Institutionum iuris canonici communis & Neapolitani a Carolo Gagliardo sacrorum canonum interprete in Regio Gymnasio Neapolitano elucubratarum ... liber 1. 4.

발행: 1766년

분량: 642페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

der uanda , ad conferuandam ecclesie unitatem . Hinc episcopi Africani faJ ad Theodorum Papam scribentes aperte pronunciarum apud apostolicam Sedem consistere fontem, de quo rivuli prodeunt affluenter , uniuersum longissime irrigantes orbem. Vtra partium plus arriserit , ei quisque adhaereat .

XVI. Vbicunque fuerit episcopus, sue Romae, siue Eugmbii , siue Constantiu oti, sue Rhegii , siue Alexandriae , siue

Thanis: eiusdem meriti, ei dem es cra facerdotii. Porentia dis vitiarum oe paupertatis humilitas vel sublimiorem vel inferim rem episcopum non facis , inquam cum B. Hieronymo Nullam propterea praerogatiuam dat cuilibet vel antiquior vel ditior vel illustrior Sedes, quum prior in tempore ad episcopalem promotus ordinem posteriori gradatim praecedat se J. Quae itaque sunt communia: episcopis onera , iura & priuil gia, mox delibare par est. XVII. Onus episcoporum angelicis humeris sermidam dum, Ritribus visum est Tridentinis oportet enita, moe

nente Apostolo D e J , episcopum irreprehensibilem esse , varius

uxoris virum sobrium , prudentem, ornatum , pudicum b Disadem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed -- usum, non Iirigissem, non turpis lucri cupidum. Hasce qu

a To. 3 ConeiI. eoliect. Harduinἰ rel. 34. Non desunt ipserum aliquot responsa Pontineum. Innocentius I ad epist. Carthagine congregatos rescribenhscientes , ait , quid vinolica Sedi , quum omnes hoe loco positi ipsum sequi desideremus Aposolαm Petrum, debeatur, a quo ipse episcopatus , tota as Horitas nominia huius emersit , ep. 24 Inn. I to. om. Hardum. col. 'I 23. S. Leo M. ad epise. Vienn. ep. 89. Huius muneris Deramentum , inquit , ita Dominus ad omnium Apostolorum oscium pertinere viluit, is in Marissimo Petro Apostolorum omnium summo principaliter collocaret , ut ab ipso quasi quodam σπιte dona sua velut in corpus omne .dissunderet, ean. ita Dominus 7 diu. I9. ba In ean. legimus 24 di'. 91. ea Pius IV const.2 D. x Bullarii. Iae. Ant. Crustus In tram de raudentia. dὶ Sag. 6 ωρ. I de reform. e D. ad Timoth. cap. 3 , & ad Titiam cap. I. D Pidam eoacte interpretantiae uxores pro eeelesiis , visin pro episcopis debere accipi, ait S. Hieron. m. ad oceanum ιν. 2. Apostolus enim sensa communi & proprie loeurna hese est , non mystieo . At ecclinatus episcoporem & saeeraotum unde & quando emerserit: inserius edisseram ιιι. 3Inum. Io.

262쪽

lasa Institutionum Iuris Canonic; litates explicat Gratianus faJ. Benedictus XIV die 3 Dee. I oepistola encyclica omnes hortatur episcopos ad munia sua cinratius obeunda b) XVIII. Residentia in primis, quam tot canones, tamiaeque leges ecclesiasticae sanxerunt ab initio incumbit potisi,mum episcopo cuilibet. Quo etonim pacto ministerium suum implere, oues agnoicere & pascere poterit, qui suum de reis

