Dominici Arumaei ... De mora commentarius methodicus nunc denuo sublatis mendis editus. Cui propter similitudinem argumenti accessit Johannis Saportae doctoris Tholosani Compendium morae ; indices verborum & rerum memorabilium additi sunt

621쪽

4 6 IO AN SAPORTAE stipulatione qua facti est, quaeri A let,ut si praedium praestari stipuler, ii

non praeitetur, agam contra te ad laquod interest mea moram non a

clam esse. DIUm di m. f. de Verbori oblig.. quis ab alio ultim is de re

Secundus effectus est Nam aestimatio quanti plurimi vel quati munoris res fuit, referenda est ad tempus morae Veluti licentum cados olei vendiderim Calendis Augusti,

quo tempore oleum Io vendeba tur,postea te in mora constituto,excrevit,vel decrevit pretium, tunc n. omnem rei venditae aestimationem ex mora metiemur ut si per venditorem vini mora fuerit quominus traderetur, condemnari eum oportet,utro tempore pluris vinum fuit,

vel quo venit, vel quo lis in condemnationem deducitur sed si per

622쪽

T Ac T. MORAE. C A P. III. remptorem mora facta sit, aestimari oportet pretium quod sit cum agatur & quo loco minoris sit. Pompon. ini ratio. f. σιθι- f. de actιon. empl. 9 vendit. Ulpian.inet in hac adffinis de condi.trati. Idem in contractibus stricti juris sentiendum est, quibus dies adlicitur Celsus in L Calendis fri rejudicat. Si, inquit, stipulatus sim Calendis aliquid fieri,nempe quandocunque post Calendas acceptojudicio,tanti arm modalis est, quanti intersuit mea Calendis id fieri. Ex eo enim tempore quodque aestimatur quo novissime solvi potuit . Quod Minen certis hcasibus minime verum est. Veluti

cum bonitas intrinsiem, non autem ea quae extra rem est exigitur quam quidem ex contractu,non post moram currere certum est.Pompon.an

km quid. f. certiet. Hinc nostri s

623쪽

colligunt idem in mutua pecunia credendum, ut si decem aureos a Sempronio conflaverim eo tempore quo aureus 43 assibus constabat,

deinde post annum Regis decreto aucta fuerit selidi aestimatio ad sinquaginta asses.Cum enim id extrio-- secus accidat nihil mihi ante mora imputandum erit,ut cum vel intemditur valor vel imminuitur, itaque facile liberabor bivendo eodem

pondere vel numero. Nam bonitas ea que extrinsecus accidit advertenda non est, nisi post moram excre

624쪽

T, A c T. Mi R AE C A P. III. sinterior imminuta proponitur,tunc ejus aestimationis reddi debet, quae tempore contractus fuit cap. otim. Et cum canonicis de censib. argum. I. uxorem. g. te mento. f. deleg. y-l e furelius. . I. V. de lib. leg. Paul. Caser.in aetcum quianum. s. Itaque nihil moratori aseribendum erit nissi post moram currat aestimatio ejus bonitatis quae extrinsecus venit iblius vero que interior est omni tempore habebitur ratio,contractus via delicet celebrati. Adde superioribus rei aestimationem etiam a cedere ex die contractus ut cum ea jure acti onis petitur , veluti si

principaliter ex obligatione ad id

contracta aestimatio debeatur se fundum Cornehanum. f. de novatio,. ex verbis,deniq; meliore vel deteriore facto sine culpa debitoris pomea sindo, praesens aestimatio ruso,

625쪽

petito recte consideratur in alteraveris ea aestimatio venit, quae secundae stipulationis tempore fuit, unde si hominem certum pro te dari fide-jussi de serui,cum mandati agatur a stimatio ejus, ad id potius tempus quo selutus sit non quo agatur referri debet,inquit Aphri. in I homnnen 1. manda. Sin autem aestimatio,

7 ossicio judicis praestanda sit, tempus

petitionis sive tempus morae inspicietur. d. l. in hac actione. F. de condit. Omescar. In contracstibus autem stricti juris,aestimatio non ex mora, sed ex lite contestita debetur. Jul in Luriumst. icer. pet. Tametsi Bartol. paul. αι b. ac fere omnes vulgb pinentur, moram bla extra iudiciuinterpellatione illic commissim, n58 ex lite contestata.Sed ego didici petitionem eo loci referendam, post quam acceptum es judicium, ut e

