in herbulae ornatum, quos Princeps quidem ante Microsiopi, usum iamdiu in libris suis seminis nomine donari debere cesuit,& ita huius generis plantas gistaei. Haetas merito nuncupauit. Sed huic similes innumeras alias Obseruationes,ac elpis cisii nouas pene dixerim, naturas a Principe detectas habebimus, cum olim imperfectarum Stirpium libri sui de lucubrationes lucem aspicient.
Hoc eodem microscopis Franciscus Stellinus Lynceus, tam mirabile nobis ana- planeitat omen praebuit partium omnium externarum, quae in Ape sunt minuto animalculo, oculorum inquam, lingua,cornuum, bae,aculei, pedis,degitorum aliarumq.
α nuper in aes incidi commisit, atque selicitati VRBANI VIII. dedicauit, ut men nobis haec omnia malim te oculis tuis intueri, quam rudi meo calamo adumbrare. ' ' Accedit hoc maximum probabilitatis indicium, inrea Ac conchas genitalia Coniectu- semina terris committere, & fluminibus, ex quibus noua soboles sublatis matribus paulatim renaseatur. Experti sunt id Germani nostri in conchis margari-essieris. Licet enim Sinus Persici peria omnium praestatissimae celebrentur, quibus rasti. cedunt illae quae in Insulis Aelian, Stimatra, Farneo 3c Indiis incidentalibus ne pe- Tiantur , habet tamen Europa sitos quoque uniones, Veluti in Hissoria gemmarum enucleatissima Anselmi Poetidi, dulphi secundi,olim Medici eminentissimi videre est , ubi perlarum seraces nominat Seotiam , Sιlesiam , Boiamiam , Lotbarietiam, Voltundiam, Frisiam, oblitus nisi fallor pretiosarum maν-
784쪽
Oritarum, quae in Ilpa fluuio inueniuntur, prope Passavium Germania Urbe ui percelebrem dc vetustissim Mn.. Veluti mihisam retulit eiusdem Urbis repeii , Ecclesiae Cathedralis Canonicu sis neralis, Graece dc Latine doctis' i. c. b. simus ac Iuris peritissimus Ioanner Carolus taber Faro a Κmb eu nuper ad Sam,, .. ki m urem se a m R Mr usi ima Areb - Lumido Guithelmo, Fer amandi seondissio, alii ita missu , quςΠῖς An iquiis meis amicis de fautoribus honoris causa nomino. ,obzi . In hoc itaque fluuiolo Ibo, ob subiectiim puto solum, nigri cante semper aqua
conspicuo, ad determinatum ac trium solummodo milliariorum spatium , cstncha eiusmodi margaritifera nascuntur, quae motomi,in candore, laeuore, magnitudine & orbe, aliquando ctiam Orjentalibus vix inseriores, producunt. Cum autem ante complusculos annos, sedem ibi exercitus quidam fixisset, tam nobilis praedae auidissimi milites , Conchas per totum illum fluuii tractum explicati sunt, ut vix paucae adhuc ibilia perfuerint. Quae tamen aqua concia . Ve' ' ram earundem denuo copia abundat. Quod eueni se a seminio relicto, Meraristrae temporis progressu ad maturitatem perducto, an non rationi valde consonum
est de probabili stimum Locus autem hic tam religiose custoditur , ut neminai R ' licitum sit piscari, praeterquam Episto qui idem eli Seramse. Archidux iam supra cum honore laudatus,& eiusdem Admini iratori, qui est illustrissimus &Mumir. Reuerendit limus Marquardus liber Saro . Schvvendi, Laesari & Imperj Priscis,'is'. . pibus ob summam prudentiam carissimus, quem ego ante hos triginta annos si tui.hi colui, α nunc quoque benefactorem liberalissimum experior. Episto, Commodum accidit, ut de Otiis hic simul sermonem aliquem instituamus L Ihi. Est enim hic sessio noster Noua Hissariae ex Lacertarum genere. Lacerta autem ἡ- '' Artatiuis lib. s. cap. 3 3. Hia. animalium teste, per ova generationem suam proΡ
- an Hyrem finiri aiunt. Ego autem saepissime harum oua in vasis terra arida ple-4io..is hie nis , sed stirpibus destitutis in hortulo meo domestico, reperi, examinaui, α modo recentia, modo intus nascentia animalcula vidi, atque depingi curaui, Et quoniam curiosiam hic quoqucctore ut opto, ita ut nanciscar, fore spero a in huius gratiam expatiabor nonnihil, & quomodo in ovis animalium Pne-e..iab i. ratio per g tur, aliquid saltem delibabo. V eruntamen quia raro Lacertarum da sivit pri atque Serpemum oua nobis in conspectum sese offerunt, quae animalia latebras liuisum quaerunt, a manifestioribus vero & notioribus ad occulta magis, & obscuriora ρ nos procedimus, Gallinarum autem nobis oua & inspicere frequentissime, Npastorum natales ubique intueri conceditur, ex horum notissimorum cognitione abstrusiora, veluti quodam parallelo facto, indagabimus. Attamen hic iterum, quod supra de Alduuando quoque in Psittaco iudicium.
