PierI WinsemI ... Historiarum ab excessu Caroli 5. Caesaris; sive Rerum sub Philippo 2. per Frisiam gestarum libri 2

281쪽

, Venimus ad te Maximiliane Caesar, Ele , etores Principes ut, quoniam horrenda Ferdiis nandi Albani tyrannide compulsi , exuti bo- , ni ac patria extorres agimus, tuum iit,sidium, & juxta clementis morum Principum impi

, raremus , defenderemusque causam nos ram, adversum eos, qui speciem religionis, de san- , ct imoniae praeserentes, ambitiosis Romanorum, Pontificum ingenijs subnixi Regum Principum, que consilijs se intorserunt. Ab ij nam i pro

, , istum est, ut I, o Varia ii corrigendis Iu-

, daeis paganisque repere a in Christianos, ho- , die in nos Frisios detorqueatur, eademque ipsa, Carolo V. Caesare, post Philippo filio regua an

,, te , introduci a omnem nobis miseriam atque, calamitatem advexerit. Ita qui spem accepe- , ramus avitae libertatis, it ad exemplum Ger- , manorum vestrorum, aut Gallici populi nullo, discrimine sacra ac religiones nostras prostere , mur, ita maxume in servitutem incidimus no- , stris conscientiis intentatam , proclamatique is sumus haeretici, rebelles, seditios , ut no-

, strae innocentiae non unum crimen affingere- , , tui . Tum in bona nostra , ac fortunas saevita, tum, ne ij terminis inexplebilis Qvitia si is ror staret, postquam expilatas res nostras, fu-siim

282쪽

sam innocentium concivium sanguinem , de Wnique temerata divina atque humana uia con speximus, nostras cervices cruento adhuc ly-

ranni gladio subtraximus , dulcissimaeque a 'triae , hoc , quod videtis Caesar Principescit exilium anteposuimus Quod ipsum quoque,sngulari patientia huc usque toleravimus, quidem non alia fide, quam quod a Deo aeterna Providentiae ordinatione obvenire nobis crederemus, Deumque daturum aliquando rebus nostris eventum in hoc ipsis exilio blatia toleratae adversitatis Vt ea impetraremus, Caesar Principesq; supplices hoc in loco apud vos devolvimur, oramus iae exules , ut quo. niam divini nominis, sola Euangelicae veri tatis professione munimur , omnem sinistram de nobis suspicionem amoveatis, deque cons- lio Principum, procerumque vestrorum ea de re cognoscatis , succurratisque interim nobis, omnibus tangulis qui innocentiae nosti ae per stigium vestram Germaniam delegimus. Quod si faciatis , Caesar Principesque pollicemur i. gna nostro nomine, Questro simul imperio , precabimurque Deum pl. a X ut rebus con slijsque vestris intersit. Caeterum tota exulum Legatio etsi prono L l ut,

283쪽

ut, creditum sui , Maximiliano Caesares, ac ruibusdam Electorum, per Legatos e inania Albani inrita ac infruetuosa fuit Qui vergente mense Iulio de mandato Philippi, quod

Madriti in Hispania Anno CPo. I n. LX I x. xv I Kal. Decemb. factum erat, edietumVeniae regio apparatu ac magnificentia publicavit, exulesci per Germaniae Imperium, confinia Frisa sparsbs, specios clementiae praetextu revocare conatus est Sed dissidentia vitio,&3uod ministros reformatarum Ecclesiarum, faeeratam Nobilitatem , tum Magistratus quos dam 3 collegia civium excluderet , nullius serme essicaciae fuit. Hoc tantum memoriae traditum est, exules paucos quidem e plebe,

nullo Vitae , aut suarum rerum metu , relicta

Enabda Leovardiam remigrasse, nullumque fide datae discrimen , atque periculum pertuli Lse. Annam quoque Austriacam , quae in Philippi avunculi domum indulto Romani Ponti scis extincta Elisabeth Vallesia denupserat, in Hispaniam ituram, ac Noviomagum ad Vahalim prove stam a Legatis Frisiae, ac inserio rum Provinciarum salutatam , ac in spem restituendorum exulum', pretios donarijs ditatam si Classi quoque Aurantiae , quae Germanico

284쪽

manico Caledonioque mari volitabat, mandatum reperio, ne molestiam ei crearet, si sorte novi matrimoni dulcedine , aut intercessione

sponta Principis Philippi animus leniretur.

