장음표시 사용
231쪽
233 Antequam praemollito soli strato semina committas , veteres ipsis fibras si quae, cum effoderes, te
sorte latuerint) eximito, aridas inutilesque membranas , seu potius exuuias bulbis detrahito: at vero Tesipis intimam tunicam, aduersus caelo te raque inuecta incommoda tanquam praemunientem interulam, ne subducito. Iam vero floriferae radices, sermosae prolis delicatae matres, ne abortent , mollissime cubent. Igitur duum palin
rum egesto si quod sorte in areis obduruit in densecrudoque selo; eoque, quod subiacet, breui bipalio , aut maiore trulla caute, ne tutelarium late culorum compago luxetur, pastinato; olitoriam terram cribro rariore siccretam ea, quam exigunt
ponendae radices, altitudine Cibsternes: tum leui manus trullaeue ductii exaequabis. Vt autem in se-lo aequaliter substrato certas radicibus sedes, ac d bita interordinia describas ; sulcos imprimes camcellatos vel arundine presse applicata, Vel certe resticula in amussis intentae modum adducta remis
saque: singulos deinde bulbos, de quidem generis
omnes eiuldem , si seξaratim serere mauis, i quaque decusse collocatas. Sin autem cuipiam lubeat areas transtapino more quadrangulas do unoquoque florum genere distincte conserero ;is ad radicum deponendarum aequalia interualla citius ac certius praefinienda Gallicam cratem, singulis areolis aequalem, dc aptam , adeoquo
232쪽
et 3 Florum Satus , Educatis. duplicem triplicemue adhibeat, quod sic fieri con
leuit. In triangulum dedolati e materia aduersus cariem curuationemque firmissima, praesertim ex abiete buxoque, asserculi ita consene iunguntun ut singulorum bini anguli porrigantur in latera , Vnus vero angulus promineat, spatus quadratis interuacantibus, quae loci laxitatem cuique radici d bitam relinquant. Decussata ista crates depres, , quemadmodum docui, aequataeque terrae eo situ superponitur, ut plana pars supina sit, extante angulo deorsum versistum eatenus apprimitur,quoad 1ui vestigium sulcatim imprimat. Vbi sese cancellatim sitici decussant, radices locantur; humoque, sicut mox dicam, superinducta obruuntur. Alio clathratum hoc instrumentum artificio compingitur c quadrangulis asserculis, quorum singulae decusses amxis ligneis bullis tumidae modico prestuc iunata bulborum cubilia praesormant. Hoc igitur ordine arborum symmetriam aemulati sores decoro utilique quincunce,in quocunque partem spectaueris, recti sunt, ac terrae succum aequaliter trahunt. Caeterum si miscellaneus, qui variam inaequalemque fere postulat altitudinem, perpl cet satus ; duplicem habeo monstrare viam, to giorem alteram, alteram breuiorem , utranquivero cultorum vestigio & consiletudine satis rebiam & celebrem. Vt priorem insistas ; in selo itisdem coaequato, & arundine seu resticula cancello tim
233쪽
Liber Tertiuι. 23 Irim signato bulbola prius radices, quae debent altius insedi, depones: tiun iuxta depositos bulbos defixis ad lineam tesseris, quae silperiores radices ab inferioribus iusto distineant interuallo, aeque minuti seli tantum supersternes, quantum minus alte ponendi bulbi postulabunt; idemque seiunia decussi is sulculis praesignabis, & similiter conseres. Pari ratione tertium solum, siue soli tabul tum minimo spatio a s immis laterculis dissitu
impones, ubi memonas & bulbulos minore mensura demergendos interseres. Vt autem altera expeditiore via utaris; ad praedictam mensuram bupalmem exinanitas areolas recenti cribrataque ii mo usque eo replebis, dum eadem pariter aequata,
cancellatimque distincta palmi dimidio a summolaterculorum ambitu subsidat . Postea radices , prout exigent, ita distribues, ut earum alias inta praeparata mediocris altitudinis planitie sistas ;alias vel scrobiculis manu ante excavatis, vel digitis assiduo seli repulsit viam pandentibus deprimas; excitatis denique terrae cumulis alias exaltes. Vbi
ad Iraescriptum, & rite siueris; consimili humo
positas raὼces sic operies , ut haec areolarunti oras non adaequet modo, sed paulo etiam cumulatior media extumescat: tum quia medius tumor undique deuexus, derivato percolatoque ad extremas puluinorum quin colhquias pluuiali humore, sicciorem tutaremque a putredine sedem radicu
234쪽
13 6 Florum satus Educatis. bus nondum selo haerentibus praebet: tum quia leuiter superingesta humus suo ipsa paulatim pondore, caducoque imbre depressa summis areolarum, marginibus coaequabitur. Quod si magis in areis
ab ipso statim satu inoffensa aeq'bilisque planities
delectat; debet aggerata supra lateritias areolarum tutelas terra lignea regula radiove praeradi, atque , ubi desederit,semel aut iterum lacuna suppleri. D bent cliam summae laterculorum ora si quae puluisculo aspergantur, peniculo detergi;ne per imorem lutescant.Illud hὶc nabeo praeterea praemonendum, aduenas Indiae bulbos,quorum non pauci narcistini generis sunt, nosti is in nonis florem non edituros, nisi Parum alte adobruantur. Etenim, antequam transuehantur ad nos, in Batauiae Galliaeque aquilo-
nares oras translati altius insediuntur, ut a penetrabili figore vindicentur; illic veQ,dum solis cal rem quaerunt, vim floris senilem in productius
collum exhauriunt. Propterea frequenti compertum experimento est,siorem tunc extitisse,cum,obruto bulborum ventre,collum extaret; quo sensim exarescente magis compacitam bulbaceum corpus ad floreum partum conualescit. Quare curandum est, ut parco in sole ipsa ceruix apricetur,dum ex rescit; ne totum bulbum diuturnior insitatio per rat. Haec est nata cum hortorum cultu, ac perti torum usi colonorum ad nos usque transmissa vetus ponendorum in areolis seminum consuetudo.
