Cartulaire de l'Abbaye de SaintCorneille de Compiègne 8771216

발행: 1904년

분량: 511페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

I 24 CARTULARIUM MONASTERII

Septembre, II o.

V εκεRAsici Dei gratia, Cluniacensi abbati Petro, Sugerius, . Dionysii abbas,

salutem et devotas orationes in Christo Honesta materia precum multitudinem coarctare consuevit. Inde est quod pro ecclesia Compendiensi, que precepto domini pape de antiquo in nove religionis statum mutata est, sanctitatem Vestram obnixe rogamus, quatinus eam apud Dominum orationibus vestris adjuvetis, et domino pape, ut ejusdem ecclesie abbatem virum venerabilem, approbatam personam, benigne suscipiat, et tanquam operi manuum suarum, sicut pius pater et dominus provideat scribatis. Valete. Domino et patri venerabili, Dei gratia, Clarevallens abbati Bernardo, Sugerius, B Dionysii abbas, idem mandat.

LXX INSTALLAΤION DES BENEDICTINS A SA INT-CORNE ILLE BENEDICTION DE L ABBE EUDES DE DE UILREVOLTE DE CHANO INES

Septembre, IIbo.

142쪽

A. Du ΗEsNE, Grip. rerum Francici. t. IV, p. 44. - isT. RQ t. XV, p. b 9. MiciκE, PatroI. Iat. t. CLXXXVI, col. 4ab. - D. BERTH. D 76. - . Glia.., M moires, Bibl. nat. ms. D. I984a, s ba . MIduinus, Noviomensis episcopus, ad Eugenium III papam De electione e benedictione abbatis Compeniensis.

SANcrissiΜ patri et domino Eugenio, Dei gratia, summo pontifici, Balduinus,

Noviomensis ecclesie minister indignus, quicquid boni potest oratio vel assectus. Onerastis, ut dominus et magister, humeros imbecilles, adeo ut in exequendi operis injuncti sollicitudine perurgente pene virtus exhausta deficeret. Nec enim leve vel modicum ecclesiam Compendiensem tam celebrem, tam samosam, tanta denique auctoritate subnixam, in alium statum, quamvis precipuum, derepente converterea cum in hujusmodi clericis, si tamen clerici, consuetudo principetur antiqua, plusque deterius inolitum quam melius insolitum placeat et delectet. Sed ecce probastis nos ad aquaseontradictionis, ubi vexatus est ille venerabilis sancti Dionysii abbas , vestre sanctitatis servus fidelis et prudens Mirabiles elationes maris experti sumus, sed mirabilior et longe potentior in altis Dominus et summus pontifex ejus, qui miserunt nos. Denique per u gente sancta obedientia vestra, cum sciremus scriptum esse : Servus sciens voluntatem domini sui et non faciens, ni digna plagis, vapulabit multis voluntati vestre propensius inherentes suscepimus opprobria clericorum exprobrantium Deo et vobis, et initiavimus locum vere sanctum religioni et ordinia monachos deputavimus abbatem 'virum religiosum et strenuum canonice electum constituimus et in sestivitate beatorum martyrum Cornelii et Cypriani, que celebritas ibi maxima est abbatem ipsum solem. niter benediximus, et erit benedictus, Deo volente, et gratia vestra confirmante. Sicque impleta veridica illa Domini sententia : Omnis plantatio, quam non stan avit mur meus celestis, eradicabiIur', succisa est arbor, que etiam terram occupabat, et plantata est oliva fructifera in domo Dei, que de misericordia vestra sperat plurimum, et

