장음표시 사용
401쪽
3pa Institutionum Iuris C monis; . pactis expresso ut valeat sita ipsoru in obligatio incusari ia, quolibet loco θ' foro , aut litteris collybisticis vulgo eambii
quae hoc pactum tacite i continent, a) . Morem hunc inuePteratum cogeniti morolos ecclesiasticos debitores in hoc trib
hali Nuntiaturae in tribus iam dictis obligationum generibus conuellere multi & saepe , at irrito semper, conatu studuere . Nath & Romana Curia '& Regis nostri aula posthabitis a
pellantium & recurrentium querelis talem conluetudinem re-hus iudicatis valde confirmarunt , ut mutuae paciscentium-fiis .
dei , contractuum religioni maiori creditorum litigantium commoditati, hono scilicet publico sauerent . Quandoquidem
Sebastianus Arboreti sacerdos Bitectensis ab eodem . tribunale Nuntiaturae in ius votatus ad soluendam pecuniam' ex litteris cambia Iosepho Marti iccio debitam , ad Regem nostrum recurrens quum exposuisset nullam forniae. cameralis obligatim nem in illis contineri , suaque ob id iuri id fictione tribunal ipsum abuti vexando clericos regni colas in causis ad praesules dioece sanos, locorumque ordinarios pertinentibus : De legatus regalis iurit dictionis Marchio Nicolaus Fraggiannius ea de re consultus censuit relatione sua ad Regem data die et I Decembris I 6 I, satius esse ob utilitatem publicam pruden- ,
ti dissimultatione' permittere, ut in foro Nuntiaturae ex dimi urna consuetudine Logantur ad soluendum aes alienum debitores clerici seculares tam ex obligatiove in forma Camerae
apostolicae, quam ex litteris cambii , pactoque sopi prorogati ex clausula conuentae incusationis in quouis loco oe foro. Id ipsum Regalis Camera S. Clarae quum censuisset die et Maii 17 8 ' . super Casinensis monachi recursu: Rex Carolas ad eam exim de rescripsit, ut Regulares omnes in causis etiam ciuilibus eidem sero pontificio Nuntiaturae parerent : quamuis pontificium Breue facultatum Nuntii apostolici regio placato' comis munitum nullum habeat verbum des Ipsius iuri ldimone in ciuilibus Regularium causis. Cuiusmodi sententiam Rex Fer- d,
402쪽
Liber I. Tin XXIII. De Capellano Maiore. 3s3dinandus, seu Domini pro eo pupillo Regentes comprobarunt
rescripto ad eundem Marchionem regium Delegatum dato, die 3 Ianuarii I76a, quatenus ad ipsius normam compondiret casus deinceps emersuros.
. Do Capellano Maiore Regis Neapolitani. 1 Sucros misi'ros quum tabernaculo Domini in eastris , tum templo IM UUFmitam inseruientes habuerunt apud se Ebrae
rum Duces Reges .a Eorum exemplo Constantinus M. Chrissianique inde I p. cI' Reges aulica oratoria , sacrosque miniseros labere domi. suae, militiaeque fueuerunt. 3 Capella regium Galliae oratorium , in quo parua S. Martini
capa fruatur, illiusque sacri cusodes capellani primum, diwii sunt.
4 n. Patres o Pontifices priuara oe audica oratoria ,sacrasque. aulae ministros fouere quidem studucrint. I Neapolitanae aulae oratorio , cleroque palatino praelatus variis olim nominibus , Capellanus maior nunc dicitur. 6 Regiis capellanis praelato aulico subiectis exemptionem ab ordinariis locorum iura etiam canonica indulgent. 7 me in regno Langobardi Principes abbatem ρο elerum palatinum nono fe do sabuere. s. Inde oratorii , clerique taurini exemptiones oe praerogatiuae videntur ante Innocentium LII Uu inualuisse. P Normanni Principes S. Petri evellam Langobardorum Smlerni Principum euuerunt , praebendisque ditarunt. Dein . eiusdem evellae regius patronatus ex donatione Ferdinandi
catholici m Caroli V ed Pignatellios Mntiscatat Duces m ilium successeres pertransit. εIo Sueui , a de uenses, Aragonii Reges Magistrum Capeli num aulicae Capellae clero suo procremur. Tom.I. Ddd a1 In Diuitia d by Gorale
403쪽
Institutionum Iuris Canonis II In castro nouo Neapolitano Reges Andegavensis , rn palatio Austriaci , tum in aliis arcibus castris regia oratoria cum regiis capellanis findarunt . ia Omnes regiis capellis o oratoriis hisci utentes clericos pra- .
