Cartulaire de l'Abbaye de SaintCorneille de Compiègne 8771216

151쪽

13 L 'impartiuIud des juias dans Dura onctions. Lechommesir pose a Ia charge de jurό se feront scrupule de ne favoriser personne parraison 'amitiei de ne lύser personne par inimit , et de renere correct men ta justice, fulvant leur conscience I 6' obligation de furer Ia commune. - ous Iechommes qui habitent dans l'enccint de la ville, ouis dehors des murs, deuroni jure la commune, quelle que soli la terre u iis demeurent Celui qui refusera de urere rendra raison sur sa maison et a fortune a ceu qui auroni jure 17 Lais paration des torti sit par te communiers. . Si u communier commet quelque delit et resus de te reparer, surci'avis des jures, Ieshommes de la commune en feront justice I 8 Eobligation de se renare avx assemblias communales. Et quelqu'unresus desse rendie a l'assemblde communale, a son decla cloche, it payera

des oum doni la consiguration st ncore netlement accusde surdes plansd xvii flecte Les humi Staient de rounions 'habitations e dehors des murS. O les nomm ait Souvent Burgi forenses, donNon a sat sors ouinsci cnsin faubourgs It etaient accessibios a tout venant, comme te simples Villages, bienisu'il sissent partio de la ille et sussent assMettis a ses

152쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS 33Τous Iechabitanis, qu'il appartinssent acla ille close humo clauso ouaux bourg forains, burgis forensibus, valent te titre de Gurgeois, umgenses A leur tete, ut place u magistrat supclrieu qui portara'abor lenom 'archidiaconus, echanget plus tard contre colui de major. e termegre latinis archidiaconus, gran administrateur, est emprunt a langage ecclesiastique Les dioceses, comme certaines abbayes, Valent leur archidiacres ave losquet les e eques et les abbes partageatent les chargos deI'administration. 'identificatio de termes archidiaconus et major ressori de ce ait que hilipp Augusto, confirmant en iam commo I 'avai dejasait en 186 la chari de commune de Compiegne, a reproduit chaque solstextueuementi ave de legeres Variantes, mais, rem place, en Iao9, leuitrodarchidiaconus par colui de major. Uarchidiacre o matre avait ous tui les fur s. O les appclait inst. parce que choisis ou aide te mairo dans se fonctions iis valent, en dehors, sermen ordina ire de se conforme a regime de la commune, specialement juro de defendre en out parto ut et toujours, te interἴt docette commune. ou les qualisier, o so sorti ces expression illi qui communiam servaverint, custodierint, ceu qui defendent, gardent la commune, o encore statuti ad hoc homines juraverunt les hom me dύsignis acet esset Ont jure

A Beauvais, iis talent autombre de douZe et prenatent te nomiciairs, pares, Ies gauX A Compiogne, nous 'c favon pasci nombro Il existeune grande essem blance cntro a charte communale de Beauvat et celle de Compieme. Omne 'en tonne plus, orsque parcourant cette derniore,on arrive a cette mention out speciale insύr6 verses sin et Lechommes de la commune de Mauvais, interroges par nous, it te roi, relativomentaux conditions datis Iusquclles clait diablieacu commune, ni fait celteis ponse et Depuis leuo uri nous avons jures la commune, nousi'avon plus et connu de main morte a Beauvais. Ce ait, nous ouvons 'affirme paret sementis.

Nous Oignons a la charte communale de Compieme les deux diplomes confirmatiis o vidimus de cetio charte, dolivres par hilippe-Auguste auxbourgeois de la vide L premier aut dresso, en II 86 la septieme anne dureme, par consoquent entre te I avri et Ie 3 octobre L secon ut dato, celi et revθtu monogram me, a ne ', en Iao9 la trent et uniem anne d regne, 'est-ainire nire te premier novembre Isto et ler avrit a Io, uisque Philipp Auguste salsait commencer es annoes dei Incarnatio a laciet de aques, et les anndes de so regne a Uyi

r. Nous te reproduisons dlaprῆcle,s. II a des Archive nationales, que nou designon dans lonotes par PHA. - . Nous e donnon obpres le eartulaire ouge, ordinatrement designe par mo.