νracti M. tuli, post sepedem pluere riderer, si quod accuratissime prosecutus est argu- τα ' mentum, de pulli firmatione Hieronymus Fabricius ab sequvendente, Im- .d mortale Pa auis. sclaia ornamentum, nunc ego vel renouare, vel innovare
Burcii bru attentarem. Quia tamen ante hos septem annos, priusquam eum librum A., i, ' ih. post humum Ioanora naeuotius Germanus, ex eloquentissimis &primariis unus
2πd Medicinae practicae Patauij professoribus, & Horti simplicium Antistes, Carus acti Cardiniati Amplisfimi honori dedicaret , ego quoque in hac pale
785쪽
1 o. FABRI LYNCEI EXPOSITIONE . sy
stra excercu illem, ut fami meae, qua in rerum Sturaliu studia innato quodam impetu feror, satisfacerem: non vereor ex meis etiam laboribus, hic aliquid.& fortassis ab alijs indictum attexere, dc Aquapendenti modo siuifragari, modo veritati addictior, eidem, & si res ita ferat, Aragoteli quoque refragari. Duo autem sunt, quae ego prae omnibus examinanda suscipiam . Prsmum,an Duo Io , reuera ouum, dum Gallina id parit, tenero seu molli cortice exeat,& ubi quam Ilis' ' primum aerem expertum estis, indurescati Secundum, ex luteo ne,an ex albu- , ά- , , mine pullus nascatur Uideo enim his de quaesitis doctilsimorum hominum ouum molrixas ,& publicis consignata monumentis argumenta pugnantia agitari. Id 'quod satis stupere non possum , hactenus nihil ferme certi, in re tam leui &mulierculis propemodum ridenda , a summi S philosophis decretum fuisse .' Sed his nempe mapis placet sub umbra Veterum scripta euoluere, quam DEI stiorum
α Naturae opera curiola Indagine In propatulo reuoluere . pharum. Et Aristiteles quidem lib. 6.cap 2. Hia. amma ex gata versione haec sentit. Quid H Vbi perfectum est iouum ὶ absoluitur, atque exit tutamne, dum paritur, mollir sed protinus durescente,quibuscunque emergit portionibus,nisi morbo mutua disererit. Scali. semtat . ter hunc Arimi elis textum Graecum bis paulo alijs verbis interpretatur. m νενο perfectum fuerat, avoluitur atque exit. Muo tempore e mosti mistatur in durum . molle . Cum enim egreditur, nondum concircuit: er simulatque ρ dijt, satis , ac durescit, duris λων morbo quopiam prauentum sit. Ais haec nihil aliud Scaliger, quam, quod
metam reprehendit, qui de filo addiderit, qMbuscumq. emergat poritombus. Quae quidem ex Plinio huc transtulit etenim lib. Q. cap I x. Exeunt ait Plinrua ovain diliλ- λ. a retundissima sui parte, dum parauniur, molli ρηramine, sed protinus durescente quibuscunq. emergant portionibus.l Aquapendens laudati sui opusculi capite secundo haec scribit. Genim Arso. Aqua
telas in eum eo Plinius dicis, cortιcem non intas gigni, sed cum ouum editum eri r atque stikεli sus. prout exit,ira ab aere externo obdurari. Calore externo euaporante iamorem . Et quan- --- 'doquidem hic AriHotelis tutelam & sufffragium implorat M pendens, & hunc Aristotella in publicum producamus oportet, Videamusq. quam aequus in ipsi Aqua pendenti,& quam sibi ipsit constet.Sic itaque,primo de gener.anim.cap. 8. decernit. Quo tu quadrupedes oua edunt persim, qua ut seruari possint, dura iam eon tentputamine oportet. Sunt autem quamdiu incressunt, mollιora. Testa autem efficitur, calore extimo evaporante ch oc est consumenteὶ humorem . Itaque cabdum esse locum, A quo id far necesse e I. Talis autem locus I ti transuersion, quippe qua tibum eon- eoquendo pesciat. Euod si oua eontineri in mutua necesse est, musiam eoσum, qua ouaedunt perficta, sitam esse ad septum nec e eLI, eorum autem qua imperfecta , infra. Ita enim in promptu erit. Et sua mero natura Uulua propensior ad sit.m inferiorem,