latus aulicus seu Regis Capellauus maior sibi subiectos hibuit ex vetustis priuilegiis . ii, , tur IV, o fuccessores Pontifices plenam ita regios em . pellanos quasi episcopAem iurisdictionem Capellanδ maiori
14 Post Caroli V obitum expirasse indultam a Leone X iuri ι-Ectionem Capellano maiori dubisabant. Is Clemens VIV eam, quandiu Philippus II, regesque successores moram heis triaverem, concesit. 16 Proreges inde a S. Congr. Di c. Reg. finis mensbus . obtinuere litteras Capellano maiori consueta rura prorogam res, pos decennium intermissas o ne luctas omnino. II S. Congri Concilii anno I733 Archiepiscopo Thessalonicens nunciavit querelas in eum de abuse facultatum C pellani maioris delatas. I 8 autem reposeis consuetudinem immemorabilem , oe memdacia querelarum .
Is Benedictus XIV ordinariam Capellani maioris iurisdictionem quum in aula regia , tum in locis o perfnis ei subiectis firmavit Ο explicuit. ' .eto Eidi inque tempore belli facultates largitus es ampliores. 21 In Bula regia oe castris, locisque regiis separatum Capcitan
maioris territoritim conssis . u.
za In regios vero capellanos L militer oe familiares ordinartia ipsus iurisdictio personalis. a 3 Gae ad capellanos regiarum audientiarum oe tribunalis Cam
24 Atque ad infruientes ecclesiis regiae collationis , oesores talium beneficiorum. 25 Regalis capcllae cantores quamvis laici forum Curia C pellani maioris sortiuntur. 26. Diqiliaco by
404쪽
Liber L Tit. XXIII. De Capella o Maiori. 3s 326 S mul O profossores omnes regi ae viairum sitatis sudiorum. 27 Neapolitani regni fnes nou egreditur Capellani maioris iuri Actio, praeterquam in milites ubilibet etiam in Sicilia degentes . 28 Sicilia in exemptos iudicem monarchiae proprium habet , pro cura animarum aulae Panornuitanae Cantorem, .pro farriis in aulaia coram Principe celebrandii abbatem S. Luciae nudo Cape . Iuni maioris titulo fruontem. - as uaestiones' de regio Cel jeudati patronatu Cieria Capellanimaioris diiudicare lavdudum consueuit . 'go Nec non impedimenta in expediendo regio placito super litteris ετ prouisionibus Romanae Sedis Curiae. 3I Ne placita eiusmodi concederentur nis post rem coenitam in Curia Capellani maioris Philippus II edixit , quae inde in Modicem referre placita cum suis relationibus Devis.
32 ui lim imperans Philip ιs IV . in per rescripsi partes
interesse halentes audiri in eo expediendo ribere . 33 DFlus inde inualuis superfidendi primum , dein clausulas rura regis , moresque regni seruantes adiiciendi relationi-- hus Curiae, decretisque placitorum'. 34 Mox impedimenta partium increbuere eum mutuis querelis ἰ33 Rex Carolus plura edixit pro relerandis regii placiti empeditionibus , amouendisque impedimentis. γ36 Confraternitatum regulae ante regium usensum censeram Curiae Cap.-subeunt, Ma eamque deseruntur quaestiones praecedendi. 3 7 Ad vacantes ecclesas regii patronatus ternos viros proponit Capellanus maior , oe oeconomum regium interea Pe signat. 38 'aefecturam regiae sudiorum uniuersitatis gerit , censuras librorum delegat, atque ad Regem defert.
