장음표시 사용
651쪽
r a.de ρνο- tulia,quamdiu Reipublice causa absueris,si1 f seri cipere non cogeris: chm autem abesse desie --ἐitis. ' ris, post finitam eo lute vocationem, si in ec - . MOL rum numero es qui ad beneficia medicis cc - πη- i pertinent,ea immunitate uteris. Μ Ci hia cero medicinam egregiam artem esse ait, et: am si medici aliquando filiantur.Medicoqu exi.1. do diis in sua arte credendum affirmat, & neminet 1ki-i-. melius aeutiusiue morborum causas atq; ria Tertia os turam ter icere, qu m medicos. Etsi mira cat M. tur, quod homin: constent ex animo eo ore, corporis radi tuendiq; causa quae- sita sit ars,Deorum inuentioni consecratae a-' nimi vero medicina nee tantopeia desideretur, nec tam multis grata sit, pluribus etiam sit spem & inuisa.Priscos Ro manos,dum cer tam medicinam non haberent, bonae valetu
i dinis quasi matrem adhibuisse frugalitatem,
scribit Valerius tri & luxuriosis epul is, & nimio vino, & sm moderata Venere abstineret. Sie Uespasianus recta valetudine usus sertur, quod unius diei inediam per singulos mensω interponeret. De ossicio etiam medicorum. paulatim apud Romanos sapientissimi viri pra perunt.Nam Cicero Asclaponem medi- . eum ad S.Sulpitium scribens,scientia.& fidelitate, beneuolentiam sibi ait abund sati s cisse.Et Plinius ingenium,eruditionem, atq;
experientiam,& usum,cum omnium rerum,
tum praesertim medicinae magistratu, in m dico requirit. In audaciam quoq; inscitiam que medicorum paulatim animaduersumast.
652쪽
εκVnde Illud Iustiniani imperatoris:Si medi
cus qui seruum tuum secuit, dereliquerit curationem eius,& ob id mortuus fuerit seruus, Pisaseulpae reus erit. Imperitia quoque culpae annumeratur: veluti si medicus ideo seruum tuo e.ad aures,um occiderit, quia male eu secuerit,aut peris ex dem/ιeperam ei medicamenta dederit. Porro ton - νώ rate. res Romam ex Sicilia venerunt, anno q=q. post urbem conditam, adducente P. Ticinio Μena, teste Varrone: primusque omnium .i y u
radi quotidie instituit Asricanus. Augustus
cultris utebatur.Primus Rom imperatorum . Traianus barbam nutrire coepit, Vt in Vita e-ius narrat Dion. De Math-aticis artibin. . ,
QVoniam veteres longius respicere, prop .rer verae histbriae penuriam nequibant: i iccirco mathematicarum artium doctrinam, quae Noacto Iapetoque debetur, Romulo & Niimae Pompilio attribuerunt. Romani, in , quit Venerabilis Beda, aiustore Romulo X. lmensibus annum ordinatum agebat,3o4.di Lbus.Primum quidem mεsem genitori Marti; dicauit ecudum ab aperi ione frugum nominauit Aprilem,tertium vero Maiet matri Merocurij,quartu Iunoni sacrauit. Quintili & Se itili,qui nunc a natiuitate Iulij Caesari & A .gusti triumpho nuncupantur,& caeteris knu-- . mero nomen imposuit.Horum initia Calen-das appellavit,quI tunc calat id est, Vocata.