linquit gregem & mercenariis pascendum dimittit Z βui pervicarium inferuix , per vicarium remunerabitur, inquit S. Beris nardus feJ . Diuino ne , an humano iure ad residendum e clesiae Paliores teneantur, disceptatum diu elt, non definitum a Tridentina synodo Dd J. Primaria generatim obligatio reis dendi videtur ex iure diuino prosecta. Si vero caussae ab assidua res dentia excusantes, poenaeque contra non residentes sancitae spectentur, eam ad dilciplinae mobilis capita referre oportebit. XIX. Quatuor abientiae causae, quas legitimas comprobat Tridentinum , sunt ebristiana charitas , urgens nκωλα , debita obedientia , o euidens ecclesiae , Nive publicae utilitas. Praeter has nullo debent pacto duos aut ad summum tres absentiae menses quotannis excedere , sine ullo gregis detrimento & aequa ex causa & extra festos dies Aduentus, Quadragesimae , Natiuitatis , Resurrectionis , Pentecostes , &Corporis Chri lii De J. Nonnullas alias his generalibus caussis contentas speciatim quoque probauit Sedes apostolica. I, V banus VIII sfJ episcopis recens in urbe promotis spatium unius mensis ut proprias adirent ecclesias, indulsit; idque ad alios quadraginta dies causa cognita potest Cardinalia Vicarius, Prorogare ex decreto Romanae synodi sub Benedicto XIII.

263쪽

II, Apostolorum limina perlonaliter vilitantibus , qtri extra

montes & maria resideant , quatuor menses ultra montanis& vltramarinis menses septem idem met Vrbatius con siit.

III, pro celebrandis synodis & congregationibus, aliisque reipublicae iniunctis muneribus obeundis tantum temporis spatium , quantum ea reapse durauerint . Exceptis hisce potioribus legitimae absentiae caussis una cum annuo trimestri,

non licet unquam episcopo, nisi expressam prius licentiam a Romano Pontifice obtinuerit, eamque Nuntio a poliolico Neapoli commoranti exhibuerit, dioecesim derelinquere suam iusta etiam ex causa siue litis ecclesiae aut cleri aut familiae, siue tormitatis vel aeris non salubris , siue pro conseruendis processbus canoninationum Sanctorum . Quod uis vero spatium vel constitutione Urbani VIII concessum vel peculiaribus Papae indultis concedendum tres conciliares menses sere complectitur . Utque fraus ne fiat concilio , qui trimestris beneficio non usus hoc anno sit, nequibit altero anno diutius quam tres menses abesse a residentia, ex Bened. XIV constitutione fabXX. Non residentes praeter mortalis peccati reatum pro rata temporis absentiae fructus suos non facere, nec posse tuta conscientia sibi eos detinere , omnimodis vel fabricae ec

clesiarum vel pauperibus loci erogandos, Tridentina synodus decreuit ΓbJ, prolii bens quamcunque de fructibus male perceptis conuentionem . Eosque ut Papae de nuncient primates ,

metropolitani, viciniores episcopi, & Nuntius pontificius plus omnibus , cui debent licentiae ostendi pontificiae , inspecturo , siquid obreptum vel subreptum in illis fuerit; cautum est prae- laudata Benedicti XIV constitutione 18 . His res dentiae legibus obstringuntur etiam Cardinales S. R. E. qui ubi cum epi-

mulgationem .hoe in regno permisit regium rescriptum die ax Nouembris ι746 datum ad Curiam Capellani maioris. b Trid. cap. a fess. 13 de ref Iustiniano etiam placuit reditus ecclesiae non residentibus episcopis esse in usis pios, Geleliaeque utilitatem conuertendos, M .6 eap.1, cr--p.3.