39 Rebus ecclesasticis constio ipsius Rex plerun qua prospicit.
o Alias etiam praerogatiuas is habuit. - ' . A
EBreorum ducibus , regibusque ut paganos sileam ido
lorum cultores sacros adfuisse ministros , qvj Regem exercituum D. O. M. sacrificiis δc precibus propitiarent assi-
405쪽
Instilumnum Iuris CanonPἰ duis , ex diuinis litteris sat compertum est. Arca foederis Domini sub pellibus fuit in tentorio , eiusque tabernaculum saepe loca mutauit simul cum castris Israel a , in quo sacerdotes holocaustum & hostias offerebant pacificas. Cumque. primus eorum Rex Saul in angustiis belli contra Philistaeos sacerdotali munere fungi ausus esset , ea stultitia adeo D minum irritavit, ut regnum promeruerit a seipso ad Dauidem transferri bo . David autem aedificatis. sibi domibus in arce Sion ciuitate sua, constructo ibi tabernaculo Arcae Dei, illicitum esse edixit, ut illuc a quouis alio ea portaretur, nisi a Levitis e deinde aliquot Levitarum anstituit , qui ministrurent & recordarentur operum eius & glorificarent Dominum c) . Salomon quoque apud se habuit sacerdotes Sadoc , Abiathar & Zabui, ceteros alii postquam templum 'Domino regiae domui proximum .is ereυsset. II. Ab huiusmodi exemplis regiarum Capellarum, Cati, pellanorumque origo in regiis Principum Christianorum aulis& castris repetenda esse videtur . God Constantinus M. in
palatio suo extruxerit oratorium, itemque tabernaculum prae- se formam ecclesiae serens secum circumserre ad praelia contra hostes. consueuerit, addictis utrobique sacerdotibus & dia. Conis , qui sacra peragerent quotidie , Deoque litarent ἰ te
ligionem hae in re paternam tenuere .filii eius la) . Theodosii iunioris palatium a monasterio parum discrepasse ob quotidiana religiosi cultus ossicia tradit Socrates b), eiusque
oratorium palatinum Cedrenus simul commemorat . Theophanes itidem illud Imperatoris Heraclii. Iustinianiis diuo Petro sacram domus suae ecclesiam reliquiis Apostolorum ab Hormisda Pontifice ditari petiit . Mauritius suam diuo Paullo
406쪽
Liber I. Tin XXIII. De Capellano Maiori. 397lo dicauit . Alia quoque ab aliis Consta minopolitanis Impp.
constructa sibi oratoria longum esset enarrare . III. Occidentalibus regionibus . non aliter, quam orien- talibus aulica oratoria suere vetustissima : simul & elerus aulicus & militaris . In Clodouaei M. aula seculo V orat rium suisse, in emne capam S. Martini serua tam , Thom
sinus adstruit ex variis coniecturis sa) . Pelagius Papa post medietatem seculi selli sertur apud Thomasinum rescripssse
Centumcellensi episcopo , ut praevio examine presbyterum , dia Anum & subdiaconum a militaribus eius urbis copiis ex
Impp. concessione praesentandos ordinaret . Mox S. Gregorius M. idipsum Lunensi episcopo rescripsit pro diaconis ac presbyteris ad praesentationem Ducis militiae ordinandis f. Idemque Syagrium episcopum' obsequio Brunechildis Reginae Sigiberto-Rege .addictum. enarrat so) Gregorius T ronensis clericos Fredegundae Reginae sub Chilpetico memorat d) . Gunt racinus , & Childebertus II Burgum diae Reges festo seculo declinante oratorium aulicum coluere e . Tum Reges Italiae Langobardos oratorio simul& clero aulico usos iam liquet. Liuiprandus paternum regnum adeptus anno 7 Ia , qui suis in legibus chrissianus oeeatholicus Deo dilectae gentis Langobardorum Rex dicitur f) , intra suum quoque palatium Τicini oraculum Domini Saluatoris aedificauit , oe quod nulli alii Reges habuerunt, sacerdotes oeclericos instruit , qui ei quotidie diuina usicia decantarent ,
' Pa ta Thomas par. 2 lib. 2 Op. tost. Addit Bimoniue ad episeopatum Inenlismanum a Clodonaeo promotum Aphtonium suam ipsius Capellanum siti. 'bit lib. I ωρ. 23. ' i b Thomasinus par. 1 lib. I eap. 3o naem. 3 in his Pelagii, &. Gregorii epistolis patronatus regii, latetque umbram vidit , quae ad regios capellanos
exereitus spectare potius videntur.