in Capitoliu plebe,dicto quinquies vel septim verbo,calo,u. voco,quot di superesset l
653쪽
si χ . ACADEMIARUM Nonas proh ciabatur. Nonas' autem, qudis nono anth Idus die confluerem in urbem,scis citaturi quid esset in eo mεse faciendum.Por- roldus diem qui medium diuidit mensem: iduare enim Hetrusca lingua diuidere es . L. 4er WD-Nqma duos menses adijciens, Ianuariun a lano, Fcbruarium , Februo Deo lustrationum nominando. s . diebus annum ad curissum Linae clisposuit. mem Iulius Caesar XI. dieb. adiectis,licut hodie seruatur instituit.Et alibi:Iulius Usiar, Egyptios imitatus,ad numerum solis , t hodie seruatur, annum instituit, decem dies obseruationi veteri adijdies, ut annum 36 I. quibus ipse Zodaicum limat
efficerent. Natuit quoq;,Vt sacerdotes qua to anno Vnum intercalaret diem. Iulius ergo Caesar,post superatu Pompeium, e a. Egyp
to insignem mathemathicunt secum in Italuam importauit:& au r fuit,ut mathematiuin cae disciplinae resuscitaretur,& publice in It
Iia traderentur. Corruptos quoque annales,
auctore Suetonio correxit. Desndὸ Augustis iterum Iulii annum deprauatum restituit. 4 paulatim homines improbi,suasore dia lis, optimis artibus abuti coeperunt: ideoqtie vr-
do apud historicos apparet,sed in Iustinianeaum quoque codicem est relatum: inthem,ticos, nisi parati sint, eodicibus erroris sub Oeulis 'piscoporum concrematis,catholice rinli onis cultui fidem tradere nunquam ad G -cm primum redituri, no solum urbe Ro
654쪽
ma, etiam omnibus ciuitatibus pelli d eernimus. Qu6d si hoc non fecerint,&contra clementiae nostrae salubreconstitutum in se ciuitatibus fuerint comprehens, vel secreta erroris sui, &piosissionis itisinuaverint,de
pomtibnis poenam accipiant. Item .' Artem . ' , geometriae discere,atque exercore publice ins . . .
terest rari autε Μathematica damnabilis est,&inte icta omnino. Domitianis imperator Metium Pompeis simum quod imperatoriam genesim Vulgo habere sirebatur, & depictum orbem terrae, in membranas circ inferre interfecit. Iunitim Rusticum interemit,quod Peta, Thraseae &Eluid j Prisci laudes aedidisset, appellasse :que eos sanctissitati viros reiusdemque cria: minis oecasione philosephos omnes urbe N taliaque summouit, ut auctor est Suetoniuλ
Ascletarionem vero Mathematicum intem.
rogauit, quem ipse finem esset habiturus. c. ique responderet lacerabor breui 1 canibu Imeerator illico eum occidi,& honestὸ sepe- .liri nissit,ur mendacij argueret: sed confestim
orta tempestas 'γulium mox eruit,erutumque canes laceraverunt, quod in Domitiano refert Erphordius chronographus. Liberales . Vero mathematicae artes magno apud Romanos in pretio erant: earundemque profecsoribus Alexander imperator Romae salaria . honores proposuit. Et Tiberius mathema xkos quidem eiecit, sed deprecansibus, aritemque -
655쪽
ρ Ac A D E MI AK, retemque se deserturos promittentibus, veniapuis. M. a. dodit Rationem desectus solis & lunae primus UOLiterra. Romani generis in vulgus extulit Sulpitius b.i6. Gallus. qui Consul cu M. Marcello fuit.Siciit Saecus lib. apud Grecos primus omniuinuestigauit a I.,is . les Miletius CaeManilius Antiochenus astrologiam primus Latinis versibus descriptit, &opus illud Augusto dedaeauit Horologia pii mus Romae componi curauit Bootius. Hermanus Contractus MonachusBenedictinus qui Salue Regina,& Λl ma redemptoris Mater, & sequentiam Veni sancte Spiritus composuitj libros tres de copositione astro- Iabii tam erudite conscripsit, ut a Durando de diuinis officiis lib. .cap. zz.lpsius Astrolabit