626쪽

T, Ac T. MOR AE. C, P. II. 8rleganter Arati Phil . Decim. Purpura. Diat in ael vinum censuerunt, quorum receptissima sane sententia fomentatur eo ipseJulian responsi cum inquit Vinum quod mutuum datumerat per judicem

petitum est. Quid enim aliud sibi pavolunt verba haec per judicem petitum est, nisi jam coeptum judicem

litemque contestatam 3 Paul in Lamplius non peti. F. rem rat hab Ciacer pro Roscio comoed. Pecunia inquit tibi debebatuc certa, quae nunc petitur per judicem.Idem scribit C . in t ultim f. de condit triti. Paul in L cum fundus f.sicera peta.

Cum inquit fundus,vel homo per

condictionem petitus esset, puto hoc nos jure uti ut post judicium acceptum causa omnis restituenda sit,

id est omne quod habiturus esset ctor, si litis contestatae tempore so-x lutus

627쪽

33 lutus fuissiet. Haec igitur erit recertissima legis vinum interpretatio,ut bonae fidei contractus, astricti juris conventionibus lac differant, secernantur. Nam aestimatio in bonae fidei judiciis cedit no modo ex mora,led ad tempus rei judicatae. - . . in hac commo. l. datio. .spervenditoremssde acti. emp. In contractuebus autem stricti juris ex lite contestata aestimatio currit. d. L cum dus. ωβ.in hac. 8 Tertius effectus est , ut si res pedieat post moram, tunc totius rei detrimentum debitoris sit. Sed lalai

te quam mora committeretur, res

interciderit, creditoris non alteriussit periculum. Exceptis tamen allia quot casibus,quos suos loco ordine subjiciemus. Sed quod ad institutunegotii hujus pertinet, iciendum est primam, duo esse debitoru genera,

unum

628쪽

Υ Ac T. MORAE CA pHIL unum est quod in obligatione qualitatis vel generis versatur. Alterum os Vero in specie consistit, ut cum vel individuum, vel corpus singulare debetur Generis autem debitoris sdicitur,si Jus Civile spectemus, qui

vel eam rem dare debet,que: funes iis Onem recipit, quae communicabilis est, quae pondere,numero,vel men sura continetur. Paul.in Lass.dereb. creddi certe.Si quantitatis debitor generis est etiam, tametsi Accirrs

haec tanquam' dissimilia dc diversa sep et ind.Lquod re. Item generi debitoris 45 incongrue dici potest qui illius rei gratia obnoxius est,quire praedicatur de pluribus different, bus specie, veluti si anima ebeas, vel id etiam praestare quod a Dial cticis species,aJurisconssuer genUS

629쪽

M JOAN SAPORTAE speciei, quod ad institutum pertinet,is est qui rem certam vel, utjam diximus,individuum debet, ut Stichum,Semproniumhfundum Tusculanum. d. l. legatogeneraliter. 6.s decerto. f. de leg. r. l. certum.F. si cem

rumpeta.

io Nunc igitur, ut unde digressi si

mus,eo revertatur oratio, si de debitore generis loquamur, clim res, Vel quantitas, vel quod generis loco est,post moram,vel ante pereas detrimentum debitoris fiet,non alterius: ut si mutuosa o aureos dederi vel vini amphoras Io .pericu- Ium totius rei debitorem sequetur: vulgo enim dicimus, genus perire non, st.Lincendiu C si cer L Uet. bonis. C. deju.'deli. L in ratione β.-- certe Jad fg.Falciae Sed hoc verum non est,cum genus, contemplatione speciei,dcbetur etiam excontra

630쪽

TRAc T. MORAE. CAP. III 4 33etii. I. in navesuphely.Fisca ctio δε ξ.vel cum ex legato tenetur.LTitia textors. g.ultim .de se l. I. l. quidam. f. itibi Feo i idem si certum peconiae corpus debeatur LAcertos --

eam pecuniam vel quantitatem a cipere recusaverit creditor,offere te debitore L qui decem 1 desolatial nulli. C. de error. misi. n. libri Ased si de speciei debitore loquamur, sciendum est post moram re emedio Iublata detrimentum debiatoris esse non creditoris. d. c. sim Diagati causa. V. quod te. l. cum reS. . ultim JGog. I.lsi lio I bois.1 D.matr.Factus autem hujus rei ratio reddi potest:Nam quoties post moram res perit, fingitur adhuc in rerunatura esse. Ulpian. in t ultim 1 de