I. Sugerius. - . Luc. XII, 47. - . donem de Diogito. - . Mauli. XV, 3.

143쪽

CARTULARIUM MONASTERII

ad presens indiget quamplurimum. Manus domini regis, filii vestri gloriosi principis sui nobiscum, quem Vere in hoc opere probavimus servum Dei viventis, qui dicere possit Domine dixi decorem domus tueri et illud uetus domus tua comedis me . Quomodo satagebat, quomodo ardebat igne Dei, ut fieret ista mutatio dexter Exeelsit Sed et ipse nobiscum bibit de torrente, confusionem accepit, dissimulavit injuriam, distulit majestatem. Prima die vocavit nobiscum clericos in capitulum, non venerunt. Sequenti die ipsemet prosectus est, et vix eo compellente venerunt Lecte sunt littere quas prelato abbati pro hoc ipso opere per me direxistis, ut scitisci sed ne vestre auctoritati delatum est. Vidimus ibi superbiam Moab superbus est valde'. Taceo que postea manus nagitiosa peregit, et quomodo fraude, et preter horam intravit ecclesiam reliquias sanctas asportare molita, quod et ex parte secit, funes pendentes precidit, ne forte ad sonitum signorum populus conveniret, que omnia presentium lator sanctitati vestre melius declarabit. Quid plura i superest Domine, ut quod nutu Dei et vestro bonum accepit initium auctoritas vestra stabilire, munire confirmare studeat in perpetuum. Unde vivant monachi non habent clerici tam foranei quam intranei, qui beneficia possident, nihil eis communicare volunt, sed magis habere videntur fiduciam, quod Iordanis influat in os eorum Rigatio plantationis novelle in manu vestra est Domine; ne arescat, ne deficiat, quod omnino inimicus molitur, pluviam voIuntariam seoetate hereditas Dei A et vestre.

LXXI INSTALLATION DES BENEDICTINS

Septembre, ibo.

Suger, abbi de Satnt-Denys, charget parde pape Eugene III de re ormertes couvent de Sainteuenevieve de Paris, et de Satnt-Corneille, de Com-pieme, rend compte a Sa Sainteio dediscconde parti de s mission L'abbi, nouvellement boni a Compiegne, personne vineisable et fori Stimce, ne manquera pas d expose lubmome, de so arrivge a Rome 1' Stat de sonmonastere. Suger, cependant, tient a faire te recit sommatre des violences Et de agronis, qu'en prosence diroi Peieque de Noyon et Iulint subis dela pari des chanoines rebelles, de deux surtout Savoi te mise rabie d en, d'autant plus audacteucque se turpitude I'avalent plus aviti, et uia utre, nommet iraudi Pori, que sale ollante inconduite avait rendu ce Semble, plus meprisable encore. Convoquosiour entendre la lecture des Ietues apostoliques il ont refus6 de se prύsenter Les prescription du pape n'en ont

I. s. XXV, 3. - . s. LXVIII. Io. I. Isai. XVI, 6. - . s. LXVII, IO.

144쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

hures, les vetemoni Sacerdotaux, etc. Aucune obServationis' roussi a calum e leur insolence, sans cesse grandissante Lebo et tous te assistants

A. D CHEsNE, Script rerum Francic , t IV, p. 4 a. - HIST. R. t. XV, p. 26. ΜIONE, Patria Ia . t. CLXXXVI, col. I ab. - Gama Christ. t. X, Instrum.

ecclesiae Suession ., col. IIo. - . LECO DE LA ARCHE, Suor, p. 7 I.

Sugerius, abbas Sancti Dion si ad Eugenium III Papam De electione et benedictione abbatis Compendiensis. ARimmo patri et domino universali, Dei gratia, et summo pontifici Eugenio, Sugerius, beati Dionysii abbas obedientie et servitii plenitudinem. Inter omnia et ex omnibus, Sanctissime Pater, que vel auctoritate apostolica, vel majestatis regie preceptione, parvitati nostre concessa sunt negotia, hec duo potissimum amplexatus sum videlicet de statuenda religione in beate Genoves Parisiensi et nobili Compendiensi ecclesia, quo de jure beati Petri vestra innititur auctoritate, una de nobilioribus

I. Extat Sugerii epistola ad Eugenium papam, in qua abbas Sancti Dionysii narrat canonicos regulares sanetae Genoveste introductos esse a monet quid ad hujus operis absolutionem sit necessarium. Data est anno II 48, mense augusto A. DU CHESNE, Script rerum Francta l. IV, Epistol. Sugerit,. XL. - MIGNE, Patres lat. t. CLXXXVI, col. 366 .

