장음표시 사용
431쪽
Liber Vernantia volumina instituentem audi: cuiusDO
generis unum, aut pro colorum macularumque varietave plures flores una cum scapis, adnamque foliorum alictuo, necnon maturo cum semines si
milit id colligi in siccide: Ciccisis pro naturali situ
inter inoffensi lamoris paginas belle colloca. Em, poreticam enim bibulamque chartam licet hune in ussim plerique adhibeant, minus tamen utilem ostendit exterientia: qu6d exueti humoris herbacei apprime tenax interpositas plantas aegrὸ siccat, inductaque sepe mucore corrumpit. Idonea papyro incluta herbas in volumen insere compluribus paginis crassum & peramplum, quod videlicet chartae easdem herbas includentis magnitudinem exaequet. Pondus praeterea superimpono, pro,tanquam torculari,paulatim urgente innocenter planta comprimatur. Qirare premendis herbis
validum & praegraue pondus cauendum est, prius quam aquosior humor herbaceus magna ex partes exaruerita subinde autem plus ponderis adijcie tur. Et primo quidem minimo, dum plantae fi uescant i quod aestiuo tempore triduo vel quatriduo contingere consueuit 7 deinde grauiore, ad extremum grauissimo pondere opus erie, ubi pro pe iam arentibus humoris perpaulum superfuerit. Illud etiam curiosὸ curandum est, ut nullo notia
432쪽
43 6 Florum Vsus'Admirandastituas, visconspici utrinque possint: chartam praeterea mutes, usque dum peraruerint. Aridae iam plantae paginis interiectae sicco loco seruabit
tur, donec aridarum numerus admodum excreuerit . Hac arte siccatas, atque interpressas papyro agglutinabis. Aptissimum gluten ita conficitur. Glutinis taurini pellucidi, quod Germanicum vocant,uncia sex asperrimi aceti Uncus maceratur noctem, Unam: tum igne lento liquatur: igni suta ductum nonnihil refrigescere sinitur: statimque ad ijciuntur aloes hepaticae drachma dimidia, &aromatici caryophylli in puluerem contriti scrupulus; ac probe miscentur. Ad haec variae magni, tudinis penicilla pro magnitudine stirpium ilia promptu erunt. Plantam igitur agglutinanda super viliorem chartam expandes: glutine obtines: sublatam deinde candidae paginae impones: ali, que superposita papyro arcte atque aequabiliter affricando premes, ut ex toto adhaerescat. Eandem praeterea plantam binas inter paginas libro habebis inclusam , praegraui pondere superaddito, donec ipsa penitus assiccescat: id autem unius aut alterius. horae spatio eueniet. Mox ad volumen conficiendum inde auferes. Scire lila licet non eumdem asendi tenorem cum qualibet esse stirpo promiscue seruandum . Quaedam enim sitiat, quae propter succi aquosioris copiam .dissiculter ares.cunt, ex facili putrescunt, & folia dimittunt, aut
433쪽
ea decolorant corrugantque: quo in genere sem peruiuum ac telephium reponitur. Eiusmodi he Das , dum virent, glutino chartis adiungere satius est : prius tamen oportet geminis intersitas paginis in volumen indere, ac temperato pondusculi pswssu leuiter calcare, quoad saccidae siexilesque fiant, de facile posssint agglutinari. Sua singulis iam agglutinatis herbis nomina praescribantur: utque sin- . γgularum expedita inuentio sit, elementario litera rum ordine digestae apto volumine coagmentem tur . Id ego voluminis curiose peruolutaui Pal
tinorum inter librorum erudita spolia , quibus tam felix, quam pius, Boiorum Dux, & Romani Septemvir Imperii, Maximilianus a Pragensi at-Ma, illamaque Heidelbergens victoria Vaticanam bibliothecam, nempe Sapientiae Capitolium, locupletavit. Uilbntur quoque Bononiae nobilissima in bibli theca, amplissimis magistratus aedibus adiunctata, lectillimis plantis glutino sociatis compacti libri complures, quos cum caeteris ingenij sui mon mentis literatae haereditatis nomine sapientissimae patriae legauit vir optimis disciplinis ornatissimus Vlysses Aldourandus. Visuntur Neapoli, codi-Wysses Abces permulti conli miles In Ferdinandi Imperati s idi,thdua
herbarum peritissimi musaeo, peregrina planeque admirabili rei naturalis de medicae stipellectilo instructillimo. Vt arefactae in paginis, quam virentes in hortis, plantae diutius ac felicius vernare Ee 3 VL
434쪽
videantur. Iuuat nonnullos in ipsa mensam rix, dapali messe ver illud arido flore immortale ad voluptatem geminandam aliena tempestate repraesentare. Quare accommodatos potissimiὶ sores in umbra siccant, stauam nempe genistam , puniceum balaustium , & caeruleum delphinium rvt inter palati gaudia oculis quoque pulcherrimi colores epulandi exhibeantur . Sed mortaliuia delicatae auiditati parum fuerat tareas delicias de libare aspectit, nisi etiam ore deuoraret. Igitur in sacchari vernaculo nectare conditi flores quam facili, tam sumi mutatione demigrant in fructus, salubrem amaritudinem nimis fastidienti posteris, tali dulcissime medicatos Et Me decuit, flores , dum viverent, mortalibus liberaliter melleos , post interitum dulci sepulcro condi pariter , de condiri. Quin etiam ipse didicit ignis e floribus , quos exiccat & perurit, aquam fundere odorato spiritu vitalem: cumque stillatiti, florum lacrimis mansuram voluptatem eliquare. Iam vero, quod aetate florea nobilium pictorum vernante artificio perbelle colores transeunt in flores, delectant alios colorata florum mendacia, quae gratum oculis si cum faciunt, tum vel egregie depi ais vasculis manipulatim adiuncta multiplicium tabularum pensili spectaculo aedes perornant ; vel punctim illiato membranis colore singulatim elaborata homtensi volumine , siue horto plicatili contine
435쪽
Liber inanis. ' 3νtur'. sed nullus magis conspicuis somni ch racteribus circunfertur inscriptus liber, quam qui Eystadiensis horei pulcherrimas plantas ad nat
ratem magnitudinem affabre incisas repraesentat.
