Cartulaire de l'Abbaye de SaintCorneille de Compiègne 8771216

261쪽

CARTULARIUM MONASTERII

De compositione facta inter ecclesiam nostram es abbatem e fratres Raroli losuper quibusdam terris qua sunt apud Saci. In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Amen. Sciant omnes tam presente

posteri, quod ego An soldus abbas ecclesie Compendiensis, annuente nostro concessimus et contradidimus ecclesie beatem arie aroli loci et si ibidem Deo servientibus terras quasdam arabiles apud Sac ad jus ecclesie nostrinentes, quas fratres prelati monasterii absque licentia nostra occupaverant. quarum occupatione cum a nobis questio vel potius querela adversus eos mota tandem ego et Petrus prelate ecclesie abbas apud Saciacum convenientes, tibus viris prudentibus qui aderant, hoc modo terminata est et sopita, ut scilifratres prelatas terras, plenariam solutionem terragii et decimo no his et ecclesie ventes, in perpetuum excolant. Porro ipsarum terrarum hec sunt nomina CParelle ad novem seminis minas, Campum erit, ad duas minas seminis, Campi mundi Balbi ad tres minas seminis, Campum Roberti Essue et Odonis Chaliel, aque minas seminis, Campum Balduini Butapeis ad tres minas seminis et din Campum auteri Lehu ad tres minas seminis et dimidiam. Preter hec autem a modios seminis et dimidium in territorio deae Hua, salvis duabus partibus ti Ut igitur hec rata et in convulsa permaneant, in duabus cartis sub cyrographo Vc scri hi et sigillo capituli nostri et nostro et abbatis aroli loci auctoritate subscriptorum testium signis et nominibus corroborari. Actum publice in capitulo nostro Compendiensi, anno ab Incarnatione millesimo centesimo octogesimo primo Astantibus quorum subscripta sunt et signa. S. etri prioris, S Iohannis subprioris, S Richardi tercii prioris, S. Abaelard S. Ivonis Fortis, S magistra Gilleberti, S. Rogeri thesaurarii, S. thesaurarii, S. Petri prepositi, S. donis Compositioni vero prius apud Saciacuassuerunt testes: Magister Herberius Meldensis archidiaconus, Bernardus OHecelinus monachus, frater Theobaldus et frater Rainaldus Petrus sacerdos Radulphus miles de Fresnay Radulphus maior de Saci.

M pape Lucius III delaret quo te religio ux de Saint Gorne dolvent payer a person ne Ia dime de la nourriture de leur Ulail.

262쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

LMitis aha III. De Mimis animalium nostrorum non dandis. Lucius episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, abbati et monachis Compendiensibus, salutem. Si quando postulatur a nobis quod juri conveniat et ab ecclesiastica honestate non dissonet, petentium desideriis facilem debemus impertiri consensum eorumque vota effectui mancipare. Hac itaque ratione inducti, et vestris postulationibus inclinati, presentium auctoritate statuimus, ne de nutrimentis animalium vestrorum, ubicumque fuerint, quisquam decimas auferre presumat. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre constitutionis infringere...H reliqua ut in Carta n LXXVI data. Datum Later V Kal. februarii.

CLIIILES TE NANCIERS DE VERU INS

Thenailles p), II 82. Goberi, abbd do Thenailles cien compte a l'evoque de Sentis d'une missio que ceraernier tui avait consee. Un disserend 'elait levo entre Ι'abbaye de Satnt-Corneille et se tenancieride eoins, a svi et dos red vances a payer annuellement L intervention tu pape fui reclamee L'e,oque de Sentis, chargo de dlandre les interet tu monastere pria 'abbi do Thenailles de Ie remplacer Celui-ci dilatare qu'en a preseno et en celledes dignitatres de son abhaye, te hommes de Vervins, apre avoi reconnun'Atre que les tenancter de terres de Satnt- Corneisse, se sontisngages h payer auxioines le droit de dime et de terrage et a ne plus se considerer deformatique comme sermieriou colon de leur domaine.

C , CCXLII. GRp a o. - ΜOREAu, t. LXXXVI, 'cia Copie salte pari. GRENiERaux Archives de Satnt-Corneille boite de Straon Lescea et les attaches talentdria perdus. De hominibus de revin terras do HIrahon colentibus , nobis tanquam dominis

servientibus.

DOMiso suo, Dei gratia, Silvanectensi episcopo G obertus , Thenoliensis

abbas, salutem et reverentiam Sciat excellentia vestra monachos sancti Cornelii Compend. et homines deservin cultores terre sancti Cornelii quos idem monachi auctoritate Domini pape in causam in presentia nostra duxerant, ante I. Aime. - . venerabili Silvanectens episcopo Rp. - . vestra CRp.