145쪽

II 8

CARTULARIUM MONASTERII

Galliarum, si infamis enormitas canonicorum inhabitantium non obstitisset, existens. Quod memorabile lactum, quare vel quomodo effectui mancipari potuerit, stupendo ammiramur, nisi quia manum Domini non invalidam et Petri sortitudinem in his et his similibus et per omnia cognovimus. Subversa sunt, Pater Carissime, ad executionem sancte preceptionis vestre castra iniquitatic erecta sunt ibidem castra pietatis et sancte religionis is in cubilibus in quibus prius dracones habitabant, oriatur viror calami et junci . Tenorem sane actionis hujus ex ordine sancte Paternitati vestre scribere dignum duxeramus, nisi qui abbas ejusdem ecclesie ibidem nuper electus , nuper benedictus, vir venerabilis et approbata persona, ad vos tanquam ad dominum et patrem, cujus totus est, festinata qui et actionis plenitudinem, et propriam conscientiam, quantum ad se spectat, exponet, et voluntatis vestre et plene obedienti executorem se exhibebit. Summatim tamen sancte discretioni vestre celare nolumus molestias et opprobria que pessimi canonici etiam in presentia domini regis, intulerunt domino Novio mensi epi copo 3 et nobis, miserrimus ille decanus specialiter, tanto audacior, quanto ex ipsa sui infamia vilior, et quidam alius Giraldus de Portu aut illo miserior latore infamie, sive miserimus, aliique plures domestica mala et rei familiaris spurcitiam deplorantes. Prima quidem die vocati ad auditionem mandati vestri, ipsi canonici venire contempserunt ecum autem se eos absentare et preceptum vestrum nolle audire manifeste videremus, clericis aliis et populo multis millibus congregato, mandatum vestrum de statuenda religione in eadem ecclesia coram exponi secimus Monachos ibidem deinceps sub religione deservituros significavimus urebendas canonicorum eos in pace possidere, in beneplacito vestro, donec vobis quid inde fieret ordinare placeret, assistente domino rege, promisimus. Ipsi vero canonici, ausu sacrilego irruentes in eadem ecclesiam, sanctissimas reliquias Spine Corone Domini et Sancte Sindonis et thesauros ejusdem ecclesie insuper et libros, ae sacerdotalia indumenta, ne haberent monachi unde Deo servirent, arripuerunt. Nobis ex parte vestra reclamantibus propter eorum inobedientiam, altius solito cantarunt, donec et dominus rex et omnes qui aderant, tam clerici quam laici eorum ammirati insaniam represserunt. Cum autem sequenti die mandati vestri plenitudinem audissint, in iniquitate sua et inobedienti audacia permanserunt.

iape Eugene III ratisi resectioid'Eudes de Devit, premier abbel de

Saint-Corneille, et usant de son autoritet apostolique, tui confie te mona tere de Compiegne, our latro observe la regi monastique Iais tropI. Isai. XXXV, 7. - . Odo de Diogilo. 3. Balduino episcopo Noviomensi.

LXXII

146쪽

s. CORNELII COMPENDIENSIS I 29

longiemps Ies clerosint meno une vi licencie e. II prend fous sa protectionto des biens quem monastere do it avx concession pontificales, auctar- gesse royales, auxissrandes dos fideles et auires libύralites, confirme les privileges antύricurement accordes a Sa int-Corneul pares Sain NSiege, foustratides religieuca toute juridictio aut re quo celle despontis romain, leu permet de recouri a n' importe que e eque en communion ave te Mint-Siege, pourda bonidictio ducia in t chrε me et de I'huile sainte 1 co secration des autet o des asiliques et ordination des moines o des cleros, χύsen de reconnali respour abbdine person ne quila 'aurai pacitε elue e plein hapitre, is Moint a Polla d demander la benedictio abbatiale a fouverati pontife ensi menace de 'excommunication Ous ceuxqui semient tentos de me connait redes dro iis de I'abbaye.