Vt illae in chartis, hoc est in solo gloriae, quam in gleba Germaniae, perenniores longe speciosius efflorescant. Quod si quamuis Pingendi rudis plPtas , quae tamen asperae, spinosae, praeduraeue non sint, velis ad viuum expingere atque adeo expri- mere; sic facito. A seri probe laevigato atram emtum typographorum leuiter ac summatim illinito eoruntam puluillo manubriato. Super hunc asse
rem plantam aut virentem, aut arentem', aut im
tegram, si par excepturae paginae sit, aut dispertiatam, si maior, expandito. Deinde chartam superponito, valideque delaicato, donec atramento
planta satis imbuta sit. Ab assere sublatam ipsi paginae, in qua effigies imprimenda est, imp
nito : aliaque superimposita papyro, manu linte que conseicato , usque dum ad imaginem imprimendam exprimendamque satis elle videatur. Sed coloribus vivos flores mentiri vulgare miraculum est . Illud potius mirari decet, veris fi ribus florea mendacia eleganter colorari . R cens 5: lepidum inuentum est, ut se ipsi flores expingant. Coloris igitur florem imitaturi vico floreum eiusdem coloris solium, pro pictiirae imducendae magnitudine figuraque vel integrum,
436쪽
4a o Florum Vsus-Admiranda vel disiectum, Arabico gummi expingendae in Liae seu pagellae agglutinatur. Eminentiae, Vmbraeque, atque adeo reliqua pichirae parerga colorum artificioso ductu tam belle adiunguntur: ut non facile arbitreris, utrum ars, an potius natura debeat operi subscribere , Faciebat . Eiusmodi ego picturam biformi artificio formosam, & comminliti auri ductili nitore insiper collustratam vidi Cassianus a apud eouitem Cassianum a Puteo, virum inter
caetera ornamenta tum clarissimi generis, rimia
ditissimae domus, tum lectissimae bibliothecae , tum locupletissimi musaei, tum cultissimi animi, singulari quadam ad omnes homines demerendos benefica suauitate conditum . Ut minimὰ mirum sit, nobilissimi viri suauissimam virtutem Barberinis Apibus esse charissimam, quibus co . di est quicquid mel sapit. Ipsi, meus labor, so- res hortenses regnatricum Apum mellificam beneuolentiam eidem conciliatrici acceptam reserunt comitati, quae meis floribus potuit essicaci commendatione suae illecebram suauitatis affiare. Eiusdem non dissimulanda silentio est prolixa liberalitas: ut in florifero cultu arcana atque in primis admiranda experimenta mecum communia
cata maluerit prodesse palam ac delectare, quam eruditionis sitae splendida latebra auare occultari. Conuertit iam in se oculos plaususque nostros Belgicae solertiae in re florea naturam prouocans
437쪽
Liber 'artus. ' .aniscium: siores enim, quos indoli suae amoeniss1-mae simillimos in hortis curiose colit Belgarum natio cultillima, tam decora fraude concinnat ὁ serico; ut putes, non ingeniosi hominis manu , sed Alertissimi serici vermis naturali opificio contextos : ut idem habeat, ubi tandem in papilionem conuersus decenter insideat. Sericum igitur non intortum, sed flaccidum, pro flore solioue imitando varium, approbe pexum exiplicatumque, limpida gummi oblinitur, Vt rigescat. Exinde ad commensum exprimendarum partium plures in partes conciditur. Qiras crispari oportet, illae prius humefactae tepido calamistro vibrantur . . Aptae demum inter se felicissimo dolo coagmentantur, serico villo floream lanuginem Ameria cani potissimum floris ac tulipae simulant . Arcana forum cultura.