153쪽

CARTULARIUM MONASTERII Ludovicus VII rex. De constitutione communiae Compendiensis. IN OMNE ANCTAE ET INDiVIDUAE TRr NITATis. AMEM. Ego Ludovicus, Dei gratia, rex Francorum et dux Acquitanorum. Notum sit omnibus suturis sicut praesentibus' aecclesiam a ' Compendii magnae auctoritatis fuisse, nimirum antece forum nostrorum regum Franciae donariis magnifice undatam et ditatam, quod in privilegiis et praeceptis eorum continetur, ipsamque villam egregiam et magni extitisse nominis palam est. Peccatis autem exigentibus aecclesia 3 pariter et villa attrita est et graviter portata. Unde nos offensi ob enormitatem' clericorum, salvo tamen jure eorum, in aecci si monachos sanctae et ad honorem Dei victuros posuimus Clerici autem nostrae mansuetudinis obliti, regiae constitutioni obviantes et suorum parentum retii tentia, postmodum satis contumeliose monachos Meeerunt ab ecclesia et confractis ossicinis, multa eis intulerunt dampna. Revocatis jam monachis in locum suum, pro bono pacis et commoditate aee-clesiae et securitate servorum Dei, consilio b Sansonis, venerandi archiepiscopi Remensis, atque donis, abbatis sancti Dionisii, aliorumque hominum nostrorum, prece etiam reginae matris nostrae Addelaudis 7, tunc habentis villam in dote sua, et pelicione Willelmi , abbatis Compendii, urgensibus villae concessimus communiam εἰ et omnes intra firmitatem sive extra in burgo manentes', quantumcumque Villa creverit, exceptis militibus Drogonis de Petralante ' et hominibus suis apitalibus, in eodem esse sacramento praecepimus. In palatio autem Compendiensi ex precepto nostro, Guido uti a cularius, Terricus, Galerannus , Ansellus de Insula, et deinde ex Pr cepto reginae, Ludovicus de Causiaco ' Paganus de istisiaco Α, et ex pari abbatis, Claro, filius Bosardi, juraverunt communiam. Et postea, homunes Compendienses inter se et sibi jura 8 verunt in hunc modum. Juraverunt videlicet, quod intra firmitates Compendii villae, et extra in burgis, alter alteri recte secundum Opinionem suam auxiliabitur, et quod nullatenus patie

tu quod aliquis alicui aliquid ausserat vel ei alliatam aciat, vel quid ' libet de rebus ejus capiat excepto hoc, quod homines villae abbati, per tret menses, de pane et de

carne et de piscibus medicionem 3 facient. Et si abbas, post tres menses quod ei creditum fuerit, non reddiderit, iehil ei credetur, donec illud ab ipso persolvatur ε. io Piscatores vero forenses, non nisi per quindecim dies, ei credicionem facient, et

l. Futuris et presentibus HA sic latur carta Philippi II reris anno ras dara quam e codis JI. 3, i si deprompsimusὶ - . Numeri uncis inclusi initium linearum notant in autographo.

Ipsam quoque CRO sis senatu carta anni asy, e Ro, scilius anulario rubro originali. deprompta . - . normitates CRO. Q. Sancte conversationis ad honorem Dei. CRO. - 6. Revocatis autem monachis CRO. a. Eidalidis CRO: Adelaudis ΡΗΑ. - . Guillelmi PHA CRO. - . Sive in burg manentes CR . io Petresonte CRO. - it. Compendii Ro. Ia Gaseranni PHΑ Gaserannus Cilo. I3 Choisiaco PHA. - 4. Bestistaeo PHA Bestis CRO. - is Creditiones CRO. - 6. Nisi

illud ab ipso persolvatur PHA nisi illico ab ipso persolvatur M.

154쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

si post quindecim dies non reddiderit, tantum de rebus eommunionis , ubicumque potuerint, capient, quod quicquid abbati crediderunt habeant. Omnia forisaeta exceptis in Dac ii tiones villae et veteri odio, quinque solidis

emendabuntur'.

Et si ab aliquo theloneum requiretur , et requisitor diem, quo illud et unde habere debuit si minime nominaverit, nunquam ei respondebitur; et si diem nominaverit, et ille dictum ejus sola sua manu infirmare is non poterit 7 quinque solidos

emendabit.

