장음표시 사용
31쪽
m Dissertatio prima Prosegomena
nactis nostris estphalus quidam haud ita pridem seriapstrit 3
Inprimis Monachos illos univerem vocat pigros, ac bonarum artium scientiarumque inimicos. Postea ad majus odium Monastico statui conflandum , speciatim ad jungit , Monachos illos, qui ad Germaniae conversionem missi fuere, cum essent meri Itali, ac Pontificiae linguae tenacissimi. fuisse Germanici idiomatis impatientes : &ideo antiquas Germanorum Scriptiones ceu res diabolicas diripuisse, & ignibus tradidisse : idioma ipsum Germanicum suppressisse adeo, ut cum colonus aliquis vel fimi quantita tem alteri vendere Vellet, necesse deinceps fuerit, Contra erum Instrumento quodam latino firmari. Scripsisse illos equidem aliqua , sed misere , fabulisque innumeris interia mixtis. Insicitiam postea primum opera Lucteri fuisse pro scriptam &c. Ita ille ausus est scribere, & scriptionem suam typis publicis committere. Quid ergo ais , impudens dicacitas 3 Monachi ad Ger maniae conversionem missi, meri fuere Itali λ Ergo tu cre dis , Sanctos Gallum, Magnum , Bonifacium, Rupertum. Corbinianum, Wilibaldum, Lilianum, Pirminium, Wileia
hadum, Adalbertum, Anscharium, alioSque viros celeberrimos ex Monachis ad cathedras Germaniae assumptos erae. Miri Monachos item Corbejae Saxonicae, qui, testibus Monuia ' ' mentis Paderbociiensibus, Septentrionem paene universum Christianae Religionis luce collustrarunt, fuisse meros Italos & quidem honarum artium ac scientiarum inimicos, & idiomatis Germanici eversores Quis unquam tam ab omni v ritatis sensu alienus fuit, ut ista, non dico crederet & assereret, sed vel somniaret quis tam impius, ut viris tantis tantam ruditatem, negligentiam atque malignitatem amnia geret , universa historia adversus impudentisIimas hasce calumnias personante Deinde quis nescit, Romanos, non Monachos, sed Milites, Militumque Praefectos, cum Hispaniam, Galliam. .ia Germaniam subegissent, etiam Romanae linguae usum eis
imposivisse, & id quidem demum ab Hispanis & Gallis, non
ita tamen a Germanis impetrasse, ut in hodiernum usque diem suo modo experimur. Et quid , obsecro , commodi retulissent viri Apostolici, si monumenta antiquitatum gemmanico sermone conscriptarum quae quidem superstitiosis rebus caruissent supprimere voluissent λ quam gentis gratiam
32쪽
De Antiquitate Ecclesiarum Salisburgensis, etc. MI
tiam sibi conciliassent 3 imb vero quis eam iis facultatem permisisset quis scrinia illis resierasset Theodoricus Fran corumRex, qui Bojis aliisque Germaniae provinciis leges im posuit, non alio eas idiomate, quam latino conscripsit. Ca--αroli quoque Magni Capitularia pro SaXOnibus alione quamα- latino sermone fuere exaratae ὶ idipsum constat de Legibus itan .. ac Placitis publicis, quorum multa in Tomo nostro I. retu si 'limus: quale etiam est illud , quod Dux Bojariae Thamio in Synodo Dingolfingana conditis legibus popularibus suppeditat λ Si ergo verum esset, idioma Germanicum fuisse a quoquam uti Hispanicum, Gallicumque infestatum, id certe non ad Apostolicos Monachos, sed ad Reges, Imperatores, Principes, eorumque, ut Vocabant, Missos per
Verum audi, benigne Lector, quid de Germanorum antiquis moribus Tacitus scribat Z Viri, inquit, pariter de fae- minae literarum secreta ignorant. Quomodo ergo Majores nostri multa scripserunt 3 & quomodo eorum scripta potuerunt ignibus tradi Scio. Scriptorem nostrum Taciti dictum intelligi velle de solis literis amatoriis. Verum boni siuperil quis credet, Germanos scit antiquos novisse omnia legere & scribere: ad exarandas autem & legendas literas amatorias caecos fuisse λ Certe id aliud non est, quam si diceremus, antiquos Germanos habuisse currus, quibus frumentum quidem inhorrea induxerint, non vero foenum in areas suas: & asciis
suis usos fuisse ad arbores quidem dejiciendas, non vero ad exscindenda dumeta; quo quid ridiculum magis dici potest
Certe Germanos veteres a rebus venereis non adeo fuisse
alienos. discimus ex Actis S. Bonifacii, qui eapropter pluribus in locis faeminas ex Ecclesiis proscripsit. Profecto non nisi forte paucissima Germanico idiomate
olim fuisse constripta, ex eo commode deducimus, quia in tot antiquitatibus, quas domi, forisque excussimus, vetustius vestigium Idiomatis Germanici hactenus nobis, ac for- tbetiam aliis . non occurrit, quam ubi in Concilio Liptinensi An. 7 3. celebrato, exprimitur formula abrenuncia- 'tionis faciendae diabolo hunc in modum: Forsessu Diobolae 8
33쪽
xiv Dissertatio secunda Protegomena.
