장음표시 사용
91쪽
38 B. PAvLus . APOSTOLus euenere. Igitur Paulus , a discessu Regum constituta nauigationis die, Iulio , Augustae cohortis Centurio ni , cum multis alijs nexis traditur: qui , Hadrumetina naui uectus, Sydonem Opidum , totius Phoeniciae longe maximum , clarissimumque, applicuit; illectusq. Pauli
uirtute, ac comitate, adire, & consalutare amicos homini permittit . quos ad bene , sancteq. uiuendum Paulus cohortatus , in navim regreditur, quae Cypro, propter aduersos uentos, prohibita, praetervectaq. Lyciae, Pamphili aeq. oras, Myram , Lyciae Opidum , tenuit. ibiq.
Centurio Alexandrinam navim, cursu Italiam petentem, nactus, in earn omnes uinctos traducit. cumq satis multis diebus tarda nauigatione uix Cnidum, quod uentus non sineret, tenuisset, Cretam per Salmonem , ad Orientem, Cretae Promontorium, praeterhauigauit Insulam , cen tum forentem opidis,& arcu,ac telo minacem,sed auaro, Saevo mendaciq. accola frequentem,tenuit . locum,qui
Bonipomis dicitur, Thalassa haud multum distans ab Uti be . Ibi Paulus cohori tur Centurionem , nautasque, ne altum petant: prospicere se ingruentem tempestatem;& non dubium capitis, rerumq. discrimen instare assir- mati sed portuis minime ad hiemandum idoneus , spesq. in propinquo potiundi per hiemem Phoenice , Cretae
portu, ad Asricum, Corumq. spectante, Paulo fidem a rogarunt. Itaque Centurio, explicatis ad auram uelis,
altum petit, cum, subito desistente Austro,incumbenteq. Euro Aquilone , tumescere mare , attolliq. undis, uastisq. spumis canescere incoepit, de nauis huc illuc iacta. ri, nec sisti anchoris, aut arte regi I caelum insuper atrox,& nubium mole suffusum, crebrisq. ignibus fulgens, reboante q. interdum fulmine minax, ingeminare terrores. Ergo, squalentiore, trepidis animis , nulla salutis spe, non consilia, non uires, sed tumultum,pauoremq. in medium afferre, quisque ingemiscere , ct infanda uota Neptuno concipere, lovemq. inuocare, iactatisq. in mare mercibus ,& abruptis armamentarijs, Omnia truci murmure , & lamentatione repleri, cum Paulus in corona ait Deum sibi uisum, caeloq. promissum, incolumibus omnibus, se sisti ante Caesarem oportere. data in summa desperatione, certoq. discrimine homini fides, factusq. unicuique
92쪽
unicuique animus . nam tempestas multo antea denuntiata, praevisumq. periculum , ipsaq. morum sanctitas diuinum apud illos Paulum effecerant.hinc,Hadriaticum in mare illata uentorum procellis nauis , crispantibus , mugientibusq. adhuc horribili sonitu undis , ueritina laetae uiolentia pelagi in scopulos impingerent, qua tuor ex puppi iactis anchoris, lucem exspectare. cumq. densissimis illis tenebris scapha considerent, & fugere enaui constituerent, Paulus Centurionem commones
cit , in naui nisi manerent, salvos esse non posse. Itaque milites, illico , scaphae funibus abscissis, eam obrui passi sunt undis. adhortator cunctis Paulus lucis in exspectatione adest , non uerbis modo, sed cibo Ianguentes
ibuere, quotum corpora, enervatis animis, ipsaq. maris, procellarumq. atrocitate stomachum ciente, intermortua lacebant) dc omnia magni in aduersitate uiri munia implere. Illucescente demum Sole , cum nec contine tem cognoscerent, animaduertunt sinum quendam Iitus
habentem, in quem constituebant impellere, si possent,
navim. . Itaque, sublatis anchoris,mari se committunt; laxatisq. gubernaculorum funibus, fiante aura, in litus contendunt. sed, cum prope continentem applicarent,
