Hieronymi Pantzschmanni ... Quaestionum practicarum liber primus secundus 1

661쪽

illi dicuntur, qui in mero arbitriodcfacto consistunt,quibus etiam longissimo tempore minime praescribitur Leges enim quae depraescriptione longissimi temporis linquuntur,ut est sicut. omnes. l. nou mi depraescrip so.

vel Mo annorum disponunt de praeseriptione contra iura tantum,non contra factum seu actum facultatis , qui est facti prout tradit Felin inc cum tau Terrariensis de constit. num. 7.vers tertia declaratio ubi inquit quod non semper ex multiplici actuum frequentia inducatur cou-

suetudo, nam si quis per viam merae dc gratuitae facultatis aliquid solitus sit coneedere, per hoc non obligatur in suturum , quod declaratur in eo qui penes e pluries hospitio reciperet amicum. Ex hac enim receptione ex hoc facto amico illo nullum ius acquiritur, sed solum insurgit explicatio cius quod in libero explicantis arbitrio consistebat Pariter etiam merς facultatis sunt ire ad Ecclesiam,vcl per viam publicam l. viam publicam, de via pub. Angei cons. s. se Barba cons. r. in a. cot. Item ire ad molendum in molendino, siue ad coquendum in furno alterius. Nam etiamsi quis ultra memoriam hominum eo iret, ad molendum, coquendum c. Tamen in posterum ad hoc compessi non pos Gset.Simili modo potest quis impedire,ne aqua scaturiens in fundo suo fluat in fundum vicini. Nam quamuis antea per mille annos in vicini sun diim uxisset, attamcnlicitum est Domino praecidere venasin cursum aquae infundum vicini impedire. I. proculm dedam.infect L si infando meo de aquaestu. arcen. His quidem actibus facul-tatis, d libertati alicuius arbitri non prescribitur. Abb. in .quod translationem de of lega se Innoceo in c. Cum

Ecclesia Sutrinia caus p s. o propriet. cum multis lysis

662쪽

hisne rem iratis a Felis in aec cum LM. Terrariensis, M noch. cons. I s. At circa eiusmodi actus mere facultatis, de quibus iam diximus in proposito non versamur, sed circa ius quod competit permittentia liquem pascere pecora in fundo suo, accepta certa annua mercede &quaeritur an talis permittens possit vigore iuris illius e pellere tentem. Quod cum non in facto sed in iure consistat, ad exempla superius recitata de actibus mere voluntariis referri non potest,ut propterea consequentia

quam facit Hieron Schum in cons. o numer. a . centi

'a . cum ait Ius esti ergo praescriptibile est, huc non inconcinne adapiari possit. i Non obstat desectus bona fid. quia ex possessi ne longi temporis praesumitur bona fides, etiam de iure

canonico, quantumuis possessio sit contra ius, ita tradit ton de auir inc peruenit de tacensib. Eegans adsoc Inno in c. a. de resff. in integri quod quidem Archidia intelligit de tempore o. vel o ann idem Αnton. de Butro c. Ecclesia, de causa pes . se roprie inquit quod in possessione contra ius requiratur titulus aut longum tempus, ut presumatur bona fides, ita etiam tradit in c. saepe, O Resi Spoliat quod potissimum hoc nostro in casu dicendum cst, tum per lapsum longissimi temporis, tum etiam quod versemur in re non magni momenti in qua praesumitur Domini voluntas, in peris mittendo pronain facilis , non igitur praescribens in mala fide esse censebiriir, sed potius in bona credens

Dominum id permissurum, D. in L cum eis in rem verso .aee usuruo

663쪽

Consimiliter non refragatur communis sententia qua traditur scruitutem discontinuam non praescribi nisi spatio tanti temporis cuius initi memoria non extat. Nam praeter quod Darea, in addit ad Anto. Gomes intit deseruitutib Tom. a. cap. s. asseveret hanc communem sententiam commentitiam ciri atque ut

falsam ac utilitati publicae aduersam resjci,d explodide- here,vi ideo ab ea defecerint Longon alius in Limperium.

cap. s. Duare lib. r. dissutat e .s . . Costallinis Corra in ael seruitutes de seruitut Egui Baro se Bald in g. r. isse ae vcap. Charonda lib. I. verisimilium meso. in P

ratis. deseruitutib.