meiat an Farier. Gelabistu in Crist, Godes Suno Z Rest. A g labo is Crist Godes Sum. GH istu in halagon Gast y re gelabo in hae an Gast. Unde optime conjicimus, Apostolicos illos via
ros conatos esse Germanis, ad fidem recens conversis, tialterius sermonis ignaris, sensim verbis Germanicis exprimere . quae ad baptismum erant cumprimis scitu necessaria. Nihil hic dicimus de nostro Rabano Mauro Abbate Ful- densi, qui Glossarium Latino - Theotistum in tota Biblia Sacra veteris & novi Testamenti composuit. Non ergo dici potest. Viros Apostolicos Germanicum idioma supprimere voluisse. sed fidei articulos ac Evangelium in illud idiomatranstulisse: id quod ex iis etiam egregie demonstratur, quae Iom. L pag. III. de versione Evangelii expressimus. Oecurrit hic mihi vetustissima quaedam membrana Archl- vi nostri, Benedictoburani, ex qua ulterius fit manifestum. Monachos neutiquam fuisse conatos idioma Germanicum supprimere. Ibi Monachus quidam noster latina vocabula, ad rem potissimum Oeconomicam pertinentia, conatus fuit explicare verbis Germanicis hunc in modum. ebombus. spictari. φδει uellam uellari. Granarium. Horreum. Scuria. Cellarium. Potheca. elisari. phist . H φ. ovam si' Cellenarius. Pistrinum. Sedarium. Clitanus. Cribrillumbael. hahela manna thom Pilae Gramacula. Ganna vel Sporta. Corpis vel Cossimiste mulin Mari phasinas. nus vel Qualus. Modius. Molendinum. Solarium. Palacium. olpenta ros sues
Camelus. Caballus vel Sonipes. Sella. Castalarius Henius. Dis fusi meritas vel Spado. Polatius. Pultrinus. Fqua vel jumenta. fluotari. μορ. ess miliar GL sauiros fumari
Mulio. Equaricia. Asinus. Onager. Sellarius. SOumarius. Ohmari MFen Missa selehalmo magen his Bubulcus. Boves. Vacaria. Lorum. Plaustrum. Scala.
magenisi a ses rad speiho. feta nusorbita. Funis vel restis. Rotae Radius. Cantus. Modiolus uia
34쪽
De Antiquitate Ecclesiarum Salisburgensis m. xv
Haee & his similia, sed quae nimia vetustate detrita Iegi amplius non possunt, antiquus ille librarius noster. haud dubie ut Germanicum idioma addisceret, non ever
Apage ergb insolentes illas calumnias a viris de Germania
nostra optime meritis: de quorum rebus praeclare gestis, Religione Christiana, Scholis ac disciplinis optimis introductis, superstitionibus atque pagantis ut vocabant ejectis, & actis moti . Germaniae cum summo Eruditorum commodo construptis. atque ad posteros transmissis, agunt Scriptores innuia meri . etiam Αcatholici: & nos passim in Tomo nostro I. egimus & in II. iterum agemus suis locist ubi etiam novam Lutheri doctrinam i prout instituti nostri ratio peria miserit ad trutinam revocabimus. At, inquis, multae fabulae in ejusmodi Monachorum Scriptionibus occurruntὶ Audi, o bone i Monachi, quan tum ad similia. non fuerunt melioris conditionis, quam limmines alii cujuscunque status, puta Reges, Principes, Nobiles, ignobiles, sacri & profani, docti & indocti. Ostende
sis vero hominum quoddam genus, E quo nullus unquam finistro aliquo rumore aut relatione, aut conjectura, aut vitiis librariorum, fuerit in errorem inductus 3 Quasi verbea omnia , quae etiam eruditissimo hoc nostro Saeculo imter tot shbsidia literaria optima fide scribuntur, vera sint, nihilque etiam exercitatiuimis Viris aliquando in pennam veniat, quod a vero exerret Si autem hoc feliciori tempore aliquando sinistris scriptionibus, rumoribus, & relationibus imbuimur & seducimur, cur arguuntur antiqui scriptores
& quidem soli Monachi) qubd in ea temporum suorum
tum simplicitate tum barbarie & iniquitate ex hominum paganorum relationibus sortE lapsi sint λ putasne Qtos Monachos eo privilegio debuisse esse praeditos, ut falli non potuerint λ Certe injuriam maximam inferremus celebratissimis cujusvis nationis & conditionis nostri temporis scripto ribus, eb quod in eruditissima eorum scripta aliqua irrepse
35쪽
xvi Dissertatio fertia Protegomena.