c Idem lib. y ep. rao. dὶ Gres. Turonens. lib. 8 his. eap. 29. e Ex traditis a Gregorio Turonens hist. Frane. lib. 8 cap. 44, σlib. Io cap. 3. Μabillonius de re diplomatica exseribit plaeita Theodorici Ac Childeberti Regum de palatino ipsorum oratorio sermonem habentia f Luitprandus ipse in praefaι. ad Dara Langobard. apud Muratoti
407쪽
398 - D sii: tkntina Iuris Canonisi Pauluς Diaconus tradit sa) . Oracula tunc appellari do me. sica oratoria conlueuisse hinc patet b) . Primus omnium Marshulphus medio circiter seculo VII vocabulo Camulae usus est , anteactis temporibus ignoto sc) , ut paruam S. Martini capam denotaret . Eodemque sensti evella pro capa ipsa usurpatur in monimento Theodorici Regis
anno 68o apud Mabillonium so . Capellam ipsam suisse bre
uem tunicam S. Martini putant alii se). Itaque paruam capam S. Martini Turonensis quum Galliae Reges in Oratorio seruare suo; secumque ad militaria castra contra hostes religiosa cum fiducia circumserre consileuissent : inde & capAlani profluxit vocabulum, quippe qui munus obiret vel clis odiendi, ferendi. que capam sacram, vel Oratorio, ea ubi esset , inseruiendi. IV. Quoniam Reges Deo frequenter colendo vacantes totum fere orbem consueuerunt ad ipsorum exempla compohere: factum est, ut sanctorum Patrum hortationes duce Chry
sostomo D, summique Pontifices plura indulgendo priuilegia
& Murator. eod. D. 4 ad au. 744. b) 3 Reg. ωρ. 6 vers. i 6 π i , dieitlir quod Salomon ferit interis. rem domum oraculi in San tima Sanctorum . Porro quadraginta rubiistrum erati um empiam pro foribus oraculi . vers. t q. Oraculum, in medio domus in interiori parte fecerat , ut poneret ibi aream foederis Domini . Porro oraculum habebat viginti cubitat Lugitudinis, totidem latitudinis, totidem altitudinis. e Marculphus lib. x formul. east. 38. Franeorum proceres iuralse manu '. Osita in palatio super evellam Domini Martini. d) Mabillon. de re diplom. ad an. 6 o, to Theodoricus Rex an no 6M. fua mano in oratis=o nostro super canella Domini Martini, υbi retiqua Sacramenta perererrebant , hae deberent contarare . id etiam tradit Monachus Sangallensis lib. i de cita Caroli M. e Cangius in glossario, Hier. Bignonius in notis ad Marculphi sormulas ιιθ. I eap. 38, non vestem ullam . sed eapsam seu thecam . in qua S. Martini reliquiae condebantur, suisse eenset. Idem putat Petratius lib. I de orator. Reg. GaIl. cap. I , of 2. sὶ Chrysost. in acta Apost. Aom. i8 diuites generatim hortans ad ex- mendas in vitiis suis ecclesias, & presbyteros inibi alendos , oro , imo CT l gem pono, ait, ut nullus qui habet villam avareat carere eeclesia . Ne dixeris m,hi r prope est . in vicinia est, magnur es sumtus , mn magnum commodum . Siquid habes insumendam in pauperes, illuc infume . Melius illae, quam ibi. . Educa
408쪽
Liber L T i. XXLIL De Capellano Amiori.
