장음표시 사용
201쪽
CARTULARIUM MONASTERIIa et redige dans te premier joum de La semaine commencant auis avril
Fratres Compendienses Ludovico regi De hospitali pauperum domo. Ludovico excellentissimo, Dei gratia, Francorum regi Domino suo speciali h
milis fratrum ecelesie Compendiensis conventus salutem et orationum suffragia. Serenitatis vestre pedibus prostrati suppliciter imploramus quatinus ad procem nostre humilitatis aures vestre pietatis inclinetis. Nos enim vestra novella plantatio sumus. Et quia non omnibus placemus, latratus canum, hoc est aperte nobis maledicentium, et sibilos serpentium hoc est occulte detrahentium, sepius toleramus, tamen fidei anchoram tenentes, per hoc mundanum pelagus ubi sunt reptilia quorum non est numerus, ad portum salutis indesinenter tendimus. Quapropter de vestra confisi bonitate, humili prece deposcimus quatinus hospitalem pauperum domum de Compendio cujus dominium aliqua ex parte pravorum consilio et suggestione amisimus tam pro Deo, quam pro anima dilecti vestri dominiis camerarii, cujus anniversarium proximo laciemus sabbato, in ipsius anniversarii die nobis ex integro restituatis , si forte malorum instinctu in consilio, quo illam amisimus, peccavit, ab auctore omnium Deo vestra restitutione et nostre parvitatis intere essione atque absolutione illi dimittatur Testis enim nobis Deus existit, quoniam de ore nostro multotiens subtraximus ea, que in prefata domo posuimus, et ad instaurationem ejus tam in agricultura quam aliis redditibus, pro posse nostro laboravimus, infirmosque et pauperes, cum eis dee sent necessaria, et de domo habere non possent, de proprio nostro sustentavimus et adhuc sustentamus. Quam ergo antecessores nostri clerici, et nos, in pace tenuimus, rogamus ut Vestra benignitas nobis restituat tam pro prece domini pape qui vobis inde litteras suas misit, quam pro remedio anime Dominiis dilecti vestri, et maxime pro pauperum miseria et amictione qui destruetionem ejusdem domus et sui miseriam atque inopiam assidua deflent querimonia et ploratione Valeat serenitas vestra.
202쪽
L pape Alexandre III, informe inuecie tergo et 1 peuplo de Coinpieme se permettaient de de robe sans scrupuleis tresor de Ι'abbve de Mint-Corneille, des chasubles, de Eures, de privileges et 'autres ori eis precieux orioint, ous peine 'excommunication au detenteur de ceso eis, de Ies restitue a plus tot et aux personne qui e connalualentlesladtenteurs, de les laire connalire a monastere.
BibI nat. ΜOREAu, t. XXII. copi de . Grenter. - EwENPELD, Epistola Romanor Pontis Lipsiae, Im , in 'in p. 36. JAFFg et WATr. II.Ma. Alaxander papa ILI Hero et populo Compendiens precipis, ut res monas erit alienatas reddanc aut quos habere eas cornoverin abbati indicara studeant. Ave Noe episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis universo clero et populo Compendiensibus salutem et apostolicam benedictionem. Pastoralis sollicitudo, quam ex divine dispositionis arbitrio gerimus, monet nos muli, plieiter et hortatur ita de statu universarum ecclesiarum satagere, quod sub provisi ea tra nullam possint acturam in rebus suis vel detrimentum aliquod sustinere No tris siquidem auribus noveritis intimatum, quod quidam vestrum casulas, Ithros, privilegia et alia pretiosa ornamenta Compendiensis ecclesie abbati et fratribus ipsius
ecclesie subcelare non dubitant et ab eadem ecclesia alienare. Unde quoniam quanto prelata ecclesia ad jus et proprietatem beati Petri et provisionem nostram specialius spectat, tanto attentius nobis providendum imminet et sollicite cogitandum, ne bona sua distrahantur, universitati vestre per apostolica scripta mandamus, quatinus omni occasione et excusatione cessante quicumque vestrum de predicte ecclesie thesauro aliqua habent, reddere non postponant et illos, quos habere cognoverunt abbati et fratribus prelate ecclesie studeant plenius indicare alioquin noverint se quicumque habuerint et reddere recusaverint, auctoritate apostolica excommunicationis vinculo
Datum Parisius III idus Aprilis.