quam ad seu riorem e II, nisi quid aliud opus natura impedis , insta est enim exitus eius
Mugumnus Niphus hunc locum in renue explicas, ait ovorum eortices indu Tari ex .Aristotebs doctrina quam hoc loco protulit, non extra Galginam, sed intra hanc ipsam, &loco quidem illo, qui Septo siue succincto est vicinus, sub doctria, . ipso nempe pectore, ibique squeri a calore no extimo aeris, sed intimo animalis. Hic enim internus calor ut Arisatili videtur, consumit hunudum, quod thdv. esto'
786쪽
νιο ALIA ANIMALIA NOVAE HIS P. NARDI ANT, RECCHI.
in molliori adhuc testa consistit, hancq. indurat, cum terreum quasi solum, relinquatur. Apsapendens ergo,ex hoc adducto philosophi loco , opinionem, suam parum feliciter sulcire poterit. Aliam igitur machinam mouet, no-
Alias Aii, uasque copias ex 3. de Generat. animal. cap. t. adducit, ubi haec leguntur eui in I. Perfecto Ouo , durum ac rigidum euadit, ita modice, mi exeat adhuς malis, dolorem Σοῦπ-m moueret , nisi ita exiret, gressum Harim refrigeratum duratur, evaporato ba isto ς more quamprimum , qui exesus ineri ,rib Iaque portione terrena . Niphus hic itulatino suo textu non ponit frigus, qui si a frigore valuit indurari oui corti. 'cem, oblitus est se supra a calore sub septo transuerso vigente, hoc fieri pro . nunciasse. Ex quicquid demum de frigore sit, contradicit sibi Aristot ses,
quod modo extra Gallinam , modo intra eandem corticem obdurescer 3 istor ne- docuerit. Et in hoc hallucinatur turpiter, quod ovum cortice obduci, sub ἡ ρα Septo transuerso ex illimauerit, cum hoc in loco non reperiatur , nisi merus, μ' c purus Se putus Oui vitellas, absque ullo albumine, nedum cortice, quem infra circonicem ca podicem , in utero sito ad hoc. munerj4 dellinato acquirit: quem quoquo la in uterum, vulvam, siue uoluam,idem mel Aristiteles in Gustinis hoc inferiori impallida ai' co consistere pernegauit, & animalibus saltem illis assignauit, que oua pariunti g*δUR' ' , quae omnia veritatis lucem, ignorantiarum nubibus obscurari mihi videntur. M pen' Quid igitur hic faciat, tentetve Aquapendens diu multum q. in utranaq.
contra opi partem Versat torquet q. Ac imprimis ratione N experietia Ar illotet. aduersa- a. ut tur, aitque oculata se fide, durum in ovo corticem intra ipsam Gallinam repe-
- Fae minas etiam hoc fateri, dum digitis duritiem otii, quod
emissura eli, in abdomine pertentant. Praeterea durum valde esse creditu, in
partu, tam cito, ac momento veluti rem p Iris, duro cortice ouum rigesceri
Et quando Gallina molIi cortice ouum peperit, quod non raro tuem re assolet, haud ideo corticem illum indurescere. Friuolum etiam Aristotelis argumen-rum esse, quod de dolore mouet, qui Gastina inferretur, nisi haec molle ouum extruderet. Mulieres edim in partu, longe quid mirabilius praeliare, cum far- sed tu hortus bene corpulentos, per angustum adeo clauitrum propellant. Sed ego ex his Vita mea partς pro communis honore Praeceptoris, hoc argumentum addidero.