Mox Kal. Novemb. enormis calamita miserrimo, quam gravissime,Frisios adflixit. Praeter quam enim quod odia partium ut dixi, grassantia arma spectarent, ita lurcndi et cmento rum furores civilem quoque discordiam castita gavere. Surgens enim ab extremo occasu dein in Corum se defleel ens tempestas adeo desae- vijt, ut intumescens Oceanus aptis perforatisque aggeribus sit alvei quasi ac legis oblitus universim Provinciam qua ostia suminum, aut depres a littorum spectat, invalidis suetuum ob ij cibus inundaverit. Neque defuere qui ingruentibus atrocissimis , dc si1pra hominum memoriam procellis, seseq; Oceano sis raordinarios aestus .legem moti syderis fierente gentis excidium formidarent , alans enim

Corus tum tumidum ultro mare, non mariti malantum littoralem tractum, sed meditullia quoque Provinciae obtexerat. Dongi ij quoque,' praetura per Oostergoam , quae in Boream excurrunt , prolandissimis aquis innatavere, undarum mole in undecem pedum al- L 1 titu-

285쪽

titudinem provecta. Quare , si monumento, quod in templi limine apud Metselviranos b. titur fides, in Dongriae Praetura , quae orientem spectat, milles octingenti sibiners hs

etiam exceptis, qui recedente unda in Oceanum deve ni propulsique sunt. Neque absimilis in Austrum luctuum furor fuit, qui per universam estergoam , partemque post Sylvestris orae sparsi villas, domos, aggeres dise-cere , abreptis etiam per vim aquae integris familijs, quas concubia , dc illuni nox, tum altus sepor, .prima quies in lectis dormitorijsque oppresserat. Itaque conjuges , liberi, tum in cunis positi infantes cum jupellectile

domorum rusticisque instrumentis acti , non sine damno annonae, perditione frugum, quas effractis horreis assiliens mare eluebat. Notat Andraea GJphius Praetor tingerantis oblos Vtingeranos reliquosque Sylvestiae , umbilico velut Frisiae clausos, minoribus undis expositos fuisse, omnemque dulcis aquae molem conse tim aggestam, salsedine sensim tinctam centenos fabarum fasciculos penetralibus editioribusque domorum locis apud Bornenses adjecisse. Signa quoque huius inundationis ale eone Siboldio Nessano jam ante per aerem no

tata

286쪽

tata, domumque Focconis Leppi apud Hask xios altissimis aquis innatare visam Kal. Nov. selam in isto distriet ijsdem obrutam uis. . Mense quoque Septembri qui malum hoc prae

cessit, multo glires, mures' aquatiles, metu, ut creditum fuit, futurae tempestatis exanimatos, in corde brassicae desedis se ac non vanum isti rei prodigium fecistis. Hoc saltem ornensium seniores longa temporum memoria observatum annotaverant, mures in arundinetis calamorum summitatem petentes ibique nidulos suos struentes graves ut plurimum terrarum inundationes significas se. Relatum in fidem annalium est , navem onerariam cum me ibus Ham- burgo venientem .pra altissimos aggere su latam in mediterraneis consedisse, multasq; odio aut circiter pedum altitudine, totum , quod Cu-neranari necamque interjacet, terearum spatium, oceano opertum enavigas se Vectoriam quoq; aliam, quae insteiodam selverat, medio in Flevo cum centum hominibus demersam. taque tum ejulatus , ac lamenta , vagientium flentiumque liberorum a conju in per universam Provinciam audiebantur, dubijs adhuc sepe ispensisque animis vera an incerta funerum fierent. Sed recedens sensim mare LP a Vera

287쪽

vera rerum nuntia, irovincialium calamitates detexit. Tum quis' orbitates suas ac des le .ria exponere, queri turbatos domos, ac patrim nia, neq; propinquorum allocutiones morientibus suisse,aut voluntatis ultimae testationem suprema voce obsignatam Vastatam Mobietitam velut uno fluet Provinciam novaq; blitudine non aliam rerum imaginem, quam pereuntis generis humani spectari. Nonnullorum cadavera circa ostia fluminum, aut in limo , quem ar-stus, reliquerat, reperta, agnitaque propinquis lemni funerum decorata lint. Caetera per