235쪽
. Liber Tertim. Alia est consitionis ratio recentior, quae, citra laborem convehendarum in cellam radicum,per aestir
uos menses easdem simul effodit, detractisque adultis nepotulis simul infodit. Verum id ego sationis genus' nisi hortorum postulet amplitudo
vinole periculosum atque incommodum no vnirpauerim. Periculum imminet vel ab aestiuis imbribus, quibus insuccata semina reualescente mox aestu frequenter ad tabitudinem inseruescunt; vel a residuo post imbres tridui quatriduive nubilo, quod e plantis, quae primae florent, fibras elicit, redeunte deinde intempestiuo calore non sine se quenti plantarum ipsarum exitio perurendas.Neque vero par si unt non eruta ac recens adobruta stamina distrimen. Ab illis enim requieti selidei si seliditas aestiui humoris calorisque penetrabilem
noxam nonnihil excludit: ad haec autem emotae terrae laxa mollities pestem Vtranque transmittit . , Huc adde non leuem illam incommoditatem ,
quod, si qua inter effodiendum corrupta semina offenduntur,in illo tumultuario satu apta substitui aegre possunt. re inco latae consiturae flos inordinata plerunque confusio est. Antequam testas pictilium eo conseras, tum ipsarum tum radicum deponenda-nim numerum sibducito: singulas cuique testae
radices s nisi cuiuspiam amplitudo exigat plures cum peculiari tessera destinato: ista, ne animo
excidant , in albo, qua praestripsi ratione, d a stim
236쪽
138 Florum satus, raucatis scribito. Testas autem ad satus accipiendos sic pri- parato.Ιmum foramen minutis potius glareis,quam testaceis fiagmentis ut vulgo solent in obstiuito , Illi enim ob globosam figuram minus inuicem
cohaerentes conceptam aquain ex facili tran fundidunt: haec autem planioribus corpusculis inter soapta modico terrae illapsu ita coeunt &coalescunt, ut superfluum humorem, aegre parce ,e transmit tant. His aliqui excreta cribratae terrae Moria triumue digitorum alta in eundem usum stiperaddunt. Quem ego morem non improbauerim , ni
si periculum fuerit a formicis, quae per imum fi
ramen adrepentes inter excreti sisti minutulos artidosque calculos libentissime nidulantur. Quamobrrem expediet excretorum loco glaream aggerare. Vbi crassiore materia ima fictilia constraucris ,
tum cribrari; puluisculi tantum ingerito, quantum sibsterni deponenda semina postulabnnt. Vbi
nemonas & ranunculos, molles nempe radiculas,
aut lectissimos bulbulos collocare velis; substratum selum, mollique manu depressum ab ipsis i starum oris ternos quaternosue digitos distet: sin autem maiusculi bulbi serendi sint, ad quinos se nosue digitos subsidat . Ita mollissima constrato. humo singulas testas unica media radice conserito.