rint, quae reipsa aliter se habent. Quomodo igitur absque injuria soli Monachi vapulant, quod scribendo aliquando caespitarint Z Certum est, & quis sincere eruditorum negare audebit. Monachos antiquos scriptis suis innumeris de post ritate prae omnibus aliis nominum generibus fuisse optime meritos. Tolle antiquorum Monachorum scripta: quam jejuna, quis curta, quam hiulca erit Historia non tantum Εc-Zesiastica, verum etiam Italica, Hispanica,Gallica, & maxime nostra Germanica, fatente ipsio adversario nostro, Scriptores Rerum Germanicarum fer e omnes fuisse Monachos. Haec occasione Monacho-Mastigis illius breviter m
libet Adjutores hujus Tomi II. ac Censiores suosdam
extraneos Ami L usi secedunt alia ad Lectorem
IN Tomi I. nostrae Historiae Dissertatione sexta fideliter
egimus de adjumentis, & adjutoribus operis nostri: quia bus omnibus suam laudem hisce gratissimo animo stabilimus. Superest, ut Adjutores etiam hujus Tomi II.
inter hos primum locum debemus Reverendissimo ac Amplissimo Domino Placido Abbati tatalensi SS. Th.&J. U. D. Statuum Provincialium Deputato & Commissario &c. ex cujus alloquiis literisque complura didicimus. Quod idem de Reverendissimo D. Liebhardo Firstenseldensium Abbate di
Simillimam laudem Reverendissimis& Amplissimis DD. Aquilino, Canonicorum Regularium undensiorisensium ti Praesidio Weyarensium Praepositis debemus. Proximum locum sibi vendicat Reverendissimus, Perillustris ac Amplissimus Dominus Anton. Cajetanus ab Unerti, Collegiatarum Ecclesiarum B. V. Monacensis & S. Udatrici Habacensis tum Praepositus, tum Canonicus. percelebris Eeclesiae S. Petri Monachii Decanus. Serenissimorum Principum
36쪽
De Antiguitate Hessiarum Salisburgensis, m. ΟΠ
pum Electorum Coloniensis atque Bavari Consiliarius Eccle siasticus &c. qui ex copioso dictae S. Petri Ecclesiae tabulario multa praeclara Instrumenta, qualia ibi latere nunquam fu issemus suspicati, pro illustranda Historia nostra nobiscum communicavit collaborante Viro clariss D. Philippo Salter. Canonico Regulari Pollingano, SS.I h. D. & ParoCho in For-stenried, cui profecto pro numerosiorum Instrumentorum laboriosa & accurata exscriptione & amica communicatione graviter obaeratos nos grato animo profitemur.
