장음표시 사용
351쪽
IPS VM enim pii , ais posterius est in motu,tempus autem est hae,ut mo
Quoniam dixtisti inpossibile est tempus esse anima non existente, sed vel hocst utrumens est tempus i. subiectum tempori.Nam hoc apud Aristo,significatur eump en'subiicisetur autem tempori motus,hoc ipsum volebat hic rursus ost Merticu, subiectum tempora est motus. Nam inquit ipsum prius & posterius est in mora quatenus numerabilia sunt,
quare si tempus est id quod prius α posterius sunt id si est in mora Iriore α posteriore eristente in motu velut in subilao, 6c tempus ita erit in motu.
DVBI TAVERIT autem quispiam qualisnam motus lepus est numerus.
Dubeationes de tempore diuersas a primis annectit. Et primum quod si tempus motus
est numerus,multae autem sunt species motus auctio diminuti Ralterati o generatio,&eor
ruptio,qualis ergo motus lepus est motus & inquit se omnis metus est numerus qua mo ius iunt,non enim quatenus auctio est auctio tempus .est mensuratiuu eius, ne* alteratio qua alterario sed qua una quel harum est motus hac ratione mensuratur a lepore, quare tempus est omnis motus mensuratiuu.Namiaqua distantia prorogationem* simpliciter iustinuis ipsoru metitur. quare sin id tamune st est in ipsis mensurantur a tepore,non m ea propria quae competunt eis huic aut deinceps annectunt talem alteram dubitatione, quonia aliqua possunt simul duobus motibus moueri.Nam in eodem hoe aliquid m I cum mouetur potest aliud alterari,veI aliud quide circulo moueri,dc aliud motu recto,n quid igitur duo tcpora uniustulust motus mensurati a suo proprio tempore sunt,uel una α idem tepus plurium no uu est mensuralisu inquit igitur st unum&idem icpus pluria motuu qui fiunt est mensuratiuu,6c quide nihil absurdi accidit.Nam ut numerus in anima unus existens&idem ceu decem metitur extra denas denariosq; numeros equorii homia
aqua α cuncta gumida propterea quod non qua tale unum quod ipsoru est hac ratione metitur sed quatenus quam v aliquid est,ita 6 tepus unu & idem existens pluriu motuum equalium di simul substantialibus mensuratiquest.Nam&si non equales sint motus sed
alter maior,alter aute minor quatenus atherutem F est maius , hac ratione non idem est minori 6 si equalia aute fuerint non simul aute ne R hoc modo sunt numero eadem speoe: e tamen sunt eadem ea tempora quae re non simul tant,ceu nunc dies si cie clim die seoquenti eadem est. Post haec quaerit quod si metruestimus motus circularis& vnsi quod peoru quae mensurantur quada unigenea mensura mei uratur.Nam decem equi Vno equo mensurantur 5 decem homines uno homine similiter tu lignum decem cubistoru cubitali eiusdem parte mensuratur.necesse igitur di tepus cum sit numerus quodam tempore men. surari,quod est igitur hoc repus quod omne lepus metitur. Ad solutione igitur hanc prius accipit illud quod quide iam superioribus dixit quonia non solum trepus motum mensu. tur,sed etiam motus mensurat tepus,5 quod motuu alii sunt irregulares ceu sunt ii qui in ortu interitum consistunt alii aut cuniformes ceu sunt motus spheraru lchom alii cele. riores motu .alii segniores.Nam quida ipsorsi circunducitur ab eodem in idem per triginta satum, annos.alter aure per duodecim annos, alter vero per annii unumscita alius aliter quidam iures. aute est omnium aliorum ocior & notior qui est spherae inerrabilis & snta quatuor ho, isti ris durat dico.seum motum qui aienoctae pelacunductus est in idem.Cum igitur metiaci minimum est¬um meritoWab eodem motu definitum est tempus dico scilicet dies una haec autem est dies eum noctae quae est unigenea m msura temporis quo omne tema pus mensurarur. Nam mensem dicimus triginta circulistiones spheraeinerrabilis, annum tia autem circuntationes.trecentas sexagintaquint.