h. in mihi domi terra Iris sceleton Hudinis, semis pithaniae longitudine, in qua
τη. v m emorrua, Ouum reperimus columbino paulo minus. Hoc si per medium se-
repetio, cundum longitudinem secuisses, possibile haudquaquam finitet, ut medietas huius siue intrasset, siue ex ijsset per illam capacitatem , quae ad caudam & podicem eth animalis, inter s. periorem inferioremq. testam , carne omni mem branisq iam denudatam . Qua ratione igitur hoE integrum ouum , per an pullis limum eundem ill limum intellinis oppletum, carnibus cinctum, Mmembranis obseptum penetrare potuisset y ne quicquam nunc dicam,de ossea utriusq. conicis , arche loca illa istingentis, duritie, & renuentia. Anno isitur meritat Iirne di luxus fueras, hoc ipsum ouiam , ut per meatus illos angasiis limos erumperet, si durum fuisset, aut rumpi, aut mollissimum certe accς-r nitat flexibile euadere debuisse . iuvenῶns tandem di ipse pOIιhabitis omnibus a se allatis rationibus, pro
787쪽
IO. FABRI L YNCEI EXPOSITIONE. ci
tribuna. i sedens aequus fit Aratuissi Itidem de bune in modum tulit sententiam . M' pen' it dixi tita 87 iter M suinebam, qvia tamen ratio omnis quissim oportet,
experientιώ striatur. Ideo concedo quoque ego ouum cortice obductam, es eon lutιonem xuter mori durum adeptam, iam in exitu flatim impensius obdurari, con ' i erscente circa putam n e quem o propter humoris euvorationem, ut ait urissoteles,
villosa ac tenacι Τ adam humiditate : cum qua madefaciens in rasa superficie ouum nascitur, δ' rec πιι cortici adheresecens exiccatur, obduraturq. frigido ambiente nonnihillisi ria confierente. Id quod facile iης- σι/, si Gallinam domesticam domi habuisti,
ε - ouum et in exitu dextre manu arr pueris. Haec Aquapendens,qui absolutissimami, men nobis historiam, de putis in ova anatomice,& physiologice enucleatam tradidisse visus est.
Laudibus extollit veteres Plinius lib. a. cap 46. In ventorum indagatione , minius --
quod his orbe etiam discordi, & in regna, hoc est, membra diuise inter bella praesertini, & infida hospitia, cordi fuerit, rerum naturalium, obseruationes prodere. Sui vero temporis desidiam deplorat, quod pace tam festa, tam gaidente prouentu rerum, artiumq. principe, omnino nihil addisceretur noua , ne inquisitione, immo ne veterum quidem inuenta perdiscerentur. Hoc nos de
notiti seculi hominibus conqueri non possiimus omnibus. Plurima iam P.
tent, quae olim latebant. Regnat tamen, nescio quae socordia, aut in-dentia Μάλὰ his dicam, in nonnullorum pectoribus adhuc, quae nouarum rerum inuentoribus irarum i
detrahit, pro sciolis hos,& ardetanibus venditat, quasi Natura inexhaustos suos noli paueis thesauros, iam olim omnes profussisset, & veterum inuentis 1landum , qui scendum q. esset solis, nec his a plius quicquam adiungi possit profuturum.. Magna fateor, apud me Veterum eit authoritas, & exillimatio, plus tamen matri, hoc est ipii Natura vetusti sisimae, quam filijs huius tribuo ponderis, devenerationis . Quapropter cum exririmentis crebris, aliquid , quod avete Μωα est xum decretis dissonat, in rebus ipsis reperio, hoc ego pro Natura lege habeo , Natutae huic me addico, hoc alijs pro veritate vendo. i ε α Nunc igitur argumentum dicam euidentissimum, cur . fifti eli & asseclis h ' - ipsius in hac, quam de cortice oui agitamus, controuersia, applaudere vique. m. non valeam. Id praemonere autem conuenit, quod si quispiam, inis inmemi a problematum phy sicorum opinione pertinacior manere, in an unum suum induxerit,tot ipsi effugia praeito esse, ut illum couincere vix unquam Ig-leas. Et ut ovum hoc nostriim, in exemplum nunc ducamus. Si e hic adaerrsus Ariaut iam dicas,&vidisse,&suppositis manibus kquod mulierculae alis tquot mihi fata sent, excepisse gallina partum, hoc est stuum duro eortiselectum, siue in gallina mortua & calente