Multa alia subsidia literaria conquisivimus& feliciter obtinuimus a Patribus Ord. S. Francisci: a Patribus Fremitis S. Augustini: a PP. Capucinis: a PP. Minimis S. Francisci de Paula: a Patribus Carmelitis : uti etiam a Clericis Regulari
bus Theatinis: & Clericis in commune Viventibus, aliisque,
de quibus sub loc5 agemus: quibus omnibus publicas hasce
gratias, ut par est, humiliter persolVimus, eorumque propensa studia ac labores omni laude dignos posteritati commendamus. Eorum vestigiis, si ii omnes, a quibus similia adjumenta diligenter expetivimus, institissent, dubium non est, quin Tomus hic II. plenior in lucem prodiisset, ac Frisingensi Historiae major lux accessisset. Nunc cum fortassis alicubi de uno & alio loco sacro, aut etiam de ipsis rebus Fri singensibus succinctior, quam sperari poterat, mentio in hoc
opere occurrerit, benignus Lector culpam non in nos, sed in defectum Informationum conjiciet Mirum sane est, quam sint diversae hominum circa pu-hlicam antiquorum Instrumentorum editionem sententiae. Quidam membranas suas antiquas tam solerter in scriniis sivis custodiunt, quasi, si eae in lucem prodirent, omnem vigorem exhalaturae essent, aut timendum foret, ne jura domestica periculo exponerentur, ipsique ceu malae fidei possessores arguerentur. Cum hujusmovi possessoribus nihil agitur : qui
interim timiditatem suam ultro produnt, ac variis conjectutis sese reddunt obnoxios. Causiam meliorem fovere se demonstrant, qui suas antiquitates toti orbi publicare non dubitant. praesertim cum etiam intelligant, nulla alia via commodius ac certius documenta antiqua incendiorum ac direptionum periculis subtrahi, quam si typis impressa exemplaria in plurimorum manibus & oculis compareant. Pereant licet postea aliqua impressa exemplaria in loco uno Maltero: supererunt centena in Bibliothecis & pluteis aliis, ipsisque jura sua manebunt semper illaesa. Habemus ex ipsa RP. Agestae e regnis Tom. IL e aula
37쪽
xviii Dissertatio tertia Protegomena.
Aula Caesarea gravissimas literas. Reverendissimum ac Celsifasmum Episcopum ac Principem Ioannem Franciscum cuia jus anima nunc cum Deo vivit) ab Augustissimo ac Sapientissimo Caesare Carolo Vl. fuisse eximie laudatum, quod a liqua Ecclesiae suae jura toti orbi exponere non dubitarit. optareque Caesarem, utJoannis Francisti exemplum etiam sequantur caeteri Germaniae Praesules ac Principes. Simillima datis ad eundem Antistitem nostrum literis multi alii Principes ac Summotum Principum Ministri copiose expresserunt, eidemque amplissim. congratulati fuerunt. Idem judicium fuit virorum per Europaeum Orbem eruditissimorum, e quibus non pauci non solum literis privatis, verum
etiam typis publicis, puta Frisingensibus, Augustanis. Monacensibus, Lipsiensibus & aliis consilium Ioannis Francisci
impense collaudarunt, & etiamnum collaudant, semperque collaudabunt. Neque enim alia opportuniori via in sinc xam rerum & Antiquitatum Germanicarum notitiam veniri potest, quam si documenta e scriniis& pulveribus extrahan tur, blattis subtrahantur, ac typis commendentur. dicimus autem, quantum intersit boni publici, ut sincera antia quitatis notitia habeatur.
Dicet hic fortassis nonnemo , fuisse e Lipsiensibus Censoribus aliquem, qui complura Historiae Frisingensis loca acri Censura notaverit, adeoque Celsissimi Principis Ioannis Francisci consilium non multum probariti Respondemus. Scriptorem illum, qui idiomate Germanico censuram suam edidit, & in publicum protulit, testiabus etiam quibusdam viris Acatholicis non ita esse atten
dendum. Certe nihil homini illi displicuit . quam quod
scribendo Lutheri stilum ac methodum declinaverimus, Mab Aribone ac Regulis Catholicae veritatis non deviaverimus. Id verb non in vituperium, sed in laudem nobis cedit. Interim alii Lipsienses Censores fuere longE modestiores . nobisque aequiores, ita, ut etiam hujus Tomi II. accelerationem non solum privatis literis, verum etiam publicis typis a nobis expetierint: quorum votis etiam libenter citius obsecundassemus, nisi impedimenta gravia c& inter haec mors inexspectata Reverendissimi ac Celsimi mi Episcopi & Principis
intervenissent. Norunt certe, qui nobiseum sunt, nos diuturnioris dilationis causam non esse. Poterat jam Mense Decembri anni I 6. impressioni dari initium. Cur id secutum non sit, iterum norunt illi, quibuscum eo tempore
38쪽
De Antiquitate Ecclesiarum Salisburgensis m. XIX
