Commentarius pro. re. domestica et nummaria saluteque. animarum in primis. conseruanda ad Christiani orbis vniuersitatem a Fr. Angelo. Roccha episcopo. Tagastensi ... directus contra. ludum. alearium chartarum scilicet ac taxillorum ..

31쪽

Contra ludum Alearum . I s learum ludus Canonica Lege,atque Concilijs vetitus.

s T U C ipsum Canonica lege, sed poenis praescriptis factum reperitur in prima Decreti par

te Dist. 3 s. cap. I. ex Apostolorum Canone q3. desumptum hisce verbis: Episcopus, aut Presbyter,aut Diaconus, Aleae, atque ebrietati deseruiens, aut desinat, aut certe iam netur, ideri,deponatur ab ockio, et ei beneficio , mel suspendatur ab et su Ordinis Sacri, 'tat 9lossator interpretatur . Similiter c inquito Clerici , di Laici sipermanserint in Atia,Communionepriuentur,hoc eri , excommunicentur .

In libro item Canonum Sanctorur Apostolorum a Graeca Lingua in Latinam translato a Gentiano Herueto, ac Theodori Balsamonis Patriarchs Antiocheni Commentarijs explicato, haec in Canone Quadragesimo secundo leguntur: Episcopus, vel Presbyter, vel Diaconus

Aliis , ebrietatibus vacans.

et ei cesset, mel deponatur .

Deeret. p. D.3 .c. Is Nota verbia, deponatur. Communi

nis priuatio est excom municatio . Can. a.

32쪽

m 3. segregetur, idest, C mmunione priuetur. sineri P. 1. Disto .c. I. Synod. s. stanti poli

tioribus iudiresias. 1

2o Commentarisi lIn Canone Quadragesimo tertio ita legitur:

m diaconus hoc est subdiacon mel Lector, et et Cantorsimilia faciens , et et cesset, ve*gregetur.

Itidem , Laicus;

Iris,eodem modo Laicus. -

Idem legitur in prima Decreti parte Dist. 3 3.

cap. I.hisce verbis: Dissopus, i Presbyter, aut Diaconus , Aleae,atque ebrietati deseruiens , Aut desinat,aut certe iamnetur. Subdiaconus,aut Lector,aut Canior Similia faciens, aut desinat , Aut communionepriuetur , Similiter etiam Laicus.

bis vetitum reperitur in sexta Synodo generali, ac tertia Constantinopolitana,in qua haec leguntur verba:Nullum omni siue Clericum siue Laicum ab hoc deinceps tempore Alea ludere δε- erat es uis autem hoc deinceps sacere ab hoc tem

pore auressus merit, si sit quidem Clericus deponatur,tic est, ab in Pio, mel beneficis Vsi Laicus Are-

33쪽

In Concilio F libertino Prouinciali circa tempora Siluestri Papae Primi , & Nicaeni Concilij celebrato, cap. 75 . ita legitur: Si quis fidelis Alea,ideri, Tabula luserit,placuit, eum abstinere ;0si emendatus cessauerit, post Annum

poterit communione conciliari.

in Concilio Lateranens sub Innocentio Tertio cap. I 6. S in lib. 3. Decretalium haec leguntur: Ad e filias , vel Taxillos Chrisi non ludant,nec huiusmodi ludis intersint. Tridentina item Synodus, quae sub Paulo Tertio Anno Christi Dom. I qa. inchoata , sub Iulio Tertio continuata , ac denique sub Pio Quarto absoluta fuit, in Sessione vigesima secunda cap. I. de Re formatione, dum delavetito Alearum ludo , necnon de rebus, quae viris Ecclesiasticis prohibitae sunt, sermonem habet, in hanc loquitur verborum formamis: Statuit sancita Synodus, Di quae alias a Summis

Pontificibus , di ἀ Sac, is Concilist de Clericorum

ita,honestate, cultu, doctrinaque retinenda, ac si mul de luxu, commesiationibus,choreis, qleis, IUDbus,ac quibuscumque criminibus, necnon secularibus negotiys fugiendis copiose , ac salubriter sancit uerunt , eadem in posterum ijsem pamis, aut maioribus arbitrio Ordinari, imponendis, observentur nec

segregetur, idest, excommuniceri r . Concilium Elibertinum.

Summorum Pontificum,& Conciliorum Decreta confirma

tur.