adhuc te tali reperisse. Facillime respondet, ut hoc afiigore, vel expirante, atque debilitato, animalis calore, ita illud abuere ambiente temporis momemo contingere. Sic estraitium sub aqua molle, ab hac extractum consertim obrigescere . Et quandoquidem ita volunt , iubentque; ita opinantur & insaniunt, ne similis ipsis evadas, tempus disserendo pere naeis teras, eg ut dici solet, aquam verberes, vel ipse des manus illis, aut disputare I 'cum cIs cesses oportet. At quam nunc probationem dabo , nisi & ego mente et labor, convincet illor solidissime. o υ : ura an
788쪽
' dici ALIA ANIMALIA NOVAE HISP.RARD. ANT. RECCHL
A m ... Contigit domi meae, ut Una ex meis gallinis quae cum ferocior paululum, L. μά, esset, & alarum partem ipsi, ob id familiares mei detruncassent, arrepto irrito proba:' volatu, ex alto admodum loco, in vicini cau aedium praecipitem se dederit, &nhζάζ' mortua lubito remanserit. Hanc ubi aperiri iussissem, reperi ouum, quod in-eom..i'. pra horae sipatium deponere forsan debebat, in utero inferiori disruptum,isssumen 61 lateum per totum uterum disperstim . Ego corticem diligentissime conlpmplans,inuenio illum adhuc quidem calentem, sed pl0s, quam in centum
particulas, vitri instar fragilissimi, diffractum, pelliculae tamen illi, quae im.
mediate eidem subtenditur, pertinacissime adhuc haerescentem. Viden, ut nullus tibi amplius diuertςdi aut elabendi angulus relinquaturὶ Oui hic cortex durus,ac ruptilis fuisse dicatur necesse est, non enim aliter vitroru more,frangi in tot minutas portiuncubas potuit.Sed neque ν Ierigasiinarum situm & loca, ast, in quo ouum formaretur, a noteles nouit, nempe in animali squod mirorὶ do.
ignora ny mestico, ubiuis locorum prostante,&mensarum omnium amico. Ut vitio nines luit a bis vertendum minime sit, si nos quoquς in illarum bestiarum partibus de.
φ' μ' clarandis excutiamus, quae aditus colunt inaccessos.
Η Λe . 4 In tyrciriim autem Medicinae saltςm gratiam muri an atomen, ut is se in eis manibus aliquoties obtulit, adumbrabo, neque enim exach Ioremtem dura, descriptionem tempus & locus hic mihi permittunt. vhil: quo Sub thorace igitur, aut stib septo, ut ait MNHoteles, ouarium est,aut rite Parium, metuet siue viteliarum rivemus, qui ex meris constat nectiturq. vitellis ouoru minimis, ouitium . medic cribus, Naioribus. Et in hac qui regastina maiores, qui semper infimo infundibu- sunt loco, siti, hucis avellana magnitudinem aequabant. Horum unus pol al-
v i s . terum abrumpitur a petriolo suo, quo haerer, & per tubulum quendam insendia
P δε-s ,rma effectum, ac longum auricularem digitum, tenuioris iubilantiae, ouario haerentem, descendit in aliam pauernosam partem, siue vas quoddam oblongum, instarq. intςstini conuolutum, habens forinsecus capillares suas, ac veluti venas mesaraicas adnexas. Huius substantia interna candida est, rugosa. Rugae autem Vermiculorum formam non per transirersium,sed per o,
lon*um positorum referunt. Est huic longitudo, si extendatur, spit hamae media capacitas tanta, quae facilς digitum indicem admittat. Per hunc ductum, siue uteri partem saequvenisns secundum uterum appellat vitestur paulatim descendit, di forsan etiam albuminis portionem in itinere hoc assumit, donec tandem per alium ductum instar parui intellinuli, in ipsiim ultimum inser ω vierudi denudatur, ubi tam diu persistit, donec cortex illi durus & perfectus im:z - ducatur,& ex hoc demu loco a gallina excludatur. Vterus hic extedi insimur, uri; i 4.; L antusque, quantus ad capiendam ouum lassicit, fieri poteth, quem si exterius