conversabamur. Tacemus, post completam Seriptionem
Tomi l. jussu Celsissimi Historiam Frisingensem mille annorum etiam idiomate Germanico a nobis debuisse scribi, ac panegyres, in maxima illa saeculari festivitate habitas, in termixta totius solemnitatis descriptione ad praelum parari: quae omnia non minimum temporis spatium sibi postularunt, ac nobis eripuerunt. Caeterum duo illa nostra Opuscula tempore intermedio typis Frisingensibus in publicum jam ante triennium prodiere. Illud etiam hic monendum esse Lectorem censemus, qubdhuic Tomo II. non totidem Instrumenta, quot primo, Censuerimus esse inserenda: cujus rei nulla alia ratio est, quam subd ex literis posteriorum temporum nullo modo tanta eruditio erui, nulla tanta antiquitatis gratia hauriri possit, ac ex Documentis temporum antiquorum, quae etiam longh m jori luce indigebant, quam saecula nobis viciniora. Interea tamen experietur Lechor, nos etiam ad illustranda saecula posteriora non minimam curam adhibuisse. Tacemus, in strumenta recentiora plerumque uimia prolixitate sua Lectoris patientiam fatigare, ac molesta accidere: qua molestia eum liberandum esse existimavimus. Et quis ignorat, innocentiora esse instrumenta, quae ab annis nostris sunt remotiora : offendere vero facile, quae sunt propinquiora; &vel ideb delicatius esse tractanda pDenique hic expungendus est error, qui in Tom. I. Hiastoriae nostrae de Abbatibus Campidonensibus irrepsit. Ibi sic seribendum fuerat: Sub Carolo Rege, postea Imperatore, dicto
Magno, male omittitur Andriarius, Ab Ludovico Pio Theomnus, Ullatio. Sub Ludo eo Rege Germaniae Acta benus 'leopus Pria
Hemim I. Immbardus. Sub Ottone Magno S. Matricus Episcopus Augustanus. Giselfridus. Subotionem. Madosus. Sub Henrim IV. Otems: ου Adesertus. Hic erat potissimus error, quem in primo Tomo emem
dandum hactenus deprehendimus. Neque diffitemur, ibi
etiam aliqua alia occurrere emendanda: verum ea ab attento ac benevolo Lectore facile corrigi possunt. Interim longe plura, quae passim contra quosdam Scriptores antehac adduximus, hodie h nobis possent egregi. confirmari, ac magis illustrari, si locus ferret. Nempe nobis idipsum comtigit, quod nemini Scriptorum non solet accidere, ut stiliacet tractu temporis res antiquae ex continuata Librorum ac
39쪽
xx Dissertatio tertia Protegomena.
Codicum Lectione clarius innotescant. dum non solum Dies diei eructat merbum, verum etiam Nox nocti indicia sesentiam, veluti Spiritus Sanctus Psalm. 38. dudum indicaviti Interim similia inter adversaria nostra diligenter annotavimus, quae forte aut nobis, aut Sodalibus nostris pro ulterius illustrando Frisingensiis Historiae Primo Tomo suo tempore poterunt deservire. Quod si benevolus Lector adverterit alicubi aliqua fuisse omissa, quae in praesenti Tomo fuissent exspectata, credat. ea aut nobis fuisse plane incognita, aut non concessa, aut sero oblata, aut minus digna visa, quam ut publicae Historiae inseri mererentur: aut denique memoriam nostram quam labilem esse, maxime post graves multorum annorum labores, libenter profitemur subterfugisse. Confidimus interim , praesentem Tomum non solum ad res Bojariae, sed etiam Austriae: imo etiam Ecclesiae MImperii illustrandas aliquid lucis esse allaturum: quod, Deo dante, per decursum patebit. Obtestamur autem Lectorem, ut, priusquam ad legendam hanc Historiarti se convertet, prius Errata, in fine huju3 Operis annotata, conspicere ne graVetur,
40쪽
Res Geroldi Episcopi usque ad annum Christi in CCXXX.
Rosequendo Frisingensem Historiam , quam
hactenus propitioNumine usque ad anum Christi MCCXXIV. utcunque perduximus, incidimus in luctuosa tempora, dum anno iubsequenti, Christi MCCXXV. hyems rigidissima, 'ac iblito longe productior ingruit, tame gravissima ad biemnium iubsecuta, qua multi misereperiere, ut notavit Tritis hemius nollan incurrit tristibus istis in Thuringia sua Elisabeth Landgravit Uxor, ex regio Hungariae sanguine -- ων iamta, dum praeclaram cogendarum in coelo divinarum opum occasionem aucup ta , ac pauperis manum Christi esse Gamphylacium arbitrata . terrenas , quas possidebat, opes in egenos admiranda pietate estudit. Neque minor fuit erga inopes S. Engelberti Coloniensis Archiepiscopi in tame misera vexatos charitas. quippe qui frumento in Moguntina provincia ingenti copia comparato, atque imde secundo Rheno navibus vecto indigentibus subvenit, meritus, ut eodem an