263쪽

CARTULARIUM MONASTERII

nos convenisse, a vobis, ut audivimus, transmissos, ut eorum vox vobis nostra res,tione notiscari deberet; unde audientibus nobis et fratribus nostris nimis , priore, subpriore cellerario, annom C LXXXII', homines memorati communi notificie stati sunt se esse cultores terre sancti Cornelii Compendiensis, et jura sua decim et errasi memoratis monachis aut eorum ministris debite persolvent et se erga monachos ut cultores terre eorum habebunt de cetero.

CLIVBULLE CONSISTORIALE DE SAU VEGARDEDON NEE PAR LUCIUS III AN SO UT ABBE DE SAIΝΤ-CORNE ILLE

LXXID, Adrien IV Ch. LXXVIDe Alexandre III Ch. LXXXVIII in confirme

264쪽

Α CB surria marge e face des mois adhuc Curia Regis vocatur, ona mis cette note e limur temo, a tr sentcie marchfaux Durmasses. L so criptio pontificale nous arat conseruge par dom Grenter: olle ressem bie a colle d'Adrien IU, decrite auis LXXVII. Dan les cantons

e forme de monogram me seri de pendant a la fouscription L hulle deplom et se attachesis'existaient de a plus au temps de D. Grenter.

Lucius papa III nold abbati, is impositione monachorum loco canonicorum et libertate nostra. UCIUS episcopus servus servorum Dei, dilectis filiis, Ansoldo abbati Compondiensis monasterii ejusque fratribus tam presentibus quam futuris regularem vitam prosessis in perpetuum.

Effectum justa postulantibus indulgere et vigor equitatis et ordo exigit rationis, presertim cum petentium voluntatem et pietas adjuvat et veritas non relinquit. Eapropter dilecti in Domino filii vestris justis postulationibus clementer annuimus et

prelatum monasterium in quo divino estis obsequio mancipati, ad exemplar elicis recordationis Eugenii Adriani et Alexandri, Romanorum pontificum, sub eati Petri et nostra protectione suscipimus et presenti scripti privilegio communimus. In primis si quidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum Deum et eati Benedicti regulam in eodem loco institutus esse dinoscitur, perpetuis ibidem tempo-tihus inviolabiliter observetur. Preterea quascumque possessiones, quecumque bona idem monasterium in presentiarum juste ac canonice possidet, aut in futurum largitione regum vel principum oblatione fidelium seu aliis ustis modis, Deo propitio, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant in quibus hec propriis duximus exprimenda vocabulisci Domum hospitalem apud Compendium sitam, cum appendiciis suis, ecclesiam sancte Clementis que vocatur Abbatia ecclesiam sancti auritii ecclesiam sancti Germani, ecclesiam sancti etri, ecclesiam leprosorum ejusdem loci et omnes capellas infra terminos Compendienses sitas in episcopatu elvacensi altare de Veneta altare de Gellis, altare de Longotio, altare de Camii, altare de Saci cum vice-eomitatu, altare de Moruelg, altare de Rete cum appendiciis suis cin Ambianensi epi copatu altare de Prunastre, altare de Mediovillari, altare de Faverolles, altare de

265쪽

CARTULARIUM MONASTERII Bustellis, altare de Dolencori, altare demerciis cum appendiciis suis; in episeopata Suessionensi, altare de Iauri, plateam quoque, que est juxta monasterium vestrum in qua regia solebat esse aula, et adhuc Curia Regis vocatur, quam illustris memorie Indo. vicus quondam Francorum rex, consilio et prece baronum suorum, annuente matre sua regina, vestro monasterio dedit et scripti sui munimine roboravit. Sane novalium vestrorum que propriis manibus vel sumptibus olitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere pre

sumat.

Liceat quoque vobis clericos et Ialeos o seculo fugientes liberos et absolutos ad conVersionem vestram recipere et absque contradictione aliqua retinere. Constituimus quoque ut nulli archiepiscopo vel episcopo, nisi tantum Romano pontificii monasterium ipsum subjaceat, et ut extra capitulum vestrum nullius, nisi Romani pontificis et ejus legati specialiter a latere ejus venientis, cogamini subire udbcium, sed sub apostolice sedis protectione ab omnium episcoporum seu aliarum quarumlibet personarum ditione atque gravamine liberi maneatis. Chrisma vero et oleum sanctum

Et reliqua I in carta S S. D D. Eugenii pape III n LXXII Odoni abbati, anno

II stiti δ. quibusdam ad litis vel mutatis ut sequitur: Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat prelatum monasterium periurbare seu quibus libet molestiis fatigare, sed omnia salva sedis apostolice auctoritate, et in prenominatis altaribus quextra terminos Compendii existunt diocesanorum episcoporum canonica justitia. Si qui gitur in futurum ecclesiastica secularisve persona nisi reatum suum Olgrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, eamque divino judicio existere de perpetrata iniquitat cognoscat et a sacratissimo Co Ore sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jhesu Christi aliena fiat premia eterne pacis inveniant. Amen, Amen, Amen. Ego Lucius

ecclesie

catholice episcopus subscripsi.

