Cartulaire de l'Abbaye de SaintCorneille de Compiègne 8771216

291쪽

CARTULARIUM MONASTERIlRiehard dans la division et Ia ripartitio duiois de Raimbaud et du bois

Da par isione nemoris de Remhou et nemoris de mutomis Vistis venerabilibus et in Christo dilectis, decano et capitulo Noviomens. P. prior Compendiensis ecclesie, salutem et sinceram in Domino dilectionem. Discretioni vestre significamus quod quicquid . dilectus frater noster, et monachus et prepositus arolii, et Ricardus miles, latores presentium, secerint super divisione et particione nemoris de Rembout et nemoris de ovio mis ratum habemus

et firmum.

292쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

et CLXVI.

Commutatio cujusdam femine de aciniae cum abbatissa Suessionensi. Νom sit omnibus tam presentibus quam futuris, quod ego . sancte Marte Suessionensis abbatissa, assensu totius nostri conventus, quamdam cambitionem feci inter nos et monachos Sancte Marte Compendiensis ecclesio de feminabus duabus, scilicet melina et oiqui. ec autem Emelina Sanetemarie Compendiensis ecclesie femina fuit et filia Ricol dis quam ubertus de Carisia apud Vaciniacum duxit. Hic idem predictus Hubertus Folqui genuit, de qua cambitio lacta est. Ex hoc autem sunt testes Guntiada priorissa, argarita cantrix, Iuliana thesauraria, Aelidis de Loun, Willermus presbyter de Chacise Waltem major, Robertus decanus, Ivo, Adam Odo Symon servientes.

CLXXVII RUCO URT

293쪽

CARTULARIUM MONASTERII

a A Rucouri aussi, Gaulier Glient en roture une auire terreriu'ond Ssigno fous Ie nomH'houlnam a cause de so Iabourage spodiat. II on servira Ie terrage chaque annge a se finis au religieucen leur grange de Longued en se conformant a ce qui a id di plus haut. 3 A Rucour encore estin excellent paturage pour las bestiaux, appetile pia des Anses. Si Gautiero Iaisso pestre des animaux, 'abbayelourra metire egalement les siens. 4 A Rucour ensin soni deu jardins, doni I'un appartient incontesta-hlement acl'abbaye, et donici autre tui est contestes It seron tous deux dosormai la propriate: de Sa int-Corneille. Sicles Diches de Ruco uri soni unci ou mises en culture d 'un communaccord, te terrage et Ies uires revenus de ces terres Seron partages parmo ille entre les moines et Gaulier. Si une querelle s'eneve a propos de terres cultivles par te paySans, Pabbaye et Gautior en feront Iechais et e perceuroni Ies prosiis. Si i' uides serviteurs de Gaulier ou de ceu de l'abbaye pares Suspect, i abbayelourra exige te serment de Ga utier et Gaulier celui de I abbaye. La em me et Iecensanis de Ga utier on ratisie out cette convention.

CB. XVII et XXXVII, ' is et Ia P.

De compositione facta inter nos e Gaureum Castellanum super quibusdam terris da Ruecors.cio Girardus, Compendiensis ecclesie dictus abbas, et ejusdem loci conventus, presentibus et futuris notum facimus, quod discordia inter nos et Galterum Castellanum et suos, super quihusdam terris de uecori, diu habita, tandem inter nos et ipsos, Gileberti prioris et Alberti de Fatet et aliorum virorum discretorum consilio, pax in hune modum reformata est. Est apud Ruecrot sic quedam terra tribus modiis seminandis sufficiens, scilicet sex culture quarum tres in dispositione nostra, aliis tribus in arbitrio ipsius Galterii constitutis, salvo in omnibus jure utriusque partis, existunt; de quibus terragium cum omnibus proventibus nobis et ipsi Galtero commune esse statutum est ita quod prefatus, in tempore messis, propter nuntium ecclesie nostre terragium nostrum accepturus Longotium veniet vel mittet; qui, si aliquibus occupatus negotiis tunc ire non potuerit ipse alterus, postmodum ministro sumpta in crastinum probatione a tribus vel iiii' ' messoribus ipsius alteri, si nuntius noster voluerit, tradet. Hoc idem nos prefato Galtero vel nuntio suo, super terragio predictarum culturarum scilicet mittendo propter ipsum G ad hospitium suum vel nuntium ipsius facere concessimus. Si vero nos unam de sex prelatis culturis aliquando alicui tradere vel in manu nostra libere tenere voluerimus, ipsum alterum aliam e contra libere tenere statutum est. Tenet idem . more rusticano aliam terram de uecor que pro-

