장음표시 사용
451쪽
Liber 'artus. 41 sextrema solertia praedictam cum sale confusam terram e fictili vitreum in vas ieramplum traijcit: idemque sigillo Hermetis obtignatum frigido homidoque loco asservat. Vbi nouo miroque spectaculo cum oculos, tum animos pascere collibuerit, in selem proseri: si sel languide calefaciat,
subditi cineris addito tepore solicitat. Ecce autem inter vitreas angustias ingens miraculorum congeries : excitante calore paulatim assurgens , modo sopita , planta prosilit: foreus Phoenix intra horae dimidium sitis e cineribus renascitur: ὸ terne tumulo vernam redux ad vitam flos mortalibus ad immortalitatem surrectitris proludit: in aprico sine opaco foris umbra porrigitur risoque sue non decantata sterilitas, sed mira solo salacitas ad extemporalem partum conciliutur . Quis iam insulsam esse insipientemque florum culturam putet, cui stibest arcanae sapientiaeta Nec minus, quam reparabilis vita Lerit, in arbitrario fore admirabilis est alterna mors . Subducto enim calore umbratilis flos in silos cineres relabitur, situmque chaos sensim repetit evanescens. Decet nimirum ad voluptatis arbitrium renascentem inusitati veris, vitro inclusi, formositatem sine cadaueris deformitate denasci. Sed ne quis a me bellam , dc iocoso circulatorum
Milo conditam fabellam ad praestigias & ossu-cias animis inundendas enarrari existimet, testes
452쪽
habeo salis huius essicacissimi cum graues Philo, sophos Chymicosque complures, tum in primis
Iosephum Quercetanum ; qui licet arcanum e perimenti pulcherrimi artificium non evulgent, id esse tamen explorati stimum assimant . Est Quercetanus quidem ingenue fatetur, nullis precibus aut promissis emci a se potuisse, ut Polonus medicus experientissimus opertam spectaculi huius ariem aperiret . Is autem stirpem
quilibet scite ac pbilosephice siluebat in cine-Tem: apparatosque amplius triginta stirpium cineres suis quenque in vasculis, Hermetis sigillo consignatis, & peculiari stirpis cuiusque nota in signitis asseruabat ; ut, cum poposcisset usiis, luce
nae igniculo cineribus admoto repentinam eliceret viriditatem. Neque vero, ut res ipsa, ita causa compertu dissicilis est. Etenim, si chymica eam scruteris in latebra, manet occultum quoddam
stirpium in sale semen, quod illico exit in opus
vividi caloris accessu. Sin autem eandem caulam Lycei mauis in luce cognoscere ; praeparanteS qualitates, quae vel ad excitandam, vel ad regenera dam vim seminalem, in seminibus vigentem, animatique corporis membratim effectricem, requis runtur, in huiuscemodi salibus partim remanent , partim calore aduentitio reparantur: ipsa vero ad corpus ex dissimilibus rebus temperandum initia siue elementa si is commiscentur . Nam incine
453쪽
midae materiar aciua terraque emcaciter confunduntur . Qiure facili celerique negotio existero
potest vulgari satu editae gemella quidem planta, sed tamen propter imperis,morem endi facultatem, tenuitatemque materiae minus vitalis, &recessu caloris evanida. Sic aestiuae pluuiae subitarijsiij, ranunculi, alijque abortivi vermiculi, quibus putris materia mater est, quam facile nascuntur, tam celeriter occidunt. Ex earundem qualitatum foecunda permistione pullulauit geminum illud oculis iucundum prodigium, in unicae videlicet combustae conglaciato Exiuio concreta eiusdem, urticae imago, dc in aqua stillatitia repente n ta & innatans planta: illa Quercetano, haec alio scriptore celebrata. Illud hic ad extremum habeo. sibucere, clomicum istiud in re sorea spectacu Ium, quod sibi spectatum permulti contestantur, mihi nec experimento, nec aspectri esse compe ltum: sed, si naturae viribus exhiberi possit, obeam, quam expositi, causam non improbabilo videri. Quod si quis obstinate perneger, nullius fidem extorqueo.