203쪽
CVIII LA AISON DE UGUES ARTE LOT A COMPIEGNE
propres tenancierS. Areh. de l'Oise, Caraul. d'Ourscamps LI. - PeiovDDELACouRT Ca l. d'Ourscamps, P. 3 De domo quam dedi meo Martiset fra ribus Ursicampi in oppido Comundii. Νom sit omnibus tam presentibus quam suturis quod ego Αnsoldus, Coinpendiensis monasterii minister humilis, totiusque nostri universitas capituli, abbatie Ursicampi domum in terra nostra supra rippam sare sitam, quam iugo Mariolo in elemosinam eis dederat sub annuo censu quinque solidorum Cathalaunensium in perpetuo possidendam concessimus, salvo tamen omni jure territorii in quo fundata esse dinoscitur, videlicet in anno et sanguine et in foragiis tam de vino suo quam de alieno et ceteris ejusdem terre consuetudinibus hoe excepto quod si familia prelate domus aliquid, quod absit, ibidem sinistre egerit hujus vindicta excessus ad abbatem Ursicampi periinebit. Quod ut ratum et firmum in posterum pers Veret, presentem cartam inde secimus conscribi et sigillo capituli nostri muniri. Actum anno Verbi incarnati M. O LXoIXφ.
Philippe 'Alface com te de Flandres et de Vermandois, d'accord aVec Ιmbelle o Elisabeth de Vermandois, in lamme, ait avola quTu deS,
204쪽
malae demesviuersarato contraint en jugement de reconnalire se toris vi a is 'Ansout abbel de Satnt-Corneille. e matre demesvillers queiqu'i soli, ne peut revendique aucun droit surcle oram demesvillers, nisu les ovandes saltes a l'eglise, ni surdes menues dimes, ni fur Patrium ouporche et se ddpendances, ni surdo fou d monastere, s'il ne nourrit pasio bourier, ni surae cultures des religieux s'ilis' donne pas sescioins, nisu Ie sumier de Ia ourra monastere et des rues u village. I ne eultirer aucu prosit des chevaux, donicilis en communisve te monastere, sans en donne la molliet aux religieux Ceu ci metironi en a grange commune demesviuers utant de balteur qu'ils oudron et aux condition qui leur platroni Le matre se contenter de Ia nourriture du moine, preposel a I moisson, san rien exiger our a lamme et les gens de samaison. II aidera letoine a leve te terrage, quand H en sera requis It lais- sera te moin o te gardie de la grange cuire so patio id vovera. oursa mollia duraroit de charriage, i prendracla gerbe qui tui echerra sans choisir Une anne e Sur trois, out te droit de charriage reviendra a Ι'lgllae demesvillers Les criblures ou hautonsis'appartiendron a matre, que 'dnourrit les porc d couvent. a les de la grange rester auxiainid'ungardie commvn. a servante de la cure o messo de Satnt-Corneille receVra ou ses gages u demi-muid de Doment, preparer te alimenis, lavera Ies vetement duioine et de serviteurs mais ne moissonnera pas. matre est charget de cultive et d'enclore les terres de Satnt-Corneide et de laire la moisson. out e qui concernecles fies sera commutentre les matres demesvillers et de Faverolles, mais iis ne ourroni te decidersans Ilagrement de religieux La vente O l'accensemen de terres tenues en roture ne pourront galement avoi lieu'u'avecti consentement du monastere L matre demesvillers ne ourra teni Iesilaid qu'avecti prevoldes moines o fur so ordre Daniles amendes dis'aura que Sa quote-pari. II deuratoursuiure et dessendre en justice les droiis de l'abbayo Les moines nequi payeront aucune redeVance our I cuisso de leuroain, s'il mange aveole gardien de lagrange Les chevaux qui charrieronida dime ne seront pas nourris de Boment. oviles employes decla grange proteront serment
205쪽
Transcriptum d majoria de Mesuillare.