haeret nauis, & prora fixa immobilis stat, puppi undarum ut eluctante. 'a re animaduersa, miles sceleratum ex temeritate, iciaq. erudelitate mutuatur consiliaum , trucidandi nexos, ne litore potiti diffugerent: sed Centurionis prudentia, & erga Pauliun humanitas, pr hibet iacinus. Itaque pars, nandi perita, se in mar deijcit, uiq. lacertorum terram tenet, pars tabulatis uehitur. maior extra discrimen, quam in ipsa fuerat desperationearepidatio. redditur clamor, & confusio cernituri nee minus aemulationis, s qui primi solum apprehenderent . omnes incolumes cum CCLXX. essent) solum a tigere . Chersonessus locus fuit, qui nunc Pauli nomen habet, sacellumq. illius in honorem erectum adspicimus: cognitumque, Melitam eam insulam nuncupari, a Poenis cultam, inter Siculum, Libycumq. iacentem mare,
milliarijsq. LX. in circuitum patentem. Igitur , frigus minante caelo , instanteq. imbre , quippe ea Insula , fiantibus Aquilonibus, non tam algores, quam pluuias
93쪽
o B . P AvLus . APOSTOLus sentit passim a barbaris ad fouendos artus excitantur fiammae: & Paulus, cum uim magnam sarmentorumcoI- legisset, coniecissetq. in ignem , uipera, occlusa uepribus, torpida algore , cum sensisset fiammam , egreditur, manumq. Pauli moria arripit. quam ut barbari e manu illius pendentem uiderunt, colloqui inter se, plane illum stille, haud incertaq. morte contaminatum esse , quem maris rabiem effugientem Dij non sinerent uiuere , communiq. aura frui, nullam q. inesse haud dubie pectori r ligionem , iactare. At Paulus, excusib in ignem serpen, te, nihil ominino mali sensit. sed barbari tumorem , lis
voremq. in corpore exspectare, ociusq. collapsurum credere . Quod cum diu stustra exspostassent, mutata sententia , Deum esse hominem existimarunt, cluaretunderire rabiem, suppri re uim ueneni, non nisi caelitus dari crederent, Psyllorum elusis miraculis, ct arte lamosa curandi ueneni. Itaque, Paulus multis concionibus cum eos doceret, multisalutari lauacro expiantur. confitetur
de Christum Publius, Insulae primarius, recipiente illius patre ualetudinem Pauli uirtutibus, cum febre, α aluei profluuio diu laborasi et . Hinc nulla posthac Iunoni ἀaut Herculi, quorum uetustissima fana in Insula cern bantur habita fides i in Christum mira religio et dc ex caeulitibus in Paulum summum studium: illum Insulae patronum, illum tuteIarem habent: illius uirtuti cuncta tri buunt. Ex eo enim tempore exarmatos ueneno serpen- tes ferunt, &, sicut alijs in te ris ςrudescere, atque mordere, contra in Melita mitescere, puerorumq. manibus a
trectari, mulcerique. Insulahi passim per Europam lapillorum iragmenta, Pauli calcata uestigijs, ad depellenda uenena circumserRnt. Paulus, Melita in Insula tribus moratus mensibus, insigni fama sanctitatis apud accolas relicta, exorionte Pleiadum sidere , felici naui gantibus , conscendit Alexandrinam navim , Castoris, Pollucisq. fratrum praeferentem insignia, laeta nauiga tibus: quae in Insula hiemarat, s luensq. Syracusas douenit, opus olim ante Marcelli ciboriam ingens, memoratumque, quod nunc prostratum ruinis adspicitur. ta xum cuili trei mortali tempus ossicit. Triduo moratus
in Opido,nauigauit indς Rheghim n. bria stam V
94쪽
Mes , Siciliatii respectantem ; mox Puteolos, Campaniae
Opidum , Cuniis, Neapoliq. interiacens, aquarum salu britate, amoenitateq. loci pernobile, sed crebri quoti- allanisq. terraemotibus intutum, defetetur : Nihil illo si. tui, qua Misenuin promontorium, Baias, Cumas, Nea--polimq. Surrent tenus mare lambit, in Italia amoenius