Galila Chris . t. X, Instrum. Ecclesia Suession . coi 2I-Ia3. - ΜIONE, Patres lat. ,

t CLXXX, col. 433. - CB XXIV, D 33 q. - CRO, BuII. III. - CRv III. CRp, 3. - JAFFg et WATT. 9 22. Eugenius Papa III, Odoni abbati. De impositione monachorum in ecclesia

Compendiensi. GENIus, episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio Odoni, abbati monasterii

Sancte Marte, quod apud Compendium situm est ejusque successoribus regu-Ita lariter substituendis in perpetuum. Potestatem ligandi atque solvendi in celis

et in terra, beato Petro ejusque successoribus auctore Deo, principaliter inditam' illis ecclesia verbis agnoscit, quibus Petrum est idem Dominus allocutusci uecumque Ist ruis super terram, erunt ligata et in celo, et queeumque solveritis super terram, erunt soluta es in eriis . Ipsi quoque et proprie firmitas et aliene fidei confirmatio, eodem Deo auctor prestatur cum ad eum dicitura Rogavi pro te, Petre, ut non descia Mestua, et tu aliquando conversus, confrma fra res tuos . Oportet ergo nos, qui licet indigni, beati Petri residemus in loco, prout divina nobis clementia et scire et posse donaverit , prava corrigere, recta firmare et in omni ecclesia si ad interni arbitrium judicii disponenda disponere, ut de vultu ejus judicium nostrum prodeat, et oculi nostri videant equitatem. Hujus itaque rationis debito provocati, monasterium ipsum cui auctore Domino preesse dinosceris, in quo hactenus clerici seculares enormiter et minus honeste conversati sunt, ad reformandum in eo statum honestatis et religionis, tibi auctoritate apostoli ea regendum disponendumque committimus, et presentis scripti privilegio communimus. Imprimis siquidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum Deum et beati Benedicti regulam in eodem loco per nos et favorem atque studium

I. Traditam CHARTUL. - .matth. XVIII, I 8 Ligaveris ... solveris. . . CuARTUL. I. Luc XXII, 32. - 4. Donavit Gallia Christ. I. Confirmare CHARTUL. - 6. Iudicis CHAROL.

147쪽

CARTULARIUM MONASTERII

carissimi filii nostri Ludovici Francorum regis noscitur institutus, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter conservetur. reterea quascumque possessiones, quecumque bona idem monasterium in presentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, restante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant libertatem quoque sive auctoritatem a predecessoribus nostris Romanis pontificibus ipsi monasterio concessam et scriptis apostolice sedis firmatam vobis pariter confirmamus. Constituimus quoque ut nulli archiepiscopo vel episcopo, nisi tantum Romano pontifici, monasterium ipsum subjaceat Chrisma, oleum sunctum, consecrationes altarium se hasilicarum ordinationes monachorum seu clericorum qui ad sacros ordines suerint promovendi, a quocumque malueritis, suscipietis episcopo, siquidem catholicus uerit et gratiam atque communionem apostolice sedis habuerit. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate vel tuorum quolibet successorum, nullus ihi qualibet surreptionis astutia seu violentia reponatur, nisi quem ratres communi consensu, vel pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti regulam providerint eligendum Electus autem ad Romanum pontificem, benedictionis gratiam