Si quam pluribus destinaueris; senos illae ab ambiatu vasis, quaternos minimum inter se digitos diastent . Sic enim maternum terrae gremium lactem
237쪽
tibus sbris complexae, quamuis asam minimari
largiore tamen sumi paucos intra menses ad via rimum florum puerperium adolescent.Sed,ne plures in unico vase racices permistae consiliaque cernentis cognitionem fallant, generis omnes eius
dem sint. Post singulos satus suam cuique testie vel plumbeam, vel arundineam, vel surculaceam tectseram, silpra eiusdem testae labrum nonnihil extantem a tergo defigito. Ita positas radiculas humo itidem tenuissima cumulatim contegito; ut media humus paulo extumida consistere non patiatur Mquam, sed molli undique devexitate ditandat. Nonnulli satores primum testas humo cumulant , summis deinde digitis comprehensa semina usque eo mergunt, dum ad primos articulos terra peru niat. Sed vulgaris ista stilo non admodum placet: tum quia caeca ipsa collocatio nec praestitutasem,ribus loca, nec apta vel inter se vel a summis fies libus interualla exquisite custodire potest: tu
quia incauta sepe digitorum depressio sebolesce
tres radices infringit ; ac parentibus utiliter haere tes, necdum a materno lacte remouendos foetus cum virorumque pernicie, vel certe non sine magno vulnere avellit ac distrahit. Haec autem foeta foribus vasa , si nondum abunde autumnus c
lores temperarit, loco subdiali quidem, non tamen aprico, tantisper hospita, dum folia exire cadi. perint, asservato;-radicta ab humido terrae coin
238쪽
plexu, antequam comprehenderint, turgescentes nimijs caloribus in tabem sufferuefiant: sin aestus remiserit, solibus expositas in sedes, ubi tamen apricis areolis non officiant, ad ornatum apta serie digerito: eadem singulis binis te stratis aequaliter i terculis, nisii lapideae bases itidem scabrae suppetant, superponito 1, n imo foramine humo subiecta praecluso, ubertim concepta, nec facile transfusa obri tas radices aqua corrumpat.Per eosdem autumnales dies minutis hiemalium vernorumque florum seminibus seminarium sic obserito.E tenerrima terrae
farina palmi dimidium alta sub ipsis puluinorum
oras mollissimum cubile substernito: eam terram leui manu coaequato: illic suis singula notis sediabusque discreta semina collocato modice rara, Vt inoflense incremento selicius conualestant: praetenui cribro terram dimidiatum digitum altam incernito : eandem radio , seu manu leuiter complanato: areolas, quae hibemo seli ostentae non sint, aestiuorum atque autumnalium florum vernae tationi reservato: minutiora semina aeque, Vtia
monuimus , depressa spargito: grandiustula imstrobiculos unum alterumue digitum altos raris in teruallis demittito, eodemque cribrati seli polline obruito: donec egerminent, superpositis pensilibbus cratibus, aut ramustulorum umbraculis si fuerit opus) aestium desendito: si quando non pluet, ne terra sitiat, praeseripsi hortem Aqualis, vel se
239쪽
ribbr Tertiu/.ctilis vel cuprei, angustius pertusi tubo sue scopula asperginem irrorato potius, quam affindito: pro
incremento terram identidem aggerato. Henricus Coruinus, experientissimus herbarius, antequam contumacis lentaeque duritiae semina selo committat,aquam defundit in catinum: nitri modicum superfundit, ac distabescere sinit: in eam nitratanti aquam semina immittit: duodenas horas pro varia duritie plus minusue macerari & medicari patitur: exinde stati eandem aquam inspergit,ut nitrum ex igneo terrae halitu concretum seminalem contumaciam ad uberem germinationem proritet. Br uiore alij via, salubrique vulnere praedurae grandiorum seminum morositati medentur . Illis enim forcipe apprehensis, a tergo aduetiaque oculo parte corium praeacuto cultro dissecant, limaue deterunt; aut eadem non sitis matura, pr inde molliora, legunt, & rite conserunt. Ita hin more terrae penitus peruadente intra paucos dies turgescunt, citumque germen emittunt. Si agri modus angustior laxam aream seminario negat;fictiles catillos eadem serme ratione, qua testas supradictas parandas esse praecepimus intra ipsos hortos praeparato: ad eundem seminarij modum , conserito: humoque sibinde nascentia semina tegueto: per aestum, donec germen existat, a te distineto: per siccitates aspergine tenuissima irrigato.
Semina, quae probabilem liorem ediderint, pr signa
240쪽
Florum us, Educatio signata in hortos admittito: quae de generauerint,rehcito: quae nondum efforuerint, si perpetuis
radicibus nituntur selo, ad floris experimentu intacta reservato: sin fibras quotannis deperdunt, ubi illae exaruerint, curiose refossa, cribroque, ne aliqua praetereantur, a selo discreta post aequinoctium autumnale rarius disserito, nequaquam,nisi probata per floreum tirocinium indole, ad patritiorum florum consertium admittenda . placet
altera septentrionalis industriae consitura, frigidae videlicet plagae opportuna . Congestitij la
taminis quadrata moles excitatur: huic aequalis mensurae figuraeque ex asserculis compactilis, quinos senosae digitos altus margo inmonitur: media capacitas de more minutim Riccreta humo
repletur, quae usitato tau grauidata inusitata selocitate parit. Nam subditi finissessitu aduersus a ortiua frigora vaporatur, ipsique partus pinguis imi seu ubere nutricantur.