. . . ., intuearis, pellem ei te dices, non septam eiusmodi, mesaraicas aemulantibus v ouum pei. nulis,sed his per corpus eiusdem disseminatis. Interna superficies subfusci esti Ese ἡ colorisi & plurimis inaequalitatibus non vermium forma variegata, sed tuber-μ 'e culis copiosis grana mi j aut lavabina, imitantibus exasperata, & hoc loco, o datur exitus per cadatieulam quendam, paulo maiorem quam illum esse dixi, ubi ouum per quem ingressus eidem fuerat . Et que finis huius prope podicem,ubi θών- '' ' a re clauditur musculo; qui in hac gallina admodum conspicuus erat , annae lum
789쪽
Io. p ABRI LYNCEI EXPOSITIONE. γοι
lum apprime referens, qui auricularem digitum informare potuisset. Prope ri AE . hoc foramen, vicini si inuim erat aliud, ipse nempe intestim rem finis , &osti aia meia emit riua musculus, sed praealtero vix consipicuus. Quod si stylum per hoe adi '' gas, in ipsum intes um Vctum, & non in merum penetrabis, quod facies tamen, s per pilus foramen illum ipsum in trudas. Hoc interim studiose hic monere volo, in illis gaillinis, quae ova non pariunt, iam ouarium quam subsequentem Vterum s Antearerum a me vocatum & ipsium infernum uterum, perfecti oui reis si ii ηηceptaculum adeo delitescere, ut vix appareant. Quare hac in re licet friubia , non paruis eo verbosior paulo fui,quo magis mihi displicet laconicos nimium Praeceptores
O quam desiderarem ego nunc, quod toties iam optaui,ut philosophi nostri vorem Msimul, cum veterum, Plini, praesertim & Aricotelis, verbis, res ipsis, an hae cum aeorundem dictis congruerent, in animalibus saltem considerarent. Sed proh dolori haec vota sunt ummodo,& vereor ne verissima sint,quae gaesist 'M. Antonius inmas phil. & Medicus Sinoniensis doctissimus, quondam in sua, mi d. ἀ- acri ingenio elaborata , phnislora Farba Humana conquellas est his ipsis ver. Σφ'ς his . Na fuit moriatiam sapientum Arigoteles hymo felicissimus, qui νmuersem po
Heraratem catenatum habuit mancipium . , Uruisique satagit er mVcet mare calo,ve saltem mertatum ipsius exstonat, quouis matbinarum genere adbibito. Iam sapiunt omnes fere illius rerebro, adeo suauis υἱῶ=Ha. Atque ego haec, solo hoc fine rese' A ist. in eam, ut magnum hunc virum, in quem ut multi censent, Natura omvesseas iidetur istes effudisse, quiuis imitari tunc studeat, cum illu videat,rebus ipsis manus ipsas cuin admouisse, & non uniuersaliores, remotas, de longinquas caussis attulisse,quod struetii ipse etiam in antiquis philosophis nonnunquam reprehendit.Hac enim ratio- 'ne Logice potius, de Philologice, quam physice & realiter philosopharemur, Solet autem Ulmus ratione de experimentis plurima, hoc libro aduersus ve- rerum dogmata agitare, quae ad Barba humana naturam, finem & usus speciat, vix ab alio quoquam cogitata & animaduerit. Hunc adeat Lector, suadeo, si ram inda causis nosse velit, cur Paria in mulieribus aliquando erumpere sint solitae. Ve- ma aduerinluti hesterna ego die,quae fuit vigesima Iuli j anni huius selutiferi r 6x . In hac ...es ipse Urbe Romana in circo siue platea agonali, & plurimi mecum cum admira-R Fetione viderunt feminam quandam, vivam Enamq. 48. Circiter annos natam, ne bubat
cui barba nigra, densi semipedem longa, ex mento dependebat . Labia quoq. tam superius quam inserius, maxilla utraque, & submentum, pilis nigris lou
Est autem haec iamina rustica, ex Castulo quodam Comuli dicto, Alculana Dioceseos oriunda, quae suum quooue maritum secum ducit. Estque haec to- hem caret historia, sicuti ipsemet mihi lassa est. Cum annorum esset quatuordeia' '' cim, coniugium inijt cum hoc suo marito, cum quo octodecim annis sana, vegeta & menstruis bene procedentibus, sed sine grauidatione vixit, quibus exactis, impleta a marito fuit, & filium peperit,iac quoque praebuit, & alium post biennium genuit. Cum vero uterque moreretur, ipsique paulatim menstrua par steressebsisterent, sexto post horum supprellionem mente, capilli sub Lemporibus iso sub i plures ipsi enati Merunt . Et pari- Diqisti Cooste
790쪽
js ALIA ANIMALIA, NOVAE HISP. NARD. ANT. RECCHI.