Ego Vivianus tituli Sancti Stephani in Celio Monte presbiter cardinaIis. 4 Ego Laborans, presbiter cardinalis Sancte Marte trans Tiberim tituli CaIIixti. Ego Kamerius, presbiter cardinalis Sanctorum Iohannis et auli, tituli Paginaci Ego ubertus, presbiter cardinalis, tituli Sancti Laurenti in Damasco. Ego Pander, presbiter cardinalis, tituli basilice XII apostolorum. Ego Theodinus, Portuensis et Sancte Rufine sedis episcopus. Ego enricus, Albanensis episcopus.

266쪽

S. CORNELII COMPENDIENsIs

2496. Ego Paulus, Prenestinus episcopus. Ego acinctus, diaconus eardinalis Sancte uelarie in Cosmydin. q. Ego Arditio, Sancti Theodori diaconus cardinalis. Ego Bobo, diaconus cardinalis Sancti Angeli., ' Ego erardus, Sancti Adriani diaconus cardinalis. q. Ego Octavianus, diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bachi. I. Ego Soffredus, diaconus cardinalis Sancte Marie in Via Lata. I Ego Albinus, diaconus cardinalis Sancte arie ove. Datum Vellem, per manum Alberti sancte Romane ecclesie presbiteri cardinalis et cancellarii, septimo kalendas aprilis, indictione prima, Incarnationis Dominice anno M O LXXXIII , pontificatus vero domini Lucii pape III anno II '.

Raoul comte de Soissons, d'accor ave Adenaide in lamme declare renoncer ario ut droit de gulonage, c'esNainire de conduite et de protection,pour Outes le denrees que te monastere de Saint corneille ferait passer par terre o par au a traver te comid de Soissons. CB, CXVI et XXXVI, cii et D ia 3. Ru CD LVII, CRp, 466. D. BERTH.

scel. Caria comitis Suessionensis de gulanagio ecclesie per Anxonam.

Eoo Radulfus, Dei gratia comes Suessionensis, omnibus in perpetuum. Quoniam

ea, que ob munimen et favorem ecclesie statuuntur, perpetua debent firmitate subsistere, ne posterorum malicia possint aliquatenus immutari, auctentice scripture dignum est ea commendari. Inde est quod nos, post multas conquestiones et altercationes rei veritate tam a servientibus nostris quam ceteris discretis et honestis Ia

267쪽

CARTULARIUM MONASTERII

hominibus comperta, quod ecclesia Compendiensis heate Marte et sancti Cornelimienagio eorum que ' pro victu suo per Axonam ducit vexari non debeasenti carta presente delaydes comitissa uxore nostra et consentiente, ob animarum nostrarum et antecessorum nostrorum, statuimus et in perpetuumnamus, ne prelata sancta ecclesia pro hiis que ad victum suum, sive per aqua extra aquam, in toto comitatu Suessionensi, duci fecerit, Gienagium vel exactionem de cetero solvat. Quod ut firmum et inconvulsum hactenus perseversentem cartam inde fecimus conscribi et sigilli nostri caractere roborari. Retum anno Incarnationis Dominice millesimo centesimo octogesimo tertic

Pierro, mairo de Compiegne, et Ies juros decla commune donRoger do Verberio et a se heritier uimoulinires desponi de Comimoyennantis cens annuel de quatre uid de Doment mesure de piegne, a deu dentersires duieilleur, payabies en deu termes, lla Pentecole La commune garanti Ia palsibi possessio de cem, Roger et a se SucceSseurs Parmi es cmoin figurent te pre ot Μ sculf de la Porte, usuaume, serviteur u roi, et 'autres se royaux de Compieme, Pierre Tarte, Guyiorestier, Herberi de la Cl