Oceanum sparsa quia sepulturae honos ijs non

concessus caelo contecta fluctuavere. Tradunt historiar in utraque Dongria tum Docco mio urbe quinq; illia hominum, ducentos caeterum in universa risia , quae Flevo Lavicinue continetur ultra viginti millia perijsse. Repertorum quoque miram in facie deformit tem fuisse, caeterum pulcherrimos habitus more majorum nostrorum, aureis argenteisque lamellis interstinctos in mortuorum cumulis notatos. Invenio Geestertandos , quod illorum agri clementibus jugis adsiti gant, periculi immunes suisse, ac infantem una cum sele cunis

impositum necam appulissset, prodigioseque

288쪽

servatium. Frisiam quoque toto decendio profundissimis aquis obtectam stetisse, ac restagnantem velut undam, is continuis exhalationibus frigeratum aerem , asperum gelu , prima etiam bruma peperisse. Quo malo Sax

num olimis Burgrindionum temporibus motalis ac controversa recruduit Praeterquam e nim quod damna passis omnia gravia perfunera, ac orbitates tristia essent, ita tum reparationem aggerum non sustinebant , exhausti communi malo littorales se recenti inundatione fracti. Itaque illi Carolum Brimaeum Comitem Meganum orare, misereatur nuperae calamitatis publico dispendio publicum sultas lium decernat. Suae potestatis non esse privatis opibus averruncare commune Provincia discrimen , omniumque incolumitatem emere suarum rerum adiura paratisi a gestate. Subveniendum potitis communibus iris, ac inclementij naturae, ne parte terrae riscar incendio exusta , aut aquarum vi abibi pia toti Provinciae quid decedat , quae stare abreptis partibus non postit. Idcirco olim aggerum neglect u maxuma terrarum , ac continentis spatia, aut Oceano contecta , aut seorsim avulsa per circumfluum mare formam insularum induisse.

289쪽

duisse. Neque enim hoc in Frisa infrequens cum urgentibus agrorum posse ribusi qui tum palustria, ac depressa locorum inhabitabant

invalido aggere duet in Oceanum Cermanicum rivi viam saevissimo clemento aperuere, Flevo fluvio marinis aquis inaatissima aestuaria effulb. Caveret ergo Brimam quam maxume, ne dum de aggerum lite Provinciales contenderent, altercantium controversam importunum praeceps mare dirimat. Tum componendae liti e regio Senatu gramus chlenius Praeses, Petrus Fritiem Iureconsillius des- gnati , qui discordibus agrariorum animis, et iam durante diario maris influxu, nihil prose-cere', quod parum miserationis in animis hominum tanta vastatio, & calamitas reliquisset. Quare littorale Nestergo ad Ferdinandum Aliabanum mittere Legatos decrevere,publicaq; cmterorum ignavia maturare negotium opprimendae Provinciae validum. Res Cunero Episcopo, Petro Medenblicano Praesuli Achlemio, Scelloni Lyauchamae Dothia Bongae, Ulpio Hiddamae QCronent,urgio ut maritimis Uestergoi commissa. Qui , ne quid in moram oris periculi bellum mox supplicem ad Ferdinandum Albanum per delegatum mitti se

cerunt

290쪽

cerunt, in quo disectos aggeres, d damna agris possiessionibusque suis illata exponebant. Non esse suarum virium id reparare , quod vis marinorum fluctuum abstulisset , aut pendere ulterius tributum , quod huc usque gerendo

pro Rege bello impendissent. Agros quippe

sibi, non magnis latifundijs turbido procellos mari adjectos eosdemque sterilitate novae salsedinis incultos serendis aggerum , bellique

oneribus pares non esse. Rogare igitur Ferdinandum Albanum, ut tot damna passos tributo levet, statuatq; modum, subsidia, qui bus ei Nari risi queat, marinis etiamnum a ANNO qui obtecta. Caeterum Albani animus alijs ne Io. gotij dc mole belli aestuans amota Friscae securi tatis Cura Legatum dimisit ac apud Carolum Brimaeum Frisia Praesect una agere jussit. Ita

res morae impatiens magno Provincialium dam--.no protracta, disiectaque per vim actua piscatorum tuguria,quae marino aggeri ruri in adstiui

Senatus regius vetabat,vacua habitatoribus mansere. Incolae ipsi aut undis sublati, aut, qui superstites silere , laris incerti per universam Provinciam faedo spectaculo circumacti. Quorum miseratione , d suo quoque periculo ad- duecti estergoi, qui maritima tenent, CarΟ-M m lum