Ιου nomine sanete et individue Trinitatis. Ego Philippus, Dei gratia, Flandrensium
et Viromandensium comes, cum harissima conjuge nostra, sabeli, comitissa, notum facimus universis, tam presentibus quam futuris, quod Ansoldus abbas et onventus Conpendiensis ecclesie multotiens in presentia nostra conquesti sunt de Odone majora demesvillari, qui fraudulenter et injuste jura ejusdem ecclesie sibi usurpaverat et violenter tenuerat. Nos vero, quia jura ipsius ecclesie specialiter manu tenere debemus, eundem Odonem, justicia dictante, ad hoc duximus, ut jura eelesie recognosceret, et larefactum emendaret, et quod de jure ecclesie injuste tenuerat in presentia ecclesie et nostra dimitteret, que per singula capitula presenti pagine inserere curavimus, et posterorum noticie tradidimus, videlicet hec que scripta sunt Foragium de villa Mesvillaris major, quicumque sit , non debet habere, quia ecclesie est. De oblationibus altaris nichil debet accipere, nec minutam decimam habere. Atrium non est de majora tu ipsius, nee quicquid ad atrium pertinet. In furnoeeelesie nichil habet, nisi hubulcum paverit in culturis eceIesie nichil debet habere nisi eas coluerit, fimum de curia ecclesie et de noscis ille alicubi non debet trahere nisi in culturis ecclesie De communibus equis nullum questum potest aut debet sacere, quin ecclesia medietatem et partem suam habeat. Ecclesia ponet in grangia Mesvillaris vapulatores, quantos voluerit et ad sorum quod voluerit et major ab eis nichil exiget nee in aliquo contradicet tali cibo et tali victu, quo monachus, vel serviens ecclesie in messe vixerit, major contentus esse debet, et nichil amplius requirere, et ipse solus tantummodo, sine uxore vel suorum aliquo, procurationem hujus victus percipiet et si monachus, ve serviens ecclesie, preceperit ad terragiandum vel ubi opus suerit, cum illo pergere debet Monachus vel custos grangi panem suum ubicumque voluerit, et qualem voluerit faciet, et major inde, de quocumque loco veniat, nichil conqueri debet. De carione, qualis arba ad manum in numero venerit, talem accipiet, et non mutabit, nec aliam eliget. Idem quoque carion, per duos annos, inter ecclesiam et majorem erit, tercio vero anno, ecclesia integerrime illum habebit pro altari quod est ecclesie Rehalionem non debet habere, nisi nutrituram porcorum ecclesie habuerit. Gavis communis grangi per communem manum debet custodiri Famula curie dimidium modium frumenti de communi grangi debet habere, sed tamen proinde cibum debet coquere et preparare, pannosque monachi et servientium abluere, nee ipsa vel aliquis ex parte majoris in campis vel culturis ecclesie saleslla debet metere, vel segetem evellere Terras vel culturas ecclesie tempore congruo, quod vocant Mison, major debet colere et sepibus claudere itemque per Mison metere, ita quod ecclesia per incuriam illius dampnum nequeat habere. Feodi debent esse eommunes inter illum et majorem de Faverolles, et nec partiri, nec vendere, nec invadiare, nec dare possunt illos sine licentia ecclesie Terras campestres ecclesie non debet invadiare vel emere,
I Forissactum CRp. - . Subscripta sunt CRp, D. B. G. Fuerit D. B. - . Qualis talis garba p. - . Ecclesiam D. B.
206쪽
nisi per licentiam ecclesie, et quicumque eas emerit ecclesia venditiones habebit. Plaetis villo non debet tenere nisi cum preposito ecclesie vel per preceptum illius. In emendationibus foresactorum nichil habet nisi districtum suum. Ad submonitionem et rectitudinem ecclesie, quicumque sit major predicte ille, quotiens ecclesia voluerit, debet venire et jus ecclesie per omnia prosequi et tenere. Si ecclesia panem suum coxerit, in turno ecclesie, quamdiu cum custode grangi comederit, neque urnagium, neque aliquod premium, debet habere. Pastus equorum decimam trahentium, non debet esse de frumento omnes servientes grangi et vapulatores et decimam ac terragium trahentes fidelitatem ecclesie facere debent. De his omnibus predictus Odo ecci fiam conturbasse et injuriam se fecisse recognovit. Ne quis igitur successorum ipsius in perpetuum de his omnibus prelatam ecclesiam valeat insestare, vel aliquid de jure prescripto minuere, presentem paginam auctoritate sigilli tam nostri quam etiam dile fissime conjugis nostre Isabelis comitisse, muniri et testium subscriptione decrevimus
Testes Robertus prepositus de r. Galterus de Attrebato, ermundus de Cessoy, Petrus de Tornelia, Rogo filius ejus, Bernardus de Caiet, Hugo de Bapalmis ,
Rogerus Brustraala. Actum apud Royam, anno Incarnationis Domini millesimo centesimo sexage
207쪽
terres roderiendroni censieres.