Llubrius uec Ergo, cum septem Paulus diebus Puteo. ais, nostrae religionis hominibus gratificatus, desedissectaridem Romam accessit. Sed B. Hieronymus , scriptor praestantissimus, auctor est , Paulum , nondum adulto Neronis imperio. quod primis Imperi j mensibus, ageti te artihuc in liuesanis Britannico fratre, contigisse,par est)finuisisse Vrbehi, & a Nerone liberatum , Occidentalem tabem concionibus implesse,adita Prouincia, Hispanijsq: peragratis. A primo dissentiunt ceteri, secundum an plexantur,i rodigia in illis tetris stupenda , admirat seam famam hominis extollunt , testanturque. Er re uer decebat illam Pauli diuinam uirtutem, atque incredib dein animi magnitudinem;calcald Orientis fastu,obtritaq. ab Euphrate iThracia , Illyrioq- tenus gentium gloria
Euphratem Baeti, & Hircanum commiscere Oceano,tanis Qq. trophaea ad Orcadum, Pictonum q. conspectum in Gltima figere Europa. At uero, in urbem ut aduen- rare Paulum nuntiatum est, effusa piorum turba, ad Ap pij λrum, inSetino agro, tresq. tabernas, tertio &trugesimo lapide ab yrbe discretas, in conspehu Aniij ob-
uiam procedit. mira laetitia omnium mentes perstrinxit, auctam iam robore, &auctoritate Christianam militiam: iam nobilissimos duces, praestantissimosq. imperatores tanto uictoriarum fulgore micantes, Occidentis, Orientisq. uictores coluisse in unum: recensere triumphos,&fusas, prostratasq. hostium acies memoria repetere, si .mulq. augustiora animo conciperer adesse iam extremum 'scrimen: et totis uiribus certandum. Ingens omnium
in Paulo fiducia, quem modo per Orientem, ueluti furumen, euagatum tanta sanctitatis fama, tantoq. uirtutis nomine florentem, sanctimonia aequalem Petro, inferiorem dignitate, electione superiorem, oculis contemplari , quisque haud incertam sibi uictoriam polliceri. igitur Paulus, uno cum milite tantum dimissus, Urbem F ingre
95쪽
et B. PAvtvs Apos Tot - . ingreditur, anno a Christi ortu LIX. Imperij Neronis se cundo, ab urbe uero condita CCoo ix. in Volusio Saturnino, &P. Cornelio Scipione Consulibus, lulio mense. datum illi, ut quidam uolunt, ad Mariae in uia tata hospitium. In somnijs iam illum Deus Petro adiu, torem spoponderat, acerrime iam cum Simone Sebast no dimicanti, qui, insemia Neronis, & napytissimis lia bidinibus crescens, Populum Romanum uarijs praestgiis, ac cantaminibus infatuarat. Sed Paulus, triduo post
quam Vibem intrauit, nobilissimos Iudaeorum accitos, quorum effrenata rabies in Petrum mire augescere, cum saepe ertamine fracti, accisiq. fuissent, leniter agatur et nequaquam ab se gentem Iudaeorum accusatum iri , aut se deprecaturum iniurias, quas omni tempore sibi Iudaei intulissenti non ita raptari ultionis cupidine , aut ita ira
os sibi animos esse i longeq. id alienum a Christi praee rto, ait. Responsor Iudaeis, nihil litterarum his de rebus ab Iudaea sibi allatum, eum tamen prcipier cliu tudinem nominis a se libenter auditum iri e etsi intelligerent, sectam, quam test sequeretur, ubique explo atqueetjci. Constituta disputationis die, Pauli oratio