294쪽

s. CORNELII COMPENDIENSIS

pria aruga sua vulnagium nuncupatur, de qua ipsum G. et ejus successores terragium nostrum, usque ad grangiam nostram de Longotio, sumptu suo, annuatim ducere statuitur, misso sicut jam dictum est, in tempore messis propter nuntium nostrum terragium accepturo, et probatione similiter a messoribus, si voluerit ipse nuntius, sumpta. Est et alius locus apud Ruecori pascuis animalium conveniens qui pratum de Ancis appellatur, in quo si aliqua propter animalia ipsius G. eo permittente pasci contigerit, nostra similiter ibi absque contradietione pascentur. Sunt preterea apud uecor duo hortiquorum alterum, Ille inter nos et ipsum G. super alterum habita, libere tenebamus qui ambo ecclesie nostre ab ipso G. et suis libere remanere conceduntur. Sunt apud pr dictum locum quedam terre inculte quas si in laturum ab ecclesia nostra coli vel alicui ad excolendum, assensu utriusque partis tradi contigerit, terragium inde cum universis proventibus et nobis et G. et suis successoribus commune erit. Si vero super terris quas rustici tenent aliqua sorsan emerserit querela, sumptu ab utraque parte, si necesse fuerit, preposito, universos proventus et nobis et G. vel suis communes esse conce simus. Si autem aliquis famulus fuerit ex parte nostra, vel sua, qui a nobis vel ab ipso G in aliquo suspectus habebatur, juramento a suis accepto, ipse a nobis uramenta si voluerit accipiet. Quod ut ratum permaneat, presentem artulam sigillo capituli et

nostro roboravimus.

Actum est hoc in capitulo nostro, assensu ipsius Galteri et uxoris sue et filiorum suorum, fide eorum cum juramento interposita, anno Dominice Incarnationis Μ O LXXX IX', hiis testibus fratera desiderantur.

Guillaum de Champagne, di aux Blanches mins, archeveque de Mims, cardinia duritire de ininte Sabino, et legat durassint-Siege, ou te moigner in gratitude auxioines de Saint Corneille qui tu on abandonno, scri durant, leur pari de rotis utiles, exigibies dedeurchom me demou. rant a Reims, avoir urar de Reuit , Renard de Blan udoui do Goussancouri et hi baut de ille' declare qu'apros sa mortes iter qu'ila dans ces meme droit reviendra a I'abbaye qui en possidera des lor la

295쪽

De parte provensuum hominum nostrorum emensium nobis reddenda Guilialino I Ren si archiepiscopo. ILLELMus, Dei gratia Remensis archiepiscopus, sancte Romane Ecclesie tituli sancte Sabine cardinalis, apostolie sedis egatus, dilectis filiis G abbati Compendiens totique ejusdem ecclesie conventui salutem in Domino. Noveritis quod nos terciam partem totius utilitatis, que nobis provenire poterit ex hominibus vestris, in Remens civitate manentibus, videlicet Everardo de Ruella, Reinardo de Blangiaco Baldeuino de Gozencurie Theobaldo de illa, eo quod eos nobis, quandiu vixerimus, Iibere concessistis habendos, vobis absque aliqua diminutione reddemus. Sciendum autem quod prenominatos homines eccIesia Compendiensis post nostrum rehabebit decessum. Ut autem super hoc sitis cerciores, presentis scripti pagina et sigilli nostri auctoritate confirmamus. Aerum anno Verbi incarnatim C LXXX MX . Datum per manum Lambini, caneellari nostri.