264쪽

2.34 Institutisnum Iur s Canon Ascopatu suburbicario regendam acceperint aliam episcopaleni ecclesiam; in hac, non in illo eos ad residendum teneri Vr banus VIII declarauit a). XXI. Quum epi icoporum residentia non materialis, sed

sermalis esse debeat, alia eorum onerosa munia persequamur,

Praecepto quoque diuino debent oves suas ipsi agnoscere fbJ, ob idque visitare dioecesim quotannis per semetipsos, iliaque impeditis per Vicarium , aliosque visitatores fiJ ut sa

nam doctrinam expulsis erroribus diffundant , bonos mores tueantur, prauos corrigant. Verum non publico & solemni iudicio, sed paterno sunt mores in visitatione reformandi ap

pellatione remota feJ quod ad effectum suspensuum. Scilicet

executionem decretorum visitationis episcopalis appellatio non sinspendit, quoties processus non legitime instruantur , nec seruatis iudicii communis ritibus nec defensionibus discussi sententia seratur : alias consuetam corrigendi formam si excesserint visitatores , locus erit appellationi quod ad utrunque effectum ut aiunt deuolutivum & suspensuum XXIL Alia personalis, alia localis est visitatio. Omnes ecclesiastici quum seculares tum regulares curam animarum exe centes in iis, quae ad eam ipsam & Sacramentorum administriti,nem respiciunt, quantumuis exempti, effugere non valent pedisonaem episcopi visitationem sibJ. In Canonicos etiam cath

d) Eos Laodicaena synoaus ean. 37, appellauit sterio leutas, seu circuitores . to. I collessi minit. Circuitiones ideo dictae sunt visitationes epihopales. e Innoe. IV in eaρ. 1 fame de censibus, Trid. I. s. 24 de reform. east. I . sὶ Fasnan. ad cap. dilectus de rescriptis niam. 36, refert S. Congregationem Concilii reseripsisse die et Febr. 16or, ut episeopus Tomaeenia in visitatione Collegiatae ecclesiae eontineret se intra limites notissimos visitationis, itaui nee ad specialem inquisitionem descenderet, nee processum conficeret, nec sententias serret: sed in his, quae morum correctionem & emendationem respiciunt, sine strepitu iudicii decerneret. g Innoe. III in Lateran. Concit. i. eap. inese abili i3 de sis. Omdinarii. Uidesis dicenda inferius Id. 4 tit. Ia num. 2, O sq. h Vide sis dieenda inserius lib. 3 rit. ta de exempl. Regular. σ tis. 33 de foro exemptor. saeuiar. ρο nullius dioecess.

265쪽

Liber I. Tin XVIII. De Episcopis . aues

dralium ecclesiarum episcopi visitatores animaduertunt , nullo etiam ex Canonicis ad iudicium adicito, quos sibi adiungere extra visitationem in causis Capitularium exemtorum fere debent sa) . Ad localem quod spectat, cunctas ecclesias intra dioecesim etiam exemtas , monasteria quoque commendata, abbatias, prioratus, praeposituras, eas itidem , quae in nullius dioecesi esse dicuntur b) : quaecunque simul hospitalia, collegia & constaternitates etiam laicorum so visitant episcopi tanquam delegati Sedis apostolicae ; exceptis tantum iis, quae sub immediata Regum protectione sunt, ex decretis Tr, dentinis . At hoc in Regno ex nouissimis Concordatis ae quod ad spiritualia tantum permittitur episcopis extauritas, evellat, cetera loca pia ab laicis gubernata visitare. Quaenam vero spiritualia hac in re sint, nec ne, quaeque subsint loca immediatae Regum pretectioni, dicam infra opportunius se . Maiorem interea episcopi auctoritatem in visitatione , quam extra illam hinc videre pronum est D. XXIII. Sacrificia missarum offerre pro populo suo debent singuli episcopi , scilicet fructum medium applicare, quoties celebrant , uti pluries declarauit S. Congregatio Concilii . Dominicis autem diebus , festisque solemnibus interesse diuinis in choro , nisi eos infirmitas domi detinuerit fg . Omnis enim Pontifex, inquit Apostolus b , ex hominibus assumtus pro hominibus constituitur in iis , quae funν ad Deum, - erat dona oe scrificia pro peccatis . . . oe propterea δε- bet quemadmodum pro populo , ita etiam pro semetipso osserre

pro peccatis. Et rursus e Omnis Pomifex ad osserenὰum mun

Conei l. apud Fagnan. in cap. ut iusta n. 38 de osse. Ordin.