consecuturus, accedat. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat prelatum monasterium temere pertubare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliquibus vexationibus fatigare sed omnia integra consementur, eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis prolatura, salva in omnibus apostolice sedis auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire temptaverit secundo terciove commonita, nisi presumptionem suam satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat et a sacratissimo corporeae sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jhesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districte ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jhesu Christi, quatenus et hic premia bone actionis percipiant, et apud districtum judicem premia eterne pacis inveniant. Amen. Ego Eugenius Catholice ecclesie episcopus. Ego icholaus, Albanensis episcopus. Ego do diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum. Ego Octavianus, diaconus cardinalis Sancti Nicola in Careere Tulliano. Ego Iohannes, prodiaconus cardinalis Sanet Adriani . Ego Gregorius, diaconus cardinalis Sancti Angeli. Ego Astaldus, diaeonus cardinalis Sancti Eustachii. Ego Iohannes, diaconus cardinalis Sancte Marte Nove. Ego Guido, diaconus cardinalis Sancte Marte in Porticu . Ego acinthus, diaconus cardinalis Sancte Marte in Cosmydin. Ego Iohahnes, diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi.

I. Oto CB, M. - . rapro diaeonus CB Perapro diaconus D. B; apro diaconus CRO, CRp. - 3. His additur in Ro: Ego Julius presbiter eardinalis tituli Sancti Marcelli.

148쪽

S. CORNELII COMPENDIFNsIs

III Ego olandus, diaconus cardinalis Sanctorum Cosme et Damiani. Ego ubaIdus, presbyter cardinalis, tituli Sancte Praxedis. Ego an laedus, presbyter cardinalis tituli Sancte Sabine . Ego Nicholaus, presbyter cardinalis, tituli Sancti Cirtaei . Ego Arriberius L presbyter cardinalis, tituli Sancte Anastasie. Ego Hubardus presbyter cardinalis, tituli Sancte Crucis in Jherusalem. Ego Bernardus presbyter cardinalis, tituli Sancti Clementis.

Ego Iordanus, presbyter cardinalis, tituli sancte Suranne. Datum Ferentini, per manum Bosonis sancte Romane ecclesie scriptoris, idibus deeembris, indictione XIIII incarnationis Dominice anno M' 'a' pontificatus vero domini Eugenii pape tertii anno sexto.

Les clercs, tablis primitivementis monastere de Satnt-Corneisse, Hennent d'yratre, ou leur inconduite, emplaco par de religieu hein dictins de I'orure de Cluny. Cette mesure les a micen sureur. Au opris de autoritet royale, aidos de parent de haut lignage, iis on accablet les moines de mauuais traiiement et ontiriset out te mobilior du couvent. IIa fallulaser decla force our es expulse des odisices claustrauce Wrgintegre Ies Enodictins Cest dans ces circonstances que Louis VII, en uede latata, de avantagesta monastere et decla securitet do serviteur doDieu, 'apres le consed de Samson, archevδque de Reims, 'Eudes, abbet de Satnt-Denis, a latriere aussi de la reine-mere Adolaide, qui avait Com-piegno dans son douaire, et ensin fur la demande de Guillaum de Flog , abbet de Satnt-Corneille a permis auibourgeois de se constituer disinitive-ment en commune et evioint a tous ceu qui dύformat habiteront, oit dans Ι'enceint de la ville ou feriri sol e dehors dans les sauboury, aussi Ioin que la ville ourra 'e tendre, de donne leur adhosio a cette commune, Ous la sol du serment. It 'est ait 'exceptio que our Ieschevalier de Droux de Pierresondiet se hom me de chevage, alor rosidant a Compiegne. En notisian ce gran evoncment, Iecio declare que Iesemen d'observe tous les articles de la charte communale arat aussitot protei fur son rure, par Guyue Bouteisser, hierry, Galerand Ansel de