cum murmure excipitur. Sed Paulusi, legatione daeorum ab Hierosolymis nuper aduersus se mina, ocinseste per Aliturum , mimorum actorem Poppaeam' Sabinam , potentissimam apud Principem per meretri clam procacitatem , &oscula, conuulsis tori decore, a que concordia, exulcerato Augusti animo, haud trepide ipsum adijt Neronem, nec Poppaeae conspectum ref git , ad mitigandos mulieris spiritus adorato fastigio,non benigne exceptus ab Augusto,dimissus tamen per urbem. Ferunt etiam, eum in Senatu, & apud Collegium Pontificum , caussam grauissime perorasse , monstratis Christi cunabulis, & occultis mysteriorum, non sine insigniau. dientium stupore, reuocatis in memoriam bibyllinis carminibus ,& ueterrum ambagibus. Interim Paulus ab' sentes socios litteris cohortari, caelestem gratiam praesentibus impertiridi sed surdis Iudaeorum auribus crescebat in religione gentilium numerus ; consuebantq. ad
baptisma externorum greges. Siquidem non solum ip-o ueritas, magnis semper pectoribus accepta, & im pro-
96쪽
dilue taeterrimo adlubre nec utei', nec uberi, teris: nae parcente maietati . ad ipsa festa QuinquMrtui Tu citantiarpassim tot millia nobilium tuastantur Pro Pleiaeuoipitur Vr . dc ad XlV. Kal Sextilesbsaevoisi neendio uniuersa sire. absumit ne tanta immanitas anini talex dumtaxat grassaretiimaa DTales: in idi Ottui dintaustaeq.r monstro datae lucis poena trita patria luit QSed binis; sumpta hinc: crudescendi libidine , ut Chri ristianos onitiem furorem e die suum, illis incensam Vr,ibem attribuenς- ataque atrocissimis poenis Christianii scio, atqueinterimi . pars in crucem agitur , parscapi
temhatur Hiaνς flammi torret ςpar bestiariundo bus laniatu . Uniente Populo . eicuriranteq. in erri lmum Primipis Ingenium. fessi tortores, fessae in constatim tizmartyrimi,& in delicatulis puellamn corporibus irae. nihil ninrorumin mentibus pavoris. cohortantibus Petro, Pindoque .ctabantquippe higentra animas Iutque:
97쪽
ε R Lus APOSTOLysaneci, aduersus perseula impavidae, montela, noni rei horuntes i quarunt in conspectumon modo lac tria, sed ne gemitus quidem morientium exaudiebaturo lactet modo uentora Graecorii licuitas puerili in patientianpeemem cruore Spaream, dum templanam ad aras , E rotivmpieitelli,sarius edurat. nulla illis certe laus, quipotesne se uenatis, &nondum caeli serenitate ituemu rat mutyrum. uigore iuuentae trucidator a , commuitia k quibus in celebranda praee ijsξ Etenuis Litincredibilis,floriosa. atque divina, non pro leui aura,
morituro ue extemplo rumore , sed ad decus se uesetium, di mi inquam finitura sancta contendens
quebaturhis igitur Nero; α, sealludi ratus, acrio tot menta moliri, multum tacitante, stimulantem minen Simone', qui, inane aibidine. peruersitate animi. vaecors, amensque, totus in Apostolos serebaturi quorum fidisiecisset uires , quas tremendas, di inuictas iudicabat γ absque dubio tenarum uictorem se lare , . . iura. sentibus daturum .im iam Nerone iussa amplexante,d pullaruniq. ex atra rerum Statorem sperare Iouem turomnia miscere . iniuria instigare , tentare nobilium animos , pecusare Apostolos, intainmareq. Neronem adimertendam Christianam religionem. sed,duplici fractum acie, cum summa ignominia Leseratam uimium mo, exituria c. Sed Paulo tantae , sed imitiae stet raris isti Priscipi, uirtutes, & Patrocius ad uitam reporatus, acceseravere exitium. Siquidem, concla nantemulo, ioccupato multitudines o, Patrocius, a Caesaris pociis,lis, ili'. percarus,.m, sum Pauli, de audiendi in minis cupidus, superiorem in locum adscendit ut conisi
modius A innitum uocis, corpusque, aure, culum λα- riret. Qui suavitate orationis esu dejectatus ouiso com lxipitiis, prolabiiunque, de spiritum balat et nam locus, u emporpore occuparat.kalte assurgebat. quod , . .