auctor nuncupetur. Quod sic intelligendum est,quod ipse qualiter componatur auro labi.um, quod usq; ad sua tempora magna ex parte occultum erat docuerit,multaque noua in eo inuenerit. quae intelligentiam ipsius longe faciliorem reddiderunt. Nam astrolablu.o longe ante ipsius tempora fullia repertum,ait Arnoldus V Vionligni vitae lib. F. cap. los. De corrigendo Calendario multi saepe cogitarant.Gregorius XIII. reperto qui latebat Ludovici I iiij astrologi libello,qui demonstrabat certis rationibus hoc fieri posse, quod optabatur effecit.Adhibitis ad eam rem inlisenibus mathematicis. Itaque calendarium Romanum nul li amplius, ut olim fuit,mutationi obnoxium erit. Haec autem emendatio tacta est,
656쪽
Mest, sexto Calend. Mart. amio Dornini IJ8t. I. Papyrius intanus lib. 6. de gestis Edom inorum Pontificum in Gregorio XII i.&Cia cisella in appendice ad Platinam in Gregorio in o i
CVm Romani intelligerent, Poetas & quid o
vellent,&de quibus vellent, nominatim apud Graecos dicere, nec in homines solum improbos maxima verborum licentia incum rere,sed pristantisiimos etiam ciues frequen- lter vertibus violare t ipsi duodeci m tabularulegibus, cum paucas res capite fuixisset, in his 'hanc quoque 'sanciendam putauerunt , ficarmen coadisset, quis quod infamiam facere iniuriamq alteri. Ita inlurijs Poe . tarum subiectam vitam,famamq; habere noluerunt. Et quanquam antiquistimum hetis erat genus Poetarum apud Graecos tamen ε Romani serius poeticam accepe unt.Nam e si in originibus, solitos esse in epulis canere conuiuas de clarorum holninum virtutibus: tamen honorem huic generi non fuisseide la- t rat oratio Catonis, in qua obiectum ,V irO- . 'brum M.nobiliori,quod is in Prouincia poetas duxisset,duxerat autem Consul ille Enni- 'Vζum .Quo minus ergo honoris erat poetis, eo 'minora studia suerunt aqam si quis ante id t&pus ea in re midore,grassator vocabatur. Ρ stea tamen Romani poetas magno in precio habuerunt, Vt Horas .indic re videtur:
657쪽
. Murmi memempopulus lauis, o calatinnis Scribendi studio,pueri, parres meri. Fronde comas visisti caenant, o carmina dictam. Scribimus indocti, domipoemata af m γνο Ar. Scipio enim asticanus Ennium sic dilexit, ebia, ut non solum comitem semper haberet, v
rum etiam statua in suo hulchro poni man- doli Pstii tiret. claruml illud nomen, imo Vero spo-Ms,r-ς 7 tetria orbis tarte raptum, in cinme supremo eum poetae titulo legi vellet, Iulius Caesar, & Octavianus Augustus gloriosum inprimis arbitrati sunt, si in collegium poetarum reciperentur. Nec moleste tulit Caesar, quod in collegium ingredienti, non assum iis vi , rex Accius, quem norat poetam esse multo ptisantiorem. Nam Au stus qi poeta- 'r' nim studiosus fuerit, Vel ex eo apparet, quod eorum omniu facile principis Virgilii Μa. - Tonis carmina cremari contra testamει eius Verecundiam Vetuit: maiusque per hoc vati
testimonium peperit,qtam si ipse sua carmiana probauisset. Sylla etiam malum poetam praemio dignum iudicabat, si tame nihil am-
. Ri-.v. plius scriberet. Sicut Her. Barbarus scribit M. ιν p. de Nicolao PP. V. Cui cum diceretur: esse . bonos Romae poetas, negauit esse bonos: cur enim, inquit, ad me non veniunt, qui etiam malos honoro e Vespasianus praetantes poetas undique coemit,auctore Trinuillo.Clam .
dii imperio quomodo floruerit haec ars, Plianius epistola quadam ad incium Smetionem indicat: Magnu, inquit, prouentum poeta si
658쪽
hic annus attulit toto mense Aprili,nullus s redies fuit, quo non recitaret aliquis. iuuat me quod vigent Gilia, proserunt se ingenia hominum & ostetitanti Claudium Caesarem serunt cum Palatio spaciaretur,audistetq- ci morem,causam uisisse, cum i; dictum eΩ set ecitare mutatium,subitu. a recitanti, inopinatumque venisse.Certabantque carniinu 'i' - i bus Poetae in sacris Iouis Capitolini victores.
que corona sine laurea donabatur modG- . . ianus poetas non honorarit tantum, sed promouerit etiam,alueritq;,refert Iuvenal sat. .