I Nertem esse artem censeo, aut certe victi icis palmae iactura minus laudabilem, quae naturam sic aemuletur, ut pari gradu grassari ad
laudem, non autem praevertere contendat. Quamobrem forum est, quae hominum ore frequenter effunditur, iustissima querela, cultorum scilicet plerosque nouis quotidie floribus comparandis in-
438쪽
4 1 Florum Vsus, Admisanda. uigilare, in sis vero, quos comparauerint, in 'niose artificio perficiendis connivere ; hoc est in vulgari cultura satis selicitos, in praestantissima eL Arexi a flo- ' penitus incurioses. Et sane, si pulcherrimum.
miraeulorum innoc studium incumberemus, florea miracula ,
quae magno foris impendio conquirimus, paratio. ra domi ac praestantiora inueniremus. Quod si cultrix indurata a durissimo arborum ingenio imstiuos alienosque fructus feliciter exigit: quidni eadem a mitissima florum indole nouas oculorum nariumque delicias exoret Libet igitur florei decoris mansonem Uere, ut hortenses ephebi d centioris .mrmae insolito lenocinio in admirati nem amoremque sui vel ipsam criticorum est Ecbnent seueritatem. Libet sirpra naturae vernantis morem artificiosa miracula auderer ne voluptariae culturae pars iucundissima desideretur. Tempestiuas commendabili audaciae suppetias fere,quae chymicam sapientiam ab eruditis latibulis horten-And εω m. sem educit in lucem, Andreae Capranicae cum genere,tum eruditione nobilissimi, planeque Roma- uo, ni viri academico in consessis cum plausu audita vox. Cum tria sint,inquit ille,naturalis commistionis elementa, nempe Mercurius, siue glutinosin terrae humor, quem Chymici passivum dicunt ;ta, siue semen aistuosum, naturamque constituens ; sulphur denique, hoc est sulphurea quaedam
Vis praeparans atque coniungens: imitatrix nat
439쪽
tiber 'artiis. I 44. rae silertia in hortis ingeniosa miracula triplici pariter, eoque parabili praesidio essiciet. Nam im
tersectarum pecudum sanguine Mercurium supplente, ac Mercurialem terrae staccum minus validum adiuuante florum corpuscula mirum i modum amplificabit ; hircino tamen, utpote nimia siccitate inepto, abstinebit: cineribus, tamquam tacundo talacique sale, cum ipse sanguine
commistis numerosbs partus excludet: fimo tandem sulphur aemulante cum celeriter maturabit, tum varie colorabit. Verum, ut a minutioribus initijs maior existat admiratio de voluptas, praedi ctorum medicaminum vires, siue quintas sut v cant in essentias, aqua vitis praemacerante atqu exugente extractas, ac distillarij feruida opera in . angustum contractas, adeoque vehementiores adhibere praestiterit. Attentissime tamen custodire oportet, ne perurentibus hisce medicaminibus radices ipsae contingantur ; sed ut interiecta m dica humo innocenter ad partum incalescant. Cum autem pro caloris omnia temperantis grad la temperie ipserum portio de mensura medic mentorum adhibenda sit; dimetiendo laetaminis potissimum calori perutilis fiterit productissimo collo, & occluse penitus osculo ampulla,quae variatim calido containi inclusam aquam gradatim ascendentem descendentemque demonstrat.Sic ille. Sic autem testes oculati complures: In Hetruriae
440쪽
oppido celebri, cui vernaculum nomen Aquapcndens, ingeniosus hortuli cultor, aurifex,Vt in auro,
sic in agro splendidus faber, iucundissimum illud
prodigium arcanis elementis conflat, ut in angustisi rimam glebam, calice modico, aut eiusdem ampli- dinis fictili vasculo,aut etiam cochleae testa inci sam depactus arboris frugiferar surculus terna miniamum vel quaterna iustae magnitudinis, & natiui soporis poma inducat, ac decennium circiter duret: quod agreste miraculum nisi fallit fama) ad floriferos surculos facile videtur posse transferri. Sic prae- Laetisseandi terea in hortensi re multum callentes alij: Ut pia laetiores prosiliant ac vernent; sui generis cineribus terrae permistis, aut certe columbino fimo cum aqua in sole tepefacta pabulandae sunt. Quanquam posterius hoc pabulum bulbosis tuberosissique radicibus, vitio & corruptioni opponunis,periculose apponitur. Sic demum ego: Quoniania artis huius mangonicae atque ornatricis arcana me dicamenta & adhuc multa excogitata sunt, & plura in posterum excogitari possitnt; non est mihi propositum rem infinitam aequare velle dicendo, ted aliqua praemonstrare, tum ut cupidis facem praeseram, tum ut desides ad curam pulcherri-Li sioribus mam incendam. In floribus haec amamus amm-- pro, tempelliuitatis vices arbitrarias, cinioris nitelam nouam, odoris grauitatem emendam. tam aut inselitam suauitatem conciliatam, & muti