&simpliciter omne rempus mul: iplicatio. ne dierum obtinet generationem, quare primo quidem morus definit minimum metrum ipsius temporis quo omne tempus numeratur deinde eodem omne tempus numeratur de quemadmodum ulnam recubitum mensurauimus in digitales magnitudinis 5: alius al. ter hic quidem in.etraliter autem in .et &alterin et . . ita sane & dies naturalis in multas parates diuisus est, ceu nos illum diuidimus in.et . quae horas appellauimus si au em re has is est diuidere in infinitum, sed as has relatione.quemadmodum S semidigitale, vel icrtia para, vel decima digiti relatione ad digitum cognoscitur&discernitur, sic igitur & semia Io Gram. HH iu
352쪽
ho ra α reliquae paries resatio ad horam discernitur,tamem motus uniuris inimus aenotus est spherae inerrabilis circulatio cuius mensura dies est quo aliquando aliud pus metitur di hebdomada , dc mensis,&annus, direliqua temporis partes,&Propter hoc dii visum est quibusdam vetens circulationem caeli tempus esse propterea quod rem definitur determinaturo tempore.Nam temporis mensura eadem discernitur ec definitur.ec omnis alius motus ab eodem mensuratur,quidem di ipsa mensuret S deliniat tempus mensuratiuum motus definitiuum igitur temporis tempus existimarunt. Deinceps relis quum ponit ea quae comuni consuetudine dicuntur de tempore sequentia dictam contem. plationem suam de tepore. Nam viri aiunt circulum esse humanas res propterea strem mensurantur de definiuntur principiu oc finem obtinentia ceu hcue valetudines α morbi, prosperitates ta diuersa diuitie , paupcnates'ellum pax. Nam quemadmodu circulo quosdam haec omnia in seipsa reflectuntur& succedunt ipsi simet muruo inuicem*,cum igitur tempore haec discernantur tempus quida esse vide: ur.propter thoc di ipsa circulu aiunt esse, ipsum aut et epus circula inquiunt esse quonia metrum est circulationis ci ab ipLamenti
ratur. quare inquit dicere h umanas res esse cit culum mhil aliud est q dicere il te pus est quia
dam circulus. Dicere autemst lepus circulatione mensuratur. Deinde quonia in iuperioris hus cum diceret D d fieremtu motuum unum α idem l pus est mensuratiuu de hoc fidem facit exemplo in numeris quonia unus ec idem numerus ceu decem dimerentiu numerose est mensurativus ceu decem equoμα decem hominia,nunc vult ondere quomodo unus re idem numerus metitur ea quae substati adisserunt simul autetrad inobis regula dister,nendi. r qua cognoscimus quandoquide & comuniter habentia aliquod prαlcatu inter se comunicant&conueniam fim illud idem praedicaru.5 noni disserunt sin illud sic quado non sunt differetia sm praedicatu comunirer ipsoru S inquit,quod 'quadoquidem fuerint habentia unum aliquid praedicatu eade dimeretia differunt interse qua habet ad seiplum &fiescatum ne praedicatu comuniter ipsoru rio est unum & idem,quido aut enod merum inter se habetia comune aliquod plicatu dimeretia sidicali unum aliquid & idcm est e mu. niter ipssim P dicata,ceu inquit de triangulo dccirculo p dicatur figura sed quonia dis interse triangulus &circulus,hae differetia per qua diuiditiar & praedicatu.Nam dimeretiae figurae sunt recti linea dc circularis,hac ratione aute 5 triangulus differta circulo, pro h dmune ipson praedicatu non est idem, si enim dicitur 6c triangulus figura de circulus, sed alia de altera est in ambobus figura Nam si circulis praedicato. figurae addatur circulare, di praeseato trianguli resti ineum aliud facita figuram rectilineam 6 aliud circulare haeeaute inter se sunt diuerse tamen si duos triangulos acceperoa et bigraua isbpleurum de se lemnonem,de his figura comuniter Nicatur quae una dc eadem est in amobus propterea quod non differum praesicali differentia. Nam figurae differentia vi figurae sunt rectilinea 