Arch. Hydrunt. de methodo visitat. a lini. P. Gaudentius de Ianua de visitat. cui cunque malati to. I east.

266쪽

a 6 Lassitur onum Iuris Caenonis; O c hos as eo istituitur sa). Idemque ad Timotheum episcopum scripsit fieri ab eo debere obsecrationes , orationes , posti uriones, gratiarum actioues pro omuibus hominibus e pro Regibus, oe omnibus qui in sublimitate sunt , ut quietam tranquillam vitam agamus b). XXIV. Fabricam ecclesiae cathedralis sartam tectam habere, & omnia ad ornatum sponsae suae necessaria supped, tare, nisi peculiares sint redditus ad ea conficienda pares 0. Sacri porro canones cum ecclesiasticas omnes obuentiones diis stribui tres in paries constituissent ; duas tamen portiones ecclesiis & pauperibus debitas non separarunt, sed eas epilc pis ipsis & beneficiariis administrandas reliquerunt H. XXV. Pauperes eleemosynis alere . Si enim priuatim ,

quae nobis fusticiunt, possidemus e non sunt illa nostra , sed

pauserum, quorum procurationem quodammodo gerimus, non proprietatem nobis usurpatione damni bili vendicamus, ait S. Augib

XXVI. Ad iura episcopalia pertinent in primis eatb draticum seu f nodaticum, in honorem cathedrae episcopalis ab omnibus ecclei is & beneficiariis praestari conliietum non vltra duos aureos ; procurario visitanti Spiscopo pro expensis ciburiis ejus & famulatus 3c equitatus extra urbem ; subsidium charitatiuum in paupertatis episcopi recens ordinati leuamen; canonica portis seu quarta episcopalis ex oblationibus & rebus, quae ecclesius relinquuntur ; simul quorta decimarum & suu rum . De quibus omnibus in sequenti libra II parte secunda

XXVII. Priuilegia episcopis multa indulsit ius commin

267쪽

ne qinim ciuile, tum canonicum . Illud eos liabet exemptos

a patria potestate , limul a teruili atque adscriptitia fortuna. a J . Qua erum omnium Dux Dirit es patres , quomodo I tibatiorum potestate consistant Z ait Imperator. Ampliorem quoque , antiquioremque iis ipsis quam inferioribus eces esiasticis

personis exemtione irr a foro laico & immunitatem concessiit

ib) . Plura initi per temporalia eis Principes pro conditione temporum urdulierunt, videlicet iii risdictionem in causis profanis sc) , seuda etiam cum vastillis , & dignitates seculates praesertim Comitis palatini d) , alloique Baronum titulos. Ut Castinensis. ignotus chronographus scribit, Landulphus in uniuerso Campaniae gastalda tu extitit fuis eluibus non solum epit co-pus , sed oe Comes c ' iudex ; non solum praesul , verum etiam gastaldus; neque tantis pontifex , quin o . Aut miles iiij percunctos praeerat se). Plures ab Regibus Galliarum & Imperatoribus Germanis episcopos in Italia creatos palatii Comites, narrat Muratorius ). Nimium huius dignitatis abusum leci lo XI in epilcopis carpit Gerous coaevus scriptor g . Ar-

Comitis palatii inter retera pena innumerabilia in hoc maxime sollicitudo arat. t omnes tessodes causa, qua alibi ona propter a itatis iudicium palatium a gradiebantur, iusta ac rationabiIiter d. reminarat, seu peruerse iudιeata ad qum satis tramitem traduceret. Carolus M. in lepib. Langobard. 43 flatuit, ut nullas Comes palarii nostri potratiorum ea as sino nfra iussione finire praesumato sed tantism pauperum o minus potentitim ad iusitias faciaredas mani Mi asse