Si quis saeramentum alicui sacere debuerit, et ante adramiationem sacramenti se in negotium suum iturum dixerit, propter illud iaciendum de itinere suo non remanebit, nee ideo incidet sed postquam redierit Pi 3 convenienter summonitus δ' sacra-aeentum faciet. Si autem archidiaconus aliquem implacitaverit nisi clamator ante venerit, vellarissactum apparebit non ei respondebit. Si tamen testem a habuerit contra quem accusatus defendere se non pos i Jsit Α, emendabit. Homines etiam communionis hujus ' uxores quascumque voluerint, licentia a

domini sui requisita, accipiant si et si domini hoc concedere noluerint, et absque assensu δ et concessione domini sui quispiam uxorem alterius potestatis duxerit; si dominus fidit suus eum inde implacitaverit, quinque tantum solidis hoc illi emendabit x . Capitales homines censum debitum dominis suis persolvent, sed si die constituto non reddiderint, quinque inde δ' solidis emendabunt. Et si aliquis ' aliquam injuriam se 16 cerit homini qui hanc communionem ' juraverit, et clamor ad juratos inde venerit, si ipsum hominem qui injuriam fecit ea-pere poterunt , de corpore suo vindictam accipient, nisi larissactum ipsi cui fueritillatum emendaverit secundum judicium virorum Ir qui communionem custodi rint M. Et si ille qui larissactum feeit ad aliquod receptaeuIum perrexerit, et jurati ad ipsum' receptaculum transmiserint, et domino vel primatibus ipsius Ioci querimoniam se eerint, ut de illo inimico suo eis rectitudinem faciat ε, 18 sicut superius dictum est, si satisfacere voluerit, accipient reetitudinem 7 et si sacere noluerit, postea auxiliatores erunt laciendi vindictam de corpore et de pecunia ipsius qui forissactum fecit, et hominum illius receptaculi ubi inimicus suus fuerit.

I. Communi CRO. - . Poriincta PΗΑ, CRO. - . Infractionibus C . - . Emendabunt PHA CRO. I. Theloneum requiratur PHA CRO. - 6. Debuerit C . I. Minime nominaverit et ille dierum ejus sola sua manu infirmare potuerit PHA, M. - . Arraminationem PHA CRO. 9. Non remanebit, sed postquam redierit PHA, M. - Io Submonitus ΗΑ, M. - II. Si vero Mehidiaconus aliquem implaeitaverit ΡΗΑ: si vero major aliquem implacitaveret CRO. - a. Apparuerit C . - 3. Si testem mo. Q 4. Poterit CR - s. ujus eo uni CRO i6. dominis scis requisita, accipiant PHA; et dominis suis requisita accipiant CRO. II. Consensu mo. 48. Quinque tantum solidis emendabit PHA. 49. Quinque tantum PΗΑ. - o. Si quis PHA. in I. Communiam, et sic dein s in mo communia ponitur pro communione omnibis casibus. - aa. Qui injuriam secerit capere potuerint PHA CRO. - 3. Ipsi cui secerit emendaverit PHA CRO. - 24. Communiam servaverint

155쪽

CARΤULARIUM MONASTERII

fisi At si mercator in hane villam ad mercandum venerit et aliquis ei aliquid sorisfecerit , infra leugam ipsius villae, si clamorem inde audierint jurati, et mercator in villa eum invenerit, auxiliatores Vindictam faciendi recte , secundum opinionem dio suam, erunt, nisi mercator de hostibus eorum fuerit. Et si ad aliquod receptaculum ille adversarius perrexerit, si ipse mereator vel jurati ad eum miserint, et ille hostis mercatori satisfecerit, secundum judicium illorum qui communionem eo fui verint vel probare et ostendere poterit se illud sorisfactum non fecisse eis satis erit et, si sacere noluerit, postea si intra villam capere eum potuerint, vindictam de illo lactent. Ceterum nemo preter regem et dapiserum suum poterit conducere tua in istam villam hominem qui forisfecerit alicui qui hanc communiam juraverit, nisi orissae- tum venerit emendare, secundum judicium illorum qui communionem servaverint .. Quod si abbas ecclesie ignoranter adduxerit in eandem vi m hominem a3 qui fori laetum fecerit alicui de communionea, postquam sibi ostensum uerit illum esse de hostibus ipsorum , nullo modo eum postea adducet, nisi consilio virorum ' qui communionem servaverint, et ea vice reducere eum poterit. Pecuniam illam quam homines di de ista communione δ' crediderint, antequam eommunionem jurassent, si rehabere non potuerint, postquam justum clamorem fece rint, querent quoquo modo poterunt quod creditam pecuniam rehabebunt. Pro illa vero pecunia quam crediderint, postquam a Phanc communionem juraverint, nullum hominem capient, nisi sit debitor vel fidejussor.