Negari haud quaquam potest eam non procedere, quando utens tanto lcmpore soluit certam pensionem, sex ea enim solutione arguitur contractum praecessisse. Quarido en in m seruitutibus discontinuis probaturiose sellio 1 o. annorum, cum scientia dc patientia domini praedij eois in titulum a j legatumi probatum censeri praesumptiue saltem ad effectum, ut titulo ex via dcccnni allegato seruitus acquiratur, docet gos Bar C P. I iij communiter in I seruitutes=deseruit iunctis iis quae supra in hanc rem pro firmanda nostra sententia fuerunt citata nec nos mouet si diceretur quod attenta hac limbiatione sequeretur communem illani opinionem&ds stinctionem seruitutum continua ruin discontinuatum Verbis potius impositam esse quam rebus, velut ali di-clInt positam esse vento Conm La Ccomm. deleg Nam utens semper titulum allegare possiet, quem probarer praesum priue per patientiam , ex longo tempore contunuatas quia ad hoc obiectum respondet et in m αα saaria. de prae .nu. I.ex mente Pau de C R. in . l.

664쪽

UIGgr II Saevit . os fruitutes, ut scilicet tum demum ad acquirendam servia tutem discontinuam tempus ultra memoriam homi num requiratur,quando Aduersarius ignorat usum sediuitutis,secus autem esse quindo scito patitur,tunc enim non contra ignorantem sed scientemin patientem allegatur titulus Secundo etiam respondet quod sic et ex tali patientia pressumatur titulus pro allegante,tamen admit tetur probatio in contrarium, titulum scilicet non pro

cessisse , allegans ad hoc Caepoli in tract. G seruit. cap. Iae quae probatio non admitteretur, quando quis iuuaretur ex praescriptione immemoriali , ut ibi per

eum.

Nec etiam nos mouet, praescriptionem eme praesidium impium,ideoque extensionem faciendam non esse. Nam cum praescriptio a iure ciuili inter alios modos do mini acquirendi sit inuenta, inprimis autem propter pu blicam utiIitatem, ne dominia rerum essent in incerto, Mut litibus finis imponeretur, D D mi possessor κω Reg. iur. - . Dominus quoque qui patitur rem praescribi videatur consentire die abalienare. d. calienatio v. f. de verbor. ignis Dominoque imputandum quod per uana negligentiamin culpam rem siue ius quoddam amitarat, damnum sentiat. c. amnum Reg.iurian s. Aequum dicitur praesidium tum quod i finemvitibus imponat,tum cita quod dominia rerum interio constituat. Et quamuis respectu priuate utilitatis aliqua iniquitas considerari possit, aequa tamen est intuitu publice utilitatisque praeterenda est priuatae l. uni g. sina de cadu, roden. b. ubi Di.solut matrim. t ruth. Res qua C. com moma de aris Uutilitis C. eprincip. lib. ra. auet.ωUIsa. M,as. Non mirum ergo cist etiam hoc nostro in

665쪽

casu concurrentibus ij quae in materia usu capionis potissimum requiruntur, praetcriptionem admittamus.

Tandemin ultimo sententiam hane nostram non mutat quod Dominus pro utilitate sua suorum subdi pstorum in tali iure pascendi per alium acquisito debeat praestri,Mb Oressa in aer. Dilecti. Nam respondetur secundum Dida couar in supra citato loco, quod illa doctrina inteligenda sit in his agris quorum pascua plurib. ciuitatibus aut oppidis communia sunt. Nam tune societate. communitatem hanc ditatuendam esse dicitur, quoties horum agrorum pascua non sufficiunt mnib socijs,' necessaria sunt ad pasccnda omnia animalia, eius oppidi, cuius dominioin limitibus cedunt. Necesse itaq, cst ut supradictam Theoricam accipiamus in compascuita quando ager ad pascendi usum Domino desalijs communis est, letitur huius societatis communionis distblutio, tunc enim ut talis distis luatur societas, requiritur probatio hunc promiscuum pascendi

usu . non sufficere animalibus illius oppidi quod hinc di lutionem petit,alioqui enim huiusmodi di lutio γε niloωas non erit, cum alias regulariter quando quis vel praescriptione vel pacto ius habet pascendi in predio alieno,no possit praedi Dominus quicquam agere, quo liber hic usus pascendi impediatur , sicut nee dominus sundi seruientis pocestaedificare in prepudicium seruitutis L si

domiud erv. V=b.prad .sie loco. Ese uitus in Si eo loco inquit IC Paul. per quem mihi iter debetur inaedificaueris, possum intendere ius mihi esse, ire agere , quod si probauero, inhibebo opus tuum. Item Iulianus scribit, si vicinus aedificando in suo et Tecerit, ne stillicidium meum recipiatur, possum agere de iure meo, ius esse immittendistillicidium, sicut in via diximus.Sic quoq; dominus non Potest