6 orbiculare sed insopleurus.Cequis lateribus triangulus,d scalmon inequalibus omnis bus lateribus triangulas eadem dimerentia no differunt imo se.Nam ambo sum figura resctilinea figura igitiuut dicebam una de eadem de viris p praedicatur, tamen triangulus no amplius unus Ei deni de utris p praedicatur. Nam differunt inuicem praedicati differcntia, trianguli aute differentia sunt,triangulus equis lateribus d sicalcnon his aut c5 duo trian. Hi,M differunt inter se igitur non unus εἰ idem triangulus praedicatur de viris* regula inehaee est. Dubitam aut Equispi contra haec dictana P Aristinvbi sunt quonia quom do igitur genera de speciebus uni uoce praedicantur,dc si species disserunt inter se praedicare differentia. Nam animalis aliud rationale, aliud autem irrationale, attamen de homine αequo animal uni uoce praedicar Auare unum dc idem animal de ambobus Nicatur,quaa tum igitur ad nunc dicta si non idem animal de homine S equo pdicor, propterea quod. 7 7, differemt differentia praedicati inter se nem praedicaretur de ipsis uni voce. Fone igitur hic in irata non in genera accepit,nem ut simpliciter uniuersaliora dcranoe separata ab uno. quom subiectorum qualia sunt c5muniter dicta quae omnibus insunt ic in multis sunt, sed dmune substantia habentia propria autem 'in unoquom inexistentia 6: ea quae subsi. stunt in singularibus side animali in meta in equo. Nam haec reuera non eadem sunt,quae tamen ut genera dicta praedicati non habent quandam propriam existinam, sed ratio coli. templans quippiam comune in cunctis ut unum aliquid hoc considerat non e cistens rea Primo uera uniuersaliter per se ut d ipse dixit.Navniuerale inquit,vel nihil est,uel posterius est. de vi. Him fueritur conuenietiam tam comunitauue ceu intellectus separans a reliquis quae una, existunt
353쪽
mistunt em animal ab ipso rationali re inationesi mortaliae immortalim eonsderatione ii iam per se contemplatus est non existentem per seipsam uniuersale appellauit , α ut una
quandam naturam eontemplanas est, qua ratione& vniuoce praedicatur de reliqui . ,tamesio templatus fueris e cistens in unoquom animali&subsistem,quoniam hoc vel rati male est vel irrationale.non erit idem substantiam&vnum in me di in equo pectes tasmen hominis eadem est sm substantia Sccr.α Platoni. Ppterea quod neutram ipsope copuiantur dimerentia quada separans ipsam a reliqua. Hic igitur de emuni substantia inquit quae substat istin unoquovsingulari tota subsistit eum dicit quareun disserunt subiecta interse quadam disserenita ccmunis praedicati ipsorum quae disserentia ut generi ipsi inest haec non sunt eadem sm praedicatum. quaecuno auri ni non disserunt hae differentia inter se in his praedicatum unum aliquid est α ipsum sm substantia , se igitur S in decem equis, re decem asinis,& lapidibus quoniam non differunt, nulce praedicarid:fferentia.Non enim est altera species denarii numeri in equis ab ea quae est in hominibus propter hoc temus niter ipsis inest & mensurat ipsa unu & idt m existens, S haec non disserunt inter se secum dum speciem dcnarii numeri . Quare s mensurantur ab ipso denario qui reus se idem est in omnibus igitur ab uno εἰ eodcm quare u disserunt mensurantur.dico decem equi, S decem homines, S deci m lapides. 6 reliqua. Nam ab eadtra denarii specie quae primo habet esse in anima iccirco dc velut numtio una accipitur subiecti dico scilicet animae mmdo unata eadem semper eristat.
A VI quali suis. Etenim sit in tempore ε eorrumpitur 3 augetur Malieratur in tempore& fertur.mo igitur motus est,hac ratione est uniuscuiust numerus.
Solutio prioris dubitationis, quoniam motus simpliciter numerus est tempus non huis ius,vel huius,sed smpliciter omnis motus qua motus est.