Ustes,ct ratio studiorum in Casare totum, Solus enim tristes bao tempesate Cam M . Rebarit.
Nemo ramositatis indolumferrelaborian - etur posita ectis quicum canoris , Eloprium vocale modis ovum, momordit. Hoc agite o Iuuenes,circumstici si liminit vos, 'Materia mi ducis indulgentia quisito lexander,auctore Lampridio Virgilitim poetarum Platonem vocabat, eiusdemque iis maginem cum simulachro Ciceronis in seci do larario habebati, ninninus Oppiana postam tot auris donauit, quot versus scriberet, di post mortem statua honorauit, cum hoc pitaphio et Oppianus sum suaviloquus vat quem crudelis atq; inhumani invivia fati a te diem eripuit,quod si longius in luce motas dedisset, nullus mihi par in terris soret, ut exi Graeco se transtulisse ait Volater.' Videbant
659쪽
8 8 ACADEMIA tutares praeclaia gestas cum decoro, in omne Guum duraturas conscribere possent, pluriamumque suturo oratori conduceret lectio poetarum. Nam di in rebus1 itus, 3e in veris his sublimitas ,&in affectibus motus omnis,
i . R in persenis decor ab iis petitur, praecipum' que vesut attrita quotidiano actu serensi ingenia, optunὸ talum rerum blanditia reparantur. apropter Cicer. pro Archia poetae Sit merito sanctum adud vos, inquit, humanisiimos homines poetae nomen, quod nulla nquam barbaria violauit, saxa & solitudinis voce respondentibinis saepe immanes caninsinuntur. de consistunte nos instituti rebus optimis non moueamur l quare suo iure noueri ille 'Ennius sanctos appellat poetas, quod quasi deorum aliquo dono atque m nere commendati esse videantur. Quare ini qua Vrbe imperatores prope armati poet rum nomen & musarum delubra coluerunt, in m non debent togati iudices a musinam honore&poetarum salute abhorrere e prae- sertim eum omne olim studium atque omne ingenium contulerit Archias, ad populi Romani gloriam laudemque celebrandam. Nec enim quisquam tam auersus est, musis, qui non mandari versibus detonum suorum i borum facilὸ praeconium patiaturi&α mota rum mim industria & elarissimorum vir rum res gestas celebrari, & populi Romani nomen illustrari, multis ibi exemplis, atque argumentis Cicero comprobauit. Et in or tionepro festio, semper se poetarum ingenia.
660쪽
ilexisse affirmat. Proptereaque in conuiuiist supra etiam dictum est, sortium Virorum , pera carmine ad tibias cantabant, Vt ad eo-iun imitationem iuuentutem alacriorem
edderenti id hoc splendidius, quid etiam . tilius certamine' quas Athenas,quam scia6im, quae alienigena studia huic exercitio taetulerimi inquitvalerius:inde oriebantur amilli, Scipiohes, Fabricii,Marcelli, Fabii, c, ne singula imparij nostri lumina simulercurrendo sim longior, inde caeli clarisin inna pars diu fulserunt Caesares: Et hinc est suod pueri inter honesta & liberalia studia.
Cragoedias quoque&Comoedias discere co- ebantur. Claudio ergo Centone Appii Caecillio,&M.Se tonio Iuditano Conrulibus. iost primum bellum Punicum, annis ser. CCCX. ii ,st vGem conditam, anno antelatum Ennium, Liuiuspoeta Romae fabulas ,rimus docuit. Statimque plures in hoc stulto eo se Iaborerunt, Ennius Caecilius, entius,Pacuuius, Nabilius, lautus, Lucilius Lirgilius, Ouidius,Persius, Iuvenali quiqueorum ingenia, se successionem his versibus
omprehendit Horatius Ennius o sapisiu, O fortis , ct aeter Ηο-M.