666쪽

Vicas ru Sacvs Da. o 6 potest sandum seruientem reducere ad culturam, Vela lio modo meliorem reddere. per quod noceat scruituti

dicitur quem debere sic meliorem agrum suum reddere, ne vicini deteriorem faciat, Eorinis etiam inuexturi dem ait subiungitur prodesse quide sibi unumquemq; posse, dum ali non noceat. facit tex. in .esfortes si sexu .ve'. si arborem. β.per contrarm,deserv. urb.prad sed etsi quid. g.D. cum seq.de usu ubi DD. se etiam Bar. in L eruit. si si

seru.ctg.D. desere. Rustiraedio. Socin. cons. Ios. lib. I. Cras . cons. .n. . unde apparet doctrina Cornelii pote legurri

auxilio destitutam non admittendam esse Cossis p .drisinc I. Bar.in Nemo iudex n. a. C. de sent. ct interlocut.omnia iud Balae inc Resublica. ex quib.cau malo. Ias. in lium. πωδ. C. de costat. Q 9bTic sublatis manifesto liquere videtur, uniuertitatem ii hac nostra facti specie nihil quicquam aedificare aut facere possie, quod in damnumin detria mentibri Titi vergat, ut proinde dii tuis is quς sententiam nostiam opprignare videbamur firma ac Iustentabilis ea remaneat, nempe tot annorum spatio ius pascendi contra univcrsitatem suisse acquillium cc in praeiu dicium luris a Titioque siti quippjam aedificando ab uni uertitate attentari posse. Atque adeo si contra factum sit, uniuerlitatem aut ad demolitionem aut ad interesse te

srait. R .prae rum c. p. n. a.' o n. a. vel si sun duS a clijs venditus latrem cum suo onere ad Emptorem trans.

QVAESTIO

667쪽

grum suisse cultum&quod tantum communiter defructibus consuetum sit percipi, dg argumento .sionaeum perside commissem deo g. r.quo in loco sex. vult quodpreti-umfundi excutienscum sitsecundum reditum. Ex quo patet de iis editibus accipiendum esse ex qui communiter prouenire pcrcipi solent. Nam dicitur in pretia rerumst a l. Falciri pretia retiim sangi non cx momentislcmporum nec erea,quae raro accidat caritate , nec etiam classectuin utilitate singulorum constitui. Vbi lgl latcrpretatur verbum funguntur,' .e. communi pretii res aestimantur. Et quod dicitur res tantum valet quanti vendi potest intelligendum est scilicet communiter. Vnde Bar. H. l. pretia rerum se in i iserum inpr. de condies furtiua es in Gunica C. de sententys quae pro eo

q-Intree P. docet faciendum esse articulum, quod talis res,tali diei ci mense Multo ciarpore anies post valebat tantaim cum hac doctUna Bar transit Angcl. Arct. in .siquis agens .vers. capio tertium. Inst. deactro. In

quam etiam sententiam adducitur tex. incit u ams de rebus eorum qui sub ut in ta verbis. Cum tu pro fractuum modo pretium inuenturin t. Cum igitur m aestimati one institvcnda non id quod vel maximu vel minimum cx prouenti, ad nos redi conuderandum sit, sed illud potissimurn spectandum, quidnam communiter ex undo colligi consucuit, pari modo id quoque dicendum videtur, in liqui dandisii probandis fructibus de quibus nos iam uicere institiaimus, ut scilicet ad aquae communiter ex tundo haberi solent consideratio sit habenda. Verum iam dictus Iacob de Aret contra modo relatam quorumdam interpretum opinionem nititur. Et quamuis non inuitus concedat de conluctu dine inqui-liri bus dan

668쪽

husdam locis eiusmodi probationem admitti, se tamen inquit adduci non posse ut credat eam esse lumientem. Non enim necessario sequitur in prate; tis o ante decursis annis tot fructus sunt percepti, ergo totidem etiam hoc siue illo in anno sunt percepti. Cum fructus non parisormiter singulis annis percipiantur, sed ratione curutursin tempestatis modo maiori an numero cicant x etiam decrescant, quapropter in eam discedit sententiam

de fructibus clare .plene probandum esse, quid c

quantum singulis annis fit collectum. Intelim autem non negat quod probatio secundum primum modum inita faciatin m ducat praesumptionem. Et istam e retii sententiam comprobat Bald in d. infundum,in eam veram csse credit. Α quotum opinione prout refert re tiam cons.s Io.