I. Savine CHAROL. - . aut rivi Gallia Christ. Q. aribertus Gallia Christ. Α ibertus D.B.

149쪽

CARTULARIUM MONASTERII

lieu, a les habitant de Compiegne entre eux, de sorte que 1 commune a liges ursi par la noblesse, Ie clerget et te euple. La charte communale compron dix-huit articles, savoir

i Eassistance mutuelle. - ous te communior se preteront mutuellement secours Iline olareront, parmi,ux, ni vol, ni exaction, ais

iis feroni crodit a I'abbo de Satnt-Corneille pendant trois mois, our lepain, la viande et leuoisson. Les pecheur sorain ne tui feroni crodit que quinaedours et fouila responsabilitet decla commune et Lais pression des deliis. - ous Io deliis, saus te attentat contre Iaisai et la securito decla villo ct les crimes promoditos, scron punis decla fous d'amende; 3 Ladeo aedito,illeu, ou droit fur e transpori des denrges simarchandis . a toesoyer o collecteu durionile ne ourra reclamedicet impotapre coup, qu'autant qu'il indiquera loci ou risu celaroit devait tro payetet 1'obj et pou loquel inclait u Mais 'il indique loci our, et que 'on nepuisse affirme te contraire par sermoni, o payera in Sou d'amende 4 La prestation ducierment. Elin communier, teni faire sermenta quelqu'un, declare, avant 1'lpoque fixile ou Ia prestationis serment, qu'il est obliget de partir, liri'aura pas a retarderiour cela son Voyage maiS son refour, il4'acquittera de coit obligation au premieravis ' Les assignations en justice. - Si 1'archidiacre o gran administr teur, autremant clites matre, vovi faire assigne quelqu'un en justice, ildoVra realablement pr6senior faciequete, a molns uerae dedit ne soli public Sinon, sa demando sera octoe . Si cependant, it produit uitemoin, contre loquel l accuso ne puisse se defendre, ce dernier payerari'amende; 6 Leformariage. Ies communiersiourroni opouseri'importe queuelamme apres en avoi obten Ia permission de leur Seigneur respectiss. Si cette permission est refuste, qued'on passe outre et que te se neu pr teste, omne deura puer que cinisous d'amende γ' a capitation. aes hom me de corps o de chevage payerout aleum seigneurcle cens qui leur ostrati. 'il nogligent de s'acquitie de cedevoir audour fixo iis payeront in Sous d amende 8' es insultes et es toris ennera les communiers. - Si quelqu'undo fait ara communier et que plaint soli portet aux jurgs, ceu ci ferontarreterae coupabie, en tant que latre se ourra, et feront justice Sur Sase Sonne, k moin que ceternieri 'ait sal uneci Sparatio convenable, Suivantie jugement des conservateur ou administrateur decla commune. Sicle mal-

150쪽

s. CORNELII COMPENDIENSIs

so Sena&hal, ne Ourra ramene en ville une personne yant offensi uncommunier a molns de rύparatio sum sante, a dire des conservateur ou magistrat de la commune. Si par inadvertance, l'abhd de Satnt-Corneille latini renire en villo, hommesayant forsa it ara communior, illo urraceti sola seulement apros qu'onqui aura ait Vol sa meprise, faire sorti Iecoupabie maicit devrcs'abstent delformais de te ramenor, si ei'ost avecta permission des ouuerneurs deda commune II Lespret Sargent. ies communior ayant pretet del'argent,invantd'avoir jurdes commune feron valoi leurs droit et acheront de renirer en possession descet argent mai quant ara'argoni proto pres avoir juro lacommune, it ne pourroni latro arreto personne, si cera'est pou deites ouabsence de garasitie Ia Uasile donia aux tranger murcia conservation de Dura hiens. Si ui Strange vient metire en suret soniain et solvit Compiegne, et qu'it4'dleve u disUren entre tui et les gens de la ville, cet Strangor aura quinaedoursiour vendro sontain et son vimen ville enim portor Icidenterso tout auire argent, mais non Son patiet son vin Onci traltera diorem-ment, s' illa sorsait o aled a forsaire

I3 Les preti aux ennemis. aucun communier ne pretera SO argent,

ni auire chose, aucennemis decla villo tant que dureracla guerre. S'it Stait prouu que quelqu'unisu prἴt quo que ce ut aucennem is omen ferait justice, fulvant 1e jugement des administrateur de la commune: I4 Les conversations avec es eniremis. - Si parso is os hom me do la

SEARCH

MENU NAVIGATION