296쪽

S. CORNEL COMPENDIENSIS 79WGIrimus Remensis archiepiscopus super decima de Cuissia illa. Einus Dei gratia, Remorum archiepiscopus, sancte Romane Ecclesie tituli sancte Sabine cardinalis, omnibus ad quos littere iste pervenerint in Domino salutem Notum sit presentibus et suturis quod constitutis in presentia nostra, ex una parte, H. Baloei milite et M uxore sua et liberis eorum, et ex alia parte, dilectis filiis nostris abbate et monachis Compendiensibus, inter quos super medietate tam minute quam majoris decim de uisia diutius fuerat questio ventilata, idem laici coram nobis consessi sunt se injuste predictam decimam tenuisse, et ideo se illam Compendiensi monasterio, tanquam cujus erat propria resignasse Prelati vero abbas et monachi, quia predictus H. Baloei miles cruce Domini signatus erat, volentes ei pro bono pacis aliquod liberalitatis beneficium impertiri, ut etiam inter illos super hoc omnis

sepeliretur contentio, eidem quinquagenta libras dederunt. Nos autem ne deinceps superhoe inter illos contentionis serupulus oriatur, sed monasterium Compendiense jamdictam decimam tanquam propriam jure perpetuo possideat, eamdem recognitionem, coram nobis solemniter factam, litterarum nostrarum memorie duximus commendandam, sep dictam decimam prenominato monasterio sigilli nostri auctoritate et presentis scripti patrocinio confirmantes, et sub interminatione anathematis inhibentes ne quis temerario ausu, quominus hoc ratum permaneat et firmum, partes suas nequiter interponat, salva in omnibus apostolice sedis auctoritate. Aetum anno Dominico Incarnationis millesimo centesimo octogesimo nono Datum per manum Lambini, cancellarii nostri.

CLXXX DON SERVE PAR AE SE IGNEUR DE BAZOCHES

Nicolas I de Baroches declare qu'il a d'accord ave son siis Gautier,sa mere Havolse et sariem me Agnes de Cherisy, donnet en aumone, 'une maniore absolue ad abbaye de SatnNCorneille, unedem me de so domatne nommeemahaut opous de Baudoui de Concentor, et se ensanis, et enmime temps confirmet la donation de ces meme personnes ait avx religieu par Gaucher de Metoches, son predecesseur. Los Emoin descet acto soni Robert, prieu de Saintenem me Gaulier, tresorie d meme monas

297쪽

CARTULARIUM MONAITERII

metoches etait soluere, et Gaucher de Metoches son grandincla. Donatio cujusdam femine fac a nobis a domino de Barachiis. I nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Ego Nicolaus de Basochiis universis tam presentibus quam futuris notum fieri volo, ne qua sorte oblivionis nube posterorum notitie possit subduci, me assensu Galteri, fratris mei, et matri mee Hadvidis et uxoris me A. Compendiensi ecclesiemati idem uxorem Balduini de Concentor, eum liberis ejus, in elemosinam libere et absolute, nullo iure mihi aut meis successoribus retento concessisse et donationem eorumdem, a Gaucero de Basochiis predecessore nostro preta te ecclesie olim factam, confirmasse. Et ne aliquis contra hanc donationem venire presumat, imaginis nostre impressione eam corroborari precepi. Hujus autem rei testes sunt dominus Robertus prior Sancte Gemme dominus Galterus custos ecclesie prenominate, domnus Gillebertus repositus Ruminiaci, i getramus de illers Galterus de Ruceio, do de Lagereio, Milo de Verneio repositus Castellionis, Adam demoueeneon, Ebroinus, Hugo, Theobaldus de eadem villa, Gemasius major Ruminiaci.

Le ro Philippe Auguste, pourde repos de l'ame de so per Lovis II, donne a 'hotel-Die de aint Nicolas de Compieme deu muid defroment, mesure de Paris, a prendre chaque anne a perpituit acla Saint-

298쪽

S. CORNEL COMPENDIENSIS

D. GREMIER. t. 89 s 49. - ΜOR U, t. XCI, ' ITI, copi de D. G Nira, collationniea 1'original. m. ivras. t. II, 1. III ch. ix. - Archives de 'Hopital de Compie e copie. - DIRMANT, Archives dera' Hote Dieu, p. 3i6, copie. - Archives t. Κ Ι 89 n i 7θ. - L. DuasLE, Actes da Phuine Auguste, a 7.L'origina portait u scea e cire verte su lac de Sole rouge et verte. nomine sancte et individue Trinitatis. Amen. Philippus Dei gratia Francorum rex, notum iacimus universis presentibus pariter et futuris, quod intuitu pietatis divine et ob remedium anime patris nostri bone memori regis Ludovici nostre domui pauperum Sancti Nicholai de Compendio liberaliter et benigne duos modios frumenti capiendos singulis annis die festi sancti Remigii in minagio nostro apud Coinpendium, ad mensuram Parisiensem, dedimus et in perpetuum concessimus. Quod ut in pOSterum ratum et firmum permaneat, presentem paginam sigilli nostri auctoritate ac regii nominis haractere inserius annotato jussimus confirmari. Actum apud Bestista cum anno ab Incarnatione Domini Μ C octuagesimo nono, regni nostri XI , astantibus in palatio nostro quorum nomina apposita sunt et signa. S. comitis Theobaldi dapilari nostri. S. Guidonis buticularii. S. Mathei camerarii. S. Radulphi constabularii. Data vacante Monogramma cancellaria.