208쪽
CB, CXXVI, se iis φ. - Ru CCXL. - CRp, 38. m. BERTH. D 7 P. De para facta in re ecclesiam Compendiensem et dominum RadulΥum de Geta. nomine sancte et individue Trinitatis. Ego Stephanus, Dei patientia Meldensis ecclesie minister humilis, tam presentibus quam futuris, notum fieri volumus, quod a causa que vertebatur inter dominum abbatem, monachosque Compendienses et dominum Radulphum de Couet , a domino Alexandro papa tercio nobis delegata judicio vel compositione terminanda, in presentia nostra hunc modum pacis sortita est Ecclesia Compendiensis, in honore beate Marte et beatorum martyrum Cornelii et Cypriani fabricata, duas possidet villas Estrauia scilicet et heri es , quarum dominus Radul-phus de Couci et dominus Ra inalduc de Roset sunt advocati Hilde eisdem duabus villis pro collecta annuatim accipiunt centum modios ave ne ad mensuram ville que nec crescere possit nec minui. Dominus autem Radulphus, ex compositione coram nobis facta, tenetur nullam aliam collectam e exactionem ibidem facere. De hac si quidem collecta major utriusque ville et decanus et esche vini Ii heri relinquantur se reliquos vero villarum illarum homines communiter et eque colligetur eschevini sunt a prelata ecclesia constituendi. Quod si ipsi eschevini pro ossicio habendo pretium darent, temtia pars pretii esset domini Radulphia si vero nichil inde darent, securitatem lacerent, si requisiti inde essent, quod ipsi vel aliquis pro eis nichil inde dedissent vel daturi essent. Similiter et monachus inde requisitus sub periculo ordinis sui veritatem inde diceret. Si autem abbas predicte ecclesie submoneat decanum vel majorem vel utrumque simul de hereditate, vel de capitali ecclesie, vel eo quod alter eorum vel uterque aliquem qui in comitatu abbatis ad aliquam predietarum villarum eat, vel ex parte a
209쪽
hatis forte illuc missus sit vel ibi maneat, nisi sit scutifer, vel arcio percusserint, ita quod sanguis, vel tumor, vel livor, vel aliqua scissura vestium manifeste appareat, stabunt judicio Compendiensis capituli Scutiferis vero vel arcionibus de injuriis sibi ibi illatis apud Estraun in domo ecclesie siet justicia Dominus vero Radulphus, si comsessi in judicio vel convicti super hiis fuerint, vel justiciam exsequi coram abbate et capitulo noluerint, terciam partem forisfacti habebit, salvo in integrum capitali e clesie Verumtamen si ad justiciam ecclesie venire et judicio stare neglexerint, dominus Radulphus compellet eos hoc sacere, vel faciet ecclesiam pro posse suo in pace tenere querelam suam. Domus autem beate Marte cum toto ambitu suo libera erit ecclesie cum tota familia sua. Ceterum si de familia monachi quilibet extra ambitum aliquid foris eerit vel infra ambitum domus alicui qui sit de potestate advocationis injuriam fecerit, ad dominum Radulphum spectabit tercia pars orisfacti. Si quis etiam latro vel male- faetor ad domum illam confugerit et servientes sequentes eum fugientem ibi invenerint, monachus, si presens fuerit vel aliquis de familia sua, aut reddet eum servientibus aut servabit, salva tercia parte forisfacti domini Radulphi De cetero mortua manus et sanguis et sori maritationes et restauratio mortuorum occisorum L hec omnia erunt ecclesie sine portione domini Radulphi Si autem sine justicia domini Radulphi ecclesia hec predicta consequi non poterit, salvo capitali ecclesie, dominus Radulphus habebit terciam partem in emendatione. Rursum si homines advocationis domini Radulphi de terris ensualibus requisiti fuerint quod eas injuste teneant, vocati a judicium venient in domum beate