- e) Ignotus Cassinensis num. 3a apud Camill . Pellegrin. disi. 8 de Da.

catu Beneuentano an in antiquas prouincias tributus pag. 31o edit. Pratilli to. s. A ssa Murator. . Italin. dιίs.7 , 7 . g ὶ Gemus praepotitus Rei cherspergensis de corrupto eissa flatu , apud Murator. cit. dissert. 7i prope fin. Audiant haec episcopi, ait , qtii ultra o contra iustitιam plerunquo bella mouent , iniciumque militis & saeerdotis in

una persona confundum. Couutis o pontinia dumtatem smul administrant.

268쪽

Institutionum Iuris Camnieiehiepiscopus Teatinus hoρ in regno nudum fine re titulum Comitis Teatini adhue retinet exi ea nimirum dignitate, quam episcopi decessores propitiis temporibus administrasse olim videntur sa). . XXVIII. Ius vero pontificium ciuit episcopos nullam ecclesiae censuram ipso iacto incurrere , nisi eos constitutio vel sententia expresse memorauerit b . a, in loco interdiacto posse excommunicatis , interdictisque exclusis, clausis in nuis , suppressa voce , non pulsatis campanis diuina celebrare e . 3, altare viaticum habere, in eoque per se, vel per alios ubicunque sacrum sacere vel audire diuina, iem tis in loco interdicto iamdictis conditionibus d). 4, prouis dum & discretum sibi extra suas dioecesses eligere Confessa arium praeter Superioris eius licentiam: hoc est quemlibet sacerdotem sibi non subditum, neque ab ordinario loci approbatum se . 5, dum resident in dioecesi, eos citari non pos. se ad comparendum in Curia Romana , nisi de Papae manis dato , statuit Pius IV . 6, ut puniendos rite episcopos delegati apostoliae , iudicetque stiperiores: dignitatis ponti, calis gratia primum ab ecclesiae ingressu, vel sacerdotali interdicerent minit erio ; tum ab officio suspenderent ; deinde

si negligantur.

a) Teate urbs Varutinorum eaput . dein Romanorum eolonia Apruti inna a Gothis ineensa sit, Alarico, a Narsete Iustiniani duee reeuperata ad Langobardos deuenit sub Al ino, de Beneventi Duces. Hi marcham , caiiald tum , comitatum Teate crearisnt. A Pioino delitu ha, & Nomiatinis resecta, qui suam ibi regiam sedem plerunque habit ne feruntur . Aragonenses eaput prouinciarum utriusque Aprutii citra & vltra piseariae flumen eum regio audiatorio eam posuere urbem. Tum anno tri42 alterum Aquila auditorium Apr ii ulterioris quum erexisset Dux Medinae coeli protex , Teate Aptutu cit rioris caput permaniit. Videsis Hieronymum Nieolin. in his . Tear. . -- b) Innoc. IV in eone. Lugdun. rop. quia periculosum 4 de feni. exeom. in L e) Innoe. III in eone. Lateran . in east. quod nonnullis de priuilegiis, d) Bonis VIII in eap. quoniam vis. de priuileg. in o. . e Greg. IX in east. ne pro dilatione fin. de paenit. remisi.

269쪽

Libo I. Tit. XVIII. De Epycvis.