non videt ui eise alienus Alex. In cons. 7 a. lib. r. Incipiente

augente i 'ecfoprocessu circas nem. Dum respondet ad obiectionem Nam in eo casu testes deposuerant, fructus longe esse maiores quam in impetratione commenodae fuerat expressum adeoque illa impetratio arguebatur ob id subrepticie emanata,ad hoc enim respondet Alex. quod in ea causa testes non deposuerint tempore imp rrationis, reditus ecclesiae ascendisse ad ummam de qua ibi agebatur. Non enim seqvitur, res hodie habet tot reditus,ergo etiam olim tot habuit perdoctrinam Bar. ibi L m cons mando V. Asse mar tui. O in L .esanctus C. Lib. Iut es decurat in I siquis adal eri C. ι duc qitibus in ocisrradit Bar. Quod semel Diues vel pauper non praesumiatur hodie de necessitate talis, quia diminutio vel augmentum facultatum facile obuenire soler, Idque etiam expressius, ut inquit Alex. vult Bart. Cre do autem

669쪽

VIoas IMA TaRTI A. ad do autem eum voluisse Baldum allegare. Bar etenim ibi hac de te nihil dicit hin I. r. C. a puci. ct litium empens in verbo quaero qualuer structu probentur ubi co cludit quod etiamsi probetur, quod reliquis annis tot fructus sint recollecti, non contiimo tamen sequitur tot fructus etiam nunc percipi, in quam etiam sententiam citat Iacob de Yrct in . l. fundum C. de rei ind. Et idem Bald tu . I. r. tradit fructuum perceptionem pro bandam esse per testes qui perceptioni interfucrunt fructus vero pcrcipiendi per coniecturas, sicuti interesse futuri lucri probantur secundum a quae habentur in ns . . . e. eo quod certo loco.

Ex istorum igitur sententia relinquitur praΠdicto modo non plene perceptionem fructuum proba ri, sed saltem inde praesumptionem quandam oriri, iudi

eem in adminiculum probationis supplendae iuramem tum uni ex partibus deferre posse assirmant iuxta not. per ud. in .siduo patroniaeo Iureiur. Ealriinae l. undum Vbi in segumentum adducit ea quae notantur in LM tales deis probat. l Dum ibi tractatur Argumentum a communirer accidento estis l. l. a. C. de rescind.

venae. .

Iuramentum autem hoc ei deserendum esse quIsit legalior' qui veritatem melius nouit. Idque tenendum esse dicit Angel in I si nauis circa sin C. et rei ind. est Bald in c. grauis kbi etiam reliqui ext de Remi. DoLgci g. Si vero lucra De V . quam gl. sequi-ιur Flor. uas in I. apud Iulianum si fructu deis og. r.

Natta cons. suo.

670쪽

Ex quo etiam traditur quod'tiando constat de substantia&veritate debiti licet non piobetur certa quanti itas super quantitate deserendum esse Iuramentum Bar.

in Ladmonendi era quaero auidsi testo de aliis dicto.

dicti . sicera pet e. r. reprobat. Dec. Vsi. C. de eden. incon. r. s. ad sesequitur Purpurati in cadmonendi

Angelus vero in da fundum postquam opinionem Iacob.d caretio retulit, qui probationem plenam requi oritatque articulandum de probandum eme existimat dei sius fundi pinguedines bonitate, ab hac doctrina recedit comprobans practicam,quam dicitus receptam, videlicet quod ager annis pr teritis consueuerit tantum de fructibus producere. Nam ex bonitate agri, inquit, secundum op lacol, de Arctio hoc non recte colligitur, cum possessior teneatur saltem ad fructus perceptos, po se sibile autem est, fundum e sic valoris maximi & missos vel ad modum paucos fructus e me. ollectos. Ex quo ma- nisestum sit quod iuxta opinionem Iacobi de Aretio pro . batio quam ipse cxigit non adeo sit plena o sum ciens, cum ipsa coniecturisin presumptionibus adhaereat. In hoc itaque opinionum conrflictu priorem sentcnt Iam contia opimonem lacobi de Aretio magis ad equitatem accedere existimo. Nam Baldus, qui etiam in hac quae stione more suo parum sibi constansivit,idem videtur sentirem d. t. t C de fructibus esit cx penus. Etiamsi enim ab initio tradat fructuum perceptione probari per test squi perceptioni interfuerunt: attamen mox in haec verba subiungit Adde inquit, quod fructus probentur per proximas conjecturas illius anni quo fructus percipi-