pietatem Regum ac deuotionem maximopere prouocarent ad
extruetula sibi in singulis serme palatiis Oratoria , ubi vir
cum capellanis , clericiique aulicis diuina ossicia concelebrarent . Hos autem oportuit praelato simul aulico. subiicere, qui res ecclesiasticas in aula, curamque spiritualem . Regis, regiaeque familiae moderaretur. instar dioece lani praesulis. Cumque ad eam rectius obeundam modo . presbyteros, modo episcopos ad libitum adscire Principes consueuissent: hos quidema residentiae, lege in suis dioecesibus eximere visa est utilitas publica . Synodus Francosordiensis anno -79 propterea comsensit , Hildeboldum Coloniensem archiepiscopum in palatio Caroli M. esse debere propter utilitates ecclesiasticu sa). Tum Synodus Carisiacensis anno 838 rogandum Regem Ludovicum censuit , ut in palatio virum ecclesiasticum sacris gerendis, & ecclesiastica negotia curandis praeficeret b).. V. Huiusce praenati varia fuit nomenclatio . Cartoph
una a Graecis dictus est H, ia Protopapa aulae imp rialis so, idest primus presbyter . In Gallia sub primae stirpis Regibum Abbas palatini oratorii d e posterioribus deinde tempor,
mura magistrum educa diaconum m sacerdotalem ordinem . Venerabilis eris presbter postea, o ad securitatem agri conducet. Preces illis perpetue proopter te , laudes onaxes propter te, oblat o per snsulas dies Amιnuos . sitiais is es matutinis , vespertin qua bmnis praesentem es , o Iimul prandentem sacerdotem videre . An parum es in fantiis oblationibu nomen tuum referri, σquotidie pro υιlla preces ad Deum feri P a) Synia. Fianeosordiens can. 33 . Thomasinus par. a lib. 3 cap. q6 common lirat fusus, quod inter causas canonicas episcopum excusantes a residentia dioece fana patres accensuit sent Principis iussonem, curamque lacrorum in aula. b) Syn. Carisacens. cau. 7. e Thecu. Balsam. Od ean. I 8 Nico. θ' ean. 7 Trullan. Baron. ad ση. 39t n. rr, seq. d Codinus lib. de ine. eccl. oe auia Constantinoν. e RHtieus S. Desiderii Cadurcensis episcopi germanus munere abbaistis in palatino oratorio functus narratur in vita eiusdem S. Desiderii . Berth rius item Carnutensium episcopus , tum S. Sulpitius Biturieenss, Clotario II rege , abbates regii oratorii fueu . Vt enim auctor vitae S. Sulpitii scribit , Clotarius ab episcopo petiit, ot pro satate sua ae exercitias sui Mentia daretur, vi vir beatks in suis caliris abbatis oscio potiretur . Eadem nomenelatio viguit in palatina Capella. S. Petri ad Curtim Principum Salerni Langobard ram sec. IX, de qua paullo inserius nam. 7.
409쪽
4oo Institutio Um Iuris Canon οἰ- bus Capellanus, Archicapellanus , Palatii Custis a) . Eadem cum eisdem fere nominibus dignitas ad oratoria utriusque Siciliae palatina , & regia pertransiit. Fulco Comitis Rugerii Capellanus , idemque medicus & Capellanus legitur inscriptus b) . Petrus Blesensis seculo XII ad Gualterium Capellanum Regis Siciliae Guillelmi II epistolam Io dedit , ut pro suo ipse ossicio Regem dehortaretur, 'ne indignos ad episcopales sedes promoueret. Ouis tua is,. inquit, Ο in periculum tuum ipsius custodiam uescepisti . . . Pericidinum es tibi- si in romfris incium conuertas ministerium Hsurale e). Posteriori aeuo discriminis gratia dictus est Protocapellanus, Magiser mis' galis Capellae speciatim a Carolo I Andegauenfi anno Iassa,
Roberto arno IIIa, Ladislao anno I 39a , Ioanna II annox et 3 dH. Eum tandem nuncupare Capellanum Maiorem maluerunt Bonifacius VIII litteris quas dedit, die et a Iulii Ias , & Bonifacius XI alteris die II Nouembris I 3o 3 datis regnante Carolo IL Andegaven si . Eodem titulo Alphonsus, I Aragonensis , seculo XU , plures ad id muneris viros promouit. Eoque ipso usus est Leo X , dum . plurimas largiri censuit facultates Caroli V Imp. tamquam Regis Ne politani Capellatio Maiori die et o Nouembris III si e tum Paullus III die 26 Septembris Is 3 . Subsequuti exinde ad nostra usque tempora Pontifices & Reges is numeris sere litteris non alio, nisi Capellani Maioris nomine praelatum Clero palatino vocitarunt. VI. Cum suus aulicis capellanis 3c clericis Praelatus esset s
a) Adelata. Archiep. Parisiens Camis M. imperant i a lib. de O dim Palatii, Hinemarus 33 ορ. io, & Bollandus in vita . Angilberti. b In duabus Comitis Rogerit ehartis, alaera donationis diuo Brunoni, .