QVA PROPTER metus continui simp iter numerus est tempus, sed
Pulchrae adiecit continui. Nam eontinui motus mensura est tempus tamen si sorem disui si motus 5 plures em ili eratio &auctio dc corruptio,vel lationes plures horum multitudinis tempus non est mensuratiuum, sed unitas iri numero . Nam decem equos & deterrilapides tempus non metitur,sed unitas, sic etiam plures minus ut plures non metitur temopus,sed numerus videlicet unitas,tamen unum quem l per se velut v num ci continuum tempus metitur prius reposterius eiusdem mensurans.
S E D potest nunc moueti,ec aliud quorum utriusq; motus tempus eiit nume ius. Aliud ne igitur ait aliud erit,dc equalia duo tempora simulerunt, uel non. mnemnque tempus unum similiter ec simul ,spccie autem sunt eadem dc quae non siint simul.
Hic igiturdubitatio est quod in eodem tempore alterius euiusidam molipotest quippia aliud moueri igitur utriusim motus tempus est numerus,igitur inquit utriuso motus alo ter tempus est,& duorum motuum duo dc equalia simul tempora erunt vel non,& soluit, virum est tempus motuum eorum qui equales ec simul fiunt mensuraduum.
NAM ut si sint ii canes tres,illi autem equi, at uri sint septem idem est nu/
merus utrorum p. Sic ec eorum momum qui simul desimant idem tempus est.
Hoc exemplum est quomodo idem metrum plurium est simul mensuratiuum equa/lium existentium quemadmodum igitur septem equorum 6c septem canum unus εἰ idenumerus est mensurativus septem ta dc equalium motum unum dc idem tempus memsuratiuum est..
E T si celetiot stet forsitan est,alter autem non,& stet latio, alter autem alte ratis,tamen tempus idem est siquidem dc numerus equalis ec simul sit alterationiudi corruptionis.
354쪽
Quem almodum 8 illa mensurata non ead erunt .sed vi sunt v caiaeanes uni& eadem mensura existente ita re de tempore differentes motus ab eodem tempore memsuratio spe motus etsi alter sit celerior 'ter vero segnior. Quemadmodum si intellexeris in eodem tempore equum occissime motum ci ouem in uno disse propter hoc inmiolia motuum existentium ipsorum unum dc idem tempus est mensuratiuum una, dies.
E T propterea motus quidem diuersi seorsunt fiunt,tempus autem Gil utimest quoniam eg numerus eorum quae simi equalia simul punus6c idem uini est.
Quoniam ce numerus unus & idem ubim est qui eq ualium do simul fiunt , quonia morum motuum qui simul desecanduidem tepus fiunt tempus est mensurati uti potest auatem in eodem .dc in terra,& in caelo dc ubi moueri aliquid propter hoc accidit ubiqi quidem esse tempus enum existens dc idem de si mensurata ab eadem separata inter se fuerint,quo niam&equalium ubi P m numerum unus est idem numerus mensuralium eae
C V M autem est Iasio εἰ huius species sit orbicularis,unumquodi autem quae/
dam sibi propinquo numeratur unitates quidem unitate equa sc tempus quφdam definito mensurabitur. Mensuratur antem sicut diximus tempus motu, ec motus
tempore. Altera dubitalio quoniam si v nuquodcv a quaedam sibi propinqua dc uni rea mensi ra mensuratur, tempus ergo quodam sibi propinquo tepore mensurabitur.Est aure coniis notio rationis sermonis talis eum autem sit latio de huius species orbicularis mensuratur autem unaquodqi ab uno quodamsbi propinquo minimo,ceu decem equi uno equo. 6 centum cub: I runt lignum unius cubiti I gno.fic igitur necesse est lepuscum sit mensura motus quodam sibi propinquo mensurari dc minimo eum igitur circulatio sit quodda mianimum metrum motus mensuratur autem non solum motus aicmpore,sed etiam upus a morusonstat st a minimo motu mensuratu tempus is sit propinquum tam in totius temisporis est autem hoc dies ipsa cum noctae. Nam hae mensuratur hebdomada, dc melis de annus de omne tepus,men suratur aure umΤquod p uno quodam propinquo dc unigento. si enim omnino de ab ipso diuerso genere primo unumquodq; mensuraturinuamin do ab unigeneo primo metitur se primo a dissinii lari genere mensura: M.