Et pariter mollem malιs demittere barbam incepit, ut Lucretius canit. Postea in mentu Δ dictis iam locis consimiliter li eruperunt, hirsiutaq. facta est in pectore, intra mammas, quas nobis femineas iam dudum sororiantes, & bene turgidas ostendit, qui pili Dmnes cum capitis crinibus nigri s lint, veluti, ac facies subfusca apparet. Cumq. ua Pernareot dubιaianugine mala, dc mentum hir- s. tum quoq. fieret, verecundari carpit, di simul, non semel tantum, pilos sibi abradi procurauit,qui imporIunius magis magis q. repullularunt. An olim, Post ci non nemo ex Plini, loco lib. ir. cap. 37. argutati , hoc ipsum frequentis lime olim Romanis matronar contigisse , sic enim illic scribit: Insera o ι-
. ita bis los mala bomi, tantum, quas prasici genara Vracabant, duod cim tabularum interdicto ui radιά smints eas et Mntes. Pu oris hae sedes, ubi maxime ostenditur rubor. M,
hoe doceri net enim Vlmas , non defuisse, qui existimarent prohibitum fuisse Tymam. 'ε ' mulieribi,s, i ς genas nouacula raderent, & strictim pilos tollerent, ne barba illis succrescerct. Atqui male hos,lςgem hanc, Mulieres genas ne radunto, in-tςrpretari, cx Ciceronis lib. 3. Tinculanarum quaesitionum, liquidissimum euadere, Re*οΠdς' quando ait. Ex bac opinione Iuut illa e na s detestabilia genera lagendi, paedorticerone . mMliebres, laceratIsne1 genarum , flectoras , feminum, capitis percussumes . Volebant
igitur Romani vetare pessimam illam veterum consuetudinem,etiamnum apud barbaras tam tuas quasdam, seruatam, qua in morte suorum, capillos sibi vellunt, & faciem unguibus lacerant, aliaque indecora praestant, quae radendi ve bo, olim omnia significabantur . Non est igitur neque nunc, neque olim adeo suit frequens, ut barbam lucu-.
Mum hoc lentam is min* promitterent. Arigoteles lib. 3 . p. et r. Hist. an. ait: Ab in men Aesta & to mulieris ηon Prodeunt, nisi interdum pauci, eum mentui curtus bubstiterunt. Et bis i in terra Caria mulieribus Sucerdotιbus euenire aiunt, quod diuinationis indicium
Exπ inter tiantur. Plinius ArisDieli, ut solet, subscribit lib. ri. cap. 3 ρ. his verbis ἰα plimo Inuiolae t sm n quadam defluuio capitis inuabia , ut re lanugines oris, cum mensimicursui μι re εχεωνti Apud Hst cratem nostrum sexto Epidem. in fine, non ius duas eiusmodi historias legimus. Una faeminarum harum fuit Phaethu' ttia uxor, quae ubi prius faecunda fuerat, postquam maritus in exilium a Sijsset, huic monses steterunt, dolores & rubores ad articulos suborti, corpus virile euasit, & tandem produxit barbam, facta est hirsuta, de vox reddita aspera. Non potuerunt Ie uocari menses, nec multo postea tempore vixit... hera fuit Namusia Gorgini uxor, cui nec ipsi suppressi menses potuerunt restitui, & paulo post obiit.
Constitu Nostrae autem nomen est Magdalena Ventura. Optima valetudine toto Viix
moture de- suae cursu Vixit, neque quicquam detrimenti ex suppressis mensibus fensit,hbsis, V nisi quod priore a cohibitione, tempore,dum periodus prius solitae euacuatiorigd 'ia,e' nis rediret, sibi mammas tantisper impleri dc lumbos doleri, percepit . Muniadalmineo thaec obi jt semper virilia, cum bobus tuis arando, agros colendo, marituri quoque in exilio sequendo, & inimicis resistendo, erat autem lana tum barbata , quamuis vestibus semper muliebribus veluti nunc quoque uteretur . Vincem non habet asperam, nec faciem valde virilem . Laongis caput, quod in vi
ris prominet, in ipsa planum est. Quadrati est habitus j & iustae staturae.