Et si extraneus homo panem et vinum δ' suum, causa securitatis, Compendium

adduxerit, postea si discordia inter homines villae et dominum illius evene α6Jrit, quindecim dies habebit licentiam vendendi panem et vinum in ista villa, et deferendi nummos et aliam pecuniam suam, preter panem et vinum nisi ipse fecerit forisfactumve suerit eum illis qui secerint Nullus autem homo de ari eadem villay qui hanc communionem juraverit credetpeeuniam suam vel aliquid commodabit hostibus ville, quandiu guerra duraverit etsi aliquis probatus fuerit quippiam hostibus credidisse, justicia de eo fiet, secundum judietum illorum qui et 8 communionem servaverint. Et si aliquando contra hostes suos exierint homines villae, nullus eorum loquetur eum hostibus, nisi licentia ipsorum' qui custodierint communionem. Statuti ad hoc homines juraverunt, quod neminem, propter ay amorem Vel cognationem, deportaverint, et neminem propter inimicitiam leserint, et reetum judicium

I Foris erit ΡΗΑ. - . Auxiliatores faciendi recte mo. G. Quod si PΗΑ. - . Nostrum ΡΗΑ. - . Homini qui PHA CRO. - . Communiam servabunt CRO. a. Fererit homini de communione PHA. m. De hostibus communionis PΗ de hostibus illorum C . - . Consilio uratorum PHA. - ro. Homines de communion ΡΗΑ homines de communia mo. - r. Habere PHA CRO. ia Panem vel vinum PΗΑ. - 3 Deserendi nummos et pecuniam suam ad aliam villam vel panem et vinum mo. - i4. Qui sorius erit M. os . Nullus autem de eadem villa PHΑ - i6. Crede pecuniam vel aliquid commodabit PH, erede vel eommodabit aliquid CRO. - 7. Eorum ino.

156쪽

' S. CORNELII ΟΜPENDIENSIS 139secerint, secundum suam existimationem . Omnes alii juraverunt quod idem judicium, quod predicti statuti super eos fecerint, patientur et fbo concedent , nisi probare potuerint quod de censu proprio solvere nequeunt. Preterea concessimus et precepimus ut universi homines infra murum villae et extra commorantes in cujuscumque terra morantur ' communionem jurent. Qui vero

jurare Di noluerit, illi qui juraverunt de domo ipsius et de pecunia justiciam lacian . Si quis etiam de communione aliquid sorisfecerito et per juratos emendare

noluerit, homines communionis faciant exinde justiciam. Si quis vero ad sonum, pro conus greganda communione factum, non venerit, duodecim denariis emendabit. Ego autem , Ludovicus rex, notum omnibus esse Volo quod homines commuianionis Beluaeensis', qualiter communionem suam tenuerunt a nobis interrogati, dix runt quod ex quo commu 33 nionem juraverunt, nunquam manum mortuam Bel- vaco dari viderunt, et se hoc ante nos, si opus esset, juraturos . Ut ita ratum sit deinceps et inconvulsum, memoriae litterarum tradi, nostiique sigilli auctoritate roborari' nostri etiam nominis 3 caraeterae confirmari preeepimus.

Actum publice Parisius, anno ab incarnatione Domini III regni vero nostri deeimo septimo, astantibus in palatio nostro quorum sublitulata sunt nomina et signa. Domus autem nostra sine dapi 3, sero tune erat. S. Guidonis buticularii. S. Mathie eonstabularii. S. Μathie camerarii. 36J Data per manum Hugonis Loco monoeramm . cancellarii. Philippus II rex. De monachorum substitutione, tum eorum expulsione a canonicis faeta, tandem ipsorum restiriatione ac communia Compendiensibus burrensibus concessa ad preces G. abbatis. nomine sancte et individue Trinitatis, Amen. Philippus, Dei gratia, Francorum rex Noverint presentes pariter et suturi quod harissimus genitor nosterii m a morie, Ludovicus, urgensibus Compendii communiam concessit, habendam sub forma que in authentico ipsius continebatur expressa, quod in hac presenti carta nostraduxerimus inserendum in hec verba Notum sit omnibus futuris et presentibus ecclesiam Compendii magne auctoritatis fuisse et reliqua ut in carta Ludovici regis, anno IIII data, praeter sequentia e tum publice Parisius, anno Domini uel C a III , regni vero nostri decimo septimo,

astantibus, etc Signum, eto I. Iuraverunt, quod neminem propter inimicitiam ledent et rectum iudicium facient secundum sumationem suam ino. - . Patienter eoncedent mo. q. Commorentur PHA morenturi . - 4 Faeient PHA CRO. - . Forisecerit PHA. 4. Facient Ro. a. Et vero Ro. a. Homines Beluaeenses CRO. - . Communiam PHA CRO. Io Beluaci CRO. - ri obtulerunt juraturos M. - Ia Inconvulsum, sigilli nostri auctoritate roborari PΗΑ - 3. Caraetere ino.