HOC autem est quia quantitas temporis οἱ motus menstretatur ad eo motu qui
definitus est tempore mensuratur. Quomodo motus se tempus unum mensuret alterum vicissim dira, quocirea inquit a tempore primo definitus motus idem sic omnis motus est meream de temporis.Nam ab eoadem definitum tempus mensura est omnis temporis . si igitur a tempore motus definitus est ipse de motus est mensura dc temporis patet ut motus de tempus vicissim sese mereantur,
SI ergo ipsam primum metrum propinquorum omnium m isomus sane con
uersio mensura potissimum erit. Si in unoquom inquit primum hoe est metrum propinquorsi est autem uniformisciraeviatio maxime prima motus ec ipsa erit potissimum meuummam ab eodem definitur prismum tempus P metrum est omnis temporis.
QVONI A M huius numerus notissimus est, alterai quid igitur ne I
mmo,nel generatio lant uniformes,lauo autem est.
Duas caulas inquit esse ex quibus ostenditur circulauonem inerrabidis spherae esse mensuram omnium aliorum.Nam oportet metrum 6c minimum esse dc notis binum,utra lauatemhaee orbiculationi spherae inerrabilis competum.Etenim minima omnium de nocinio ma est.Nam eiuslem circulatio est dies ipsa cum noctae,quae sane Cinnibus notissma est, si autem dc umis is est,tal non sola. Nam hoc proprium est om ni circulationi . At miluomum α notissimum huic praefecit in competunt.
I CCIRCO α uiderat tempus esse spherae motus quoniam eodem alii mo
355쪽
tiis mensiaratur A tempus. Propyr hoc inquit quia circulatione spherae inerrabilis omnes alii motus mensurantiar secundit dictum modum propter hoc&uissum est meribus ut orbiculatio spherae idipsum tempus sit.Nam cum hae mensuretur tempus sespicati sunt idipsum esset cmpus.
PROPTER hoc& consilem est dies.Nam aiunt humanas res circulum esse.
Quoniam & eomunis hominum consuetudo de hoe facit fidem st orbiculatio si temporis&motus omnis mensura.Nam propter horaium humanas res circulum esse propterea quod men urantur a tepore & tempus circulum esse,quonia metrum .esthi Iaris motus. ET exterarum habentiu motum naturalim de generationem,& corruptionem Idest& in aliis quae fiunt do corrumpuntur circulum esse aiunt,pIantarum animalium,
ID Q U E propterea quod universe he tempore diiudicantur,& finem acespiuidi principium perinde atqi si relatione quadam hoc sat. E enim tempus ipsem est
culus quidam esse uidetur. Hoc autem ideo rursiis uidetur quia talis lationis est Osiam mensura.a tali latione ipsum etiam mensuratur. are dicere rerum eas quae sunt circulum esse est dicere temporis circulum esse quendam.Hoc autem ideo dicitur, quia tempus mensuratur ipsa conuersione.
Propter hoc humanas res aiunt eireti Ium esse inquit quoniam euncta tempore dividis eantur.i .in tempore sunt &merisiurantiara tempore quae ab eodem accipiunt principiti &finem tempus autem inquit circulus esse videtur,quare si res humane in tepore sunt temopus autem circulus quidam est &res humane igitur quidam circulus erunt.tinus autem quidam ei mulus esse videtur propterea quod mensura est alicui circuli εἰ orbiculationis, A ipsum ab eodem mensuratur,cum mensurans tempus circulus sitn tempus quidam cirisculus esse existimetur.
NAM praeter mensura nihil aliud esse uidetur φ metitur totu plures mesere.
Quod rationabiliter eum orbiculatio sit mensura temporis εἰ tempus circulus quiddam esse videtur per haec ostendit nihil enim aliud inquit: videtur esse id st mestiturq saepe ipsa mensura. Nam lignum emtum cubitorum nihil aliud est qsaepe cubitus& decem nihil a. Iiud est saepe unum mensura autem numeri unitas est,sic igitur& si orbiculatio metrum temporis est nihil aliud erit tempus a multae orbiculationis, si autem hoc pulchrae igitur circulum esse tempus inquiunt.
DICI Τ V R enim tectae &-numerias quidem idem esse ovium de tanum si est aequalis uteri denarius autem non idem nes decem ipsa.