apud Tasson. de antefato , altera pro ecenobio Liparitano anno Ioy penes Pirriam in notit. ecel. Pasiens e) Pete. Blesensis est. to. Idemque est. 6 ad eundem Gualterium rescit. bens , sitis ait , quod dominns meus Rex Leitia peν unnum disjxtas me fuit , qua o a vobis versificatoria atque litterataria artis primitias hahurias, po ι- riam sollicitudinam meam beneficium scientiae plenioris istinuit. 4 B. Chiocchoeli. to. a archiati. -
410쪽
Liber L mi. XXIII. De Capellam Maiore. 4or esset . qui velut episcopus curam animarum Regis, regiaeque familiae gereret : fieri non potuit , quin ipsi exempti. Rem a dioeceianis episcopis sortirentur priuilegio primum speciali, deinde communi iuris beneficio. Apostolico eius mindi exemptionis priuilegio gaudere Capellam Diuionensem Ducis Burgundiae , eiusque Canonicos & capellanos quod dumtaxat ad ea, quae eandeat Capellam spectatant; secus alia ad . parochiales ecclesias iisdem capellanis ab episcopo diceeesano collatas pertinentia, rescripsit ad episcopum Lingonienseri
Innocentius III b) . Sunt, qui putant hac decretali , quod
ea sit in corpore. iuris canonici clausa , vim legis generalis inditam priuilegiariae Capellae Diuionensis exemtioni, eamque cunctis cum aliis Regum Capellis comininicatam H: eo vel
maxime quod Tridentina Synodus d) quod ad capellanos regios istam Innocenti III constitutionem fori seruandam de
VII. . In hoc regno Neapolitano palatina Principum Lahgob/rdorum. oratoria cum Canonicis, &, abbatibus quum Beneuenti, tum Salerni constitisse, compertum habeo ex C, pitulare Radelchisi Principis Beneuenti cum Siconulpho Sa-
Ierni, Principe anno 83I H . Quo inter alia pacta diuisionis
. a Omnes Prineipes terra, o reteros homines episcopli obedire, B. Patris praeeipiebat , inquit textus salso inscriptus Clementi lii in eo. omnes 4 de maior. σ Obed. Illae e enim verba eum habeat apocrypha est. et sancti Clemem eis I ad lacobum fratrem Domini& in prima eollectione meretalium Gemens sit sine ullo numero inseriptus: minus aduersabitur vetustissimae priolatorum aulicorum dignitati & inrisdictioni istiusmodi auctoritas , qua pro istopis ea in re pugnat Fagnanus in eap. cum capella I 6 de Wιmιes. num. 6. b Inn edt. III in e p. cum capella Is de priuilegiis ia
d) Trid. fes2 24 de νefoem. cop. II quoniam priuilegia. e Exscriptum est ex mss. codice membraneo 3sa bibliotheeae Monasterii Casinensis , in rom. 3 hs. Langobard. Camilli Peregrini nouis nuper edito notis praeclari scientia viri Francisci Mariae Pratilli pag. a M., er se medit. Neap. 173t. Αcta S. Desiderii Epistori Cadure sis apud Gintium in nat. Franci ad an. 6II. ferunt Rusticum S. Desiderii statrem ac praecesso rem iuisse abbatem regii oratorii.