34쪽

Decreta desueta invium reuocanda

Tridentina synodus.

rectionem pertinent, Auspendat. Siqua vero ex his in desuetudinem alisse G mpererit, ea criam mum in reuocari, , ab omnibus accurate curiodiri ritideat, non astantibus confisetudinibus quibuscumque kn0ubditorum nessitae emendatio. nis ιpse condignas, DEO VIndice, poenas persoluat. Haec dictό in loco Tridentina Synodus, quae confirinat illa omitavius a Summis Pontificibus, & a Sacris Concilijs olim sancita fuerunt circa Clericorum reformationem , praesertim vero circa vetitos Alearum ludos,

dum illa omnia olim sancita sub ijsilem , vel etiam maioribus poenis, Ordinarij arbitrio imponendis, obseruanda omnino esse decernit ; ita vero,ut siqua ex illis in desuetudinem abijsse ordinarius inueniar,ea quam primum in usum reuocare diligenter studeat absque viis interpellatione, nulla scilicet appellatione ad miti,quae ipsam exequutionem impedisere queat, non obstantibus consuetudinibus quibuscumque.' Quamuis enim huius gen

ris consiletudo , quae potius corruptela, quam suetudo consiletudo vocitari deber,a Superioribus re- excusat i sa center no' pro blbua poena temporali excu- , ἶ- η lsaret, a poena tamen gehennali non excusat,

tum propter prohibitionem antiquitii retam

35쪽

6ontra Ludum e earum . 23ctam,tum etiam ob tanta mala, Sscelera,quae ex tali corruptela nascuntur . . GIn Concilio Mediolanensi . Prouinciali , quod tempore Pij IV. Sanctus Karolus Bo romaeus, tunc S. R. E. PreShyeter Cardinalis Tit. Sanctae Praxedis , & Legatus ad uniuersam Italiam, necnon Archiepiscopus Mediolani Anno Dom. I 3 63. celebrauit; Principes& Magistratus commonentur, ut Alearum, ac Taxillorum ludos prohibeant. Hinc potimulta a Finibus eorumdem propellenda , de Alearum, ac Taxillorum ludis prohibendis, Stexpellendis loquitur in haec verba : Et crumniam etyu compertum est, ex Aleae ludo saepe furta , rapinas fraudes, blasphemias, aliaque id genus sagitia proficisci, prohibeant Taxillis, aut Alea ludi ;, grauiter A publicos Aleatores, i, in eos, qui huiusmodi ludis interμnt, quiue domum ad recipiemris ludentes expositam habent, an aduertant. Haec dicto in Concilio de Taxillorum, & Alearum , siue Chartarum Iudis ad Principesi,& Magistratus. Quae cum ira sese habeant

contra Laicos Aleatores, multo magis intelligenda sunt contra Clericos, & alios Viros Ecclesiasticos,qui, vel dictis ludis operam nauant, Vel intersunt, cum tot flagitia, & calamitates ex ijS Oriantur.

Concit. Ne diolanens. lnto. q. Colmniae impresso Anno Domi6o6. p.g. 9o7. Alias,atque Animaduertant,idest puniant

36쪽

a a Commentarius

in Concilio denique Aquileiensi , quod

tempore Clementis Papae Octaui Anno Do. mini I 396. celebratum fuit, Taxillorum , &Alearum ludi, praesertim vero Clericis,eorumdem luserum calamitatibus , & flagitiis enarratis,& pensitatis, verbis hisce omnino prohibentur : Alearum, Taxillorum Coum, quo tempus misera iucunditate teritur, flericis omnibus inhibemus:multo 'Dero grauius,si non modo luserint ipsi,sted alijs ludendipotentatemfecerint,parato loco, domestico diuerticulo. iscoporu merὸ evigilantia, Pprudentia,edictis,ae parnis propositis,opportu num erit remedium adhibendum , miperiis auerta tur , qua miserorum facultates se ui morbo exhauriuntur, bla hemiae ,-rerum desperationes excitantur, cupiditatum intemperatiorum, O faudum oblectamenta aluntur,denique ipsa DEI Clementia assidue essenditur: qui tanto periculosior morbus erit, quanto ardentius interdum animos clericorum occupat,-Ecclesia ticas opes. Haec dicto in Concilio. Nunc reliquum est, ut videa

mus, quid a Scriptoribus Sanctis, & alijs hac

de re scriptum reperiatur.

37쪽

Contra Ludum Alearum. 23

Scriptores Sancti,-alij contra Ludum

e glearum.

E Alea & Aleatoribus loquitur Sanctus Cyprianus Episcopus Carthaginesis & Martyr,multisque argumentis, Ales ludum pulchre impugnat,& Christia no homine minime dignum , ex eo probat, quod Diaboli cum Idololatria institutum sit,

multoque magis in Presbyteris vituperandum . Et post multa inter alia mala in Tractatu de Aleatoribus, haec recenset dicens: Alea es, quam lex odit: Alea es, quam sequitur crimen ignobile, et bi manifesta tentatio, stypoena occulta. Alea es Alueus mali , supplantatio amici, quae nec lucrum confert, totum consumit. I ine deinde pauperes fiunt, hinc opes suas perdunt, hinc iam conseumptis omnibus uis mutuis pecuni'

si Νbruunt. Hinc patrimonium sine mila fori

calumnia amittunt. Et infra: e lea ne lustris, Mi l s nocivus ent, , crimen mortale ; et bi δε- mentia sine consideratione; ubi nulla eritas ,std mendaciorum mandra . Haec Sanctus Cypria

nus in Tractatu de Aleatoribus. Sanctus item Basilius Magnus de Tesseris,D & aleis

Diaboli insti

tutum.