Quoniam cum demonstraret tempus ubi P unum esse& idem omnis motus mensura. tiuum utebatur eo exemplo de numeris,quonia de numerus unus Sidem existens ceu se,ptem metitur septem equas S septem canes,d simpliciter Omnia quae sunt contenta equali nunti r3 st id ita se habeat nunc vult ostendere, simul autem&qpredixi tradit regulam. Quando comuniter praedicatum est de aliquibus imum di idem in omnibus quando auistem non unum .Est iistur inquit verum dicere P numerus ovium de equorum qui horum mensurativus est si equalia fuerint mensuratactu asini equi&vnum est&idem, tamen denarius numerus non idem inquit denarium nummi dicens iam numeru eum subse. to ideo de apereius faciens subiunxi nel decem ipsa ceu animalia vel simpliciter corpora.
V T nem trianguli sunt idem hii quorum alter equi hietibus aliet in equali
bus constri . Non enim eandem definitione trianguli susupiunt,sic itur neo decem equi idem sunt cum decem ovibus.
356쪽
PHYSICO R. v ΜΕΤ si figura eadem sit,quoniam ambo Eanguli.
Nam figurae alia reeliginea,alia circularis quare ambo rectilinea figura. Nam ambo tris guli sulat pium ipiam definitionem figurae rectilinem
EADEM enim dicuntur cuius non disserunddisserentia,sed non quo serunt ceu triangulus trianguli disserenua distat . Igitur diuersi Aint trianguli,
figurae autem non. Aa oniuersalem sermonem aliendit regulam tradens quandam .Quae sane eadem sunt praedicatum comuniter de ipsis habetur,quae aure non eadem. Haec igitur diciantur quanodo non differrent differentia quadam praedicati inter se quemadmodum differunt dines renua trianguli equis lateribus mangulas ic triangulus in 'alibus constans, idcirco non idem sunt trianguli. tamen figarae non differunt differentia praedicari.Nam amabo sunt figura rectit nea propter hoc igitur ut figurae ambo idem sunt trianssius libus inequalibus p triangulus constantes , tamen ut uianguli non idem, differunt enim trianguli di Terentia.
SED in eadem S una cadunt diuisione. Nam figura quidem talis Erculus est talis autem triangulus , di histe talis quidem est equalium laterum, talis au intem inequalium , figura igitur eadem. Nam uteri trium angulorum, at trian in β' dEst-ε. pi illaesa diuisionis Nam figurarum aliae quidem sunt rectilineae,aliae
autem circulares,ambo igitur trianguli subrectilinea continentur,&rursus reetilinearum frurarum alia triangularis alia aliter aliud quid ut quidem igitur figurae inter se non clita ferunt trianguli inequalibus equalibus* lateribus constantes nam sub eadem parte aio visionis scilicet rectilineae triangulus venit. erutamen ut trianguli non amplius idem non enim sub eadem parte diuisionis trianguli incidunt,scd alius sub alia dc alius tubalia.
E Τ numerus igitur dictus pari ratione idem est sene. Non enim numerus laesorum disserentia numeri differt denarius numerus autem non idem est. Ea nan due de quibus dicitur differunt , haec enim canes sent, illa oues. Sed de tempore quidem ipse,N dehisce quae circa ipsum quidem lant: ad hanc autem considera tionem accommodantur Eus iam dirimus . .
Facturus fidem de uniuersali regula in figuris,reliquum idem adaptat proposito , lepte igitur canum,dc septem equorum comuniter quidem id st praedicatur est numerus unus& idem.Non enim dimerunt inter se numere dimeremia.Nam ambo impares, quare unus et idem in ambobus numerus comuniter existens mensurativus ipsorum,ut tamen uter pest numerus septenarius non est idem. Nam septenarius numerus iam cum subiti tis. crebus intelligitur si igitur differunt inuicem subiecta , differrent etiam inuicem septenarunumeri sic initur se habet dc de tempore mensurativo motuum, nihil prohibet unum iaciem tempus quidem esse mensuratiuum motuum eme,licet mensurata differrent.
FINIS. Impressum venetiis per Octavianum Mostum. M. D. XLVI.