grauioribus censuris afficerent su). 7, a Romano duntaxat Pontifice ob enormia facinora ii deponuntur b). 8, inual res domorum episcopalium, bonorumque raptores anathemate eoercendos ipso facto sanxit Leo 1X c . 9, deprecari vo. niam pro reis capitalibus apud secularem magistratum epitho. pos debere, decreuit synodus' Sodicensis d): eoque priuilegio saepius usos SS. Ambrofium, & Augustinum, ceteros antiquos Patres compertissima res eii se . Io, Benedictus XIV epi-kopis, praelatiique inferioribus cum territorio separato nullius activam in clerum & populum tur indictionem habentibus ampliauit facultatem impertiendi benedictionem cum indutigentia plenaria fidelibus in mortis articulo constitutis quum per se , tum per alios intra fines dioecesis γ). Cetera episco. porum priuilegia , iura & munia ex singulis sparsim rubricis harum Institutionum colligenda. XXIX. Domestici Papae praelati, solioque pontificio assistentes epit copi, archiepiscopi, patriarchae multis etiam priuilegiis suuntur , iisque amplioribus ex antiqua Iulii III constituistione g), quam nunc sunt ex Gregorii XV litteris die et Augusti 16ar datis & rite publicatis in Camara apostolica h). Nam Gregorius eos primum consortio nobilium aggregauit , ut perinde ac alii nobiles ex illustri etiam genere Comitum orti potiantur di ipsi omnibus eorum titulis, in- . Κk a signi-

bὶ Leo lX in cons. eum ex venerabilium a to. I Bullarii. e Idem in esin. quia aut toro 1 eod. m. t Bull. . - d Can. 7. QFia saepe contingit sunt verba eanonis Sardicentis aI quos, qui egent misericordia , ad ecelsam eonfugere , qui propter suo peccata via re egatione, vel in insulam deportaιione damnat; , veι qua uas atra sentemis. MActi stini; iis non eo negandum aώxilium, sed sine canctationa Cr dubιω-

tione iis leniam esse petendam . . - tr m

e Ex vita divi Ambrosii, 3c epistola diui Augult. r3ρ , tet,

270쪽

InseisisAnini Iuris Canonici signibus, immunitatibus, exemptionibus , praerogatiuis. a, eosdem in Curia praesentes a solutione vectigalis vini pro sex vegetibus exemit. 3 , portionem Pnis ex palatio apostolico accipiendam quotidie singulis concessit. 4 , & s facultatem creandi tres apostolicae Sedis notarios, priuilegiis notariorum potituros , etiamsi habitum & rochetum non deserant , sine praeiudicio protonotariorum de numero participantium, δε citra' exemptiones ac priuilegia eis a Tridentino concilio

ademptas. 6, nec non equites octo auratae militiae, , torquem aureum , ensem, & aurata calcaria gestaturos . 7 , statuendi

insuper, quae ad suum ipsorum collegium spectant. 8, Mis. iam quotidie unam in oratorio priuato etiam in urbe, postquam Papae Vicarius illud visitauerit, celebrandi per se veI- alium , exceptis Paschatis Resurrectionis , Pentecostes, Nati uitatis Domini, aliisque diebus anni solemnioribus, ita tamen ut familiares eorum seruitiis non necessarii debeant praeceptum audiendi Missam in ecclesia publica sestis diebus implere. 9, pensiones ecclesiasticas transferendi usque ad summam quingentorum ducatorum auri de Camara. Io, de bonis

quibuslibet intuitu etiam ecclesiae quaesitis praeterquam duuino cultui vel ecesesiae ministerio dicatis disponendi ad

summam usque mille ducatorum auri de Camara, scriptura etiam minus solemn; coram duobus vel tribus tessibus ,.aut πρium cedula sola Vforum manu scripta ves subscripta , in sau rem etiam consanguineorum , & amnium, & seruientium, piorumque locorum . Hanc sormam Gregorianam consueuerunt posteriora & hodierna indulta referre, quoties pontificiis litteris quispiam inter praelatos Papae domesticos & solio- pontificio assistentes cooptatur. Indultis eiusmodi regium pla- eitum hoc in regno hac lege conceditur , ut iacultas creamdi protonotarios ad honores tantum sum agetur ἔ altera vero

facultas disponendi subiaceat quod ad profana bona solemnitatibus iuris ciuilis & municipalis . XXX. Peculiaria episcopi non monachi vestimenta in

SEARCH

MENU NAVIGATION