monstrante Deo, statim Paulus gnovit . Ibtur ,attes lente gemitum populo cintroferri ad se cadaura, iubet lc6l naturq. omnes, utin communeida Deo precarentur . excitat ex infe . statimq; ad Neroneni unita ii
98쪽
ret, Giristumq. Dominum fateretur. Maestam. interrea insortunio , lugubremq. aulam, quippe haud incerte Patrocli de morte fuerat allatum uagus pervadit rumor, uiuere Patroclum,& exsultantem ad Caesarem properare mox festini nuntij cum haud mediocriter ad i escens ab omnibus amaretur, uisiste pulchritudinem, decusq. toris , ac corporis comitan e accedunt: ipsem demum in medium Patroclus inuςctus dubium exemit, cuncta in gaudium uertentibus amicisia quem Caesar accitum, perculsus, atque attonitus, adspicere , totum. legere oculis, & tantum, inopinatumq, miraculum uix ad animum transmittere: scortum impurissimum, cunctis c opertum illecebris, cruore ciuium saginatum, moribus infame, alteriusq. prodigum animae hiscere, nec Dei magnitudinem metiri, cuius potentia inuoe prodigium euenisset,& ueluti in toro accubans insomnia agitam. detruso demum stupore, quaerit a Patroclo, num uiueretis di cuius benignitate,& opera, qui mortuus fuisset die, se Iesu CHRUri Domini sui, Regis saeculorum omnium, beneficio, ac munere, λ captare auro, & intueri Solem, respondit. Caesar, cum Christum saeculorum omnium B egem dici a udiuisset, conturbatus est, auxitq. animi an Sorem, accedente tacito, & haudquaquam spemendo timore . id quod deinceps patroclus addidit, λre , ut Cluilius omnia orbis imperia deleret, eiusq. uoluntati, quidquid haec uniuersias rerum amplecteretur, subijc
ret, cum omnium ipse Regum maximus , atque opulentissimus , esset. Tunc Nero , expansa dextra, genam
illi contundit, cum exprobrationei Ei ergo nomen dediasti ὸ Quod cum annuisset, nonnulli, qui aderant ex sius, grauiter obliti dedecoris, & Romanae memores gener sitatis, pristinos iamdudum spiritus, foedo oppressos semuitio, in libertatem uindicantes, urgere oratione, & animi sertitudine Augustum coepere, quod sapienter Imquentem adolescentem intempestiua seueritate ultus es.set, ad ueritatis iniuriam . nimis sibi hoc acerbum, nimis crudele visum: ideoque, deuotis animis se illi quoque Regi parere, dixerunt. Tunc Nero , tumens ira , vemere, minitati, ostentareq. terrorem, & ire ultum aret F a gantiam.
99쪽
6 B. PAvxus'. APOSTOLussantiam. Itaque omnes Christiani conquisiti, una cum Paulo, ad Neronis conspectum rapiuntur. omnium grave silentium, & in Paulum uersa ora, adeo , ut facile intelligeret Nero, illum omnium Imperatorem esse. Adoni uersus, interrogat, quaseonte, animorum. fiducia, aduersus Romanas opes, &in ipsam rerum arcem, irrepere ausus esset, ut agmina populorum, Christo, quem Regem suum attolleret, uenerareturque, inde auulsa, conciliaret, ad dedecus penatium , conturbato Reip. statu .iPaulus non ex illo dumtaxat fere orbis an- lo, sed ex omnibus Prouincijs , gentibusque , centuriari ab se militem, & pio Christo euocari ad signa, respondit'. sic imperatum, sic placitum, neminem a fgnis,&x praetorio, castisq. avelli, praebitomilitari sacram emro , depulsisq. piaculis per paenitentiae lauacrum; nee iam interclusumi Ili aditum a tam praestanti generosissi morum uirorum militia, sacratisq. uexillis, praeclarissi. inspolia relatum eum sempiterno gaudio in conspectu