454쪽
TRiplex vel uniuersis vel plerisque storibus
insilens color in hortis magis expetitur, quam inueniatur,niger Videlicet,qui lugmbri facie arrideat: viridis,qui,dum floret,herbescat, oculosque pascat:cyaneus,qui caelum coloret in terris.Squamosus alni fructus in ipsamet vltro inares, chas arbore, ac tenuissimam in farinam contritus nigrum, rutae succus viridem,cyani flos in stumen tarijs agris passim obuius, itidem arefactus,atque in puluisculum resilutus cyaneum siue caelestem c lorem dabit. Vsus autem hic esto. Fimum ouillum, utpote humida leuitate milium alibili aptiorem , sumito: ex aceto bene subigito ac depsito ε, eo enim crassiusculum ouis excrementum idoneam ad commistionem extenuatur: exiguum quoque far iis adijcito ; nam eodem & aceti astrictoria vis emendatur, & ad radices acrius peruadendas via medicamento aperitur . Ad haec vel expressi e m-ta succi, vel praedicti pollinis alterutrius tertia circiter prae fimo partem cum ea massa confundito& permisceto: scrobiculum bono in solo, quod i tra testam extraue si excavato:eam massam in eundem demittito: in ipsam medicatam intritam colorandae plantae radicem defigito: deinde irristato , curato, colito, Ut mos est. Illud autem sedulo curatos
455쪽
I9Zibre 'artus . rato,ut albi soris radiculas hoc artiscio deligas me dicandas . Ita,prIter exemplum, candidi caryophylli stirculus esticaci fimo infossiis peregrino facile colore vernabit. Candor enim,docilis nimirum color, cum perspicuus & pellucidus sit, colorati alimenti particulas radicitus haustas, totoque probe corpore permistas expicto in flore, tanquam ingenuo in ore, manifestat. Quid, si multicolor iste timcus in una eademque praedicti massa laetaminis confundaturὶ Equidem cum Ioanne Fabro,Lyncei iudici j viro,a quo totum id florei medicaminis pr. scriptum accepi, fieri opinor posse, ut natura,quae suopte ingenio frequenter ludit in storibus versicolore pictura, colludentis artis inuitamento lasciviat
audacior. Quin etiam probabili coniectura & ra-Florem paratione idem Fner assirmat,storum villos ac stamina iii sitici.&, qualia videmus in croco, capillamenta, quia soreae concretionis purior succus, & veluti discolor sanguis sint, efficacissima pollere tinctura, ursosculis alijs, candidis tamen, multiplicem atque adeo amabilem secum faciant. Neque vero illa in Colorans usoribus pulcherrime inficiendis experimento fre Πῖ' ''cuenti explorata praescriptio reticenda est, quae
sic praecipit. Solum pinguissimum deligito: id ebvique in sele siccato,dum praetenuem Gluatur in
puluerem: eo puluere testam rite oppleto: mediam candidi soris plantam aut shirculum depangitor
ne quid infusi humoris, aut instillati roris ea humus
456쪽
co Flumni VIus Admiranda hauriat, nequid ipse, praeterquam colorati liquoris, atandas, caueto. Qirare ipsum sietilenochimo pluuioque caelo subducito, aprico tranquilloque die in
solem esserto. Si regum aemulos purpurare placeat flores; Brasilicum lignum, cuius rosea sanie ossis res lanas imbuunt, minutatim in taleolas vel stagmenta roncidito,atque in aqua decoquito,donec ad tertias quartassee coctura subsidat: eo purpureo decocto,cum iam deferbuerit,matutinus ac vesper tinus pocillator bibulum solum insuccato.Si candiadas hortorum gemmulas pretioso raroque miraculo linaragdinam in viriditatem gemmascere delectet:eius rhamni seu spinae, quam Petrus Andreas Matthiolus Insectoriam appellat, vulgo Spinum cervinam dicimus,maturissimas baccas,modice did
Ρ,in aqua incoquito, praesicriptaque solum formau rigato. Sin autem soreum argentum in aureum
florem chymica aemulatione flavescere laudabiliter auara cupido est : baccas easdem nondum satis maturas itidem apertas excoquito,ssauoque terram sit
co laturato. Si denique diurnae lucis candorem vultu praeterentes floridulas terrae stellulas tristi nigriti dine noctescere voluptas est: minorem gallam &chalcanthum in atramentum inseruefacito eo si r dicenoniiugas, foris cacumen in cribes. Aut meminisse aut praediscere hic debes, adeo naturam non exui vel expelli,quin subinde illa recurrat.Quare de luatie remoueri ditione indignans, natiuus identi-
457쪽
6 et identidem ressorescet color ; Vt naturae cum arti super unica planta concertatio voluptatem pariat
bicolorem. Quia si audere non pigeat , etiam triforme leges ab una stirpe miraculum. Nam si
discoloribus ex aquis alteram mane, vespere alte
ram utrique stirpis lateri sic assendas, ut quotidie latus unum distinetis temporum interuallis dupliacem s.cum ebibat, colorumque vices alternet irrigatio pnepostera , matutina nunquam eius. dein coloris asperginem eandem partem stib ve- seeram resilia e & natiuo , & aduentilijs cssiore lcentibus coloribus iucunde prodigiosa planta trium colorum ore triplici ridebit. Audio rem felici periculo comprobatam , atque equidem credo, quia physica ratio persuadet. Cum enim. singulae diuerserum colorum irrigationes, Vipol non uniuerse, sed particulatim irroratae, totam. simul plantam alere, atque adeo colorare non poLsint ; multicolor alimentum non satis ubique commistum multiformem prodit in forem. Huc accedit, quod naturalis color, ab artificiosis non planὸ Victus, ex parte aliqua eminet, floreumque triplicat cum voluptate diserimen. Si candida lilia Tincturali- roseo rubore tingere, hoc est si virginalem cando ' ' φ' rem decenti pudore pingere volueris ; monent Anatolio, loque Plinio subscribente, foresten-
tes liliorum scapos mente Iulio colligito : denos , i.