Philippus rex II, de duobus modiis frumensi annui redditias datis domui pauperum Sancti Nicolai.

CLXXX ΙΙECHANGE DE SERVES

299쪽

chartesis' CLXIV, CLXV, CLXVI et CLXXVI. De Odonis de illa in ardenois et Maria uxore ejus.

Νoru si tam presentibus quam futuris, quod ego Saneti Remigii Remensis

dictus abbas, ex consilio et consensu totius capituli nostri, concessi et dedi in cambium Compendiensi ecclesie quamdam seminam nostram, Mariam nomine, que apud Ruminiacum manere et virum nomine Odonem de illa in Tarde nois, matrem vero nomine Suppliciam, de eadem villa habere dinoscitur, pro quadam femina illius ecclesie nomine Heresen de filia Herem burgis, que apud Cruniacum manet, quam abbas et monachi loci prememorati cum filiis et filiabus suis procreatis et procreandis ecclesie nostre dederunt et in perpetuo pacifice possidendam concesserunt. Nos etiam vice reciproca Mariam prenominatam que huc usque nostra extitit, cum filiis et filia-hus suis habitis vel habendis habendam in perpetuo concedimus. Quod ut ratum permaneat et perpetue firmitatis robur debitum obtineat, presentem paginam sigillo nostro et capituli nostri roboratam eidem ecclesie conserimus. Actum anno Verbi Incarnati millesimo centesimo nonagesimo.

CLXXXIIILE BOIS DE GANS OIVE PRES CANI ET LES TERRES UOI SINE S

Girare, abbi de Satnt-Corneille, pres Vol pris 'avis de Gilheri,prieur, et d'autres gens experis, ait ave Raynaud de Faye la conventionsuivante, ais vj et du bois de Geoselve o Gansolve Au dire des matres et serviteur de Sa int-Cornente, Iesbois de Geoselve est de malo utilit at 'abbaye Girar cede a Raynaud sa part a 'exception de la justice deshommes et desino te dera'abbaye qui sera rendue a Canly et doni Ies droiis seront partagdcentre les matres et Raynaud. En change, Raynaud donne

300쪽

S. CORNELII COMPENDIENSIS

De υνD Geosito apud Canti e de aliis. Noviniη universi tam presentes quam futuri, quod ego irardus, dictus abbas

Compendiensis, et capitulum ejusdem loci, dominum ainaldum de Fayel super quodam bosco nomine Geosilva', qui nobis et ipsi communis erat, convenimus, et cum eo, Gileberti prioris et Petri repositi et Herberti et aliorum sapientum consilio quia prelatus boscus majorum et servientium nostrorum testimonio nobis parum utilis dicebatur, inde sic composuimus. Concessimus memorato Ra inaldo partem nostram de predicto bosco, preter justitiani omnium hominum et hospitum ecclesie nostre, que apud Canti' sumenda et per medium internos et ipsum Rainaldum dividenda est, pro duabus culturis, ad duos modios seminandos sufficientibus, quarum una inter Vil arcet et Canti, altera inter brunam silvam et Arsi et Catili acere di. gnoscitur quas libere possidebimus Pet si duobus modiis seminandis minime susificerint, rescriptus ainaldus quod minus fuerit perficiet. Dedit nobis preterea idem Rainaldus duos arpen nos, libere tenendos in osco, qui Bruna silva appellatur, quos ipse et successores sui fideliter custodire et pro eis censum et alia jura reddere et erga universos ecclesie nostre plenam garantiziam portare tenentur. Si autem ecclesiam nostram pro desectu arantiste ipsius Ra inaldi vel successorum suorum, aliquod damnum incurrere contigerit, ad nemus scilicet Geosilvam vel ad id quod in loco substituerint, libere revertentur. Si vero re nominatus ainaldus, vel aliquis successorum suorum jam dictum boscum stirpaverit et ibidem villam, vel aliud substituerit, decimam inde