268쪽

s. CORNELII COMPENDIENSIS

orographum maioris e communis Compend. de molendino juxta pontem Compendii Rostero de Verberia concesso, pro quatuor modiis frumenti annui census. Νοτυμ sit omnibus, tam futuris quam presentibus, quod Petrus, maior communi Compendii, et jurati domino Rogero de Verberia quemdam molendinum juxta pontem Compendii hereditario jure possidendum, ad censum dederunt, conventione tali, quod Rogerius predictus et successor ejus quatuor modios frumenti ad mensuram Compendii frumentum sit prius duobus denariis de meliori, annuatim communie Compendii reddent, duos modios ad Natalem Domini et duos modios ad Pentecosten Conventio autem inter communiam et Rogerum talis est quod communia Rogero et successori suo uarandiam apud omnes inseret et placite et quiete molendinum tenere faciet. Hujus rei testes sunt maior et jurati et Matheus propositus et Anchulsus de Porta et Willermus famulus regis de Compendio, Petrus Tarta Guid Forestius Α, Heribertus de Capella, et cum istis multi homines de communia Pactio ista saeta fuit anno ab Incarnatione Domini Μ O LXXXIII

Philippo Auguste exempte 'abbayeη'Ourscam dipalement dipe age, d toneste et de out auire coutume, dans out Polenduera domatne

Aetis, Philippe Auguste, T. Philippus II rex pro fratribus Ursicampi. Purvippus Dei gratia Francorum rex Universis et ministris nostris ad quos Iittere

iste pervenerint, salutem Accidit interdum fratres Ursicampi in terram nostram venire pro laciendis domus sue et ea querere que conventui sunt necessaria. Seiatis itaque quod pro amore Dei cui servirent, eis in omni loco dominationis nostre

. Frumentum scilicet prius duobus denariis. Rp. - sculphus de Portu, mp. - . Willel nius famulus regis, aliique famuli regis de Compendio scilicet Petrus asta, mp. - resterus, mp. I. Herberius op.

269쪽

CARTULARIUM MONASTERII tam in terra quam in aqua perdonavimus omnem consuetudinem precepi et neque pedagium neque heloneum, nullamqde prorsus consuetudinem a fratribugatis, sed presentium testimonio tam ipsi quam eorum res libere et quiete e

redeant. Actum Compendii, anno Incarnati Verbi octogesimo tertio, februario.

270쪽

De pace inter nos et dominum Nicholaum de Basochiis, super foresta de miniere. Sanctitas vestra quod Nicholaum de Basochiis districtius conveni, quatinus pacem facere ' cum ecclesia Compendiensi, super querela que vertebatur inter ipsum et pr dictam Ecclesiam, super foresta dema iniere, a domino papa Lucio discretioni vestre commissa . Tandem talis inter eos processit conpositio. Ansoldus, abbas Compendiensis ecclesie, et Gilebertus prior et Richardus subprior, litteras de rato pro toto capitulo exhibentes, et Nicholaus de Basochiis cum uxore et heredibus laudantibus, in me et in Radulphum de cheis Suessionensem archidiaconum hoc modo compromiserunt. Nicholaus, si de interposita, et predicti abbas et prior et sub prior pro toto capitulo in verbo veritatis dictum nostrum bona fide suscepturos et firmiter observaturos. Nos ergo considerata predicte ecclesie necessitate et utilitate, a rhitrati sumus quod salvo per omnia jure et proprietate monachorum in presenti, venderetur pro voluntate eorum silva, tali conditione quod omne emolumentum et commodum tam precii, quam foris factorum, toto tempore venditionis commune sit ex equo ecclesie et Nicholai Preterea ecclesia et Nicholaus communiter eligent custodes et venditores predicti nemoris qui utrique parti uiabunt communiter fidelitatem et utrique suam de omni commodo fideliter ex equo solvent portionem . De

I. R. Remensis decanus, Ru CCIX CRp, o . - . In ibidem. - . In C ablatum est Iesiid diram a quatinus pacem saceret uinu pro toto eapitulo in verbo veritatis. 4. Destire in chartis praedistis haec verba a domino papa I uelo diseretioni vestre eommima. - . Tandem talis inter eos processit eo- positio Compromiserunt Ansoldus abbas Compendie uis ecclesie eum Gilleberto priore et Ricardo sub- priore pro toto capitulo, et Nicolaus de Maochiis, uxor ejus Radulphus de Ochelis Suessionensis archidiaconus, Nicolaus fide interposita et abbas eum dictis prior et subpriore pro toto capitulo S CR et p. lacri praedistis. - . Qui parti utrique jurabunt communiter fidelitatem et utriusque suam de omni commodo fideliter ex equo solvent portionem, ibidem.

ARissibi Domino et Patri Reverendo, H enrico . Dei gratia, venerabili Silva nectensi episcopo. . . . Remensis ecclesie decanus' et Suessionensis archidiaconus salutem et omnimodam cum dilectione reverentiam. Noverit