duodenosue in fasciculum colligatos in fumo
458쪽
spendito: fumidi temperatique vaporis emcieii tia sparsim extuberantibus nodulis siue bulbulis; scapos ipsos in iace vini vel nigri uel Graeci mense Martio macerato, donec tibi eosdem extrahenti purpureo colure planὸ saturi Upareant: deinde, iii scrobiculis affatim circunfiisa iace, setito: videbis ique adeo multum esse a teneris consuescere, ut in extremum germen transeat prima seminis tinctitara . Caeterum Florentini consilio liliancile varia rimque expingemus, si citra vulnus intra liliaces bulbi squamas cinnabarim, aliumve pro arbitrio: Tuli parum . colorem infundamus. Tuliparum quoque flores arbitraria pictura variabit, si biduo triduoue bubbi habeantur in aceto, donec tenerescant: deinde. eximantur, ut acetum nonnihil expiret: exindocolores minime acres edace te innocentibus bulborum incisuris ex vino stillatitio inducantur: colorati demum bulbi elapse mense inhumentur .R02 'o , Ipsa, purpureum formae comtendium, rosa, si ι i/. c. xy. Didymo magiitro, cum primum dehiscens in solia caepit euolui, silphuris nidore sussumigetur exalbescet: siue quia sulphureus albor, igne exte-
. nuante atque rarefaciente penetrabilis, tenues rota meatus pervadit & inficit: siue quia iuxta delucatuS , atque Odoratus rota flos olidissimi susEtus horrorem insilito pallore testatur: siue inimi . dem ne formose colori nimium credas, qui filmox leuissimo decoloratur . Idem rota flos peregri
459쪽
nos ficile induet colores; si, solertissimo viro Ioan ne Baptista Porta suadente,iuxta radicem dississum in caulem, itidemque fissos in ramulos aut aeruginem, aut Indicum, aut crocum, aut caeruleum,
lapidem, aut alium quemlibet secum tenuissime comminutum largiter ingeras: si, plaga decido bene circunligata , smum adaggeres . Obstru
bis tamen, ne, quae plantas adurunt atque en cant, coloratura venena , cuiusmodi habeturia
ripigmentum, applices . Quod si caelestis pulchri-Di ,16 si tudinis versicoloribus imitamentis fiores in Irides
aeria reliciores transrumare placet: complura generis eiusdem, at non eiusdem coloris floreana in ovillam caprinamve titulam defixa, vel e re gracilem arundinem inclusa, vel in lacinijs colli-gata serito . Corruptis enim vaginis & inuolucris, e seminibus varia permissione adulteratis di, scolor florum Aboles existet, quae non pluuiae n bis lacrymis, sed gestientis naturae risu expictai Iridem serena fronte praeportabit. Iamuero peregrini colores pertinacissime, ac tanquam imporere haereditario haereant, e pomari, ψ floralia , callidam conciliatricem inutionem traducamus , cuius artifici dexteritate mans saetae stirpes ignotis solijs, & non suis se floribus operiri demiremtur . Atque ut in auream fauae pulchritudinis haereditatem genista insitivam rosam & gelsiminum adoptet, primum immittendas plantas, cum ge-
460쪽
nitali terra transsatas ad genistam asseramus, quod illis materno melius, quam nouercal sustinebui tur ubere, dum inolescant: genistam deinde ter bra , seu posita peracuto cultello, qui scobem mi, nime faciat, nec perurat, oblique mediam per seremus; ut naturali contentione in sublime feratur cum a stirpe ramus immissus, tum ab radico humor affusiis. Ad haec rota vel gelsimini vel ti traducem ramulum, quam late inseri & circumdari trunco debet, s immo leuiter cortice circ-- rasi spoliemus, ut is expedite ac proxime adhaerescat: transmissisque binis tunisue gemmis,s ramini aptemus: subacto etiam luto vulnus es cuntinamus, & vinculo circunligemus: possiemo insitum surculum , dum succrescentis idem g nistae nisi sustollitur, hospitali tenus sutice a m tre recidamus, ut inolescente cortice insitum coa lescat, & coeat cicatrix : superficiem vero fi licis ad ipsem usque receitum 'stuculum detruncemus , totus Vt s.ccus alio non euocatus vi poti simum insito seruiat. Ita cum genista, atque cum ali, quoque diuersi coloris congruentibus
plantis concorporantur, externaeque matris Utero
iterum concipiuntur pridem nata rosa & gelsi-minum: ut hominem,quamuis adultum,ad nouam virtutis morumque iaciem & alium & eundem renasci posse, a stirpibus doceamur . At vero si candidum aut purpureum caryophyllum caeli