157쪽

CARTULARIO MONASTERII

Nos igitur predieti patri nostri Ludovici lactum in hac parte volentes imitari,

communiam urgensibus nostris Compendiensibus concessimus habendam, sicut in autentico ejus superius inserto continetur, salvo jure nostro et ecclesiarum in omnibus. Quod ut, ete Actum anno Domini ' ' octogesimo sexto regni vero septimo, astantibus, te Signum, etc Data vacante cancellaria. Transcriptum magne carta viae e communia Compendiensis.

PHii pus, Dei gratia, Francorum rex Noverint universi presentes pariter et futuri, quod harissimus genitor nosterii memorie, Ludovicus, urgensibus

Compendiensibus communiam concessit, habendam subsormaque in autentico ipsius continebatur expressa, quam in hac presenti carta duximus inserendam in hec verba motum sit omnibus suturis sicut presentibus ecclesiam Compendii magne auctoritatis fuisse, nimirum antecessorum nostrorum regum Franci donariis magnifice fundatam et ditatam et reliqua ut in carta Ludovici redis, anno IID data, sinarier Sequentia e Ego vero, Ludovicus rex, notum omnibus esse volo quod homines Beluacences, qualiter communiam suam tenuerunt, a nobis interrogati, dixerunt quod ex quo communiam juraverunt nunquam manum mortuam Beluaci dari viderunt, et se hoc, si opus esset, ante nos obtulerunt juraturos. Nos igitur, predicti patris nostri Ludovici hari simi laetum Lin hac parto volentes imitari , communiam urgensibus nostris Compendiensibus concessimus habendam, sicut ab eodem patre nostro est indulta, prout in autentico ipsius superius inserto continebatur, salvo jure nostro in omnibus. Quod ut perpetuum robur optineat, sigilli nostri auctoritate et regii nominis caraetere ins rius annotato presentem paginam confirmamus. Actum Anetiano, anno Dominim CC nono regni nostri anno XXXI .

LXXIVCR ISAΤION DU VILLAGE DE ROYAL-LI EU

La rein Adenaide, d 'accor ave I roi ouis VII son fils, Voviant favoriser la formation 'un nouvea village, entre Ia foret de uiso et Iehoum de Compieme, concede a ceu qui irontis'yratabli Ies privileges

I. Patris, Umndum ex mo. - . Factum, supplindum ex PHA. Q. Lacerasis ductus filiis is CB, Iraemunium carta quod superes ad verbum imitari incipit.

158쪽

us ne payeront, oura redeVance 'usam, que si mines 'avoine et quatre chapons, et pourde droit de Vinage qu'un quartaut de vin par arpent de vime. Si leur hestiau soni trouVE causant duraommage, 'amenne sera de deuisous Tout dedit sera passibi de in sous, Ia premiere Ois. Lecautres inis, 1'amende semina volonto dena reine Les bolide charpente, de eloture et de chaussam seront laures gratuitement La reine prendsoussa protectio speciale son serviteu Payen et se hiens.

D. MABILLON ex archivo Compendiensi. De re di omatica, t. VI, n CLXXXII, p. μα. Ad ais erina. De Vilia Noua, infer nemus de Cuisi et burgum is Compendio ediscanda. inomine sancte individue Trinitatis. Ego delais, Dei gratia regina Francorum. Notum iacimus tam presentibus quam futuris, quod inter nemus de Cui si et u burgum de Compendio, precepto et voluntate filii regis nostri Ludovici, illam

Novam edificari precepimus, eo scilicet tenore, quod omnes ejusdem ville habitatores nullam reddent consuetudinem, excepto sex minas avene et quatuor capones et de vineis, si eas plantaverint , quarterium vini de uno quoque arpento reddent. Si vero pecora alicujus locis in illis, quibus aliquid sorisfecerint, reperiantur, duos solidos reddent. De larissacto, semel illato, per quinque solidos emendabunt; si secundario vel amplius orisfecerint, pro voluntate nostra remota omni voluntate et alterius reclamatione. Ad edificia vero sua facienda et claudenda vivum nemus, et mortuum nemus M ardendum, ab redditu liberum, accipient Paganum vero, famulum nostrum, maxime Pre ceteris liberum, ipsum et sua in manu nostra accepimus. reterea ne diuturnitateremporum hujusmodi rerum memoria possit deleri, litterarum memoria tradi sigillimostri auctoritate roborari, et nominis nostri annotatione firmari precepimus. erum cublice Compendii, anno millesimo centesimo quinquagesimo tertio. Ludovicus dapiser. Reinaudus, coquus regine Iohannes pincerna. Per manum

mini, capellani.