Alea est sueus mali. Mortale erimen est Alearis ludus. Mendaci rum madrα

38쪽

S. Basilius in Homilia 3. Heraemero. B. Maximus

in Clictoveo 2 a Commentarius

& Aleis ita loquitur: Dramcnta sunt in Tesstris,

, e eleis, Amtentionesque pergraues, auaritiae partiss. Spiritus malignus assiniit, furorem punctis ossibus illis ludentium, insaniasque accendens, easdem ille pecunias nunc ad hunc , nunc ad alterum transfrt. Atque modo hunc victoria sert, illum 'Dictum moestitispremit: modo contra,illum

elatum , hunc demissum oriendit. Haec Sanctus Basilius de Tesserarum, Alearumque ludis. Beatus denique Maximus , ut Clictoueus de vera nobilitate ait, postquam ad mentem redi jt saniorem, nihil magis, quam sese Alea

lusisse deploraba . Ut autem multa Vno fere verbo complectamur i, omnia iura diuina , humana ludos Alearum mirum in modum,

execrantur.

Sanctus Raymundus de Penia sori ordinis Praedicatorum , diffuse scripsit contra Ludum Alearum vetitum , ut infra in primo videbimus Quaesito, in quo multa, & scitu quidem

digna enarrantur . ' . . .

S. Isidorus Episcopus Hispalensis lib. I9.E-sisigoriis tymologiarur, cap. 66. ita de Aleae illo in b. ιας-- quit --hae arteseatis , O mendacium sique Notandum numquam abest.: ponremὸ , , odium , , damna rerum . Unde, 9 aliquando pro erhae felora . interdicta legibus stit .

39쪽

6ontra Lucium e te rum . ET Ioannes item SareSberiensis, S Episcopus

Carnotensis in libro, qui inscribitur Polycra-

ticus, vel de Nugis Curialium , & vestigijs

Philosephorum,dum in primo libro cap. 1. de usu , & abusu Alearum loquitur, eum multinrum malorum esse causam affirmat in hanc verborum formam : Gis enim non erubescat ,ssortissuae gratiam non Dirtuti debeat,sed Taxillis is fritilli cautelam suae prudentiae non doleat anteferri ' Nonne satis improbata es cuiusque artis exercitatis , qua quanto quisque doctior , tanto

Notandum.

nequior ' Aleator quidem omnis hic es ; Menda

ciorum si quidem, Operiuriorum mater es Alea,

daciorum,&periuriorum

ex aliena concupis entia , flua prodigit, nullam sabens Patrimoni, reuerentiam; cum illud effuderit,

inatera

flensim in furta delabitur, tui rapinas. Haec Ioan

nes Sares beriensis . Hisce igitur de causis , hoc est, sub relatis malis circustantiis huius generis Ludi, sortem, aut fortunam sibi vendicantes,euitandi omnino sunt, ac detestandi, tam a Laicis, quam a Clericis, hoc est, aliquo Clericali ordine insignitis, praesertim vero ab ijs , qui aliquod beneficium Ecclesiasticum habent. Hi enim

turi

ludis operam dantes, reditus in usum plui dicatos, in usum prophanum , & vetitum quidem conuertunt. Dicendum est ergo cui D a Ca-

40쪽

Catonis dictum. tiaseesesia S. Mariae de Pa

28 Commentarius

Catoner Aleas fuge, hoc est, Ludum omnem fortunae damnosum, in quo pecunia perditur, visus caligatur, cupiditas excitatur, iracundia prouocatur, homicidium perpetratur, sicut ex ijs, quae a nobis hucusque scripta sunt, & stri. bentur, iuxta horrendorum eventuum exempla, quae ex ludis Alearum suborta fuerunt,ut infra videre licet. Exempla horrendorum eventuum ex ludis Alearum Iia πω . INC interdum Alearum lusores ob deperditam pecunia post horrendas blasphemias, adducti fuerunt,ut lacras Imagines etiam blasphemado percusserint , nonnullique violentam mortem suerint consecuti. Huiusce desperationis, Simpietatis exempla diuersis in locis euenisse

constat.

Romae namque Porticus erat ad eam partem , in qua nunc est Ecclesia, quae Sancta Maria de pace nuncupatur. In eadem porticu, muro picta extabat sacra Beatae Mariae semper Virginis Imago, quae a quodam Aleatore , pecunia in Aleae ludo deperdita, post