regnantis aeterna in aeua, orbemq. terrarum disceptatis, libratim. scelerum , meritorumq. caussis iudicaturi, uel ambiente hanc molem flamma, &saeue depascente cum excidio rerum omnium, interituque. Qua denuntiati ne, ueluti facibus admotis, geminata amittendorum fascium sermidine, saeua regnantium peste , ad aeternas aerumnas, rursus furere, ct inardescere animo Augustus; turgentibusq. uenis, α rigentet coma horrendus, Ergo ne inquit terrarum orbesn,cum tot clarissimorum uirorum
insignitas diuulsum , ruentemque , & depasta fammis
Capitolia, ustosq, cum toga fasces, fractasq. curules, adspiciam Θ tot Caesarum decora, tot tropbaea, totq. m numenta rerum , tuta fulmine Iouis, Martisq. xerrore,
ignotus homo uastabit Pro dolor . eo ne miseriarum
terribilis etiam caelo pubes, & uere Romana progenies , deuenit, ut uilis, laniatiq. in Cruce hominis inanes minas , di dira uota pavescat. Tantum ne, Paule, Deus iste tuus in nos audebit Θ Desine, miser, has iactare nugas cessabunt statim uerba, anilesq. fabulae, ac stolida ferocia, ubi uirgarum crepitus, ct horridam in necem secutim adspexeris; quantumq. inter me , tuum. Deum in ersit; intelliges. Itaque, lictores, istius ceruicem , a
100쪽
scindite, in contumeliam illius magni Dei. suo eruoreo sa Romana numina placabit,& altera mactabitur diagna Simoni uictima. Cui Paulus: Poenae, Caesar, quas
nobis minaris, quasq. atrocissimas credis, perexiguae,ac siimmopere iucunda acceptam. apud nos sunt, quippe quae n on incertam nobis,praecellentemq. aeterni triumphi materiam gignunt. tuam equidem uicem doleo,quem sempiterno interiturum occasu intelligo. &,ne pro inani fabula, sic enim tu ueritatem nuncupas quae antea protulimus, uideantur,smulq. intelligas, Christi potentiam nec morte, nec uita finiri, etiam post datam ceruicem me tibi uiuentem ostendam. Excepta interrisum, admirationemq. Pauli a Caesare oratio i inde Megisto,&Are. sto, liberatus enim una cum Petro a Procesi Martinianoq. fuerat, quos , enato mirabiliter scaturientis aquae sente,in ipso carcere baptismate expiarat γ traditur, ut quamprimum extra Vrbem securi feriretur,eo illi suppli. eii genere irrogato, propter ius Romanae Ciuitatis . Tra .ctus ad necem Paulus, haudquaquam pristinae uirtutis,ae consuetudinis, obliuiscitur . nam, praeclara oratione' Caesarianos armigeros aggressus, eo fiexit, ut hi Christianam religionem ocissime amplecterentur. Cumq. nuntius eius moletis,ac supplici j serius, quam Nero opta re expauebat quippe uiuentem, ingentiaq. exspecta. bat ueniret, duos iterum e Praetorianis, Feregam, a que Partemium , mittitiqui uiderent, an securi concidis. set. Hi Paulum , incredibili ardore,in magna populi ne quentia,de Christi uirtutibus,operibusq. disserentem,reperere. Quos,aulae insignibus notos, ut uidit Paulus,V Nnite inquit & vos,si ij : credite in Deum unum, filiumqd
eius IESUM C HRIST VM, ut animorum uestrorum saluῆ statusque, aeterna permaneant in perenni felicitate Ioca ta. Responsum a Praetorianis, de religione, ae numinibus non ultra disceptandum: spectatores mortis ipsius se a Principe missos: id sbi nunc curae esse : ceterum ad ignota numina ,& caelestia externae disciplinae arcanain morte eius resurrecturi ab inseris, tunc studium , curamq. applicaturos, referunt: seu id ab insito aulae fastu, ac mia litari derisu, pronuntiatum, seu quod ita sentirent,dc in credibile his uideretur,ut mortuus ad uitam reuocarettari