159쪽

comtes, barons justiclers, vicomtes, senecha ux, revols, baillis et aut res ossiciers, dans toute Mendue de se clats, 'accueilli ave dirarence les religieux de Satnt-Corne ille qui, po ur subveni auxiesoins deleu abbaye, viendraient precher surde territolae foumis a leur juridiction, de les prot ger contre out violence et oute injure et de leur ociis une genereuso hospitalite,

GRATIA REX ANGLORvM, et a contre-scella ENRICvs Dux NORMANNORUM ET A UITANORUM.

Les destinataires surent, cessemble, Gualeb Moque de Rostea Irlande, et Guillaume, cler decla chambre de l'abbet, a Compiegne.

Henricus II, rex Angurum. De monachis predicatoribus abbatie Compendiosis benigne recipiendis. gratia, rex Anglorum et dux Normannorum et Aquitanorum, et comes

Andegavensium, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, archidiaconis, canis, comitibus, baronibus, justiciariis, vicecomitibus, senescallis, prepositis et omnibus hominibus et bainiviis et fidelibus suis totius terre salutem Sciatis quod abbatiam Compendii et abbatem et monachos, in ea Deo servientes, pro amore Dei et reverentia sanctorum, quorum reliqui in ipsa abbatia continentur, sincero assectu amplectimur promotionem suam et inerementum honoris et boni status sui affectantes. Quia vero expedit eis pro necessitate ipsius abbatie sue predicationis uti officio, mandamus vobis rogantes attentius ut, cum ad vos predicando venerint, nigne eos recipiatis, et debitum honorem eis exhibeatis, et ipsos et omnia sua et quecumque ad eos spectaverint manu teneatis et protegatis ne quis eis violentiam, Vel injuriam, aut gravamen, inferre presumat. Ad predicationem autem eorum, intuitu caritatis et pro salute animarum vestrarum, de beneficiis vestris eis conferre velitis, et quos poteritis ad hoc inducatis, quod eis de beneficiis suis subveniant, quatinus super his que eis feceritis a summo Retributore condignam possitis promereri mercedem. Gualeb. Rossen episcopo. Wuillermo clerico de camera apud Compendium.

160쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

Corneille, dans la possession decla collegialo de Satnt-Clament, appeteol'abbaye, decla cure duraoyennetis paroisse du Crucifix, de Iairibende deSaint terre, de la domi-probende do Ι'ecolatre, des trois prdhendes quioni ciet engagees a des chanoines eu vie durant, des probendes omines doni Ieraaint-Siege a donnet 1'investitur a son abbaye, et des terres qui Iulon 6t assigneos dans te partage sat aveccles chanoines.

Leichanoines, expulsis dimonastere de Sesnt-Corneisse, necesserent de protester contre Ies arrangement pris a leur gard Aussi vorronS-nous Ies querelles, relativos a leur revenus, o renouVeler continuellement, u qu' la mori didernier d'entre euX. Adrianus papa IV De cura decante et prioratu Sancti Petri. ADRiANus, episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, Guillelmo abbati, et

monachis Compendiensibus, salutem et apostolicam benedictionem. Quotiens aliqua ecclesiarum, super his que rationabiliter possidet, munimen apostolice confirmationis expostulat, ad concedendum duri non debemus aut difficiles inveniri, ne sorte ad perturbationem alicujus ecclesie locum dare pravis hominibus videamur, quibus potius nos convenit indesinenti studio contraire. Inde est quod quieti vestre volentes, juxta injuncta nobis a Deo apostolatus ossicium, providere, ecclesiam sancti Clementis, que vocatur abbatia curam decante, prehendam sancti Petri et dimidiam prehendam scole tres prehendas que pignori suerant obligate, et omnes prebendas forenses, quibus auctoritate investiti estis apostolice sedis et terras que vobis ex partitione illa que inter vos et seculares canonicos facta est, sine aliorum preiudicio, auctoritate apostolica confirmamus et illibata vobis vestrisque successoribus decedinimus permanere. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confise mationis infringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attemptare