Marte apud Estraun. Quod si idem homines probare non possint per assensum alicujus canonici vel monachi, ibidem ex parte ecclesie assignati, eas se possidere ad terragium et decimam revertentur censuales terre. Ab hac vero die et deinceps nemini licebit vel essariare vel terram beate Mari quoquo modo ali nare, sine consensu monachi ibidem assignati. In alodio quoque quod dominus Radul-phus habet apud Alieris, de forissactis que ibi evenerint nichil sibi ecclesia vendicabit. De ceteris vero larissactis que acciderint in terra hujus advocationis judicio stahunt in domo beate Mari de Estraon Si vero decanus vel major est servus domini Radulphi, vel si tenet possessionem ad eum pertinentem sine respectu ecclesie, vel si de alia advocatione que non pertineat ad ecclesiam Compendiensem habeat ei respondere, stabit judicio curi sue In tota etiam terra ecclesie nullam penitus corvatam bestiarum vel vehiculorum habere vel requirere licebit domino adulpho. Sed si forte homines terre sue communiter sub moniti fuerint, pro munitionibus η constituendis vel reparandis oportebit eos sibi sicut et alios corporum suorum auxilium prestare, secundum consuetudinem terre ejusdem advocationis. Expeditionibus etiam et equitati nibus domini adulphi oportebit eos interesse similiter juxta terre consuetudinem. Amplius, si guerra exorta fuerit, inter dominum Radulphum et alterum advocatum, homines sepe memorati cum rebus suis immunes erunt a guerra et manebunt in pace. De jure quippe advocationis debet habere sepedictus adulphus duos solidos ad se tum sancti Remigii de bursa ecclesie Testes hujus compositionis suerunt ex parte
I. Mortua ranus et orismaritatio et restauratio occisorum mp. - . Portatione, CB. 3. Estrahun, CRp. - . Immutationibus CB.
210쪽
nostra et magister Herberius archidiaconus, magister odo canonicus et sacerdos, Bartholomeus presbyter, Albericus diaconus, Matheus subdiaconus sex parte abbatis Compendiici vo monachus et presbyter Robertus monachus et presbyter,matheus prepositus de Compendio Ivo de Mnee Adam faber inmulsus de Pissiaco 3 The baldus eo. ε; ex parte adulphi de Couci: Iohannes Castellanus, Hector de La duno, Simon de Couci, Iohannes de Ternu, Iohannes Cornes Petrus de Longotio. Quod ut ratum inconcussumque permaneat in futurum, presentis scripti pagine commendari et sigilli nostri munimine corroborari fecimus. Actum publice Meldis in presentia nostra, anno ab Incarnatione Domini mill
iapo Alexandre III prie Henri de France, archeveque de Reims, de dedendrelos Moit de religieux de Satnt-Corneille contre Ies emptet ment de leur propres sergent et de bourgeois de Compieme, laeleur faue restitue uno dime usurpi paro'abh de Minimemmio de Chalons-su Harne, et d'autres hiens injustement detenus parrae abM de Cherliei et Gahenailles - et ensin Δ'empocher I sire de la Tournelio de de aster Ies village donicit est te patron et Ι'amul en Ie me cant dol'excommunication. DO MARτειε, Ampliss. Mura. t. II, col. 8ab. - ΗIsT. R. t. XV, p. 884. - MIONE, Patres lat. t. CC, col. 6 9. IAPF et WATT. II. 7 a. AIexander Ire papa ad Henricum Remensem archiepiscopum, de juribus monasterii suendis contra burrenses de Compendio, abbates S. Memmii Caralaunensis, Car Dei, Thenoliensis, et dominum de Tornelia. AL Uoεη episcopus, servus servorum Dei venerabili ratri Henrico Remensium archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem. Conquesti sunt nobis dilecti filii nostri abbas et fratres Compendienses, quod servientes monasterii sui et urgenses de Compendio eisdem jura sua debita subtrahunt, et eum